Mệt

Bài kiểm tra cuối kỳ trả về, Khánh nhìn điểm.

Toán: năm. Lý: bốn. Văn: sáu. Anh: năm rưỡi. Sinh: ba rưỡi.

Năm môn, không có cái nào trên bảy. Lần đầu tiên trong đời Khánh không đạt trung bình học kỳ. Lần đầu tiên nhìn bảng điểm mà thấy đỏ nhiều hơn xanh, thấy cô giáo ghi nhận xét bằng bút đỏ: "Học sinh sút giảm rõ rệt. Cần chú ý."

Cô Hương giữ Khánh lại sau giờ. Phòng giáo viên vắng, đèn trắng, quạt trần quay chậm, trên bàn cô có tập bài kiểm tra, cốc trà, chồng sổ điểm. Cô ngồi đối diện, nhìn Khánh, mắt không giận, chỉ lo.

– Khánh, em có chuyện gì không?

– Dạ không, cô. Em... lười học.

Giống câu cậu nói mấy năm trước, khi bài Toán bốn điểm. Giống y. "Em lười học." Câu trả lời an toàn, câu mà cô nghe rồi sẽ nhắc "chăm hơn nhé" rồi cho đi. Nhưng lần này cô Hương không cho đi ngay. Cô nhìn Khánh, nhìn lâu hơn, nhìn kiểu nhìn mà Khánh không thích, vì kiểu nhìn đó đang tìm, đang hỏi, đang thấy cái gì đó mà cậu đang giấu.

– Em gầy hơn đầu năm. Mắt em quầng. Em hay ngủ gật trong lớp.

Khánh không trả lời. Nhìn xuống bàn, nhìn vết xước trên mặt gỗ, nhìn ngón tay mình đặt trên đùi.

– Cô biết hoàn cảnh em. Em không cần giải thích. Nhưng nếu em cần nói chuyện, cô ở đây.

– Dạ. Em cảm ơn cô.

"Em cảm ơn cô." Nói xong, đứng dậy, cúi chào, đi ra. Không nói chuyện. Không giải thích. Không kể rằng sáng nào cậu cũng dậy lúc sáu giờ nấu cơm, chiều nào cũng đi chợ nấu tiếp, tối nào cũng ngồi học nhưng mắt nhìn vở mà đầu nghĩ mẹ đang ngủ gật, nghĩ Minh đang quấy, nghĩ cha đang chờ, nghĩ cuối tuần phải chia thế nào cho đủ.

Cô Hương nhìn Khánh đi, không gọi lại. Cô biết đủ để lo, nhưng không đủ để giúp. Vì Khánh không cho ai giúp.

---

Chiều, Khánh đi bộ về nhà. Không bắt xe buýt, vì muốn đi chậm, muốn kéo dài khoảng giữa trường và nhà, khoảng mà cậu không phải ai, không phải con, không phải anh, chỉ là cậu.

Đường Bạch Đằng, vỉa hè, nắng chiều, xe máy qua lại, tiếng còi, tiếng người. Khánh đi, ba lô trên lưng, bước chậm, mắt nhìn xuống gạch. Nghĩ. Không nghĩ gì rõ, chỉ mệt, mệt kiểu không ngủ được dù mệt, mệt kiểu ăn không ngon dù đói, mệt kiểu nhìn vở mà chữ nhòe, kiểu ngồi trong lớp mà giáo viên nói ở xa lắm, ở đâu đó bên kia bức tường thủy tinh mà Khánh dựng lên quanh mình, cao, dày, trong suốt, không ai thấy.

Trượt hai môn. Sinh ba rưỡi. Lý bốn. Khánh chưa bao giờ trượt. Chưa bao giờ tệ đến mức cô giáo phải giữ lại. Nhưng bây giờ, mười sáu tuổi, cậu trượt, và cậu không sốc, không buồn, chỉ nghĩ: ừ, đương nhiên. Đương nhiên trượt, vì cậu không có thời gian học. Đương nhiên mệt, vì cậu chạy từ đầu này sang đầu kia thành phố mỗi ngày. Đương nhiên gầy, vì cậu nấu cơm cho người khác mà quên ăn cho mình.

Đương nhiên. Mọi thứ đương nhiên. Và đó mới là điều đáng sợ: cậu không còn sốc nữa. Cậu đã quen với mệt đến mức mệt thành bình thường, đã quen với trượt đến mức trượt cũng "ừ," đã quen với gánh đến mức gánh là thở, là sống, là mặc định.

---

Cô giáo nói sẽ gọi mẹ.

Khánh hoảng. Không hoảng vì mẹ biết điểm kém. Hoảng vì mẹ sẽ lo, mẹ sẽ tự trách, mẹ sẽ nghĩ "mình không chăm con đủ," mẹ sẽ ngồi bếp tắt đèn thêm một đêm nữa, thêm một lý do để buồn. Khánh không sợ điểm kém. Cậu sợ mẹ đau thêm.

– Cô ơi, đừng gọi mẹ con. Con sẽ cố hơn.

Khánh quay lại phòng giáo viên, nói nhanh, nói vội, đứng ở cửa, tay nắm quai ba lô.

Cô Hương nhìn cậu. Im lặng. Rồi gật.

– Được. Nhưng nếu kỳ sau vẫn vậy, cô phải báo phụ huynh.

– Dạ. Con hứa. Con sẽ cố.

Con sẽ cố. Câu hứa quen thuộc. Hứa với cha: con sẽ thân hơn với cô Lan. Hứa với mẹ: cuối tuần con ở nhà. Hứa với Lan: con sẽ qua chơi. Hứa với cô giáo: con sẽ cố. Hứa, hứa, hứa. Mười sáu tuổi và Khánh đã hứa nhiều hơn bất kỳ người lớn nào, hứa bằng giọng nhỏ, bằng mắt nhìn xuống, bằng sự chắc chắn mà cậu không có.

---

Tối, Khánh nằm trên giường. Phòng tối. Đèn tắt. Mẹ đã ngủ. Nhà im. Chỉ có tiếng quạt trần quay, tiếng xe máy xa xa ngoài hẻm, tiếng mèo kêu ở mái nhà hàng xóm.

Mệt. Nhưng không ngủ được. Mắt mở, nhìn trần nhà, nhìn vết nứt chữ Y ẩn trong bóng tối. Nghĩ. Không nghĩ gì rõ, chỉ nghĩ lộn xộn, nghĩ rời rạc, kiểu đầu quá mệt để sắp xếp nhưng quá tỉnh để buông.

Ai trong gia đình này biết mình mệt?

Cha? Cha thấy cậu cười, thấy cậu bế em, thấy cậu ăn hết cơm. Cha nghĩ cậu ổn. Cha nói "gia đình mình ổn rồi" và tin điều đó.

Mẹ? Mẹ thấy cậu nấu cơm, rửa bát, đắp chăn cho mẹ. Mẹ nói "con giỏi quá" và tin điều đó.

Lan? Lan thấy cậu bế Minh, cho bú, tắm em. Lan nói "con giỏi quá" và tin điều đó.

Không ai biết. Không ai biết cậu mệt. Không phải vì không thương, không phải vì không quan tâm, mà vì Khánh đã đóng vai "ổn" quá giỏi, quá lâu, quá kỹ, đến mức bản thân cậu cũng gần tin mình ổn.

Nhưng mười sáu tuổi, trượt hai môn, gầy hơn đầu năm, mắt quầng, ngủ gật trên xe buýt, không có bạn bè, không có cuối tuần, không có một ngày nào cho mình. Đó không phải ổn. Đó là kiệt.

Khánh nhắm mắt. Trong bóng tối, cậu nghĩ đến Đức. Đức hỏi "mày ổn không?" hôm nay ở sân trường, khi thấy bảng điểm Khánh. Hỏi nhanh, giữa giờ ra chơi, giọng bình thường.

– Ổn.

Khánh trả lời. Đức gật. Không hỏi thêm. Vì "ổn" là câu trả lời mà Khánh luôn cho, và mọi người đã quen nhận. "Ổn" là cánh cửa đóng lịch sự, ai cũng biết không nên gõ thêm.

Không ai hỏi "con ổn không?" — không phải vì không thương, mà vì mình đã đóng vai "ổn" quá giỏi.

Và đó mới là điều đáng sợ nhất.

Không phải mệt. Mệt thì nghỉ. Không phải buồn. Buồn thì khóc. Không phải trượt. Trượt thì học lại. Điều đáng sợ nhất là quen. Quen với mệt, quen với gánh, quen với chia đôi, quen với im lặng, quen với "ổn." Quen đến mức không biết mình đang chết dần từ bên trong, chết kiểu không ai thấy, không ai nghe, không ai hỏi.

Mười sáu tuổi. Khánh đã quen với mệt.

Và đó là kết thúc của cậu bé mười ba tuổi từng tin rằng mình có thể giữ gia đình bằng cách đứng giữa. Cậu bé đó đã cố. Đã xin lỗi. Đã nấu cơm. Đã bế em. Đã giấu vui. Đã nuốt buồn. Đã chạy qua chạy lại giữa hai nhà, hai bàn ăn, hai mẹ, hai kiểu im lặng. Đã làm tất cả những gì cậu biết.

Và mọi thứ vẫn vỡ. Không phải vỡ lớn, không phải vỡ ầm. Vỡ nhẹ, vỡ chậm, vỡ kiểu kính nứt dần mà ai cũng thấy nhưng không ai chữa, vì chữa thì phải nhìn, nhìn thì phải chịu.

Khánh nằm trên giường, nhắm mắt, nghe tiếng quạt trần quay.

Không khóc. Khánh không khóc.

Chưa.