Mười lăm giây bình yên
An dọn bàn lúc 8 giờ sáng. Không phải vì bàn bẩn, mà vì hôm nay phải quay.
Studio nhỏ ở Bình Thạnh, tầng 2, cuối hẻm. Mười sáu mét vuông chia làm hai thế giới: bên trái là góc quay: bàn gỗ nhỏ, chậu cây giả, ly sứ trắng, cuốn sách bìa cứng để ngửa cho thấy tựa đề, tấm backdrop vải linen treo bằng kẹp. Ánh sáng từ đèn vòng tròn, trắng, đều, kiểu ánh sáng không tồn tại trong tự nhiên nhưng rất đẹp trên camera.
Bên phải (ngoài khung hình) là phần còn lại: giường chưa dọn, gối xếp chồng, ly mì gói đêm qua chưa rửa, quần áo phơi trên lưng ghế, hóa đơn tiền trọ dán trên tủ lạnh bằng nam châm hình trái tim. Hóa đơn tháng trước, chưa đóng.
An đặt ly sứ trắng lên bàn. Pha cà phê (cà phê hòa tan, nhưng đổ vào bình thủy tinh kiểu pour-over cho đẹp). Mở cuốn sách, Ikigai, bản tiếng Việt, mua ở Fahasa sale, lật đến trang đánh dấu sẵn từ hôm qua. Đặt chậu cây giả sang trái hai phân. Chỉnh lại khăn linen cho đường nếp rơi tự nhiên. Bật ring light.
Được rồi. Bình yên rồi.
An nhấn nút quay.
Mười lăm giây: tay cô cầm bình thủy tinh rót cà phê chậm rãi, hơi nóng bốc lên, ánh nắng sáng giả chiếu qua ly sứ. Cô đặt ly xuống, mở sách, đọc. Nét mặt nhẹ nhàng, không cười, không buồn, kiểu mặt "bình yên". Kiểu mặt mà cô đã luyện trước gương đến khi nó trông tự nhiên.
Dừng quay. Xem lại.
Không được. Tay rót cà phê hơi run, vì cô chưa ăn sáng. Quay lại.
Lần hai: rót lệch, cà phê bắn ra bàn. Lau. Quay lại.
Lần ba: ổn, nhưng ánh sáng hơi vàng. Chỉnh đèn. Quay lại.
Lần bốn: gần hoàn hảo, nhưng nếp khăn linen không rơi đúng chỗ. Kéo lại. Quay.
Lần năm. Lần sáu. Lần bảy.
10 giờ 45 sáng. Hai tiếng bốn mươi lăm phút sau, An có một video mười lăm giây vừa ý. Hai tiếng bốn mươi lăm phút gồm: bảy lần quay, ba lần chỉnh khăn, hai lần đổ cà phê, một lần chạy ra ngoài mua thêm cà phê hòa tan vì hết gói, và vô số lần tự hỏi tại sao mình làm cái này.
Ba tiếng để diễn mười lăm giây bình yên. Nếu tính theo giờ công, bình yên đắt hơn vàng.
Cô ngồi xuống giường, phía bên phải, phía bừa bộn, phía mà camera không bao giờ thấy, mở ứng dụng chỉnh sửa. Thêm nhạc: piano nhẹ, loại nhạc mà mọi video "chữa lành" đều dùng đến nỗi nghe piano là người ta tự động cảm thấy bình yên, như phản xạ có điều kiện. Chỉnh màu: ấm hơn một chút, sáng hơn một chút, mờ viền nhẹ. Thêm chữ: "Buổi sáng bình yên của mình ☀️" Rồi đăng lên.
Bình luận tràn vào trong mười phút đầu.
"Chị sống chill quá 😍"
"Goals! Ước gì sáng nào em cũng được thế này"
"Healing quá trời. Follow chị rồi nè"
"Mình xem mà thấy bình yên luôn á"
An đọc từng dòng. Từng dòng. Ngồi trên giường chưa dọn, mặc áo thun cũ, tóc búi lộn xộn, trông không giống cô "An chữa lành" trên video chút nào. Cô đọc bình luận kiểu người đọc thư khen gửi nhầm địa chỉ: vui vì được khen, nhưng biết lời khen không dành cho mình. Dành cho cái "An" trong khung hình mười lăm giây kia – cô gái pha cà phê bình yên, đọc sách, sống nhẹ nhàng. Cô gái không tồn tại.
Mình chữa lành cả thế giới mà không chữa lành được mình.
Cô đặt điện thoại xuống, nhìn quanh phòng. Ly mì gói đêm qua. Quần áo trên ghế. Hóa đơn tiền trọ quá hạn, năm triệu, chưa biết lấy đâu.
Mở email. Inbox: thông báo Shopee, thư quảng cáo, và... An kéo xuống, kéo xuống nữa. Không có email nào từ thương hiệu. Không có lời mời hợp tác. Không có hợp đồng nhãn hàng.
Tháng này: 0 deal.
Tháng trước: 1 deal, brand kem chống nắng, ba triệu đồng, quay một video ba mươi giây. Ba triệu chia cho mười giờ làm việc (quay, edit, duyệt, sửa, duyệt lại, đăng) là ba trăm ngàn một giờ. Nghe thì được, nhưng mỗi tháng chỉ có một lần "nghe thì được" là không đủ sống.
Freelance. Tự do. Muốn nghỉ thì nghỉ. Muốn làm thì làm.
Nhưng không ai nói cho mày biết: muốn ăn thì phải có tiền. Và tiền thì không tự do.
An đóng email, mở Instagram. Lướt. Đồng nghiệp cũ ở tạp chí đăng ảnh đi công tác Đà Nẵng, bạn đại học vừa lên senior designer ở agency, một cô bạn làm nội dung khác vừa đăng ảnh hợp tác với Samsung. An lướt và lướt, ngón tay đi nhanh hơn mắt, vì não đã học cách không nhìn kỹ, nhìn kỹ thì so sánh, so sánh thì buồn, buồn thì không quay được video chữa lành.
Cô dừng lại ở một bài đăng: "Hôm nay mình quyết định nghỉ việc toàn thời gian để theo đuổi đam mê sáng tạo nội dung! Cảm ơn mọi người đã ủng hộ mình 💛", 2.000 tim, 300 bình luận chúc mừng. An biết cô gái này, hai mươi ba tuổi, xinh, có bạn trai chu cấp tiền trọ, không cần lo cơm áo.
Dễ "theo đuổi đam mê" khi không phải lo tiền trọ. Dễ "sống chill" khi có người trả hóa đơn.
An đóng Instagram. Mở TikTok. Video sáng nay đã lên 800 lượt xem. Tốt.
12 giờ trưa. Điện thoại rung. Vy gọi.
An nhìn màn hình, do dự một giây rồi nghe.
– Vy.
– An ơi, mày ổn không? Lâu rồi không thấy mày ra ngoài. Tui nhắn mấy ngày trước mày không trả lời.
Vì tui không biết trả lời sao. "Ổn mà" thì giả, mà nói thật thì mày sẽ lo, mà mày lo thì tui lại phải lo ngược lại, rồi ai lo cho ai?
– Ổn mà. Tui bận quay content.
– Quay gì mà quay hoài? Mày có ăn uống đàng hoàng không?
– Có. Tui ăn sáng rồi.
An nhìn ly mì gói trên bàn. Chưa ăn gì.
– Thiệt hả? Tui thấy mày gầy hơn hôm trước.
– Vy ơi, tui freelance mà. Tự do lắm. Muốn ăn lúc nào thì ăn.
– Nè, cuối tuần mình đi café nha. Lâu rồi không gặp riêng hai đứa.
– Ờ, để xem.
– Đừng có "để xem". Thứ Bảy này. Tui tới đón mày.
An cười nhẹ, lần đầu trong ngày cười mà không phải cho camera.
– Ờ. Được.
Cúp máy. An nằm xuống giường, giữa đống gối và quần áo. Trần nhà trắng, quạt trần tắt, ánh đèn vòng vẫn bật, vàng ấm, giả, chiếu lên mặt cô từ góc quay, tạo bóng dài trên tường.
Vy luôn vậy. Hỏi thăm, lo lắng, nhắn tin kiểm tra. Mình nói "ổn" thì Vy không tin, nhưng Vy cũng không ép. Chỉ đặt lịch gặp, rồi đến đón. Kiểu bạn thân không cần mình giỏi, chỉ cần mình còn sống.
An nằm thêm mười phút, rồi lết dậy. Tắt đèn quay. Phòng tối lại ngay, vì cửa sổ bị rèm che, vì An không mở rèm, vì nắng thật không đẹp bằng nắng giả.
Cô vào bếp, góc bếp thực ra chỉ là một cái bàn nhỏ có bếp điện và nồi cơm mini. Mở tủ lạnh: một hộp sữa tươi gần hết hạn, hai quả trứng, nửa bó rau héo. An luộc hai trứng, ăn với cơm nguội. Bữa trưa một mình, đứng ăn ở bếp, không ngồi bàn, vì bàn là "set quay", ngồi ăn cơm ở đó thấy kỳ.
Buồn cười ghê. Mình không dám ăn cơm ở bàn vì sợ làm xấu set quay. Set quay quan trọng hơn bữa ăn. Lượt xem quan trọng hơn bữa ăn.
Rửa chén, lau tay, mở điện thoại kiểm tra. 1.200 lượt xem. Lên nhanh. Thuật toán thích video này.
3 giờ chiều. Highland Coffee, Saigon Centre.
An ngồi góc, gần cửa kính, bàn hai người nhưng một ghế trống. Ly cà phê sữa đá, sáu mươi lăm ngàn, đắt hơn bữa cơm trưa, nhưng ở Highland thì phải gọi latte, vì latte chụp ảnh đẹp hơn trà đá.
Cô chụp: góc trên, ly latte giữa khung, ánh sáng chiều xiên qua cửa kính, tay cô để cạnh ly, sơn móng nude. Chụp ba lần, chọn lần thứ hai, thêm filter, gõ: "Chiều nay chill ☕"
Đăng story.
Rồi nhìn quanh.
Bàn bên trái: nhóm bốn bạn gái, chắc sinh viên, cười giòn, selfie, gọi trà sữa full topping, đang quay TikTok với nhau. Bàn bên phải: cặp đôi ngồi cạnh nhau, anh đọc gì đó trên laptop, chị gác chân lên đùi anh, lướt điện thoại, kiểu ngồi của người đã quen đến mức không cần nói mà vẫn gần.
An ngồi một mình.
Cô lướt điện thoại, xem bình luận video sáng nay. 200 bình luận. 1.500 lượt thích. 40 chia sẻ. Tốt. Giỏi. Video "Buổi sáng bình yên" đang viral nhẹ, nghĩa là thuật toán thích, nghĩa là sẽ có thêm người xem, nghĩa là biết đâu sẽ có nhãn hàng liên hệ.
Nhưng An không vui.
Cô đọc bình luận, "Chị sống đẹp quá", và muốn gõ lại: "Không. Mình không sống đẹp. Mình diễn đẹp. Khác nhau."
Không gõ. Thả tim. Cảm ơn. "Cảm ơn bạn nha 💛", gõ tự động, như phản xạ, như Long cười trong showroom, như Nam nói "ổn mà".
Hồi xưa, mình viết vì muốn viết. Quay vì muốn quay. Bây giờ viết vì cần tiền, quay vì cần lượt xem. Bao giờ "muốn" biến thành "cần" mình không nhớ. Chỉ biết bây giờ mỗi lần nhấn nút đăng, mình cảm giác mình đang bán. Bán bình yên. Bán sự chữa lành. Bán một phiên bản của mình mà mình không phải.
Latte hết. An ngồi thêm mười lăm phút, vì đã trả sáu lăm ngàn thì phải ngồi cho đáng, và vì đứng dậy thì không biết đi đâu. Về phòng trọ thì bừa bộn. Ra ngoài thì tốn tiền. Ngồi đây thì ít nhất có máy lạnh, wifi, và cảm giác mình thuộc về đâu đó.
Cô mở ghi chú trên điện thoại, cái ghi chú mà cô viết mỗi khi muốn nói gì đó thật, nhưng không bao giờ đăng. Những dòng không bộ lọc, không chữa lành, không thẻ tag:
"Hôm nay quay video ba tiếng. Ăn hai trứng luộc. Ngồi Highland một mình. Hai ngàn người nghĩ mình bình yên."
Cô gõ thêm một dòng: "Mình nhớ cảm giác viết vì thích viết. Không nhớ mất từ bao giờ."
Rồi đóng ghi chú. Không ai sẽ đọc nó.
Cô đặt điện thoại lên bàn, nhìn ra cửa kính. Sài Gòn chiều thứ Tư, nắng xiên, người đi bộ ngoài đường mặc đồ công sở, họ đang đi đâu? Về nhà? Đi họp? Đi gặp bạn? Ai đó đang đợi họ ở đâu đó. Ai đó đang nhắn tin hỏi "mày ở đâu rồi?" Ai đó–
Điện thoại rung. Thông báo TikTok: "Video của bạn đã đạt 2.000 lượt xem!"
An nhìn thông báo. Hai ngàn người vừa xem mình pha cà phê, nghĩ mình sống bình yên, không biết cô đang ngồi một mình trong Highland Coffee lúc 3 giờ chiều, ly cà phê hết từ lâu, không biết đi đâu.
8 giờ tối. Về phòng trọ.
An nằm trên giường, điện thoại để trên ngực. Màn hình sáng, video "Buổi sáng bình yên" vẫn đang chạy, 3.200 lượt xem, 280 bình luận. Tốt. Rất tốt. Nếu giữ đà này, tuần sau biết đâu có brand liên hệ.
Nhưng An nhìn video mình – cái cô gái pha cà phê bình yên trong khung hình mười lăm giây – và thấy lạ. Như nhìn một người quen mà không nhận ra. Cô biết đó là mình, nhưng cũng biết đó không phải mình. Nó là "An healing". Còn An thật đang nằm đây, giữa đống gối và quần áo chưa giặt, bụng đói, tiền trọ chưa đóng.
Cô nhấn xóa video, rồi đăng lại, rồi xóa, rồi lại đăng lên một lần nữa.
Mày biết không, tui quay một cái video "Buổi sáng bình yên của mình" tốn ba tiếng. Ba tiếng để diễn mười lăm giây bình yên. Hài hông?
An để nguyên video. Đăng. Tắt điện thoại. Nằm nghiêng, ôm gối, nhìn vào bóng tối.
Bên ngoài cửa sổ, tiếng xe máy, tiếng hẻm Bình Thạnh về đêm. Ai đó cười ở tầng dưới. Ai đó mở nhạc. Ai đó đang sống.
An nhắm mắt. Không ngủ được. Mở điện thoại lại.
3.500 lượt xem.
Tối nay ba ngàn năm trăm người tin rằng mình bình yên.
Cô tắt màn hình lần nữa. Lần này không mở lại.
Không phải vì hết tò mò. Mà vì mệt.