Hai ngôi nhà

Mưa Sài Gòn rơi lúc bốn giờ chiều, giọt lớn, nặng, gõ trên mái tôn nhà mẹ như tiếng ai đổ gạo.

Khánh ngồi bàn ăn, làm bài Văn, nhưng nghe mưa nhiều hơn đọc chữ. Mưa ở đây khác mưa ở nhà cha. Mưa rơi trên mái tôn thì ồn, gần, như mưa đổ ngay trên đầu. Mưa rơi trên kính cường lực nhà cha thì nhẹ, xa, như mưa ở một nơi khác, một thành phố khác, một cuộc sống khác. Cùng một cơn mưa mà hai ngôi nhà nghe hai kiểu tiếng, giống cùng một câu chuyện mà hai người kể hai phiên bản khác nhau.

Mẹ ngồi phòng khách, xem tivi, kênh phim Hàn. Tiếng lồng tiếng đều, giọng nữ khóc, giọng nam nói gì đó mà Khánh không nghe rõ vì mưa to hơn phim. Mẹ ôm gối, chân co trên sofa, tóc xõa, mặc áo thun cũ, quần ngắn. Mẹ nhỏ đi. Hoặc sofa quá cũ, quá rộng, quá trống cho một người. Khánh nhìn mẹ và nhớ: hồi trước, cha ngồi cạnh mẹ trên sofa đó, hai người xem phim, cha hay ngủ gật, mẹ hay kéo chăn đắp cho cha. Bây giờ sofa chỉ có mẹ, và mẹ không cần kéo chăn cho ai.

– Mẹ, con nấu cơm nhé?

– Ừ. Mẹ mua rau muống rồi, ở tủ lạnh.

Khánh vào bếp. Bếp nhà mẹ nhỏ, gạch cũ, tường vàng ố, bồn rửa bằng inox có vết xước. Bếp ga hai lò, một lò cháy yếu, phải bật đi bật lại mấy lần mới lên. Cái nồi nhôm quai lỏng, nắp méo, treo ở móc trên tường. Khánh lấy nồi xuống, đổ gạo, vo, bắc bếp. Tay quen, không cần nghĩ. Cậu đã nấu cơm ở bếp này hàng trăm lần, biết bếp nào yếu, biết nồi nào lỏng quai, biết ổ cắm nào phải cắm nghiêng mới vào.

Mở tủ lạnh: rau muống, hai quả trứng, nửa bịch đậu hũ, chai nước tương. Nửa tủ trống. Khánh nhìn nửa tủ trống và nhớ tủ lạnh nhà cha: đầy, rau thịt trái cây nước ngọt sữa chua bia, kiểu tủ lạnh của nhà có hai người lớn đi làm, có kế hoạch, có cuối tuần đi siêu thị.

Cậu lấy rau, rửa, cắt, bắc nồi luộc. Chiên trứng. Cắt đậu hũ, chiên vàng. Ba món, đơn giản, vừa đủ cho hai người. Mẹ ăn ít. Cậu cũng ăn vừa. Bếp nhỏ, bữa cơm nhỏ, hai người nhỏ trong căn hộ nhỏ.

---

Hai mẹ con ăn cơm. Tivi vẫn bật, phim Hàn vẫn chạy, tiếng mưa đã nhẹ hơn. Bàn ăn hai ghế, cái thứ ba đã cất vào góc bếp từ lâu, phủ bụi, Khánh không biết mẹ cất lúc nào, chỉ một ngày nhìn lại thì ghế đã ở trong góc, dựa tường, im.

– Rau muống hôm nay mềm.

Mẹ nói, gắp rau, nhai. Khánh gật.

– Con luộc hơi lâu.

– Không sao, mẹ thích mềm.

Mẹ cười nhẹ. Nụ cười nhỏ, nhanh, mỏng, kiểu cười vì phải cười chứ không phải vì vui. Khánh biết phân biệt nụ cười mẹ: cười thật thì mắt cũng cười, cười gượng thì chỉ có miệng. Hôm nay miệng cười, mắt không.

Sau cơm, Khánh rửa bát. Mẹ cất cơm, lau bàn, dọn bếp. Hai người di chuyển trong bếp nhỏ, quanh nhau, quen, không cần nói. Mẹ ra phòng khách, ngồi sofa, bật phim tiếp. Khánh rửa xong, lau tay, đứng ở cửa bếp nhìn mẹ. Mẹ nhỏ trên sofa, ánh tivi xanh nhấp nháy trên mặt mẹ, gối ôm, chân co, một mình.

Mẹ ở đây. Cha ở kia. Mẹ nấu mì gói trưa thứ bảy. Cha đi siêu thị mua đầy tủ lạnh. Mẹ xem phim Hàn một mình. Cha xem bóng đá với cô Lan. Mẹ ở căn hộ cũ, sơn bong, quạt kêu, mái tôn. Cha ở nhà mới, sơn trắng, máy lạnh, kính cường lực.

Khánh vào phòng. Đóng cửa. Ngồi trên giường, lưng tựa tường, nhìn trần nhà. Vết nứt hình chữ Y vẫn ở đó, quen, cũ, giống bản đồ của những gì không thay đổi. Trần nhà cha trắng tinh, không vết nứt, không vết ố, mới, sạch, giống tờ giấy chưa ai viết lên.

Tại sao?

Câu hỏi lặp, đã hỏi nhiều lần, không ai trả lời. Tại sao cha đi xây mới mà mẹ ở lại? Tại sao cha có nhà mới, vợ mới, tủ lạnh đầy, mà mẹ vẫn ở căn hộ cũ, nấu mì gói, xem phim một mình? Tại sao ly hôn mà chỉ một người được sống lại, người kia ở lại chỗ cũ, giữ đồ cũ, giữ nồi cũ quai lỏng?

Không công bằng. Khánh biết. Mười bốn tuổi, cậu chưa biết dùng chữ gì, nhưng cảm được: không công bằng. Cha bước qua, mẹ ở lại. Cha xây mới, mẹ giữ cũ. Cha có người mới, mẹ có tivi và gối ôm.

---

Khánh mở điện thoại, lướt. Không có gì cần xem. Mở tin nhắn cha, cuộn lại: "Cuối tuần qua nhé con." "Lan nấu món con thích." "Đưa con đi siêu thị." Mở tin nhắn mẹ: "Mai con về nha." "Mẹ nấu canh mướp." "Con ăn cơm chưa." Hai chuỗi tin nhắn, hai giọng, hai kiểu chờ.

Cha chờ Khánh đến. Mẹ chờ Khánh về. Cha nói "qua." Mẹ nói "về." Một chữ khác nhau, mà nặng. "Qua" là đi đến nơi khác. "Về" là trở lại nơi thuộc về. Cha biết Khánh ở nhà mẹ, nên nói "qua." Mẹ biết Khánh thuộc về đây, nên nói "về." Và Khánh, mỗi tuần, vừa "qua" vừa "về," vừa là khách bên này vừa là con bên kia, vừa thuộc về vừa không thuộc về, ở cả hai nơi mà không ở hẳn đâu.

Cậu gấp điện thoại. Nằm xuống. Nghe tiếng mưa đã tạnh, tiếng nước chảy ri rỉ ở máng xối, tiếng tivi mẹ vẫn bật, tiếng quạt trần cọt kẹt. Mùi nhà, mùi quen, mùi bếp ga và rau luộc và nước rửa chén. Mùi này không có ở nhà cha. Nhà cha có mùi khác: mùi nước hoa xịt phòng, mùi máy lạnh, mùi bếp từ, mùi sạch.

Hai ngôi nhà. Hai mùi. Hai kiểu im lặng. Hai kiểu chờ. Và một mình, ở giữa, biết cả hai mà không nói được cho ai.

Ngoài cửa sổ, mưa đã tạnh hẳn. Trời Sài Gòn sau mưa trong vắt, gió nhẹ, mát. Hẻm vắng, ai đó phơi đồ trên dây, áo trắng bay nhẹ. Khánh nhìn áo trắng bay và nghĩ đến mẹ: mẹ phơi đồ một mình, giặt đồ một mình, nấu cơm một mình, ăn cơm một mình khi cậu ở nhà cha. Và nghĩ đến cha: cha phơi đồ có cô Lan, giặt đồ có cô Lan, nấu cơm có cô Lan, ăn cơm có cô Lan. Cha không một mình. Mẹ một mình.

Khánh nằm yên, nhìn vết nứt chữ Y trên trần, và lần đầu tiên nghĩ rõ ràng: mẹ thua thiệt. Trong cuộc ly hôn này, mẹ thua thiệt. Cha đi và được. Mẹ ở và mất.

Mưa tạnh. Trời tối dần. Đèn đường hẻm bật, vàng, yếu, rọi qua cửa sổ vào phòng. Khánh nằm trong vệt sáng vàng, nghe tivi mẹ đổi kênh, nghe tiếng dép mẹ lê trên sàn, nghe tiếng mẹ rót nước.

Cậu muốn ra ngoài, ngồi cạnh mẹ, nói gì đó, nói "mẹ, con thương mẹ," nói "mẹ, con ở đây," nói bất cứ gì. Nhưng cậu không ra. Vì nếu ra, mẹ sẽ hỏi "sao con buồn vậy," và cậu sẽ phải nói dối, và nói dối thêm một lần nữa thì cái ngăn giữ bí mật trong ngực sẽ đầy thêm, và cậu sợ đầy.

Nên cậu nằm yên. Nhìn trần. Nghe nhà.