Xin lỗi

Tối hôm đó, sau bữa cơm, Lan dọn bát, Minh vào phòng học bài. Khánh định về, đã đứng dậy, đã cầm chìa khóa xe, đã nói "con chào cha." Nhưng cha nói:

– Khánh. Ngồi lại chút đi.

Giọng cha nhẹ, nhẹ đến mức Khánh suýt không nghe rõ. Nhưng cậu nghe. Nghe vì giọng đó khác mọi giọng cha đã nói với cậu bao nhiêu năm. Không phải giọng bảo. Không phải giọng nhờ. Không phải giọng "con nói mẹ giùm cha" hay "con qua chơi với Minh." Giọng đó là giọng xin. Xin mà không nói ra chữ "xin," chỉ nghe ở cái cách cha hạ giọng xuống cuối câu, ở cái cách cha nhìn cậu rồi nhìn đi chỗ khác, ở cái cách cha đặt tay trên bàn mà ngón tay hơi co.

Khánh ngồi lại.

Phòng khách im. Tiếng nước chảy ở bồn rửa bát, tiếng Lan xếp bát vào kệ, nhẹ, cẩn thận, kiểu nhẹ mà Khánh biết: cô đang cố không gây tiếng động, cô biết hai cha con cần nói chuyện. Rồi tiếng bước chân cô đi vào phòng ngủ, tiếng cửa khép, và im.

Hai cha con ngồi phòng khách, đèn vàng, quạt trần quay chậm, cửa ban công mở, gió đêm Q.7 thổi vào mang theo mùi cây bàng ngoài đường và mùi sông xa xa, mùi ẩm, mùi tối. Trên bàn: lọ thuốc, cốc nước, tờ giấy ghi lịch uống thuốc. Trên tường: đồng hồ tích tắc, ảnh Minh, ảnh cưới.

Cha ngồi ở sofa, Khánh ngồi ghế đối diện. Khoảng cách hai mét. Gần mà xa. Cha nhìn xuống tay mình, hai tay đặt trên đùi, ngón tay đan vào nhau, đan kiểu đan mà Khánh nhận ra: cha đang tìm chỗ để tay, đang tìm thứ gì đó nắm, vì không có gì nắm thì tay run.

Im lặng lâu. Lâu đến mức Khánh nghĩ cha đổi ý. Nhưng rồi cha ngẩng lên, nhìn cậu, và Khánh thấy mắt cha: đỏ. Không phải đỏ vì bệnh, không phải đỏ vì thiếu ngủ. Đỏ vì đang giữ.

– Khánh.

– Dạ.

– Cha... cha muốn nói với con chuyện này lâu rồi. Nhưng cha không biết nói sao. Cha không biết bắt đầu từ đâu.

Khánh im. Không giúp. Không nói "cha cứ nói đi" hay "con nghe." Chỉ im, chờ. Vì cậu biết: nếu cậu giúp cha bắt đầu, thì đó là cha được giúp nói, không phải cha tự nói. Và lần này, Khánh cần cha tự nói. Không ai đỡ. Không ai mở cửa cho. Cha phải tự mở.

Cha nuốt nước bọt. Nhìn ra ban công. Rồi nhìn lại cậu.

– Hồi đó... hồi cha mẹ ly hôn... con mười ba.

– Dạ.

– Cha biết con khổ. Cha biết. Nhưng hồi đó cha... cha nghĩ con ổn. Con ngoan quá, con không khóc, con không cãi, con cứ "dạ cha, dạ mẹ," cha tưởng con ổn. Cha tưởng con mạnh.

Khánh nghe và thấy thứ gì đó nhói ở ngực. Nhói vì đúng. Vì cha nói đúng. Cậu không khóc, không cãi, không la. Cậu "ổn" giỏi đến mức cả cha lẫn mẹ đều tin. Cả hai đều tin đứa con mười ba tuổi "mạnh." Và cả hai đều không hỏi: nó mạnh hay nó đang giấu?

– Con không mạnh, cha. Con giấu.

Cha nhắm mắt. Nhắm một lúc. Khánh nhìn mi mắt cha khép lại, nếp nhăn quanh mắt sâu hơn trong ánh đèn vàng, và thấy: cha đang nuốt. Nuốt cái gì đó ở cổ, nuốt kiểu nuốt mà Khánh biết rõ vì cậu cũng nuốt giỏi. Di truyền. Cả nhà nuốt giỏi.

Cha mở mắt. Mắt ướt.

– Cha biết. Bây giờ cha biết. Hồi con quát ở bệnh viện... cha sốc. Cha giận. Nhưng về nhà, nằm một mình, cha nhớ lại. Nhớ từ hồi con mười ba. Nhớ từng cái. Mỗi lần con nói "dạ cha," mỗi lần con gật, mỗi lần con cúp máy rồi không gọi lại. Cha nhớ hết. Và cha hiểu: con không giận cha vì cha ly hôn. Con giận vì cha không nhìn thấy con đang khổ.

Khánh không nói. Không gật. Không "dạ." Chỉ ngồi, tay đặt trên đùi, nghe, và để câu đó chìm vào. Chìm từ từ, từng chữ, từng chữ, như nước thấm vào đất khô.

Cha không nhìn thấy con đang khổ.

Đúng. Đó là điều Khánh giận nhất. Không phải ly hôn. Không phải Lan. Không phải nhà mới Q.7 hay nhẫn cưới mới hay ảnh cưới treo tường. Mà là: cha không thấy. Mẹ không thấy. Không ai thấy. Cậu đứng giữa, gánh cả hai bên, mười một năm, và không ai hỏi "con ổn không."

Cha im một lúc. Rồi nói tiếp, chậm hơn, như đang mò lại từng ký ức:

– Cha nhớ... có lần cha gọi con, nhờ con nói mẹ chuyện giấy tờ gì đó. Con nói "dạ cha," rồi cúp. Cha không nghĩ gì. Nhưng bây giờ cha nghĩ lại: con mười ba tuổi, cha nhờ con làm trung gian giữa hai người lớn đang ghét nhau. Con mười ba tuổi, Khánh.

Giọng cha vỡ ở chữ cuối. Vỡ nhẹ, như nứt, rồi cha hắng giọng gấp, cố vá lại. Khánh nghe tiếng hắng đó và nhớ mình cũng hay hắng giọng khi sắp khóc, cũng hay nuốt, cũng hay nhìn đi chỗ khác. Di truyền. Cả nhà ai cũng giấu giỏi.

Cha nói tiếp, giọng thấp hơn, khàn hơn, kiểu giọng mà Khánh biết: cha đang nói bằng hết sức, đang ép từng chữ ra khỏi cổ họng vì cổ họng muốn khóa lại:

– Cha xin lỗi, Khánh. Cha xin lỗi vì đã không nhìn thấy con. Cha xin lỗi vì để con gánh chuyện người lớn. Cha xin lỗi vì mỗi lần nhờ con nói mẹ, mỗi lần bảo "con phải hiểu cha," mỗi lần đó... cha đang đè lên con mà cha không biết.

Cha dừng. Nuốt. Hai tay vẫn đan trên đùi, nhưng ngón tay siết chặt hơn, đốt ngón trắng bệch.

– Cha không nên. Con là con cha. Không phải cầu nối, không phải điện thoại viên, không phải người dọn dẹp. Con là con. Và cha... cha đã để con mất mười mấy năm vì chuyện không phải của con.

Khánh nghe ba chữ "cha xin lỗi" và thấy: mười lăm năm. Mười lăm năm cậu chờ. Không phải chờ cha xin lỗi, vì cậu không biết mình đang chờ. Chỉ biết có thứ gì đó thiếu, thứ gì đó mà cậu cần cha nói nhưng không biết tên, không biết hình dạng, chỉ biết nó vắng. Và bây giờ, khi cha nói ra, Khánh nhận ra: đó là "cha thấy con." Không phải "cha xin lỗi" quan trọng. Mà "cha nhìn thấy con đang khổ" mới là câu cậu cần nghe.

Khánh không nói "con tha thứ." Chưa. Tha thứ không phải câu nói trong một tối. Tha thứ là một đoạn đường, và cậu mới bắt đầu đi.

Khánh nhìn cha, nhìn người đàn ông năm mươi sáu tuổi đang ngồi đối diện, vai gù, tóc bạc, mắt ướt, tay đan trên đùi, và nghĩ: cha cũng mất mười lăm năm mới nói được ba chữ này. Cha cũng nuốt, cũng giấu, cũng "không sao." Cha không phải quái vật. Cha chỉ là người, mà người thì chậm, thì sai, thì mất rất lâu mới dám nhìn lại mình.

Cậu đưa tay ra. Nắm tay cha.

Tay cha ấm, hơi run, da khô, gân nổi. Tay người năm mươi sáu tuổi. Tay đã nắm vali đi khỏi nhà. Tay đã nắm tay Lan dưới bàn. Tay đã bế Gia Minh lần đầu. Và bây giờ, tay đang được con trai nắm, ở phòng khách đèn vàng, sau bữa cơm cá kho tộ, sau mười lăm năm.

Cha nắm lại. Siết nhẹ. Không nhìn Khánh, vì nhìn sẽ khóc, và cha không muốn khóc trước mặt con. Nhưng Khánh thấy: vai cha run. Run nhẹ, run kiểu run mà không kìm được, run từ ngực lên vai lên cổ. Cha đang khóc mà không có nước mắt, khóc bằng vai, bằng hơi thở gấp, bằng ngón tay siết chặt tay con.

Khánh nắm tay cha, nắm chặt hơn, và nghĩ: cha nói "cha xin lỗi." Mười lăm năm. Và mình không nói "con tha thứ." Chưa. Nhưng mình nắm tay cha. Và đôi khi, nắm tay là đủ.

Hai cha con ngồi trong phòng khách đèn vàng, nắm tay, không nói. Tiếng đồng hồ tích tắc. Tiếng gió ngoài ban công. Tiếng Sài Gòn đêm xa xa, xe cộ, ai đó cười, ai đó gọi tên ai đó ngoài hẻm. Và trong phòng này, hai người đàn ông, một năm mươi sáu và một hai mươi bảy, đang học lại cách nắm tay nhau sau mười lăm năm buông.

Chậm. Vụng. Nhưng đang nắm.

Lát sau, cha buông tay. Lau mắt bằng mu bàn tay, lau nhanh, lau kiểu lau mà cố giả vờ không khóc. Hắng giọng.

– Con về đi. Khuya rồi. Mai Anh chờ.

Khánh đứng dậy. Nhìn cha. Cha đã quay mặt nhìn ra ban công, lưng hơi gù, tóc bạc sáng dưới đèn vàng. Khánh muốn nói gì đó, muốn nói "con thương cha" hay "con hiểu," nhưng không nói. Vì cậu biết: đôi khi nói ít hơn lại nhiều hơn. Và tay nắm lúc nãy đã nói đủ.

– Con về. Cha ngủ sớm. Nhớ uống thuốc.

Cha gật. Vẫn nhìn ra ban công.

Khánh đi ra cửa, xỏ dép, mở cửa. Ngoài hành lang, đèn led trắng, tiếng thang máy ở xa. Cậu quay lại nhìn vào phòng khách lần cuối: cha vẫn ngồi sofa, lưng quay ra, vai không còn run, nhưng vẫn gù, vẫn nhỏ hơn cậu nhớ.

Đi xuống cầu thang, ra hẻm, lên xe. Khánh ngồi trong xe một lúc, không nổ máy. Hai tay trên vô lăng, nhìn ra hẻm tối, đèn đường vàng, cây bàng rụng lá trên vỉa hè. Và nghĩ:

Cha nói "cha xin lỗi." Mười lăm năm, mới ba chữ. Nhưng ba chữ đó không nhẹ. Ba chữ đó nặng như tất cả những đêm cậu nằm nghe mẹ khóc, nặng như tất cả những bữa cơm chia đôi, nặng như chiếc vali xám, nặng như câu "con nào? Con anh hay con tôi?"

Ba chữ. Muộn. Nhưng đến.

Khánh nổ máy, lái xe ra đường, về Q.3. Gió đêm mát. Đường vắng. Cậu lái chậm, chậm hơn bình thường, vì không vội, vì muốn để gió thổi qua mặt, để đêm Sài Gòn chạy ngang, để ba chữ đó lắng xuống, từ từ, như nước thấm vào đất đã khô rất lâu.