Nổi loạn

Nắng tháng hai rọi thẳng xuống ban công, nóng sớm, kiểu nóng Sài Gòn không báo trước, hôm qua còn se lạnh hôm nay đã ba mươi bốn độ. Khánh ngồi trước bàn vẽ, cửa sổ mở, quạt trần quay chậm, bản thiết kế căn hộ Thảo Điền bày ra trước mặt. Hai năm rưỡi kể từ cuối năm hai mươi hai, kể từ tiếng quát ở bệnh viện, kể từ hai cuộc gọi nói "không," kể từ chữ "chưa, nhưng sẽ."

Hai năm rưỡi. Khánh hai mươi bảy tuổi. Mai Anh vẫn ở đây, phòng thuê quận 3, hai mươi mét vuông, sofa cũ, chậu sả ngoài ban công. Bàn gỗ chân vênh đã sửa lại bằng miếng bìa cứng, vẫn vênh. Mai Anh bỏ công ty, nhận thiết kế tự do, ngồi bên kia bàn vẽ trên máy tính. Hai người sống trong một phòng, làm trong một phòng, ăn trong một phòng. Chật. Nhưng đủ.

Mẹ khỏe hơn. Không khỏe hẳn, nhưng khỏe theo kiểu người đã chấp nhận: dì Phượng qua mỗi tuần, đi bộ buổi sáng ở công viên Gia Định, uống thuốc đúng giờ, gọi điện cho Khánh ba lần tuần, kể chuyện chợ, chuyện hàng xóm, không nhờ chuyển lời nữa. Hai năm rưỡi, mẹ và cha đã tự nói chuyện khi cần, ngắn, lịch sự, qua điện thoại. Không ai nói thoải mái, nhưng không cần Khánh ở giữa nữa.

Cha vẫn ở quận 7. Năm mươi lăm tuổi, tóc bạc thêm, đi khám định kỳ vì huyết áp cao. Cô Lan vẫn nấu cơm mỗi tối, vẫn mở cửa mỗi lần Khánh qua, vẫn cười nhẹ, nụ cười lo lắng mà Khánh đã quen mười bốn năm.

Gia Minh mười hai tuổi.

Khánh nghĩ đến em ít hơn trước. Không phải vì không thương, mà vì cậu đã tập buông. Tập không chạy đến mỗi khi cha gọi "Minh nhớ anh Hai." Tập để em lớn lên trong nhà mình, với cha mẹ mình, không cần anh giải quyết mọi thứ. Tập tin rằng Gia Minh ổn.

Nhưng chiều nay, cha gọi.

Điện thoại rung trên bàn vẽ, giữa thước kẻ và cây bút chì. Khánh nhìn tên "Cha" trên màn hình, nhấc máy.

– Con.

– Dạ, cha.

Im lặng. Khánh nghe tiếng cha thở, nặng, kiểu thở mà cậu nhớ, kiểu thở khi cha không biết bắt đầu từ đâu. Kiểu thở trước khi nói thứ gì đó cha không muốn nói.

– Minh... Minh nó bỏ học mấy ngày rồi. Cãi mẹ. Không chịu ăn cơm. Cha không biết làm sao.

Khánh nghe. Nghe từng chữ. "Bỏ học." "Cãi mẹ." "Không biết làm sao." Và cậu thấy thứ gì đó quen thuộc đến mức ngực nhói, nhói kiểu nhói cũ, nhói kiểu nhói của người nhận ra mình đang sống lại một giấc mơ đã mơ rồi.

Mười hai tuổi. Mình mười ba khi mọi thứ bắt đầu. Minh mười hai.

– Nó nói gì, cha?

– Nói... nói không muốn ở nhà. Nói ngột ngạt. Nói cha mẹ lúc nào cũng bảo nó phải ngoan. Nói...

Cha dừng. Nuốt. Rồi:

– Nói muốn đi tìm anh Hai.

Khánh nhắm mắt. Muốn đi tìm anh Hai. Câu đó ngắn, gọn, và sắc như dao. Khánh thấy mình mười ba tuổi, đứng ở ban công nhìn xe cha rẽ trái, nắm chặt lan can đến bạc đốt ngón tay. Thấy mình mười bốn tuổi, cầm hai điện thoại, hai bên, cúp cả hai rồi nằm xuống giường, nghe mẹ rửa bát ở ngoài, nghe im lặng ăn mòn. Thấy mình mười sáu tuổi, trượt hai môn, ngồi trước bàn học đầy sách mà không đọc nổi một trang, nghĩ: ai biết mình mệt? Thấy mình mười tám tuổi, khóc trên vỉa hè ký túc xá, gọi Mai Anh lúc hai giờ sáng, lần đầu tiên trong bảy năm cho phép mình yếu. Thấy mình hai mươi bốn tuổi, quát "thôi đi" trong phòng bệnh, tay run, tim đập, mười một năm im lặng vỡ ra trong một câu.

Mười lăm năm dồn lại trong sáu chữ của đứa em mười hai tuổi.

Và phản xạ cũ muốn chạy. Muốn nói "để con qua." Muốn nhảy lên xe máy, chạy qua quận 7, mở cửa, ôm em, nói "anh ở đây." Muốn giải quyết. Muốn gánh. Muốn làm cái mà mười lăm năm cậu đã làm: đứng giữa, lo cho mọi người, quên mình.

Nhưng Khánh không chạy.

Cậu mở mắt. Nhìn bản vẽ trước mặt. Nhìn vệt nắng trên sàn. Nghe tiếng quạt trần quay. Hít sâu, thở ra.

– Cha. Cha nói chuyện với Minh đi. Cha là cha.

Im lặng. Dài. Khánh nghe cha ngạc nhiên, ngạc nhiên vì cậu không nói "để con qua," vì cậu không nhảy vào, vì cậu không gánh.

– Nhưng nó không chịu nghe cha. Nó chỉ muốn gặp anh.

– Con biết. Nhưng cha thử trước đi. Cha hỏi Minh muốn gì. Đừng bảo nó phải ngoan. Hỏi nó muốn gì.

Im lặng nữa. Khánh nghe cha nuốt nước bọt, nghe cha đang nghĩ, đang tìm cách phản bác, đang quen kiểu quen cũ: gọi Khánh, Khánh lo, xong. Nhưng Khánh không cho cha cái "xong" đó nữa.

– Con sẽ gặp em sau. Nhưng cha nói trước. Được không?

– ...Ừ.

Cúp máy. Khánh đặt điện thoại xuống. Tay hơi run. Run nhẹ, ở cổ tay, kiểu run mà cậu đã quen: run mỗi lần từ chối. Run vì phản xạ cũ vẫn ở đó, vẫn kêu "chạy đi, lo đi, gánh đi," vẫn bảo cậu ích kỷ nếu ngồi yên.

Nhưng cậu ngồi yên. Tựa lưng vào ghế, nhìn bản vẽ, nhìn các đường nét của căn hộ mà cậu đang thiết kế cho người khác, phòng khách rộng, bếp mở, ban công hướng đông nam. Nghề của cậu vẫn là tạo không gian cho người khác sống, nhưng giờ cậu không làm điều đó bằng bản năng gánh nữa, mà bằng lựa chọn.

Mai Anh nhìn từ bên kia bàn, không hỏi. Cô biết. Biết vì đã sống cùng cậu đủ lâu để nhận ra khi nào cậu vừa từ chối ai, khi nào tay cậu run kiểu run đó, khi nào mắt cậu nhắm rồi mở lại kiểu nhắm mở đó. Cô quay lại màn hình, tiếp tục vẽ, để cậu yên.

Mười phút sau, cô Lan gọi.

Khánh nhìn tên "Cô Lan" trên màn hình. Nhấc máy.

– Con ơi.

Giọng cô Lan. Mỏng, lo, kiểu giọng mà Khánh nhớ từ mười bốn năm trước, kiểu giọng khi cô bỏ vào bếp khóc, kiểu giọng cẩn thận, cân từng chữ. Nhưng hôm nay không khóc. Hôm nay chỉ mệt.

– Minh nó nói không muốn ở nhà. Nó nói muốn đi tìm con.

– Dạ. Cha có nói.

– Con... con nói với nó được không? Nó không nghe cô. Cũng không nghe cha.

Khánh nghe. Nghe cô Lan nhờ. Nghe kiểu nghe mà cậu đã nghe mẹ nhờ hàng trăm lần, nghe cha nhờ hàng trăm lần. "Con nói giùm." "Con giải quyết giùm." "Con lo giùm." Nhưng lần này không phải mẹ, không phải cha. Lần này là cô Lan, người mà mười bốn năm trước Khánh không gọi bằng gì, người mà cậu từng nghĩ "cô Lan cũng cô đơn," người mà bây giờ cậu gọi "cô" không gượng nữa.

– Cô. Con sẽ gặp Minh. Nhưng cô và cha nói chuyện với Minh trước. Hỏi em muốn gì. Đừng bảo em phải ngoan.

Im lặng. Cô Lan không quen bị từ chối. Không phải vì kiêu, mà vì cô ít khi nhờ. Cô luôn tự lo, tự chịu, tự im. Hôm nay cô nhờ, và Khánh nói "cô nói trước."

– ...Dạ. Cô hiểu.

Cúp máy. Khánh ngồi yên. Lần thứ hai trong ba mươi phút, cậu từ chối chạy đến. Lần thứ hai, tay run. Lần thứ hai, ngực nặng.

Nhưng lần này khác.

Khác vì Khánh không từ chối vì giận. Không từ chối vì mệt. Không từ chối vì "con không phải điện thoại viên." Lần này, cậu từ chối vì hiểu: nếu cậu nhảy vào, Gia Minh sẽ học rằng khi khó khăn, gọi anh Hai, anh Hai sẽ lo. Và mười năm nữa, Minh sẽ thành một Khánh khác, hoặc tệ hơn, sẽ quen được người khác lo thay.

Cậu không muốn em thành mình. Cũng không muốn em quen được gánh.

Vòng lặp muốn quay lại. Nhưng không phải mọi vòng lặp đều phải quay.

Khánh nhìn ra cửa sổ. Nắng chiều hắt vào hẻm, xiên, vàng đặc, kiểu nắng tháng hai Sài Gòn nóng mà vẫn đẹp. Chậu sả ngoài ban công lá xanh đậm, thẳng, kiểu thẳng mà cậu thích nhìn khi đầu rối. Tiếng xe cộ ngoài đường Võ Văn Tần. Tiếng bình thường của một chiều bình thường.

Mai Anh nói nhẹ từ bên kia bàn:

– Minh hả?

– Ừ.

– Anh ổn không?

Khánh nghĩ. Nghĩ thật, không phản xạ.

– Ổn. Chỉ là... nhìn thấy mình ngày xưa.

Mai Anh gật. Không hỏi thêm. Quay lại vẽ. Và Khánh, lần đầu tiên trong đời, ngồi yên khi người nhà gọi nhờ, ngồi yên không phải vì lạnh lùng, mà vì biết: đôi khi yêu thương đúng cách là không nhảy vào.

Cậu nhìn điện thoại. Màn hình tối. Không ai gọi thêm.

Ngoài ban công, nắng đã dịu hơn, xiên dài hơn, vàng hơn. Lá sả nghiêng theo gió nhẹ. Tiếng ai đó gọi con về ăn cơm ở cuối hẻm, giọng phụ nữ, vang, ấm, kiểu giọng mà Khánh từng nghe mỗi chiều khi còn ở Bình Thạnh, khi mẹ gọi cậu vào bếp, khi nhà còn ba người, khi canh chua chưa nguội.

Cậu nghĩ đến Gia Minh. Mười hai tuổi, gầy, mặt giống cha, mắt giống cha, cái cách cúi đầu khi không muốn nói cũng giống cha. Nhưng cái nổi loạn, cái muốn chạy, cái "em muốn đi tìm anh Hai" thì giống Khánh. Giống đến mức cậu muốn đứng dậy, lái xe, chạy qua quận 7, mở cửa, ôm em, nói "anh ở đây, anh hiểu, anh cũng từng như vậy."

Nhưng cậu biết: nếu cậu chạy, em sẽ nghĩ anh là câu trả lời. Và mười năm nữa, khi cuộc sống khó hơn, em sẽ tìm anh thay vì tìm mình. Khánh từng sống kiểu đó. Tìm cách lo cho tất cả, quên lo cho mình. Cậu không muốn em sống kiểu đó.

Và cậu ngồi đó, trong phòng thuê quận 3, nắng tháng hai, quạt trần quay, bên cạnh người mà cậu yêu, chờ. Chờ cha thử. Chờ cô Lan thử. Chờ em tự tìm cách nói. Chờ thay vì chạy.

Chờ, hóa ra, cũng cần dũng cảm.