Cà phê một mình, bia cùng nhau

Sếp Tuấn gửi tin nhắn lúc 11 giờ 47 đêm Chủ nhật.

Ba tin. Liên tiếp. Kiểu tin nhắn mà người gửi biết là khuya nhưng vẫn gửi, vì nếu không gửi thì họ sẽ mất ngủ, và nếu phải mất ngủ thì ít nhất kéo thêm một người cùng mất:

"Em ơi, client gửi phản hồi rồi"

"Bản thứ 3 không đạt, phải làm lại"

"Mai meeting 9h nha, em chuẩn bị deck mới"

Quân đọc tin trong bóng tối phòng trọ. Ánh sáng màn hình chiếu lên mặt, xanh nhợt, kiểu ánh sáng mà bác sĩ mắt sẽ nhìn với ánh mắt thất vọng. Anh nằm trên giường, trần nhà 18 mét vuông, vết ẩm hình "Đại Tây Dương" vẫn nằm đó, không lớn hơn cũng không nhỏ hơn, trung thành như một người bạn mà không ai muốn.

Bản thứ 3 không đạt. Nghĩa là ba bản trước, tổng cộng khoảng bốn mươi giờ làm việc, ba đêm thức khuya, một bữa trưa bỏ, đều vào thùng rác. Client muốn cái gì? Không ai biết. Client cũng không biết. Client chỉ biết "chưa đúng feel".

Quân gõ: "Dạ ok anh."

Hai chữ. Ngắn nhất có thể. Vì nếu gõ dài hơn, sẽ thành một bài văn về sự vô lý của việc một thương hiệu nước giải khát cần "feel trẻ trung nhưng không quá trẻ, năng động nhưng có chiều sâu, giống Coca-Cola nhưng không phải Coca-Cola", và bài văn đó sẽ kết thúc bằng đơn nghỉ việc.

Tắt điện thoại. Nằm xuống. Không ngủ được. Mở điện thoại. Đọc lại tin sếp Tuấn. Tắt. Nằm. Mở.

Vòng lặp quen thuộc. Giống An xóa rồi đăng lại video, giống Duy mở rồi đóng VS Code. Tụi mình đều bị kẹt trong vòng lặp của riêng mình mà không ai thấy.

Thứ Hai, tuần 3. 8 giờ sáng.

Quân trên tàu metro, ga Ba Son, tuyến số 1. Toa tàu buổi sáng đông như mọi ngày: áo sơ mi trắng, áo thun công ty, blazer, túi laptop. Đội quân đi làm. Quân đứng bám tay vịn, tai nghe một bên, mắt nhìn ra cửa kính nhưng không thấy gì. Sài Gòn chạy ngang: nhà cao tầng, cầu vượt, biển quảng cáo nước giải khát (chính cái thương hiệu anh đang chạy, mỉa mai ghê) — nhưng Quân đang nghĩ về deck.

Bốn ý tưởng mới. Trước 9 giờ. Tức là tao có khoảng... bốn mươi lăm phút. Bốn phương án trong bốn mươi lăm phút. Trung bình mười một phút một bản. Agency gọi đó là "sáng tạo". Tao gọi đó là "may rủi".

Đến ga. Đi bộ ba phút đến công ty, đường Nguyễn Đình Chiểu. Cầu thang lên lầu 3, cửa kính, biển hiệu công ty, tên công ty bằng tiếng Anh, font chữ đẹp, kiểu tên mà đọc lên nghe như một quán cà phê hipster chứ không phải nơi người ta thức đến 2 giờ sáng viết caption cho kem đánh răng.

Vào văn phòng. Không gian mở, mười hai bàn, ba dãy, ghế xoay, màn hình Mac. Whiteboard treo tường ghi đầy chữ bằng bút lông: "Brief v4, DUE MON 9AM", "Client call THU 2PM", "Quân, concepts x4 ASAP". Chai nước suối rỗng trên mọi bàn. Ly cà phê dở trên mọi bàn. Và mùi, mùi đặc trưng chốn này: cà phê, máy in, mồ hôi, và sự lo lắng mãn tính.

Linh, Account Executive, hai mươi bốn tuổi, ngồi ở bàn gần cửa, đã đến trước. Mắt đỏ.

– Anh Quân, sáng nay client muốn review lúc 9 giờ thay vì 10 giờ.

– Sao lại đổi?

– Client nói lịch bận. Em cũng mới biết.

Client nói lịch bận. Kiểu lịch bận của người không bận gì nhưng thích dời cuộc họp để thể hiện quyền lực. Tao biết vì tao đã làm agency bảy năm, và bảy năm đó tao học được một điều: client luôn đúng, kể cả khi client sai, kể cả khi client không biết mình muốn gì.

Quân ngồi xuống bàn, mở laptop. Mười lăm tab Chrome từ hôm qua vẫn mở: brief client, bảng ý tưởng trên Pinterest, phân tích đối thủ, ba bản cũ (giờ là rác), Spotify (đã tạm dừng từ thứ Sáu), và ẩn sau cùng, file Word "tiểu thuyết dở dang". Anh nhìn tab đó một giây, rồi nhìn đi.

8 giờ 15 phút. Bốn mươi lăm phút. Bốn concept.

Bắt đầu.

Concept 1: "Sài Gòn Sáng Tạo" — nước giải khát gắn với đời sống đô thị, hình ảnh giới trẻ trên metro, quán cà phê, không gian làm chung. Nói thật thì concept này giống y bản 2, nhưng tao đổi tên và thêm metro vào. Hy vọng client không nhận ra.

Concept 2: "24 Giờ Không Nghỉ" — chạy theo insight "Gen Z luôn bận", nước giải khát như nhiên liệu cho người trẻ. Mỉa mai ghê, tao đang viết concept "Gen Z luôn bận" lúc 8 giờ sáng sau đêm mất ngủ vì brief client. Tao chính là insight.

Concept 3: "Refresh Lại Đi" — đơn giản, sạch, hướng sức khỏe, hình ảnh nước trái cây tươi. Concept safe nhất. Nếu client không biết chọn gì thì sẽ chọn cái safe nhất. Luôn vậy.

Concept 4: anh ngồi nhìn màn hình trống. 8 giờ 42 phút. Mười tám phút.

Concept 4. Tao cần cái gì đó khác. Cái gì đó mà client đọc xong sẽ nói "ồ". Cái gì đó—

Điện thoại rung. Sếp Tuấn. Đã đến văn phòng. Đi thẳng đến bàn Quân:

– Em ơi, bốn concept chưa?

– Em đang làm concept cuối anh. Sáp xong.

– Nhanh nha. Client khó tính lắm đợt này.

Sếp Tuấn đi tiếp, cầm cốc cà phê đen đá, MacBook kẹp nách, tai nghe AirPods. Anh mặc áo thun đen, quần jeans, man bun, mắt thâm quầng, trông như nhân vật phụ trong phim indie về người làm sáng tạo bị kiệt sức mà đạo diễn cũng bị kiệt sức nên phim không bao giờ ra rạp.

Ba mươi lăm tuổi. Sáu năm làm creative director. Sếp Tuấn không có người yêu (hoặc có mà không ai biết), không có cuộc sống ngoài công việc, không có sở thích ngoài "cái deck này phải xong tối nay". Anh Tuấn là loại người mà công ty gọi là "đam mê" — anh gọi lúc 11 đêm vì anh thật sự đang làm việc lúc 11 đêm, không phải vì muốn bóc lột ai.

Nhưng kết quả thì giống nhau. Dù anh gọi vì đam mê hay vì bóc lột, thì em vẫn phải dậy lúc 7 giờ sáng thứ Hai sau đêm mất ngủ. Đam mê hay bóc lột, tùy góc nhìn. Tùy lương.

8 giờ 55 phút. Concept 4: "Ngày Mai Vẫn Phải Đi Làm". Nước giải khát cho người biết ngày mai vẫn mệt, nhưng hôm nay cần uống gì đó lạnh rồi cố tiếp.

Đùa. Concept này tao viết cho tao, không phải cho client. Xóa đi.

Xóa. Gõ lại: "Chạm Vào Sài Gòn" — nước giải khát gắn với trải nghiệm địa phương, hình ảnh xe đẩy trà đá, quán cóc, hẻm nhỏ. Concept này cũng bình thường thôi, nhưng ít nhất có hình ảnh cụ thể. Hy vọng client thích hẻm.

9 giờ. Cuộc họp bắt đầu.

Cuộc họp kéo dài một tiếng rưỡi.

Quân không muốn kể lại. Tóm gọn: client (một chị giám đốc thương hiệu khoảng ba mươi hai tuổi, tóc thẳng, blazer, giọng Hà Nội, nói nhanh) đọc bốn bản, im mười lăm giây (mười lăm giây dài nhất cuộc đời Quân), rồi nói: "Em thấy chưa đúng feel. Em muốn trẻ trung hơn nhưng đừng quá trẻ. Năng động nhưng có chiều sâu. Kiểu... kiểu gì ấy nhỉ."

"Kiểu gì ấy nhỉ." Một câu xóa sạch bốn mươi giờ làm việc.

Sếp Tuấn gật, cười: "Dạ, em hiểu ạ. Team sẽ revise." Quân ngồi yên, mặt bình thường, tay ghi chép, não đã ngắt kết nối từ phút thứ mười.

Họp xong, mọi người đi ăn trưa. Quân ngồi lại.

Trưa. Văn phòng vắng. Quân ăn cơm tấm mua ở quán dưới hẻm, hộp xốp, ngồi trước laptop. Cơm tấm Sài Gòn, hai mươi lăm ngàn, sườn bì chả, nước mắm ngọt. Ăn một tay, tay kia lướt điện thoại.

Mở file "tiểu thuyết dở dang" trên laptop. Lần thứ ba trong hai tuần.

File Word, bảy trang. Quân viết hồi năm ba đại học, bài dự thi truyện ngắn. Tựa đề: "Chuyến xe buýt cuối cùng". Về một anh tài xế xe buýt chạy chuyến cuối mỗi đêm ở Sài Gòn, và những hành khách kỳ lạ anh ta gặp. Giám khảo nói: "Viết được nhưng chưa đủ đặc biệt."

Quân đọc hai trang đầu. Lần này đọc kỹ hơn mọi lần.

Viết được. Thật sự viết được. Câu mở đầu hay hơn mình nhớ: "Xe buýt số 12 rời bến Bến Thành lúc 10 giờ 22 phút tối, trễ bảy phút so với lịch, nhưng hành khách cuối cùng không phàn nàn, chị ngồi hàng ghế cuối đã ngủ từ lúc nào." Hay mà. Sao hồi đó mình không viết tiếp?

Vì "chưa đủ đặc biệt". Giám khảo nói, giống hệt câu "kiểu gì ấy nhỉ" của client. Cả hai đều có nghĩa: "Tao không biết tao muốn gì, nhưng cái này không phải." Và cả hai đều đủ để Quân dừng lại.

Đóng file. Mở brief client.

Viết content cho thương hiệu nước giải khát. Lương mười tám triệu, chưa trừ bảo hiểm. Viết tiểu thuyết? Lương không triệu, thêm lo.

Thứ Ba. Thứ Tư. Thứ Năm. Ba ngày trộn vào nhau như ba ly cà phê uống liên tiếp mà không phân biệt nổi ly nào là ly nào.

Thứ Ba: sửa concept theo "feel" mới. Quân viết bản 5, bản 6. Sếp Tuấn duyệt, xóa nửa, viết lại nửa. Gửi client. Client: "Sáng mai trả lời nha."

Thứ Tư: client trả lời. Chọn concept "Chạm Vào Sài Gòn" — cái mà Quân viết trong mười ba phút cuối trước cuộc họp. Tất nhiên. Bản tao đầu tư nhiều nhất thì bị loại, bản tao viết cầm chừng thì được chọn. Agency lesson #47: đừng đầu tư cảm xúc vào brief.

Thứ Năm đêm: Quân ngủ lại văn phòng. Không phải lần đầu. Sofa bọc vải ở góc phòng, cái sofa mà ai cũng gọi là "giường agency", đệm xẹp, mùi mồ hôi nhạt. Quân nằm xuống, đắp áo khoác, mắt nhìn trần nhà văn phòng, trần la phong trắng, đèn tắt, chỉ còn ánh đèn exit xanh lá ở cửa thoát hiểm.

2 giờ sáng. Quân tỉnh giấc vì nghe tiếng gõ phím.

Ngẩng đầu. Góc phòng: sếp Tuấn vẫn ngồi đó. MacBook mở, mặt xanh dưới ánh màn hình, mắt đỏ, man bun xổ ra, tóc rối. Cốc cà phê đen đá thứ, thứ mấy? — trên bàn, nước đá tan hết, chỉ còn nước đen nhạt.

Sếp Tuấn không biết Quân đang nhìn. Anh ngồi gõ phím, nghiêm túc, tập trung, kiểu tập trung của người đã vượt qua mệt mỏi và đến vùng đất phía sau, nơi mà mọi thứ đều rõ ràng vì não đã quá mệt để hoài nghi.

Đó có phải là mình mười năm sau không?

Câu hỏi đến không mời, rõ ràng như đèn exit xanh trong bóng tối. Sếp Tuấn, ba mươi lăm tuổi. Creative Director. Giỏi. Đam mê. Cô đơn. Ngủ lại văn phòng không phải vì bắt buộc mà vì về nhà cũng không biết làm gì. Không có ai chờ. Không có gì ngoài công việc.

Sáu năm nữa tao sẽ như anh Tuấn. Ngồi đây lúc 2 giờ sáng, gõ deck, uống cà phê nguội, tóc rối. Khác biệt duy nhất: anh Tuấn là Creative Director, tao là Content Manager. Anh Tuấn buộc man bun, tao đội mũ lưỡi trai. Ngoài ra, giống nhau.

Quân nằm lại. Nhắm mắt. Không ngủ được.

Sáng thứ Sáu. Quân dậy trên sofa văn phòng, mặt in dấu vải, cổ cứng, lưng đau.

Xuống tầng trệt mua cà phê. Highland Coffee, cái Highland trong tòa nhà, nơi mà nhân viên đã thuộc món của Quân: cà phê sữa đá, ly lớn, ít đá. Quân đứng chờ, nhìn reflection mình trong cửa kính tòa nhà.

Quầng thâm. Tóc bù xù. Áo thun nhàu, quần jeans hôm qua. Dấu gối trên má phải.

Content Manager. Nghe thì sang. Thực tế: thằng viết caption cho nước giải khát lúc 2 giờ sáng, ngủ trên sofa công ty, mua cà phê bằng tiền lẻ. Nếu CV tao ghi đúng sự thật thì phần "kỹ năng" sẽ là: chịu đựng brief thay đổi, ngủ mọi bề mặt phẳng, và nói "dạ ok anh" không giới hạn.

Cầm cà phê lên, uống ngụm đầu, ngọt, lạnh, quen. Cà phê sữa đá Sài Gòn, thứ duy nhất trong ngày mà Quân không cần suy nghĩ.

Đồng nghiệp bắt đầu đến. Linh nhìn Quân, cười nhẹ:

– Anh ngủ lại văn phòng hả?

– Ờ, khuya quá lười về.

– Anh Quân, sao anh không nghỉ việc viết sách đi? Em thấy anh viết hay mà.

Quân cười, kiểu cười mà anh đã luyện:

– Viết sách thì lấy gì ăn? Ít ra viết caption cho nước giải khát còn có lương tháng mười ba.

Linh cười, quay đi. Quân uống cà phê. Câu Linh nói bốc hơi nhanh trong không khí văn phòng buổi sáng, lẫn vào tiếng bàn phím, tiếng máy in, tiếng sếp Tuấn gọi "meeting in five". Nhưng nó bốc hơi chậm hơn trong đầu Quân.

"Sao anh không nghỉ việc viết sách đi?"

Sao? Vì tao không dám. Vì tiểu thuyết dở dang đã dở dang bảy năm. Vì giám khảo nói "chưa đủ đặc biệt" và tao tin. Vì viết sách thì lương bằng không mà tiền trọ bằng năm triệu. Vì tao đã hai mươi chín tuổi rồi, và hai mươi chín tuổi thì không ai thử lại từ đầu.

Vì tao sợ.

Tối thứ Sáu. 7 giờ 15 phút.

Quán Bia Ga Cuối. Hẻm nhỏ cách ga Ba Son chưa đầy trăm mét, bàn nhựa, ghế nhựa xanh, quạt trần, bia lon lạnh. Tàu metro chạy ngang mỗi mười phút, rung nhẹ cả bàn, đá trong ly leng keng. Đèn vàng giăng ngang, kiểu đèn của quán nhậu bình dân mà tồn tại hai mươi năm không cần sửa vì khách đến không phải vì đèn đẹp.

Quân đến, ngồi bàn quen, góc sát tường. Cô Tư đang lau bàn bằng cái khăn mà chắc đã lau từ thời nhóm Quân còn uống nước mía.

Cô nhìn Quân. Nhìn kỹ. Kiểu nhìn của người đã xem sáu đứa con nít lớn thành sáu đứa người lớn mà vẫn nhận ra khi nào chúng nó đang giấu.

– Sao mặt mày nhăn vậy?

– Con bình thường mà cô.

– Ờ, bình thường.

Cô Tư đặt đĩa đậu phộng rang xuống bàn, rồi đứng lại, tay vẫn cầm khăn:

– Giống ba mày hồi xưa. Bình thường tới lúc nhập viện.

Quân cười. Không vui. Cô Tư không nói thêm, đi lau bàn khác. Cô luôn vậy: nói một câu, đúng chỗ, rồi đi. Không giảng đạo, không ép kể, không hỏi "sao vậy con?". Chỉ ném một câu rồi để nó nằm đó, như hạt giống, chờ mọc.

Giống ba mày hồi xưa. Bình thường tới lúc nhập viện.

Quân không biết cô Tư nói ba ai. Ba cô? Ba Quân? Hay chỉ là câu nói chung. Nhưng nó đúng. Bình thường. Ổn mà. Không sao. Cười thêm chút nữa. Rồi một ngày, "bình thường" sụp.

Bia lon lạnh trên bàn, mồ hôi đọng ngoài lon. Quân mở, uống ngụm đầu. Lạnh. Đắng nhẹ, rồi ngọt. Bia Sài Gòn Lager, loại lon xanh, mười lăm ngàn, rẻ hơn ly cà phê sáng nay.

Điện thoại rung. Group chat: Long gửi ảnh đang trên SH, caption "On the way bro 🍺". An thả tim. Vy nhắn: "Tui tới rồi nè, gần tới chưa mấy đứa?" Nam: "15p."

Duy không nhắn gì. Nhưng Quân nhìn, Duy đã đọc tin nhắn. Không reply, nhưng đã đọc.

Hy vọng thứ Sáu này Duy đến. Lâu rồi không thấy mặt nó.

Quân uống bia, nhìn ra hẻm. Tàu metro chạy ngang, thông báo vọng lại: "Ga Ba Son. Cửa bên phải sẽ mở." Đèn toa tàu sáng rực, hành khách đứng bên trong nhìn ra ngoài, Quân ngồi ngoài nhìn vào. Hai thế giới cách nhau một lớp kính.

Mình ngồi đây, uống bia, chờ bạn. Ngày mai vẫn phải đi làm. Ngày kia vẫn phải viết concept. Tháng sau vẫn phải "dạ ok anh". Nhưng tối nay, ít nhất, có bia lạnh, có ghế nhựa, có cô Tư, và có tụi nó.

Đủ rồi. Tạm thời đủ rồi.