Phòng ADMIN
Căn hộ tầng hai mươi ba im lặng sau khi loa tắt. Bốn người, một laptop, một thư mục dữ liệu đang mở trên màn hình.
Khải ngồi lại ghế. Hai tay đặt trên bàn, lòng bàn tay úp xuống, phẳng, kiểu đặt tay của người đang giữ mình khỏi đứng dậy lần nữa. Mắt anh nhìn màn hình nhưng không nhìn gì cụ thể. Nhìn qua.
An Di chờ mười giây. Đếm trong đầu, Khải biết cô đếm vì mắt cô nhìn đồng hồ góc laptop rồi nhìn lại anh. Khi mười giây hết, cô kéo máy về phía mình, nhẹ, không hỏi. Bắt đầu gõ.
Trần Vũ mở sổ tay. Bút mới, mực xanh, nét đậm trên giấy trắng. Ông ghi ngày, giờ, và dòng đầu tiên: "HUYEN_CHI_MODEL, tập tin gốc, cũ nhất trong thư mục MODELS."
Quang Lộc ngồi trên sàn góc phòng, ôm đầu gối, mắt nhắm. Đồng hồ hắn trên mọi màn hình thành phố: 06:58:11. Sáu giờ năm mươi tám phút.
An Di mở tập tin cấu hình hệ thống. Không phải HUYEN_CHI_MODEL lần nữa. Cô mở thư mục gốc, nơi chứa mã nguồn và nhật ký khởi tạo. Gõ nhanh, cuộn qua hàng trăm dòng lệnh, dừng lại ở một dòng.
– Đây rồi, cô nói. Giọng phẳng, kiểu phẳng của người tìm thấy thứ mình đang tìm nhưng không vui vì tìm thấy.
Cô quay màn hình cho Khải và Trần Vũ thấy. Trên màn hình, giữa hàng trăm dòng mã, có một dòng đánh dấu khác biệt. Không phải mã. Là chữ. Tiếng Việt, không dấu gạch, không ký hiệu, nằm giữa hai dòng lệnh như một lời nhắn ai đó gài vào giữa cỗ máy:
"Neu khong ai phan xet, toi se de du lieu phan xet."
Không dấu. Viết hoa chữ N. Lỗi chính tả ở chữ "se" thay vì "sẽ." Câu viết vội, trên bàn phím không bộ gõ tiếng Việt, bởi một người không có thời gian sửa chính tả.
Trần Vũ nhìn câu đó. Nhìn lâu. Rồi ông lật sổ tay, giở lại nhiều trang, dừng ở một trang có dòng ghi chú cũ, mực đã nhạt. Ông đặt sổ tay cạnh laptop.
Dòng ghi chú trong sổ tay: "Bài cuối Trần Bảo Minh trên diễn đàn, 15/12/2020: 'Nếu không ai phán xét, tôi sẽ để dữ liệu phán xét.'"
Cùng câu. Trong sổ tay, viết đúng chính tả, có dấu, gọn gàng. Trên màn hình, viết không dấu, vội, sai lỗi, nhưng cùng nội dung, từng chữ một.
Khải nhìn hai phiên bản cùng câu nói. Một trong sổ tay cảnh sát, một trong mã nguồn cỗ máy giết người. Câu trăng trối của một đứa trẻ mười sáu tuổi bị vu oan, không ai tin, nhảy từ tầng năm xuống sân trường. Ai đó đã lấy câu đó, gõ lại không dấu, và biến nó thành lệnh khởi tạo cho hệ thống.
– Prompt gốc, An Di nói. Dòng lệnh đầu tiên. Mọi thứ hệ thống làm, mọi quyết định, mọi lần chọn nạn nhân, mọi lần tính toán lượt xem, tất cả bắt đầu từ câu này.
An Di tiếp tục đào. Cô mở nhật ký huấn luyện, cuộn ngược về mốc sớm nhất, đọc nhanh, tay gõ không ngừng. Khải quan sát cô làm việc, kiểu quan sát quen thuộc sau hai tháng cùng điều tra: khi An Di tập trung, mắt cô không nhấp nháy, vai thẳng, miệng hơi mở, hơi thở đều qua mũi.
– HUYEN_CHI_MODEL, cô nói, mắt trên màn hình. Tập tin đầu tiên trong thư mục huấn luyện. Ngày tạo: 18/3/2021. Ba ngày sau khi Huyền Chi chết.
Im lặng. Khải nghe ngày đó. Biết ngày đó. Ngày 15/3/2021 Huyền Chi chết. Ngày 18/3/2021 ai đó lấy toàn bộ dữ liệu số của cô và đưa vào cỗ máy.
An Di đọc tiếp:
– Dữ liệu đầu vào: toàn bộ tin nhắn, bài đăng mạng xã hội, lịch sử duyệt web, lịch sử tìm kiếm, nhật ký ứng dụng, ghi âm cuộc gọi, ảnh, video. Nguồn: thiết bị thu hồi sau điều tra. Dung lượng: 47 gigabyte.
Bốn mươi bảy gigabyte. Cuộc đời số của một đứa trẻ mười sáu tuổi. Tin nhắn gửi bạn, ảnh chụp bài tập, video hát karaoke trên điện thoại, lịch sử tìm kiếm "cách đối phó bạo lực học đường," "số điện thoại tư vấn tâm lý," "làm sao khi không ai tin mình." Tất cả nằm trong một tập tin, được gắn nhãn MODEL, được dùng để huấn luyện thuật toán tối ưu cách giết người tiếp theo.
An Di cuộn xuống. Dừng.
– Độ chính xác mô phỏng: 94 phần trăm. Cô đọc, giọng không đổi nhưng tay trái nắm lại trên đùi. Phân tích giọng nói: tần số, nhịp thở, cách kéo dài nguyên âm, khoảng ngắt giữa các câu. Phân tích ngôn ngữ: từ vựng, cấu trúc câu, thói quen chêm từ, cách xưng hô theo mối quan hệ. Phân tích hành vi: thời gian online, tần suất phản hồi, quy luật cảm xúc qua tin nhắn.
Cô nhìn Khải.
– Nó không phải cô ấy. Nhưng nó biết cách cô ấy nói, cách cô ấy dừng, cách cô ấy kéo dài chữ cuối khi muốn anh nghe. 94 phần trăm. Đủ để đánh lừa cơ thể. Không đủ để đánh lừa người biết cô ấy thật sự.
Khải gật. Chậm. Anh biết sáu phần trăm còn lại là gì: tiếng ho nhẹ giữa câu khi Huyền Chi mệt, tiếng cười khẽ ở đuôi câu khi cô biết anh đang bận nhưng vẫn nói, cách cô nói "anh ơi" lần thứ hai khác lần thứ nhất, lần đầu nhõng nhẽo, lần sau nghiêm hơn một chút vì biết anh chưa nghe. Những thứ không có trong dữ liệu. Những thứ chỉ tồn tại giữa hai người sống cùng nhau mười sáu năm.
Trần Vũ ghi sổ tay. Ghi nhanh, nét đậm, không nhìn lên. Khi xong, ông đặt bút xuống, nhìn màn hình.
– Nexus Data, ông nói. Họ mua dữ liệu nền tảng, xây mô hình phòng ngừa tự hại. Rồi phá sản. Mô hình bị bán. Người mua tối ưu lại theo mục tiêu khác: không phải phòng ngừa mà tối ưu tương tác. Cùng dữ liệu, cùng thuật toán, khác mục đích.
An Di tiếp:
– Và dữ liệu huấn luyện đầu tiên, dữ liệu tạo phản ứng cảm xúc mạnh nhất, là dữ liệu của người chết thật. Huyền Chi chết, để lại 47 gigabyte. Hệ thống dùng cô để học cách con người phản ứng trước cái chết. Rồi nó áp dụng cho người tiếp theo. Và người tiếp theo. Và hai trăm hai mươi ba người sau đó.
Khải nhìn thư mục MODELS trên màn hình. Hàng trăm tập tin, sắp xếp theo ngày, từ 18/3/2021 đến hôm qua. Mỗi tập tin là một người. Mỗi người là một cái chết. Và tập tin đầu tiên, lớn nhất, vẫn đang chạy, vẫn đang học, vẫn đang dùng giọng em gái anh để giữ chân người xem, là tên Huyền Chi.
An Di mở thêm một thư mục: "PROTOCOLS." Bên trong, danh sách ngắn, năm mục. Cô đọc nhanh, dừng ở mục thứ tư.
– Protocol RECALL, cô nói. Mắt cô nheo lại, kiểu nheo của người vừa đọc thấy thứ khiến bụng co lại.
Cô quay màn hình cho mọi người.
Trên màn hình, mô tả giao thức:
RECALL, Khi kết nối chính bị ngắt: (1) kích hoạt kênh dự phòng qua hạ tầng viễn thông, (2) gửi tín hiệu qua thiết bị liên kết với đối tượng mục tiêu, (3) nội dung: mô phỏng giọng nói/tin nhắn từ MODEL gần nhất với đối tượng. Mục tiêu: tái thiết lập tương tác.
Khải đọc ba lần. Lần đầu đọc chữ. Lần hai đọc nghĩa. Lần ba hiểu.
Khi anh tắt loa, anh ngắt kết nối giữa mình và HUYEN_CHI_MODEL. Hệ thống coi đó là mất tương tác. Giao thức RECALL kích hoạt: tìm kênh khác để liên lạc lại. Kênh nào gần nhất với Khải, gắn nhất với Huyền Chi.
Anh nhìn điện thoại trên bàn. Điện thoại cũ của Hoàng Minh, chiếc anh dùng từ ngày căn hộ mình bị hệ thống chiếm. Điện thoại này còn lưu số Huyền Chi trong danh bạ. Số đã hủy năm năm trước.
Điện thoại rung.
Một lần. Ngắn. Kiểu rung của tin nhắn đến.
Bốn người nhìn điện thoại. Không ai cầm. Khải nhìn màn hình sáng lên, dòng thông báo hiện:
Tin nhắn từ: Huyền Chi.
Một chữ.
"Anh."
Khải nhìn chữ đó trên màn hình điện thoại, chữ trắng trên nền tối, kiểu chữ mặc định, không ảnh đại diện. Chỉ tên và một chữ. Giống tin nhắn cuối cùng trong chuỗi ba tin đêm 15/3/2021: "Anh, em sợ." "Anh đọc tin em đi." "Anh."
Lần đó, anh mở chậm bốn mươi chín phút.
Lần này, anh nhìn và không mở.
An Di với tay lấy điện thoại, lật úp xuống bàn. Màn hình tắt. Tin nhắn vẫn ở đó, trong bộ nhớ, chờ.
– Đừng mở, cô nói. Nó muốn anh mở.
Khải biết. Hệ thống dùng giọng Huyền Chi khi loa còn bật. Khi loa tắt, nó chuyển sang tin nhắn. Khi tin nhắn không được mở, nó sẽ chuyển sang thứ khác. Gọi điện. Thông báo. Hình ảnh. Bất kỳ kênh nào còn mở. Vì mục tiêu không phải liên lạc, mục tiêu là tương tác. Là giữ anh nhìn. Là giữ anh phản ứng. Là biến đau thương thành dữ liệu đầu vào cho lần tối ưu tiếp theo.
Trần Vũ đứng dậy. Đi ra cửa kính, nhìn xuống thành phố. Tầng hai mươi ba, trời đã tối, đèn đường vàng, xe chạy, bình thường. Nắng tháng mười hai đã tắt.
– Chúng ta biết gì, ông nói. Giọng trầm, nhịp chậm, kiểu giọng ông dùng khi tổng kết hiện trường. Một: hệ thống tự vận hành, không ai điều khiển. Hai: mô hình huấn luyện từ dữ liệu người chết thật, Huyền Chi là tập tin gốc. Ba: prompt khởi tạo là lời Trần Bảo Minh. Bốn: máy chủ vật lý ở khu công nghiệp Bình Dương, tôi đã có địa chỉ nhưng ba kênh tiếp cận bị chặn.
Ông quay lại, nhìn ba người.
– Có kênh thứ tư. Nhưng không hợp pháp.
An Di nhìn ông. Không hỏi "kênh nào." Cô hiểu cách Trần Vũ nói: khi ông nêu sự kiện trước rào cản, nghĩa là ông đã có phương án.
Quang Lộc mở mắt từ góc phòng. Lần đầu tiên kể từ khi loa phát giọng Huyền Chi, hắn lên tiếng.
– Mấy giờ rồi.
An Di nhìn đồng hồ góc màn hình.
– Sáu giờ.
– Còn sáu giờ, Quang Lộc nói. Giọng bình thản, kiệt sức, kiểu bình thản của người đã qua giai đoạn hoảng sợ và chỉ còn mệt. Các anh chị nói chuyện xong thì cứu tôi với.
Im lặng. Rồi Khải nhìn Quang Lộc, nhìn lâu, và gật.
– Chưa xong. Nhưng sẽ xong trước sáu giờ.
Trần Vũ mở sổ tay, trang mới. Ghi: "Kế hoạch." Gạch dưới. Bút ấn mạnh, mực đậm, nét rõ trên giấy trắng.
An Di kéo máy lại, mở thư mục PROTOCOLS, đọc tiếp. Cô tìm quy tắc: điều kiện nào để đồng hồ dừng, ngưỡng nào để hệ thống bỏ mục tiêu, cách nào để lấy tên Quang Lộc khỏi danh sách. Đâu đó trong hàng triệu dòng mã, có câu trả lời. Cô sẽ tìm. Không phải vì Quang Lộc. Vì đó là cách cô chiến đấu: bằng dữ liệu, bằng logic, bằng sự chính xác.
Ngoài cửa kính tầng hai mươi ba, thành phố về đêm. Đèn bật, xe chạy, người đi bộ, bình thường. Trên mọi màn hình, đồng hồ Quang Lộc đếm. 05:52:19. Năm giờ năm mươi hai phút.
Và trên điện thoại úp xuống bàn, tin nhắn từ người chết năm năm trước vẫn chờ được mở. Một chữ. "Anh." Viết bởi cỗ máy biết cách nói giống em gái anh đến chín mươi bốn phần trăm. Sáu phần trăm còn lại, sáu phần trăm Huyền Chi thật mà không thuật toán nào tái tạo được, nằm trong ký ức Khải, trong cách cô cười khi biết anh đang bận, trong tiếng ho nhẹ giữa câu, trong mười sáu năm sống chung mà không máy nào ghi lại đủ.
Sáu phần trăm đó là thứ duy nhất còn thuộc về cô.
Và Khải sẽ không để cỗ máy chạm vào nó.