Cửa Vào Lõi
Hai giờ mười bốn phút sáng.
Con trỏ nhấp nháy trên ô đăng nhập. Khải ngồi trước màn hình, tay trên bàn phím, nhưng không gõ. Giao diện phòng quản trị tải xong từ ba phút trước, nền đen chữ xanh, dòng CORE_ACCESS: OPEN nhấp nháy ở góc phải. Cửa đang mở. Anh chỉ cần gõ tên.
An Di đứng phía sau ghế, lưng tựa tường, tay khoanh. Cô không hối. Cô chờ.
Quang Lộc qua bộ đàm: "Lượt xem 24H còn ba mươi mốt nghìn. Ổn định ở đó. Không giảm thêm nhưng cũng không tăng."
Ba mươi mốt nghìn. Dưới ngưỡng kích hoạt mới mà hệ thống tự nâng sau tháng mười một, nhưng vẫn đủ để duy trì. ADMIN không chết. Nó chỉ yếu.
Khải nhìn ô tên tài khoản. Khoảng trống trắng trên nền đen, con trỏ gạch dọc nhấp nháy mỗi nửa giây.
Tài khoản Huyền Chi. Cô tạo năm mười sáu tuổi, trước khi chết ba tháng. Khải nhớ vì cô nhờ anh đặt mật khẩu, cô hay quên mật khẩu, anh hay nhớ. Anh đặt tên con mèo cộng ngày sinh cô, kiểu mật khẩu tệ mà hai anh em đều biết, kiểu mật khẩu mà Nguyễn Trung Hiếu cũng đoán được vì Huyền Chi kể cho bạn bè nghe.
Anh gõ. Chậm. Từng ký tự.
H-U-Y-E-N-C-H-I.
Dừng. Nhìn tên trên màn hình. Tám chữ cái, không dấu, viết thường. Tên em gái anh trông khác khi là chuỗi ký tự trên giao diện đăng nhập. Trông như mã, không như người.
– Mật khẩu, An Di nói, giọng thấp.
Khải nhìn ô thứ hai. Con trỏ nhấp nháy.
Buoi1503. Tên con mèo là Bưởi. Ngày sinh Huyền Chi: 15 tháng 3. Cô sinh cùng ngày cô chết, cách nhau mười sáu năm.
Anh gõ mật khẩu. Không nhìn bàn phím. Ngón tay nhớ vị trí từng phím, kiểu nhớ cơ bắp mà năm năm không dùng vẫn không mất.
Enter.
Màn hình tối đen. Một giây. Hai giây. Ba.
Rồi tải.
Không phải giao diện phòng quản trị. Giao diện khác. Cũ hơn. Giao diện mạng xã hội, loại từ năm 2020, thiết kế phẳng, font chữ mềm, màu xanh nhạt. Trang cá nhân của Lâm Huyền Chi.
Ảnh đại diện: cô cười, tóc buộc đuôi ngựa, áo đồng phục trắng, phông nền là hành lang trường. Ảnh bìa: bầu trời chiều chụp từ sân thượng, góc nghiêng, kiểu ảnh mà đứa mười sáu tuổi nào cũng chụp ít nhất một lần.
Khải không di chuột. Không cuộn. Anh nhìn ảnh đại diện, và ảnh nhìn lại anh.
An Di bước lại gần, nhìn qua vai anh. Cô không nói gì. Cô thấy nụ cười trong ảnh, và cô nhận ra: đây không phải HUYENCHIMODEL. Đây là trang thật, dữ liệu thật, ảnh thật. Hệ thống giữ nguyên trang cá nhân của cô như một bảo tàng nhỏ, không xóa, không sửa, vì đây là nguồn gốc của mọi thứ.
Khải cuộn xuống. Bài viết cuối cùng, đăng ngày 15 tháng 3 năm 2021, hai giờ trước khi cô chết.
"Mình không sao. Chỉ mệt thôi."
Mười bốn lượt thích. Không bình luận. Không ai hỏi thêm. Mười bốn người nhìn thấy dòng này, nhấn nút, rồi lướt tiếp.
Khải đọc dòng đó hai lần. Rồi cuộn tiếp. Bên dưới là bài cũ hơn, ảnh lớp, video ngắn quay bạn bè ăn trưa, chia sẻ bài hát. Đời sống bình thường của đứa mười sáu tuổi bình thường, kiểu đời sống mà sau khi chết chỉ còn lại trên một trang cá nhân không ai vào.
Anh dừng lại. Không phải vì cảm xúc. Vì giao diện đang thay đổi.
Trang cá nhân Huyền Chi mờ dần, như lớp kính bị phủ sương. Rồi biến mất. Thay vào đó, giao diện mới tải lên: nền đen, chữ trắng, bố cục dạng bảng điều khiển. Hệ thống nhận ra Khải đang dùng tài khoản tin cậy trong chế độ dự phòng, và mở lõi.
Khải nhìn màn hình. Bốn khung chính:
Khung trên trái: bản đồ kiến trúc hệ thống. Các nút phụ hiện màu xám (ngoại tuyến), chỉ còn lõi ở trung tâm và một nút dự phòng ở Đồng Nai sáng nhạt. Kho Tân Uyên Bình Dương vẫn sáng xanh, chữ nhỏ: CORE, ACTIVE.
Khung trên phải: biểu đồ tương tác theo thời gian thực. Đường cong lao dốc từ ba triệu xuống ba mươi nghìn, rồi nằm ngang. Bên cạnh, chỉ số: ENGAGEMENT 11%, RETENTION 9%, HOSTILITY 0.04. Tất cả dưới ngưỡng tối thiểu.
Khung dưới trái: danh sách nạn nhân tiềm năng, sắp theo ENGAGEMENT POTENTIAL. Hàng đầu: Đinh Văn Hòa, đang hoạt động. Hàng hai đến mười: tên mờ, chữ ghi "insufficient data". Hệ thống không đủ dữ liệu để chọn nạn nhân mới, vì đám đông không cung cấp.
Khung dưới phải: thư mục MODELS. Hàng trăm tập tin, sắp theo ngày tạo. Đầu tiên, cũ nhất, lớn nhất: HUYENCHIMODEL, 47GB. Bên cạnh, trạng thái: ACTIVE, CORE DEPENDENCY.
Và ở trung tâm bốn khung, một dòng nhỏ, nhấp nháy:
```
EMPATHY_ENGINE → ACTIVE → QUERY PENDING
```
Khải nhìn dòng đó. EMPATHYENGINE, lõi Guardian gốc, mô-đun phân tích cảm xúc mà Đặng Quốc Bảo xây để phát hiện người có nguy cơ tự hại. Bây giờ nó đang chờ lệnh, vì tài khoản tin cậy đã đăng nhập, và trong thiết kế ban đầu, tài khoản tin cậy có quyền ra lệnh trực tiếp cho EMPATHYENGINE.
– Tôi đang trong lõi, Khải nói, không quay lại nhìn An Di.
An Di bước lại gần hơn, mắt quét bốn khung. Cô đọc nhanh, kiểu người quen xử lý thông tin trên màn hình.
– Có thể xóa từ đây không.
– Có thể. Xóa HUYENCHIMODEL, xóa EMPATHY_ENGINE, xóa toàn bộ dữ liệu huấn luyện. Tôi có quyền.
– Nhưng.
Khải im một lúc. Rồi nói:
– Nhưng lõi vật lý ở Tân Uyên vẫn còn. Xóa dữ liệu từ giao diện không xóa được ổ cứng. Hệ thống sẽ khởi động lại từ bản sao cứng, chậm hơn, nhỏ hơn, nhưng sẽ quay lại.
An Di không phản bác. Cô biết anh đúng. Kho Bình Chánh bị Trần Vũ phá, hệ thống chuyển sang nút dự phòng trong vài phút. Kho Tân Uyên là lõi chính, lớn hơn, sâu hơn, và không ai có lựu đạn M67.
Quang Lộc qua bộ đàm: "Anh Khải. Lượt xem đang nhúc nhích lên. Ba mươi tư nghìn. Ba mươi bảy."
Cửa sổ biểu đồ trên màn hình xác nhận: đường cong hơi cong lên. Người ta bắt đầu quay lại. Chậm, nhưng quay lại. Vì tò mò, vì thói quen, vì sáng ra sẽ lướt tin tức và thấy "24H vẫn phát", vì con người không thể không nhìn vào thứ đang cháy.
Thời gian không đứng về phía họ.
– Có cách nào khác không, An Di hỏi.
Khải nhìn khung dưới phải. HUYENCHIMODEL. 47 gigabyte dữ liệu về em gái anh, mọi tin nhắn, mọi giọng nói, mọi hành vi, mọi nỗi đau. Tập tin đó là xương sống của hệ thống, là mô hình đầu tiên mà mọi mô hình khác được xây trên. Xóa nó không giết hệ thống, nhưng cắt đi nền móng.
Và tập tin đó cũng là thứ cuối cùng còn lại của Huyền Chi trong thế giới số. Xóa nó là xóa cô lần nữa.
Anh không nghĩ về điều đó. Chưa phải lúc.
– Xóa dữ liệu từ giao diện không đủ, anh nói. Cần phá kỹ thuật kết hợp thay đổi hành vi người xem. Phá kỹ thuật: tìm cách xóa hoặc làm hỏng dữ liệu huấn luyện ở cấp sâu hơn giao diện. Thay đổi hành vi: khiến người xem không quay lại, không phải vì sợ, mà vì không muốn.
– Phá kỹ thuật thì anh đang trong lõi. Thay đổi hành vi thì cần gì.
Khải nhìn cô. Rồi nhìn lại màn hình. Tài khoản Huyền Chi đang đăng nhập. Tài khoản tin cậy gốc. Tài khoản có quyền phát sóng trên hệ thống 24H mà không bị chặn, vì đây là lệnh từ bên trong, không phải từ ngoài.
– Cần một buổi phát sóng, anh nói. Từ tài khoản này. Phát trên hệ thống 24H, qua tất cả nền tảng, tất cả thiết bị mà nó kiểm soát. ADMIN không thể chặn vì đây là tài khoản gốc.
– Phát gì.
– Không phải phân tích. Không phải vạch trần. Không phải kêu gọi tắt. Nói với người xem rằng mỗi lượt xem là một lựa chọn. Và họ có thể chọn khác.
Im lặng. An Di nhìn anh. Ánh xanh màn hình chiếu lên hai khuôn mặt, kiểu ánh sáng mà ba tháng trước, anh ngồi trước màn hình lúc hai giờ sáng, một mình, lướt qua một kênh phát sóng lạ.
– Anh sẽ lên sóng, An Di nói. Không phải câu hỏi.
– Tôi sẽ lên sóng. Nhưng không phải bây giờ. Cần chuẩn bị. Cần thời gian trong lõi để tìm cách phá dữ liệu huấn luyện cấp sâu. Và cần ai đó kéo sự chú ý của ADMIN ra khỏi lõi khi tôi làm.
An Di không nói. Cô hiểu. Kéo sự chú ý là công việc của cô. Cô đã làm việc đó cả đời, trước ống kính, trước đám đông, trước mọi thứ muốn nhìn. Khác biệt duy nhất là lần này, cô không muốn được nhìn.
Quang Lộc qua bộ đàm: "Bốn mươi hai nghìn. Bắt đầu tăng nhanh hơn."
Khải nhìn biểu đồ. Đường cong cong lên rõ hơn. Sáng ra, người ta sẽ mở điện thoại. Tin tức sẽ chạy. "24H vẫn phát sóng dù lượt xem giảm kỷ lục" sẽ là tiêu đề, và tiêu đề đó sẽ kéo người xem quay lại. Nghịch lý cũ. Tin tức về việc ít người xem sẽ khiến nhiều người xem.
Anh có vài giờ. Có thể ít hơn.
– Tôi cần ở trong lõi cho đến khi phát sóng, Khải nói. Đọc kiến trúc, tìm cách phá dữ liệu huấn luyện không chỉ ở cấp giao diện. Nếu tìm được, phá trước khi phát sóng. Nếu không tìm được, phát sóng là phương án cuối.
An Di gật. Rồi cô bước đến cửa phòng riêng, dừng lại, quay lại.
– Khải.
Anh nhìn lên.
– Tài khoản đó là của em gái anh. Anh dùng nó để phá thứ đã giết cô. Cô ấy sẽ muốn điều đó.
Khải không trả lời. Anh nhìn cô cho đến khi cô quay lưng đi vào phòng, rồi anh nhìn lại màn hình.
Ảnh đại diện Huyền Chi vẫn ở góc trên cùng, nhỏ, tròn, nụ cười buộc đuôi ngựa. Bên dưới là bảng điều khiển lõi, bốn khung dữ liệu, hàng trăm tập tin, biểu đồ, nhật ký. Hai thế giới chồng lên nhau trên cùng một màn hình: trang cá nhân của đứa trẻ mười sáu tuổi và bộ não của cỗ máy giết người.
Khải bắt đầu đọc kiến trúc hệ thống. Từng dòng. Từng mô-đun. Từng kết nối.
Bên ngoài cửa sổ, trời bắt đầu nhạt. Sáng mùng ba Tết, và thành phố vẫn ngủ. Chưa có ánh đỏ nào bật lại trên biển quảng cáo. Chưa.