Mẹ nói không

Mẹ đổi ý vào sáng thứ tư.

Khánh đang ăn sáng, xôi đậu phộng mua ở xe đầu hẻm, mẹ ngồi đối diện uống cà phê sữa, mặt nhăn vì cà phê đắng. Mẹ đặt ly xuống, nhìn Khánh, nói:

– Mẹ nghĩ lại rồi. Mẹ không đi đâu.

Khánh ngừng nhai. Hạt đậu phộng cứng ở kẽ răng, cậu lấy lưỡi gỡ, nuốt, nhìn mẹ.

– Sao mẹ?

– Mẹ không muốn đi nhà cha con. Mẹ với cha hết rồi. Mẹ đến đó làm gì?

Giọng mẹ bình thường, không giận, không buồn, chỉ là mệt. Mẹ đã nghĩ hai ngày, hai đêm, nghĩ về chuyện bước vào nhà cha, nhà mới, nơi có cô Lan, có bếp mới, có phòng khách mới, có mọi thứ mà mẹ không có. Và mẹ đã nghĩ: không. Mẹ không muốn đứng trong căn nhà đó, nhìn cha cười với Lan, nhìn Lan rót nước cho khách, nhìn cái tủ lạnh đầy mà nhà mình tủ trống.

Khánh hiểu. Cậu hiểu mẹ. Cậu biết đi đến đó là đau, là khó, là mẹ sẽ phải cười gượng trước người lạ, sẽ phải gọi Lan bằng gì đó mà không ai biết gọi gì, sẽ phải ngồi ở bàn ăn nhà cha mà nhớ bàn ăn nhà mình. Cậu hiểu. Nhưng cậu vẫn muốn.

– Mẹ, con không bắt mẹ ở lâu. Mẹ chỉ cần ghé, chúc cha, rồi con đưa mẹ về.

– Tại sao con cứ muốn mẹ đi?

Câu hỏi thẳng. Mẹ nhìn Khánh, mắt không buồn, chỉ hỏi, thật sự hỏi, muốn hiểu tại sao đứa con trai mười lăm tuổi lại muốn mẹ đến nhà chồng cũ ăn sinh nhật.

Khánh nhìn mẹ. Nghĩ. Tìm lý do đúng, lý do mẹ sẽ nghe, lý do không phải "con muốn mọi người hòa thuận" vì mẹ sẽ nói "mẹ và cha không có gì cần hòa," cũng không phải "con muốn mẹ gặp cô Lan" vì mẹ sẽ nói "mẹ không cần gặp ai." Cậu tìm, và tìm thấy:

– Vì cha vẫn là cha con, mẹ.

Sáu chữ. Nhẹ. Nhưng chạm. Mẹ nghe, và mắt mẹ thay đổi, thay đổi nhẹ thôi, như mặt nước bị gió chạm, rung, rồi lại phẳng. Cha vẫn là cha con. Câu đó không nói về mẹ, không nói về Lan, không nói về ai cả. Chỉ nói về cha và con. Và mẹ, dù ghét cha, dù giận cha, dù chưa bao giờ tha thứ cha, vẫn biết: cha vẫn là cha Khánh. Khánh vẫn là con cha. Và nếu con muốn đi sinh nhật cha mà muốn mẹ cùng đi, thì...

– Mẹ sợ mẹ không giữ được, con.

Câu nói nhỏ. Mẹ nói nhỏ, giọng hơi run, chút xíu, mỏng. "Không giữ được." Giữ gì? Giữ bình tĩnh. Giữ mặt. Giữ nước mắt. Giữ những câu mà mẹ đã nuốt suốt hai năm, những câu cay, những câu đau, những câu mẹ muốn nói với cha mà không có dịp, không có sân khấu, không có ai nghe. Mẹ sợ đến đó, nhìn cha cười với Lan, sẽ không giữ được, sẽ nói gì đó mà mẹ sẽ hối hận, hoặc tệ hơn, sẽ khóc trước mặt tất cả.

Khánh đặt muỗng xôi xuống. Nhìn mẹ. Nắm tay mẹ trên bàn, nhẹ.

– Con ở cạnh mẹ. Mình chỉ ghé một chút. Chúc rồi về.

Mẹ nhìn tay con nắm tay mình. Tay Khánh lớn hơn năm ngoái, ngón dài hơn, chai hơn vì rửa bát, vì nấu cơm, vì cầm quai nồi nóng. Mẹ nhìn tay con và có lẽ thấy: đứa trẻ mình đang cố bảo vệ đã lớn hơn mình tưởng, đã lo hơn mình muốn, đã gánh hơn mình biết.

– Được. Mẹ đi. Nhưng một tiếng thôi.

– Dạ.

– Và đừng bắt mẹ nói gì nhiều.

– Dạ.

– Và nếu mẹ muốn về, con đưa mẹ về ngay.

– Dạ, con hứa.

Ba cái "dạ." Gọn. Chắc. Như ba cái gật của người đã lên kế hoạch, đã tính toán, đã sẵn sàng. Khánh thở nhẹ, trong lòng nhẹ ra, vì mẹ đồng ý, vì kế hoạch vẫn đúng, vì "biết đâu" vẫn còn nguyên.

---

Chiều, Khánh đi học về, ngồi bàn học, làm Toán, mà đầu ở tiệc sinh nhật. Cậu tưởng tượng: mẹ đến, mẹ chúc cha, cha cảm ơn, cô Lan rót nước, mẹ uống, nói vài câu lịch sự, rồi về. Đơn giản. Ngắn gọn. Không ai khóc, không ai giận, không ai nói đá. Mẹ sẽ thấy cô Lan không tệ. Cha sẽ thấy mẹ đã bình tĩnh. Và Khánh sẽ ngồi đó, giữa, nơi cậu luôn ngồi, nhưng lần này ngồi vui, vì cả hai bên đều ở đó, đều bình thường.

Cậu không tưởng tượng: mẹ sẽ nhìn nhà cha mà nghĩ gì. Mẹ sẽ nhìn cô Lan mà cảm gì. Mẹ sẽ nhìn cha cười với vợ mới mà đau bao nhiêu. Cậu không tưởng tượng vì mười lăm tuổi, cậu tin vào kịch bản đẹp, tin vào "biết đâu," tin rằng nếu mình sắp xếp đủ tốt thì domino sẽ đổ đúng hướng.

Cậu không biết rằng domino không đổ theo hướng người xếp muốn. Domino đổ theo trọng lực. Và trọng lực của gia đình cậu là hai năm đau, hai năm giận, hai năm im lặng, hai năm tích tụ, nặng, chất, cao, và chỉ cần một cái chạm nhẹ.

Ngoài cửa sổ, chiều Bình Thạnh, mưa nhẹ. Khánh nghe mưa rơi trên mái tôn, mùi mưa, mùi đất ẩm, mùi lá bàng hẻm. Cậu cười một mình, nhỏ, nhẹ, lần đầu trong lâu. Vì cậu tin mình đang làm đúng.

Nếu mọi người ngồi cùng bàn, mọi thứ sẽ ổn.

Cậu chưa biết rằng bữa tiệc sinh nhật cha sẽ là bài học đầu tiên dạy cậu: thiện ý không đủ, và đời không phải bữa cơm, không phải cứ thêm ghế là đủ chỗ.