Bố

Xe buýt từ bến xe Miền Đông dừng ở ngã tư Bình Dương lúc chín giờ sáng.

Nam bước xuống, ba lô trên vai, dép lê. Nắng Bình Dương tháng mười hai không gắt bằng tháng sáu nhưng vẫn nóng, kiểu nóng quen thuộc của đất đỏ, bụi bay, xe tải chạy ngang. Mùi đất, mùi cây, mùi mít chín ai đó phơi trên sân.

Bình Dương. Về rồi. Lần trước mình về đây bằng Honda City, vest, giày đánh bóng, mẹ đứng cửa cười. Lần này xe buýt, áo thun, dép lê. Mẹ sẽ hỏi. Mẹ sẽ nhìn mình rồi hỏi. Và mình sẽ phải trả lời.

Nhà cấp bốn, cổng sắt sơn xanh đã tróc, vườn trái cây bên hông: mấy cây mít, cây bưởi, cây ổi. Hồi nhỏ Nam trèo cây ổi hái trộm, bố la, mẹ cười. Cổng khép, không khóa. Nhà này chưa bao giờ khóa cổng.

Mẹ đứng trong sân, đang phơi đồ. Quay lại, thấy Nam. Tay buông cái kẹp quần áo.

– Trời ơi. Con.

Mẹ đi nhanh đến, ôm Nam. Ôm chặt, kiểu ôm của người đã chờ mấy tháng mà không biết chờ gì, không biết con mình đi đâu, chỉ biết "con đi công tác" như Nam nói trong tin nhắn ngắn gọn hai tháng trước.

– Con gầy ghê. Đi đâu mà lâu vậy?

Nam ôm mẹ lại. Mẹ nhỏ, lưng hơi còng, tóc bạc nhiều hơn lần trước. Mùi nước giặt, mùi nắng, mùi bếp.

– Con đi... nghỉ ngơi, mẹ.

Nghỉ ngơi. Nửa đúng nửa sai. Mình nghỉ việc, nghỉ Sài Gòn, nghỉ luôn cả bản thân mình. Nhưng không biết nói sao cho mẹ hiểu mà không lo.

Mẹ kéo Nam vào nhà, bắt ngồi ăn cháo. Cháo gà, nóng, thơm, kiểu cháo mẹ nấu từ hồi Nam còn sốt hồi tiểu học. Một tô, đầy. Nam ăn chậm, mẹ ngồi đối diện, nhìn con ăn, mắt đỏ nhưng cười.

– Ăn đi. Gầy quá. Mày đi công tác gì mà gầy như bệnh.

– Không bệnh đâu mẹ. Mệt thôi.

Mệt. Lại "mệt." Nhưng lần này mình nói "mệt" mà không nối thêm "nhưng ổn." Chỉ "mệt." Và mẹ nghe, gật, rồi gắp thêm thịt gà vào tô mình. Mẹ không hỏi tiếp. Mẹ biết. Mẹ luôn biết.

Bệnh viện tỉnh, tầng ba, phòng tim mạch.

Nam đi dọc hành lang, mùi thuốc sát trùng quen, đèn huỳnh quang trắng, gạch bông cũ. Hồi bố nhập viện lần đầu, Nam chạy Honda City từ Sài Gòn lên, vest, giày, vào phòng bác sĩ hỏi "tình hình ba tôi thế nào" bằng giọng bình tĩnh nhất mà mình có thể. Giọng bình tĩnh giả. Giọng "ổn mà" mà mình đã tập nói cả đời.

Giờ không có xe, không có vest, không có giọng đó nữa.

Bố nằm giường sát cửa sổ. Giường sắt, ga trắng, gối mỏng. Bố gầy, gầy hơn hai tháng trước, tay có đường truyền dịch, da vàng, nhưng mắt mở, tỉnh. Tivi nhỏ trên tường đang chiếu thời sự, âm thanh nhỏ xíu. Bố đang nhìn ra cửa sổ, nhìn cây phượng ngoài sân bệnh viện, nắng chiếu qua lá xanh rọi vào phòng.

Nam đứng ở cửa phòng ba giây.

Bố. Gầy hơn. Lần trước mình thấy bố gầy, mình sợ. Sợ kiểu thắt ngực, kiểu muốn chạy vào ôm nhưng không dám vì nếu ôm thì sẽ khóc, mà mình không được khóc, mình là con trai duy nhất, mình phải mạnh. Giờ thì... giờ thì kệ. Gầy thì gầy. Sợ thì sợ. Mình vào.

Bố quay lại. Nhìn Nam. Nheo mắt.

– Mày.

– Dạ, ba.

– Mày gầy.

– Ba cũng gầy.

Bố cười nhẹ, kiểu cười mệt nhưng ấm. Nam kéo ghế nhựa, ngồi cạnh giường. Tay bố đặt trên mép giường, gầy, xương ngón tay nhô, da nhăn, tay của người thợ hồ đã ngừng xách vữa từ ba năm nay.

– Mày nói đi công tác. Công tác lâu vậy?

Nam nhìn tay bố. Nhìn lâu. Rồi nhìn lên mặt bố.

Nói. Nói đi. Mình đã nói "tao mệt" với năm đứa bạn ở quán bia. Mình đã nói được. Bây giờ nói với bố. Bố. Người mình sợ nhất khi nói thật. Không phải sợ bố la. Sợ bố buồn. Sợ bố nghĩ mình hèn. Sợ bố nghĩ mấy chục năm hy sinh để mình đi học, lên Sài Gòn, vào ngân hàng... là uổng.

– Ba. Con nói dối.

Im lặng. Tiếng tivi nhỏ, tiếng máy đo nhịp tim kêu đều, tiếng dép ai đi ngoài hành lang.

– Con không đi công tác. Con... nghỉ việc. Con biến mất mấy tháng.

Bố nhìn Nam. Không nói. Mắt bố không giật, không mở lớn, không kiểu "gì cơ?". Chỉ nhìn. Kiểu nhìn của người đã nằm viện đủ lâu để không còn gì phải giật mình nữa.

– Sao?

Một chữ. Giọng bố nhẹ, kiểu hỏi thật, không phán xét.

Nam hít thở. Tay nắm dây ba lô trên đùi.

– Con mệt, ba. Con gánh không nổi. Chỉ tiêu ngân hàng, nợ, viện phí, tiền xe, tiền phòng. Con uống thuốc an thần sáu tháng. Con ngủ trong xe ở bãi đỗ vì không muốn về phòng trọ trống.

Ngừng. Nuốt nước bọt. Mắt cay.

– Con... cố lắm rồi, ba. Con cố. Nhưng không nổi.

Nói rồi. Nói hết rồi. "Thuốc an thần." "Ngủ trong xe." "Không nổi." Ba chữ mình không bao giờ nghĩ sẽ nói với bố. Bố là người mình phải mạnh trước mặt. Bố là lý do mình làm ngân hàng, lý do mình chạy chỉ tiêu, lý do mình uống thuốc. Vì bố bệnh. Vì tiền. Vì mình là con trai duy nhất. Và mình vừa nói "không nổi" trước mặt bố.

Im lặng. Dài. Tiếng máy đo nhịp tim. Tiếng quạt trần quay chậm. Tiếng nắng ngoài cửa sổ, kiểu nắng Bình Dương ấm và im.

Rồi bố giơ tay.

Tay gầy, run nhẹ, ngón tay xương. Bố đặt tay lên tay Nam. Nặng kiểu nhẹ. Ấm kiểu gầy.

– Con ơi.

Giọng bố khàn, nhỏ, giọng của người thở yếu.

– Ba biết.

Nam nhìn bố.

– Ba thấy mắt con. Mấy lần con lên thăm, ba thấy. Mắt con quầng thâm, mặt con gầy, cười mà miệng run. Ba biết. Nhưng ba không hỏi vì ba nghĩ... mày giống ba. Ba cũng không nói khi mệt.

Bố ngừng, thở, rồi nói tiếp.

– Hồi ba còn đi làm, ba ốm mà vẫn xách vữa. Vì ba nghĩ phải gánh. Gánh nhà, gánh con, gánh vợ. Ba không nói với ai. Rồi ba gục. Tim ba gục vì ba không chịu nghỉ.

Tay bố nắm tay Nam chặt hơn. Run, nhưng chặt.

– Con ơi. Con đừng giống ba. Ba sống được. Mẹ sống được. Mày đừng chết vì gánh.

"Đừng chết vì gánh."

Bố nói vậy. Bố nằm trên giường bệnh, gầy, tay truyền dịch, mà nói "đừng chết vì gánh." Bố không la. Bố không hỏi "sao nghỉ việc." Bố không nói "rồi ai lo." Bố nói "ba sống được."

Bao nhiêu năm. Bao nhiêu năm mình nghĩ nếu mình dừng thì bố sẽ không ai lo. Bao nhiêu năm mình nghĩ nếu mình gục thì cả nhà gục. Và bố nói "ba sống được." Bố cho mình một câu mà bao nhiêu năm mình chờ mà không biết mình đang chờ.

Nam khóc.

Không phải khóc kiểu nuốt nước mắt như mọi lần, kiểu cắn môi, kiểu quay mặt, kiểu giấu. Khóc thật. Nước mắt chảy, vai run, tay nắm tay bố, đầu cúi xuống mép giường. Khóc kiểu con trai hai mươi chín tuổi khóc trước bố lần đầu tiên kể từ năm lớp ba khi bị bạn đánh.

Bố không nói gì. Tay bố xoa đầu Nam, nhẹ, chậm, kiểu xoa đầu hồi nhỏ, kiểu "ba đây, không sao."

Mẹ đứng ở cửa phòng. Từ lúc nào không biết. Tay cầm hộp cơm mang vào cho bố, đứng im, nghe hết. Nước mắt chảy, không lau, để yên. Mẹ bước vào nhẹ, đặt hộp cơm xuống tủ đầu giường, rồi ngồi xuống cạnh Nam, tay ôm vai con.

Ba người. Phòng bệnh viện, giường sắt, ga trắng, đèn huỳnh quang, máy đo nhịp tim kêu đều. Nắng Bình Dương chiếu qua cửa sổ, vệt sáng vàng trên sàn gạch. Ba người ôm nhau, khóc, không nói gì.

Chiều. Nam ngồi hiên nhà, nhìn vườn.

Cây mít lá xanh đậm, cây bưởi đang ra hoa trắng nhỏ, mùi thơm nhẹ. Gió chiều thổi từ đồng, mát, mùi đất ẩm sau mưa tối qua. Mẹ trong bếp nấu canh, tiếng dao chặt trên thớt, tiếng nồi sôi. Nhà cấp bốn, mái tôn, hiên xi măng, ghế nhựa cũ.

Nam ngồi ghế nhựa, chân co lên, tay ôm gối. Giống hồi mười bốn tuổi ngồi hiên chờ bố đi làm về.

"Con không cần gánh."

Ba nói vậy. Ba bệnh, nằm giường, gầy, tay run. Mà ba vẫn là người cho mình câu trả lời. Bao nhiêu năm, mình hỏi mình: "Mình mệt nhưng ai lo bố?" Bao nhiêu năm, mình trả lời mình: "Cố. Cố tiếp. Ổn mà." Và hôm nay ba nói: "Đừng chết vì gánh."

Ba không giận. Ba hiểu. Ba cũng từng giống mình. Cũng gánh, cũng giấu, cũng gục. Ba gục trước mình. Và ba không muốn mình gục giống ba.

Mình khóc trước mặt ba. Lần đầu tiên từ năm lớp ba. Hai mươi mốt năm không khóc trước mặt ba, vì mình nghĩ con trai phải mạnh, phải gánh, phải "ổn mà." Hôm nay mình khóc. Và ba xoa đầu mình. Như hồi nhỏ.

Mẹ bưng tô canh ra hiên, đặt trên bàn nhựa cũ.

– Ăn đi con.

– Dạ.

Mẹ ngồi xuống cạnh Nam, không ăn, chỉ ngồi. Nhìn vườn. Gió chiều thổi tóc mẹ bay nhẹ, bạc, mỏng.

– Con ơi.

– Dạ.

– Ở nhà mấy ngày rồi hẵng đi.

Nam nhìn mẹ. Mẹ không hỏi "đi đâu", không hỏi "làm gì tiếp." Chỉ nói "ở nhà mấy ngày." Kiểu mẹ. Kiểu lo bằng cơm canh và "ở nhà mấy ngày."

– Dạ. Con ở.

Ở nhà. Mấy ngày. Ăn cơm mẹ nấu. Ngồi hiên nhìn vườn. Đi thăm ba. Không chỉ tiêu, không đồng nghiệp, không thuốc an thần. Chỉ nhà. Chỉ ba mẹ. Chỉ cây mít, cây bưởi, gió chiều.

"Con không cần gánh." Ba nói vậy. Và mình tin. Lần đầu tiên, mình tin.

Nắng chiều nghiêng trên vườn trái cây. Lá mít đổ bóng trên hiên. Mẹ ngồi cạnh, im lặng, ấm. Nam ăn canh, nóng, vị rau ngọt, vị nhà.

Mệt. Chưa ổn. Nhưng về nhà rồi. Và lần này, nhà không phải là gánh. Nhà là nhà.