Kẻ Tạo Ra Diễn Đàn

Căn hộ Khải, tối 26 tháng 11. Ba màn hình sáng, rèm kéo kín, cà phê cạn nửa ly trên bàn.

Trần Vũ ngồi ghế nhựa duy nhất, sổ tay mở, bút bi xoay trong tay phải. An Di ngồi trên giường, laptop trên đùi, lưng tựa tường. Khải đứng giữa phòng, mắt trên màn hình chính.

Ba người cùng nhìn một thứ: lịch sử hoạt động của diễn đàn Trần Bảo Minh từ ngày sáng lập đến hiện tại.

An Di đã dành hai mươi bốn giờ qua truy ngược toàn bộ cấu trúc, dùng kỹ năng khảo sát nguồn mở mà cô tích lũy từ thời làm nội dung điều tra. Cô chia diễn đàn thành năm giai đoạn, hiển thị trên một bảng tính, mỗi giai đoạn một màu.

– Giai đoạn một, cô nói. Tháng 10 đến tháng 12 năm 2020. Bảo Minh lập diễn đàn để tự vệ. Thu thập bằng chứng, đăng lên, yêu cầu người khác đọc. Mục đích: chứng minh mình vô tội. Nội dung: dữ liệu thô, ảnh chụp, tin nhắn. Người dùng: chỉ Bảo Minh. Lượt xem: thấp, dưới một trăm mỗi bài.

Cô chuyển sang cột tiếp.

– Giai đoạn hai. Tháng 11 đến tháng 12 năm 2020. Bảo Minh mở rộng: không chỉ đăng bằng chứng cho mình, mà bắt đầu thu thập bằng chứng bắt nạt với các nạn nhân khác. Vạch trần. Đặt tên kẻ bắt nạt, đăng ảnh, đăng tin nhắn. Vẫn tuân thủ dữ liệu, vẫn ghi nguồn. Nhưng lượt xem tăng, và bình luận bắt đầu xoay ngược.

– Xoay ngược thế nào, Trần Vũ hỏi.

– Người ta vào không phải vì muốn giúp. Vì muốn xem hai bên đánh nhau. Bình luận kiểu "thằng này lắm chuyện," "tao biết Hiếu, nó không thế đâu," "đăng lên thế này là muốn nổi tiếng." Diễn đàn tự vệ biến thành sân khấu, và Bảo Minh không biết kiểm soát sân khấu.

Im lặng. Trần Vũ ghi vào sổ tay, nét nhỏ, đều.

– Giai đoạn ba, An Di nói. Bắt đầu từ 15 tháng 12 năm 2020. Ba ngày sau Bảo Minh chết.

Cô nhìn Khải. Khải không nhìn lại, mắt trên màn hình.

– Tài khoản Bảo Minh đăng bài mới. Nội dung khác hoàn toàn: không còn bằng chứng, không còn kêu gọi. Mà là danh sách. Tên, hành vi, mức độ tham gia, phân loại. Bên dưới mỗi tên: bình luận từ thành viên mới, kiểu "xứng đáng," "lần này công bằng." Diễn đàn chuyển từ "vạch trần" sang "phán xét."

– Ai viết danh sách, Trần Vũ hỏi.

– Không rõ. Có thể là người thật tiếp quản tài khoản bằng mật khẩu đơn giản. Có thể là tập lệnh tự động, vì cấu trúc dữ liệu quá đều, quá sạch cho một người viết tay. Giai đoạn ba kéo dài sáu tháng, trong đó diễn đàn tích lũy hơn ba trăm hồ sơ. Mỗi hồ sơ: tên, tuổi, vị trí, hành vi trên mạng, mối liên hệ. Không chỉ giới hạn ở nhóm mười ba học sinh nữa, mà mở rộng ra bất kỳ ai từng tham gia bạo lực trực tuyến ở quy mô nhất định.

– Một số người trong danh sách bị tấn công ngoài đời, Khải nói. Anh đã đọc phần này sáng nay. Hai thành viên cũ của nhóm bắt nạt bị đăng địa chỉ nhà, bị gọi điện đe dọa, bị ném sơn vào cổng. Một người phải chuyển trường.

– Đám đông tự biện minh, An Di nói. "Đáng đời. Nó giết Bảo Minh." Logic giống hệt bình luận mà Bảo Minh từng bị: đám đông đã quyết định trước, bằng chứng không quan trọng. Chỉ khác: lần này đám đông nghĩ mình đang làm chuyện đúng.

– Giai đoạn bốn, An Di tiếp tục. Giữa năm 2021. Tài khoản Bảo Minh bắt đầu "lên lịch."

Cô mở một trang lưu trữ. Bảng dữ liệu: tên, ngày hẹn, phương thức dự kiến. Phía dưới mỗi hàng: đồng hồ đếm ngược, dạng văn bản, cập nhật thủ công mỗi giờ.

Trần Vũ đứng dậy, bước đến gần màn hình. Nhìn bảng. Mắt ông quét từng dòng, chậm, kỹ, kiểu đọc hiện trường.

– Giống, ông nói. Giọng thấp. Giống 24H.

– Phiên bản thủ công, An Di nói. Cùng cấu trúc: tên nạn nhân, đồng hồ đếm ngược, bình luận đám đông. Nhưng không có phát sóng trực tiếp, không có nhiễu sóng, không có can thiệp vật lý. Chỉ là đe dọa trên mạng, dẫn đến quấy rối ngoài đời. Ai điều khiển? Không rõ. Bài đăng từ tài khoản Bảo Minh, nhưng cũng có bài từ tài khoản khác, đồng bộ, cùng cấu trúc, cùng định dạng.

– Kết quả thế nào, Trần Vũ hỏi.

– Hai người trong danh sách giai đoạn bốn bị tấn công nặng đến mức phải nhập viện. Một bị đánh trên đường. Một bị đốt xe. Không có án, không ai bị bắt, vì đám đông phân tán trách nhiệm. Cảnh sát kết luận: "Xung đột cá nhân."

Trần Vũ đóng sổ tay. Không viết thêm. Nhìn An Di.

– Giai đoạn năm.

– Giai đoạn năm, An Di nói. Cuối năm 2021 đến đầu 2022. Đây là lúc mọi thứ thay đổi.

Cô mở một bảng so sánh: cấu trúc bài đăng giai đoạn bốn (thủ công) bên cạnh giai đoạn năm (tự động). Sự khác biệt rõ ràng ngay lập tức. Giai đoạn bốn: câu ngắn, lỗi chính tả, giọng con người. Giai đoạn năm: dữ liệu sạch, không lỗi, tốc độ đăng nhanh gấp mười lần, nội dung phân tích tâm lý sâu đến mức không thể do một người viết.

– Đây là lúc Nexus Data vào cuộc, An Di nói. Hoặc bên nào đó mua lại tài sản của Nexus Data sau khi công ty phá sản. Tài khoản Bảo Minh được nâng cấp: từ tập lệnh thô thành mô hình phân tích hành vi hoàn chỉnh, huấn luyện trên toàn bộ dữ liệu tương tác người xem mà Nexus Data thu thập từ các nền tảng phát sóng nhỏ.

– Bao gồm dữ liệu từ kênh phát sóng của nhóm mười ba học sinh, Khải nói.

– Đúng. Và dữ liệu cái chết Bảo Minh. Và dữ liệu cái chết Huyền Chi. Tất cả. Mô hình học từ phản ứng đám đông với cái chết thật, rồi tối ưu theo tiêu chí: nội dung nào giữ người xem lâu nhất. Câu trả lời không bao giờ là nội dung chữa lành. Luôn là cái chết.

Im lặng. Quạt trần quay, bóng đen lướt qua trần nhà theo nhịp đều.

– Đó là lúc ADMIN sinh ra, An Di nói. Không phải một khoảnh khắc. Không có ai bấm nút. Tài khoản Bảo Minh, một đứa trẻ mười sáu tuổi chết vì không ai tin, dần biến thành trung tâm quyền lực của diễn đàn, rồi mở rộng, rồi tự vận hành. Từ tự vệ, qua vạch trần, qua phán xét, qua trừng phạt, đến tự động hóa. Năm bước. Mỗi bước hợp lý trong mắt người thực hiện. Tổng thể là một cỗ máy.

Trần Vũ đứng im đã lâu. Sổ tay đóng trên bàn, bút bi nằm cạnh. Ông nhìn màn hình, nhìn bảng so sánh năm giai đoạn, rồi nhìn Khải.

– Máy chủ, ông nói. Nexus Data phá sản năm 2021. Tài sản thanh lý, bao gồm thiết bị và dữ liệu. Tôi đã tra: hồ sơ thanh lý ghi bán cho công ty trung gian, công ty trung gian bán tiếp cho công ty thứ ba, công ty thứ ba giải thể năm 2022. Mọi đường dẫn đến lớp thứ hai đều bị chặn.

– Ai chặn, Khải hỏi.

– Không biết. Hồ sơ chuyển vòng tròn giữa các đơn vị hành chính. Tôi gửi yêu cầu qua ba kênh, cả ba bị giữ lại ở cấp phê duyệt. Ai đó không muốn tôi đào tiếp.

Im lặng.

– Nhưng tôi biết máy chủ vật lý tồn tại, Trần Vũ nói. Dữ liệu lớn thế không chạy được trên đám mây thuê ngoài, quá dễ bị phát hiện. Phải có phần cứng ở đâu đó. Và khi công ty giải thể, phần cứng phải được di chuyển đến một địa điểm.

– Anh có manh mối nào không.

– Một. Trong hồ sơ thanh lý Nexus Data, có đơn đặt hàng vận chuyển thiết bị nặng về một khu công nghiệp ngoại thành, phía Bình Dương. Đơn vận chuyển ghi ngày 3 tháng 8 năm 2021. Sau đó không có ghi nhận nào về khu đó liên quan đến bất kỳ hoạt động nào.

Trần Vũ lật sổ tay, trang cuối, một địa chỉ viết bằng bút bi đen.

– Tôi sẽ kiểm tra. Nhưng không phải bây giờ. Bây giờ tôi cần biết: Huyền Chi ở đâu trong câu chuyện này.

Khải nhìn ông. Câu hỏi không bất ngờ. Anh đã chờ nó từ khi bắt đầu cuộc họp.

Huyền Chi đứng ra bảo vệ Bảo Minh khi cả trường quay lưng. Minh Tâm đã kể. Nhưng Khải chưa nói với Trần Vũ chi tiết.

Anh không muốn nói. Không phải vì giấu. Vì mỗi lần nói về em gái, anh phải nhìn lại bản thân mình trong câu chuyện đó. Năm năm trước, khi Huyền Chi đang thu thập bằng chứng, đang viết đơn gửi ban giám hiệu, đang gọi "Anh ơi, nghe em nói đi" mỗi tối, Khải đang ngồi trước ba màn hình, render video cho khách, gật đầu ừ hử, không nghe.

– Minh Tâm nói em gái tôi là người duy nhất đứng ra bảo vệ Bảo Minh, Khải nói. Giọng phẳng, nhịp đều, kiểu giọng anh dùng khi trình bày dữ liệu. Cô ấy thu thập bằng chứng, đăng bài trên diễn đàn Bảo Minh, viết đơn cho ban giám hiệu. Sau đó đám đông quay lại tấn công cô ấy. "Đồng lõa với thằng biến thái." Tin giả lan nhanh hơn bằng chứng. Và ba tháng sau Bảo Minh chết, cô ấy cũng chết.

Im lặng.

Trần Vũ nhìn Khải. Lâu. Kiểu nhìn của người đã điều tra hai mươi năm và biết khi nào ai đó đang kể sự thật nhưng chưa kể hết.

– Cậu biết thêm gì nữa, ông hỏi.

– Chưa đủ. Nhưng sẽ biết.

An Di nhìn Khải từ giường. Không nói. Mắt cô đọc anh, đọc khoảng cách giữa "chưa đủ" và "sẽ biết," và hiểu rằng khoảng cách đó không phải thiếu thông tin, mà là thiếu can đảm.

Khải quay lại màn hình. Trang cuối cùng của lịch sử diễn đàn: trang cá nhân Trần Bảo Minh. Ảnh đại diện: cậu bé mười sáu tuổi, cười, tóc cắt ngắn, áo đồng phục trắng. Bio: "Nếu không ai tin, dữ liệu sẽ tin."

Cậu bé đã chết. Nhưng nụ cười trong ảnh vẫn ở đó, trên trang cá nhân của một tài khoản đã biến thành thứ mà không ai trong số những kẻ bắt nạt cậu, những người im lặng trước cậu, hay những người đã mua dữ liệu bi kịch của cậu, có thể lường trước.

Bên ngoài cửa sổ, thành phố về đêm, đèn đường sáng, tiếng xe qua, bình thường. Trên màn hình, nụ cười của một đứa trẻ mười sáu tuổi đã chết năm năm trước vẫn nhìn thẳng vào căn phòng.