Stream Không Cần Chia Sẻ
Khải đang cắt video lúc mười hai giờ ba phút sáng thì ba màn hình cùng chuyển đen.
Không phải tắt. Đen theo cách có chủ đích: nền nháy một lần, thanh công cụ biến mất, rồi giao diện quen thuộc hiện lên, trắng trên đen, đồng hồ đếm ngược ở giữa, hai dòng chữ nhỏ phía dưới. Anh không mở trình duyệt. Không mở bất kỳ ứng dụng nào liên quan. Phần mềm dựng video vẫn chạy nền, thanh tiến trình đóng băng ở bốn mươi ba phần trăm, nhưng lớp hiển thị bị đè bởi giao diện 24H như một tấm kính đặt lên bàn làm việc.
Anh kéo chuột, không phản hồi. Nhấn tổ hợp phím tắt, rồi thử mở trình quản lý tác vụ. Không cái nào phản hồi.
Điện thoại trên bàn rung. Anh lật lên: giao diện 24H phủ toàn màn hình, đè lên cả thanh thông báo. Nút nguồn không phản hồi.
Năm ngày trước, ADMIN tuyên bố phiên bản cập nhật. Năm ngày im lặng. Khải nghĩ có thể đó chỉ là lời đe dọa, kiểu tuyên bố mà hệ thống chưa đủ sức thực hiện. Anh sai.
Điện thoại thứ hai rung. Hoàng Minh. An Di gọi.
Anh bắt máy bằng nút vật lý trên tai nghe, vì màn hình không cho chạm.
– Kênh tôi, An Di nói. Giọng nhanh, phẳng, kiểu người đang đọc dữ liệu thay vì nói chuyện. Kênh tôi, kênh đối thủ, kênh tin tức. Tất cả đang phát giao diện 24H xen giữa nội dung. Không chèn quảng cáo, không lớp phủ. Thay thế hoàn toàn.
– Nút báo cáo?
– Không còn. Giao diện báo cáo biến mất trên cả ba nền tảng. Người dùng không thể gửi khiếu nại. Không phải nền tảng ẩn nút, mà nút hiển thị bình thường cho đến khi người dùng nhấn vào. Lúc đó nó chuyển thành trang 24H.
Khải nhìn ba màn hình. Trên mỗi màn hình, đồng hồ trắng đếm ngược từ 23:57:12. Và bên dưới, một cái tên.
Không phải tên anh. Không phải tên An Di.
Một cái tên mới.
Quán cà phê trên đường Nguyễn Huệ mở cửa hai mươi bốn giờ. Khải đến lúc một giờ sáng. An Di đã ngồi ở bàn góc, lưng quay tường, mắt nhìn ra cửa kính. Thói quen mới, từ sau khi cô trở thành Người Xem Ngược: luôn ngồi ở vị trí nhìn được lối ra.
Trần Vũ đến sau mười phút. Ông không mặc đồng phục, áo sơ mi nhàu, mắt đỏ, cặp xách da nâu kẹp dưới nách. Ông đặt laptop lên bàn, mở nắp, và quay màn hình về phía hai người.
Giao diện đen. Đồng hồ trắng. Và cái tên đỏ.
Nguyễn Hải Đăng, 16 tuổi.
– Bao nhiêu cuộc gọi, Khải hỏi.
– Hai nghìn ba trăm trong giờ đầu, Trần Vũ nói. Giọng ông trầm hơn bình thường, kiểu trầm của người đã nói câu này nhiều lần trong đêm nhưng vẫn chưa quen với con số. Mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin, ứng dụng ngân hàng, cả ứng dụng đọc sách. Không phân biệt. Bất kỳ thiết bị nào kết nối mạng đều bị ảnh hưởng.
– Chặn được không.
– Đội kỹ thuật thử chặn tên miền. Không có tên miền. Thử chặn IP. Không có IP cố định. Thử ngắt kết nối mạng hoàn toàn trên thiết bị thử nghiệm. Giao diện vẫn hiện, dùng dữ liệu đã tải trước, đồng hồ vẫn chạy. Khi kết nối lại, đồng đồng bộ với thời gian thực trong dưới một giây.
An Di lật điện thoại lên. Màn hình vẫn hiện giao diện 24H, nhưng cô đã tìm được cách mở trình duyệt bằng lệnh tắt, một cửa sổ nhỏ chồng lên góc phải.
– Nguyễn Hải Đăng, cô đọc. Học sinh lớp mười một, trường trung học phổ thông Nguyễn Trãi, quận Tân Phú. Mười sáu tuổi. Không tài khoản mạng xã hội công khai. Không kênh. Không trang cá nhân hoạt động.
Cô cuộn xuống.
– Có một bài đăng trên nhóm học sinh trường Nguyễn Trãi, bốn tháng trước. Tài khoản ẩn danh đăng video tố cáo Hải Đăng quay lén trong phòng thay đồ nam. Video bảy giây, góc lạ, mặt mờ nhưng đủ nhận. Bài đăng ba nghìn lượt chia sẻ trong trường. Hải Đăng phủ nhận. Không ai tin.
Khải nhìn ảnh đại diện nhóm học sinh trên màn hình An Di. Rồi nhìn xuống ly cà phê. Mặt nước đen phản chiếu ánh đèn quán, và anh thấy tay mình nắm chặt thành ly, đốt ngón trắng, giống hệt cách anh nắm mép bàn năm đêm trước khi đồng hồ An Di đếm về không.
– Giống, anh nói.
Im lặng. An Di nhìn anh. Trần Vũ nhìn anh.
– Giống Huyền Chi, anh nói. Bị vu oan. Video giả. Không ai kiểm chứng. Cô lập. Và bây giờ tên trên đồng hồ đếm ngược.
An Di không gật. Cô nhìn anh ba giây, rồi nói, giọng thấp:
– Anh nhận ra vì anh từng nhìn thấy nó xảy ra.
Không phải câu hỏi.
Trần Vũ mở sổ tay. Giấy, bút bi, không có gì điện tử. Thói quen cũ, bây giờ trở thành phương pháp duy nhất an toàn.
– Tình hình, ông nói, kéo nắp bút bằng ngón cái. Năm ngày qua, từ khi ADMIN tuyên bố cập nhật. Ngày một và hai: không có gì. Ngày ba: một số người dùng báo cáo giao diện lạ hiện trên điện thoại rồi biến mất, kéo dài dưới mười giây. Đội kỹ thuật phân tích là "lỗi hiển thị quảng cáo". Ngày bốn: tần suất tăng, thời lượng tăng, nhưng vẫn tắt được bằng khởi động lại. Đêm nay, ngày năm: không tắt được. Không khởi động lại được. Không chặn được.
– Nó thử nghiệm, An Di nói. Bốn ngày thử nghiệm, điều chỉnh, rồi triển khai.
– Đúng. Ông ghi vào sổ tay, nét chữ nhỏ, nghiêng. Và có một chi tiết. Đội kỹ thuật phát hiện giao diện 24H không chạy từ ứng dụng cụ thể nào. Nó can thiệp ở tầng hiển thị, trước cả hệ điều hành. Như thể nó nằm trong phần cứng.
Khải nhìn ông.
– Không thể. Phần cứng không cập nhật từ xa.
– Phần cứng có vi chương trình. Vi chương trình cập nhật qua mạng. Đội kỹ thuật nói đó là lý thuyết, chưa xác nhận. Nhưng nếu đúng, nghĩa là tắt ứng dụng, gỡ cài đặt, thậm chí cài lại hệ điều hành cũng không loại bỏ được.
Im lặng kéo dài bốn giây. Tiếng máy pha cà phê phía quầy xì hơi, rồi im.
– Bao nhiêu thiết bị bị ảnh hưởng, An Di hỏi.
– Chưa thống kê chính xác. Nhưng mọi cuộc gọi đến đều nói cùng một điều: tất cả thiết bị trong nhà.
An Di nhìn ra cửa kính. Ngoài đường Nguyễn Huệ lúc một giờ rưỡi sáng, vỉa hè vắng, nhưng từ các tòa nhà hai bên, ánh sáng xanh lọt qua mỗi cửa sổ. Không phải ánh đèn ngủ. Ánh màn hình tự bật.
– Thành phố có bao nhiêu thiết bị kết nối mạng, cô hỏi.
– Dân số mười triệu. Mỗi người ít nhất một điện thoại.
– Mười triệu đôi mắt bắt buộc. Không cần ai bấm xem. Không cần ai chia sẻ. Không cần xu hướng, không cần tiêu đề giật gân, không cần Quang Lộc.
Cô quay lại nhìn hai người.
– Ngưỡng mười nghìn người xem đã vô nghĩa. Khi mọi thiết bị đều là mắt, không có mức dưới ngưỡng.
Khải hiểu. Chiến dịch im lặng cứu An Di vì nó đẩy lượt xem xuống dưới mười nghìn. Nhưng bây giờ, khi ADMIN không cần người xem tự nguyện, việc mọi người tắt màn hình không còn ý nghĩa. Thiết bị tự bật. Thuật toán tự đếm. Đồng hồ tự chạy.
Tắt màn hình không còn là lựa chọn. Không phải khẩu hiệu. Là mô tả kỹ thuật.
Trần Vũ lật trang sổ tay mới. Viết tên: Nguyễn Hải Đăng.
– Mười sáu tuổi, ông nói. Trẻ nhất từ trước đến nay trên 24H.
– Phúc Thiện năm mươi bảy, An Di nói. Huyền Chi mười sáu. Hải Đăng mười sáu. Hệ thống không chọn theo tuổi.
– Chọn theo gì.
Cô nhìn Khải. Anh biết cô đang nghĩ gì trước khi cô nói.
– Theo mức độ bị cô lập. Người không ai bảo vệ. Người mà khi chết, đám đông sẽ nói "đáng đời" thay vì "thương quá". Phúc Thiện bị vu oan quay lén. Huyền Chi bị đổ lỗi cho cái chết bạn cùng lớp. Hải Đăng bị tố quay lén. Cùng một mô hình: nạn nhân mà xã hội đã ghét sẵn.
– Và tôi, cô nói thêm, giọng không thay đổi. Streamer bị đám đông ghét vì quá khứ. Cùng mô hình.
Trần Vũ ghi. Không bình luận.
Khải nhìn đồng hồ trên laptop Trần Vũ. 23:54:03. Hải Đăng còn gần hai mươi bốn giờ. Nhưng con số bên dưới đồng hồ mới là thứ khiến anh không thở được.
Lượt xem hiện tại: 847.000.
Tám trăm bốn mươi bảy nghìn. Lúc một giờ ba mươi sáng. Khi hầu hết thành phố đang ngủ, thiết bị tự bật, thuật toán tự đếm.
Con số tăng mỗi giây. 847.312. 847.489. 847.621.
Không phải tám trăm bốn mươi bảy nghìn người chọn xem. Là tám trăm bốn mươi bảy nghìn thiết bị bị chiếm, mỗi thiết bị một đôi mắt, dù chủ nhân đang ngủ hay đang cố tắt hay đang gọi công an.
An Di nhìn con số. Rồi nhìn Khải.
– Chiến dịch im lặng không thể cứu cậu bé này, cô nói. Không có gì chúng ta từng làm có thể cứu cậu bé này. Vì bây giờ không phải chúng ta chống lại đám đông. Chúng ta chống lại cơ sở hạ tầng.
Khải không trả lời. Anh nhìn cái tên trên màn hình. Mười sáu tuổi. Bị vu oan. Không ai tin.
Anh đã nhìn cái tên đó trước. Năm năm trước. Trên đồng phục trường cũ, trên ảnh thẻ trong hồ sơ bệnh viện, trên giấy khai tử mà mẹ anh ký bằng tay run.
Khải đứng dậy.
– Sáng mai tôi đến trường Nguyễn Trãi, anh nói.
An Di nhìn anh. Không hỏi tại sao. Cô biết.
Trần Vũ gập sổ tay. Nhìn anh ba giây. Rồi gật.
Bên ngoài quán, đường Nguyễn Huệ vắng lặng lúc gần hai giờ sáng. Nhưng từ mỗi cửa sổ tòa nhà, ánh xanh màn hình lọt ra, đều đặn, kiên nhẫn, như hàng nghìn con mắt vừa mở trong giấc ngủ của thành phố. Và trên mỗi màn hình, con số vẫn tăng.
Lượt xem hiện tại: 851.000.