Người đáng ghét nhất phòng

Quân gửi tin nhắn lúc 10 giờ 7 phút tối.

"Em ơi, cái visual chiến dịch sửa gấp, sáng mai cần."

Gửi xong, Quân nhìn tin nhắn trên màn hình. Nhìn lại. Nhìn lần nữa. Rồi đặt điện thoại xuống bàn, ngả người ra ghế, nhìn trần nhà phòng trọ.

Đm.

Mày vừa thành sếp Tuấn.

Người nhận là Hà, 22 tuổi, vào agency được bốn tháng. Thiết kế. Mặt tròn, đeo kính cận tròn, hay gật đầu, hay nói "dạ anh". Kiểu nhân viên mới ai giao gì cũng nhận, ai nhắn gì cũng trả lời, kể cả 10 giờ tối, kể cả 11 giờ, kể cả lúc đang ăn cơm với gia đình. Kiểu nhân viên mà mới vào bốn tháng đã có quầng thâm, vì agency "bình thường hóa" việc đó nhanh lắm, chừng hai tuần là quen.

Hà trả lời sau ba phút. Ba phút. Nghĩa là Hà đang cầm điện thoại. Nghĩa là 10 giờ tối Hà vẫn chờ tin nhắn công việc. Nghĩa là Hà đã "quen" rồi.

"Dạ, em làm ngay anh 🥲"

Quân nhìn cái mặt cười ra nước mắt.

Mày biết cái mặt cười đó. Mày gửi nó cho sếp Tuấn mỗi tuần ít nhất hai lần, mỗi khi anh nhắn lúc 11 đêm, mỗi khi brief thay đổi lần thứ ba, mỗi khi "client cần gấp em ơi". Mặt cười khóc, nửa đùa nửa thật, kiểu "em chấp nhận nhưng em muốn chết". Giờ Hà gửi cho mày.

Mày là sếp Tuấn. Không phải sếp Tuấn 10 năm sau. Mà là ngay bây giờ. Ngay lúc mày nhấn nút gửi.

Quân đặt điện thoại xuống. Phòng trọ 18 mét vuông, trần nhà ẩm mốc, vết nước hình Đại Tây Dương vàng ố, Quân đặt tên nó từ lúc mới dọn vào, hồi đó thấy vui, giờ thấy ẩm. Laptop mở trên bàn, 12 tab: 4 cái là hình ảnh chiến dịch, 3 cái là thư, 5 cái là bài phân tích xu hướng mà Quân mở từ sáng chưa đọc vì chưa có lúc nào ngồi yên đủ lâu để đọc.

Quạt trần quay. Ly cà phê thứ tư hôm nay: cà phê gói, 3 trong 1, pha bằng nước nóng từ bình giữ nhiệt vì phòng trọ không có ấm đun. Đắng. Ngọt giả. Như mọi thứ ở đây.

10 giờ tối. Mày nhắn đồng nghiệp 22 tuổi. "Sửa gấp. Sáng mai cần."

Sếp Tuấn nhắn mày lúc 11 giờ. Mày nhắn Hà lúc 10 giờ. Giờ nhắn sớm hơn. Tiến bộ. Mày tiến bộ hơn sếp Tuấn một tiếng đồng hồ.

Câu chuyện bắt đầu từ ba ngày trước.

Chiến dịch lớn: thương hiệu thời trang nội địa, mùa cuối năm, ngân sách tốt. Loại chiến dịch mà agency nào cũng muốn giành, kiểu để lên portfolio cho oai, kiểu "à, brand đó là client tụi tao". Quân dẫn đội 5 người: hai bạn thiết kế (trong đó có Hà), một bạn viết nội dung, một bạn đồ họa động, một bạn phụ trách khách hàng. Sếp Tuấn giao, vỗ vai, cười kiểu anh cả:

"Anh tin em. Chiến dịch này quan trọng. Em dẫn được."

"Anh tin em" trong ngôn ngữ agency nghĩa là "anh đẩy hết cho em, nếu hỏng thì cũng em chịu". Mày biết. Mày nghe câu đó từ năm thứ hai. Nhưng mỗi lần nghe, mày vẫn gật, vẫn "dạ", vẫn cảm thấy được tin tưởng. Đó là cái bẫy, bẫy bọc nhung, bẫy có mùi cà phê và lời khen.

Ngày đầu: họp triển khai, lên ý tưởng, chia việc. Bình thường. Team ngồi phòng họp kính, cái phòng mà từ bên ngoài nhìn vào trông rất "sáng tạo": bảng trắng đầy giấy nhớ, ly cà phê, laptop mở, mọi người chỉ tay vào màn hình. Trông như quảng cáo cho chính agency.

Ngày hai: khách hàng thay đổi yêu cầu. Thương hiệu muốn "trẻ hơn, viral hơn, nhưng vẫn sang". Quân dịch cho đội: "Muốn TikTok mà trông như Vogue. Được thôi. Khách muốn bay mà không muốn rời mặt đất." Đội cười gượng. Làm lại. Bản thứ hai.

Ngày ba: khách hàng thay đổi yêu cầu lần hai. Bỏ hướng mới, quay về hướng cũ của hướng cũ, nhưng "tinh chỉnh một chút". Quân nhìn thư, cười khan. Cười kiểu cười trong toilet vì cười ngoài thì đội sẽ hoảng.

Đây là lần thứ mấy rồi? Thứ ba? Thứ tư? Mày đã mất đếm. Và mỗi lần khách thay đổi, mày lại nói với đội: "Bình tĩnh, sửa chút thôi." "Chút" nghĩa là làm lại từ đầu nhưng mày không dám nói "từ đầu" vì sợ Hà nghỉ việc.

Và ba ngày đó, Quân ở agency từ 8 giờ sáng đến 9 giờ tối. Rồi 10 giờ. Rồi 11 giờ. Mỗi ngày thêm một tiếng, kiểu nhiệt kế đang leo, nhưng không ai nhìn nhiệt kế vì "ai cũng vậy".

Ngày đầu, Quân nấu mì trong phòng bếp lúc 9 giờ tối, mì gói Hảo Hảo vị tôm chua cay, pha bằng nước nóng từ bình nước ở lối đi, ngồi ăn trên quầy bếp vì ghế ăn đã cất. Lúc đó nhìn qua phòng họp kính, thấy bóng mình ngồi ăn mì phản chiếu trên kính, phía sau là dãy bàn làm việc trống, đèn tắt, chỉ có ánh sáng từ cái exit sign xanh lè. Giống cảnh trong phim kinh dị mà nhân vật phát hiện mình là ma, vẫn ở đó nhưng không ai thấy.

Mày không phải ma. Mày là quản lý nội dung. Giống nhau ở chỗ: cả hai đều không có đời sống cá nhân. Cả hai đều lang thang ở một nơi sau khi mọi người đã về. Cả hai đều nghĩ mình "phải ở lại".

Ngày hai, Quân ngủ lại agency. Sofa da nâu phòng khách, cái sofa mà team gọi là "giường agency", ai cũng ngủ qua ít nhất một lần, ai cũng nói "ít nhất một lần" nhưng thật ra nhiều hơn nhiều. Quân nằm xuống, mùi da cũ, mùi mồ hôi ai đó trước Quân, mùi nước xịt phòng hương chanh mà lễ tân xịt mỗi sáng. Trần nhà cao, đèn exit xanh, máy lạnh chạy rì rì, 16 độ, setting ban đêm, lạnh hơn ban ngày vì ban đêm không ai than lạnh.

Mở điện thoại, lướt nhóm chat HỘI BẠN GÀ. An đăng ảnh studio, ánh sáng đẹp, caption "Chiều chill ☕". Long thả tim. Nam im. Vy gửi sticker chúc ngủ ngon. Duy seen.

Mọi người đang sống. Mày đang nằm trên sofa agency lúc 1 giờ sáng, đắp áo khoác thay mền, gối đầu bằng ba lô, nghe máy lạnh rì rì mà tưởng tiếng biển.

Mày từng viết caption cho resort Phú Quốc: "Thả mình giữa tiếng sóng, buông bỏ mọi lo toan." Giờ mày nằm nghe tiếng máy lạnh agency mà cũng phải tự thuyết phục: "Giống tiếng sóng mà."

Ngày ba: hôm nay. Khách hàng duyệt hướng mới. Đội cần sửa hình ảnh trong đêm. Và Quân nhắn Hà.

10 giờ 7 phút tối.

"Em ơi, cái visual chiến dịch sửa gấp, sáng mai cần."

Sáng hôm sau, Quân dậy lúc 6 giờ rưỡi, mắt sưng vì ngủ ba tiếng, ra hẻm mua hai ly cà phê sữa đá ở quán cà phê cóc đầu hẻm, cô chủ quán mặc đồ bộ hoa, pha cà phê bằng tay, đá xay bằng máy xay đá cũ kỹ. 15 ngàn một ly. Hai ly 30 ngàn. Rẻ hơn một ly Highlands.

Lên văn phòng. Hà ngồi ở bàn, ngồi từ lúc nào không biết, có khi từ 5 giờ sáng, có khi thức cả đêm. Mắt thâm, tóc xù, kính lệch sang một bên, kính tròn, gọng đen, kiểu kính người trẻ hay đeo. Laptop mở, hình ảnh đã sửa xong. Sửa đẹp. Sửa kỹ. Đúng yêu cầu. Từng chi tiết chỉnh lại, màu sắc nhất quán, typography gọn. Hà giỏi, 22 tuổi mà tay nghề chắc.

Hà giỏi. Và Hà đang bị mày vắt. Mày biết mà.

Quân đặt ly cà phê trước mặt Hà.

– Cà phê. Tối qua anh không nên nhắn muộn vậy. Xin lỗi em.

Hà ngẩng lên, ngạc nhiên. Mắt Hà to ra, mắt người không quen nghe xin lỗi, mắt người bốn tháng ở agency chưa ai nói câu đó.

– Dạ, bình thường mà anh. Agency mình ai cũng vậy.

Bình thường. Bốn tháng mà em đã nói "bình thường". Đó là vấn đề: agency bình thường hóa việc nhắn lúc 10 đêm, bình thường hóa làm thêm không lương, bình thường hóa ngủ trên sofa, bình thường hóa ăn mì gói trong phòng bếp lúc 9 giờ tối. Rồi một ngày "bình thường" sẽ là ngất ở toilet, như sếp Tuấn.

Em 22, em nói "bình thường". Tao 29, tao cũng nói "bình thường". Sếp Tuấn 35, anh cũng nói "bình thường". Ba thế hệ nói "bình thường" cho đến khi ai đó ngất.

– Không, Quân nói, giọng chậm hơn bình thường. Không bình thường. Em có quyền tắt điện thoại sau 8 giờ. Anh nhắn muộn là anh sai, không phải em.

Hà nhìn Quân như nhìn sinh vật lạ. Chắc bốn tháng ở agency, chưa ai nói câu đó với em. Câu "anh sai" trong agency hiếm hơn "client duyệt lần đầu".

– Dạ... cảm ơn anh.

– Ờ. Uống cà phê đi.

Quân quay về bàn. Ngồi xuống. Mở laptop. 12 tab vẫn mở từ hôm qua, Chrome ngốn hết bộ nhớ, quạt laptop kêu rè rè.

Mày xin lỗi Hà rồi. Mày mua cà phê cho em rồi. Mày nói "anh sai" rồi. Nhưng mày không xin lỗi được chính mày. Vì mày biết: lần sau yêu cầu dồn, mày sẽ lại nhắn. Vì mày không có lựa chọn khác. Vì "anh tin em" nghĩa là mày phải gánh, và gánh nghĩa là kéo cả đội theo, và kéo đội nghĩa là nhắn lúc 10 đêm.

Mày xin lỗi Hà nhưng mày không dám xin lỗi chính mày. Vì xin lỗi chính mày nghĩa là thừa nhận: mày đang bị nghiền nát, và mày đang nghiền người khác.

Sếp Tuấn bắt đầu vậy. Anh ấy kể rồi, hồi đó cũng nhắn lúc 10 đêm, cũng mua cà phê cho nhân viên sáng hôm sau, cũng nói "anh sai". Rồi 10 giờ thành 11 giờ. 11 giờ thành 12 giờ. 12 giờ thành 1 giờ sáng. Rồi ngất ở toilet.

Mày đang ở 10 giờ. Bao lâu nữa tới 11?

Chiều. Sếp Tuấn gọi Quân vào phòng.

Phòng sếp Tuấn: nhỏ, có cửa kính nhìn ra không gian mở. Bàn ngổn ngang giấy, ly cà phê thứ năm (hoặc thứ sáu) hôm nay, MacBook mở ba ứng dụng cùng lúc. Sếp Tuấn ngồi ghế xoay, tóc dài buộc túm phía sau nhưng đã xổ ra nửa, mắt đỏ, áo thun đen, luôn đen, vì đen giấu được vết cà phê đổ.

– Chiến dịch ngon lắm. Khách hàng khen. Em dẫn đội tốt.

– Dạ, cảm ơn anh.

– Anh thấy em dạo này chăm ở lại khuya. Tốt, nhưng đừng quá sức nha.

Anh nói "đừng quá sức" trong khi anh ngồi đây lúc 7 giờ tối thứ Sáu, ly cà phê thứ năm, tóc búi xổ ra, mắt đỏ, vai cong vì ngồi quá nhiều. Anh là hình mẫu của "quá sức" mà bảo em đừng quá sức. Giống người đang hút thuốc bảo người khác đừng hút, biết là đúng nhưng nghe hài.

– Dạ, em biết.

Sếp Tuấn nhìn Quân. Im ba giây. Mắt anh thay đổi, từ mắt sếp thành mắt người. Từ mắt đánh giá hiệu suất thành mắt nhớ lại chính mình hồi 29.

Rồi anh nói nhỏ. Giọng khác. Không phải giọng sếp nữa.

– Hồi bằng tuổi em, anh cũng nói "em biết". Rồi anh ngất ở toilet.

Quân nhìn sếp.

– Anh nói thiệt đó. Không phải dọa. Hồi đó anh cũng nghĩ mình ổn. Cũng "cà phê thêm ly nữa là được". Cũng "tuần này xong chiến dịch rồi nghỉ". Rồi một ngày đứng dậy, đầu quay, mắt tối, chân mềm, ngã trong toilet, đập đầu vào bồn rửa tay. Máu chảy. Tỉnh dậy trong bệnh viện, bác sĩ nói kiệt sức, thiếu máu, mất nước, suy nhược thần kinh thực vật. Ba mươi tuổi mà suy nhược như ông già sáu mươi.

– Rồi anh... nghỉ?

– Nghỉ hai tuần. Nằm bệnh viện ba ngày, ở nhà chín ngày, ngày cuối lướt mail rồi quay lại. Rồi lại vậy. Vì anh không biết sống kiểu khác.

Sếp Tuấn cười, kiểu cười mệt, cười mà miệng cười, mắt không cười.

– Anh không phải tấm gương tốt đâu em. Anh chỉ là cảnh báo. Kiểu biển báo "đường trơn" trên cao tốc, anh đã trơn rồi, em coi chừng.

Quân ra khỏi phòng, đi thẳng vào toilet. Đóng cửa. Mở vòi. Rửa mặt. Nước lạnh chảy qua mắt, qua mũi, qua miệng.

Nhìn trong gương: quầng thâm, tóc bù xù, mắt đỏ. Áo thun nhàu, quần jeans hai ngày chưa thay, cái quần jeans này Quân mặc từ thứ Tư, giờ thứ Sáu, ba ngày, kiểu người đã quên khái niệm "thay đồ". Trông giống ai?

Giống sếp Tuấn hồi 30. Anh ấy kể rồi, hồi đó cũng quầng thâm, cũng tóc bù xù, cũng nghĩ mình ổn, cũng mua cà phê cho nhân viên sáng hôm sau để bù lỗi cho tin nhắn lúc đêm.

Bao lâu nữa tới phiên mình? Một năm? Hai năm? Hay ba tháng? Hay tuần sau?

Và nếu mình ngất ở toilet, ai gọi xe cấp cứu? Phòng trọ mình ở một mình. Agency thì 8 giờ tối ai cũng về. Mình ngất ở toilet agency lúc 11 giờ đêm thì sáng hôm sau bảo vệ mới thấy.

Nghĩ mà rùng mình.

Tối về phòng trọ, Quân nằm xuống giường, không thay đồ, vẫn cái quần jeans ngày thứ ba, vẫn cái áo thun nhàu. Nhìn lên trần nhà, vết nước Đại Tây Dương vàng ố còn đó, quạt trần quay chậm, kêu cọt kẹt ở vòng thứ ba.

Mở sổ tay, sổ bìa vải xanh An tặng hồi Quân than "tao muốn viết gì đó thật". An tặng, mắt sáng, nói: "Thì viết đi. Viết thật. Không cần hay, viết thật là được." Sổ nhỏ bằng bàn tay, gáy đã hơi cong vì Quân nhét túi quần mấy tuần nay.

Lật qua mấy trang đã viết. Hai câu, viết rải rác.

"29 tuổi. Mình đang sống... hay chỉ đang tồn tại?"

"7 năm viết cho người khác. Bao giờ viết cho mình?"

Quân viết thêm, chữ hơi xiêu vì nằm viết:

"Hôm nay tao nhắn tin cho đồng nghiệp lúc 10 đêm. Tao thành thứ tao ghét."

Đặt bút. Nhìn câu vừa viết. Sổ mới có mấy dòng, nhưng là mấy dòng thật, mấy dòng mà Quân không dám nói thành tiếng, chỉ dám viết bằng bút xanh trên giấy vàng, trong phòng trọ 18 mét vuông, dưới ánh đèn vàng nhạt.

An nói "mày nên viết thật." Mày đang viết. Nhưng viết thật vào sổ tay thì ai đọc? Mình đọc cho mình? Mình đã biết rồi, biết mình mệt, biết mình ghét, biết mình đang trở thành sếp Tuấn. Viết ra không thay đổi gì. Viết thật mà không ai đọc thì có khác gì nói thật trong phòng trống?

Nhưng ít ra mày đang viết. Ít ra bút đang chạm giấy. Ít ra mấy câu này thật hơn mọi câu chữ mày viết bảy năm qua: thật hơn "Trải nghiệm hương vị tuyệt hảo", thật hơn "Khám phá phong cách sống mới", thật hơn "Thương hiệu đồng hành cùng bạn".

Quân đóng sổ. Nhìn trần nhà, nhìn vết nước Đại Tây Dương, nghe tiếng quạt trần quay.

Sếp Tuấn ngất ở toilet lúc 30 tuổi. Mình 29. Một năm nữa. Kiểu sống này: ăn mì gói, ngủ sofa, nhắn tin lúc 10 đêm, mua cà phê chuộc lỗi, nói "ổn" mỗi ngày. Kiểu sống này không giết mình cái rụp. Nó giết từ từ. Giết bằng quầng thâm, bằng cà phê gói 3 trong 1, bằng 12 tab Chrome, bằng "anh tin em".

Bao lâu nữa tới phiên mình?

Điện thoại rung. An nhắn:

An: Ê, hôm nay mày sao? Mấy hôm không thấy nhắn gì.

Quân: Ổn. Bận chiến dịch.

An: Ổn kiểu thật hay ổn kiểu tao?

Quân nhìn tin nhắn. Cười, cười kiểu khẽ thổi hơi ra mũi, kiểu cười mệt.

Quân: Ổn kiểu tao.

An: 😂 Vậy là không ổn.

Quân: Ờ. Không ổn lắm.

An: Mai ăn cơm tấm. Tao bao lại mày lần này.

Quân: Mày có tiền đâu mà bao?

An: Mượn má. 😂

Quân cười. Lần này cười thật, cười mệt nhưng thật. Đặt điện thoại xuống. Nhìn trần nhà.

An cũng cháy túi mà bao cơm tấm. Hai đứa mệt mời nhau ăn cơm 25 ngàn. Hai đứa kiệt sức mời nhau sống. Buồn cười ghê.

Nhưng ít ra còn có người hỏi "mày sao."

Không phải hỏi rồi chờ nghe "ổn." Mà hỏi rồi biết "ổn kiểu tao" nghĩa là không ổn. Biết vì An cũng "ổn kiểu An" mỗi ngày.

Hai đứa nói dối cả thế giới nhưng không nói dối nhau. Hay ít ra, không nói dối nhau nhiều.

Quân nhắm mắt. Mai còn đi làm. Chiến dịch tiếp theo đã nằm trong hộp thư, chờ sáng thứ Hai, như con quái vật đang ngủ, sáng thứ Hai nó thức, và Quân phải đối mặt.

Bao lâu nữa? Mày không biết. Nhưng hôm nay mày viết vào sổ: "Tao thành thứ tao ghét." Và câu đó thật hơn mọi nội dung mày viết bảy năm qua.

Và hôm nay An hỏi "mày sao" lúc 10 giờ đêm.

Cùng lúc mày nhắn Hà "sửa gấp", An nhắn mày "mày sao".

10 giờ đêm. Hai tin nhắn. Một tin vắt kiệt người khác. Một tin giữ mày lại.

Mày muốn trở thành người gửi tin nhắn nào?