Một Streamer Bị Săn

An Di rời phòng trọ lúc sáu giờ sáng.

Cô thay quần áo: áo thun đen rộng, quần dài tối màu, mũ lưỡi trai kéo thấp, túi đeo chéo nhỏ chỉ có ví, chìa khóa, và chiếc điện thoại cũ không gắn tên cô. Không máy quay, không đèn vòng, không micro. Lần đầu tiên trong năm năm, cô bước ra đường mà không mang theo bất kỳ thiết bị ghi hình nào.

Khải muốn đi cùng. Cô lắc đầu.

– Anh ở đây, giữ liên lạc qua đường dây cố định. Nếu hai người cùng chạy, dễ nhận ra hơn.

Anh không cãi. Anh biết cô đúng.

Cô xuống cầu thang, qua sảnh nhỏ, và đẩy cửa ra hẻm. Sáng sớm Phú Nhuận: xe máy chạy thưa, mùi cà phê vợt từ quán đầu hẻm, một bà cụ quét lá trước hiên. Bình thường.

Chủ nhà trọ đứng ở quầy tính tiền, đang xem điện thoại. Bà nhìn lên khi An Di đi qua.

– Cô An Di đúng không?

An Di dừng. Không phải vì câu hỏi, mà vì giọng bà, giọng của người vừa xem xong một video bốn mươi bảy phút lúc bốn giờ sáng và bây giờ đang nhìn nhân vật chính bước ngang mặt mình.

– Tôi xem rồi, bà nói. Giọng không giận, không thương, chỉ tò mò, kiểu tò mò của người nhìn vào chuồng thú ở sở thú. Cô giết người mà còn dám ở đây?

An Di không trả lời. Cô bước nhanh hơn, qua cổng, rẽ trái, vào đường lớn. Sau lưng, bà chủ nhà nói thêm câu gì đó mà cô không nghe, hoặc không muốn nghe, vì câu đó giống hệt những bình luận cô đọc lúc nửa đêm, chỉ khác ở chỗ phát ra từ miệng người thật, bằng xương bằng thịt, đứng cách cô ba bước.

Bình luận trên mạng có khoảng cách. Bình luận ngoài đường thì không.

Bảy giờ. Đường Phan Xích Long.

An Di đi bộ, mũ kéo thấp, mắt nhìn thẳng, bước đều. Cô biết cách trở nên vô hình trong đám đông Sài Gòn: không đi quá nhanh, không đi quá chậm, không nhìn ai, không dừng lại, hòa vào dòng người đi làm sáng như một phần tử trong công thức mà không ai để ý.

Nhưng vô hình chỉ hiệu quả khi không ai tìm.

Một thanh niên đi xe máy chậm lại ngang cô, điện thoại giơ ngang mặt, quay. Cô không nhìn, không tăng tốc, chỉ rẽ vào hẻm nhỏ, đi xuyên qua khu dân cư, ra đường khác. Thanh niên không đuổi theo, vì hẻm quá hẹp cho xe máy, nhưng ba mươi giây video đó đã đủ.

Mười phút sau, đoạn phim An Di đi bộ trên vỉa hè Phan Xích Long được đăng lên ba nền tảng. Chú thích: "An Di sáng nay. Khu Phú Nhuận." Bốn mươi nghìn lượt xem trong mười phút. Bình luận: "Ai ở Phú Nhuận ra kiểm tra đi." "Chạy trốn kìa." "Còn 17 tiếng."

An Di không biết đoạn phim đó tồn tại cho đến khi một phụ nữ trạc bốn mươi, đang ăn sáng trong quán bún, ngẩng lên nhìn cô đi qua cửa quán, rồi nhìn lại điện thoại, rồi nhìn cô lần nữa, và mắt bà thay đổi, từ vô cảm sang nhận ra, kiểu mắt người vừa khớp được gương mặt trên màn hình với gương mặt ngoài đời.

Bà không nói gì. Chỉ nhìn. Nhưng cô biết: bà đang chụp bằng mắt, và tối nay bà sẽ kể cho chồng, cho bạn, cho đồng nghiệp, rằng sáng nay bà thấy An Di, "đúng người đó, đi ngang quán bún." Và câu chuyện đó sẽ trở thành một mảnh nhỏ trong bức tranh lớn mà hệ thống đang ghép, vì hệ thống không cần camera riêng, nó có hàng triệu camera không chủ ý: mắt người.

Cô rẽ vào hẻm khác. Đi nhanh hơn.

Hẻm hẹp, tường rêu, mùi nước thải từ cống rãnh. Một ông già ngồi trước hiên nhà, uống trà, nhìn cô đi qua mà không nhìn lại, và sự thờ ơ đó quý hơn bất kỳ lời an ủi nào cô từng nghe, vì nó có nghĩa là ông không biết cô là ai, hoặc biết mà không quan tâm, và cả hai đều là thứ cô cần lúc này.

Cô đi xuyên ba hẻm, ra đường Nguyễn Kiệm, bắt xe ôm bằng tiền mặt, không dùng ứng dụng. Tài xế là đàn ông trạc năm mươi, không nói, không bật nhạc, chỉ chạy. An Di ngồi sau, mũ kéo thấp, mắt nhìn lưng tài xế, và lần đầu tiên trong ngày, cô cho phép mình thở chậm lại.

Tám giờ ba mươi. An Di gọi Trần Vũ từ điện thoại cũ.

Ông nghe sau ba hồi chuông.

– Tôi biết, ông nói. Giọng mệt, kiểu mệt của người đã thức từ nửa đêm xem stream. Tên cô lên lúc không giờ. Cấp trên ra lệnh không can thiệp.

– Lý do?

– Dư luận. Video Quang Lộc. Gia đình Phúc Thiện đang nộp đơn kiện. Báo chí đang đưa tin. Nếu cảnh sát bảo vệ cô bây giờ, dư luận sẽ hỏi tại sao bảo vệ "kẻ giết người." Cấp trên không muốn thêm rắc rối.

Im lặng trên đường dây. Tiếng xe máy chạy qua.

– Nhưng tôi có một chỗ, ông nói. An toàn từ một vụ bảo vệ nhân chứng cũ. Không ai biết ngoài tôi. Không camera, không đăng ký.

Ông đọc địa chỉ. An Di ghi vào sổ tay bằng bút, không lưu trên điện thoại.

– Đại úy, cô nói.

– Gì.

– Tại sao ông giúp.

Trần Vũ im hai giây.

– Vì tôi không tin cái chết của ai đáng được quyết định bởi phiếu bầu, ông nói. Dù họ có tội.

Ông cúp máy. An Di nhìn địa chỉ trong sổ: một căn nhà trong hẻm sâu quận 4, tầng hai, khóa mã số. Cô xé trang sổ, gấp nhỏ, nhét túi quần.

Mười giờ. Trên đường đến quận 4, An Di dừng ở quán nước vỉa hè mua chai nước. Trong lúc chờ, cô liếc màn hình tivi treo trong quán.

Kênh tin tức đang phát: "Video gây sốc: An Di thú nhận giết Nguyễn Phúc Thiện."

Cô nhìn lên. Trên tivi, một video quay cận mặt cô, ánh sáng studio, giọng cô nói rõ từng chữ: "Tôi biết ông ấy vô tội. Tôi vẫn đăng. Vì tôi muốn ông ấy chết."

An Di chưa bao giờ nói câu đó.

Cô biết Phúc Thiện vô tội. Cô vẫn đăng. Nhưng cô không bao giờ nói "muốn ông ấy chết." Cô nói: "biết ông ta không liên quan nhưng câu chuyện quá hay để bỏ." Hai câu khác nhau. Nhưng trong video này, môi cô cử động tự nhiên, mắt cô nhìn đúng góc, giọng cô khớp nhịp thở, và người xem không phân biệt được vì deepfake năm 2025 đã vượt qua ngưỡng mà mắt thường nhận ra.

Chủ quán nước nhìn cô. Nhìn tivi. Nhìn lại cô. An Di đặt tiền, cầm chai nước, bước đi. Nhanh. Không chạy, vì chạy thu hút chú ý, nhưng nhanh, gần như chạy, hai chân bước dài, túi đập vào hông, mũ kéo thấp hơn. Mồ hôi chảy dọc sống lưng, không phải vì nóng, mà vì cô vừa nhìn thấy gương mặt mình trên tivi quán nước, bằng giọng mình, nói câu mình chưa bao giờ nói, và người bán nước tin.

Ba năm trước, cô cũng dùng video. Cô không cắt ghép, không dùng phần mềm dựng hình, nhưng cô chọn góc quay, chọn câu trích, chọn nhạc nền, và mỗi lựa chọn đều là một cách nặn sự thật cho vừa khuôn cô muốn. Video cô đăng về Phúc Thiện không giả. Chỉ là thật theo đúng cách cô cần.

Sau lưng cô, tivi vẫn phát. Video deepfake đạt mười triệu lượt xem trong ba giờ. Gia đình Phúc Thiện ra thông cáo đòi khởi tố. Hai luật sư An Di từng liên hệ đều từ chối đại diện. Một trong hai người nói với báo: "Bằng chứng video quá rõ ràng."

Bằng chứng video. Cô nghĩ: nếu ba năm trước, bằng chứng video cô tạo về Phúc Thiện cũng giả, và mọi người cũng tin, thì sự khác biệt giữa thật và giả là gì. Câu trả lời: không có. Trong hệ thống này, sự thật không quan trọng bằng sự thuyết phục, và sự thuyết phục không cần sự thật, chỉ cần đủ người tin.

Mười một giờ. Nhà an toàn.

Căn nhà nằm trong hẻm sâu quận 4, giữa một dãy nhà trọ cũ và tiệm sửa xe đóng cửa. Tầng hai, cửa sắt, khóa mã số. Bên trong: một phòng trống, nệm gấp, bồn rửa, nhà vệ sinh, cửa sổ nhỏ nhìn ra mái tôn nhà đối diện. Không tivi, không mạng, không camera.

An Di khóa cửa, ngồi xuống nệm, lưng dựa tường. Mùi ẩm mốc từ nệm cũ, mùi xi măng chưa sơn, mùi của nơi không ai sống lâu. Cô nhìn bốn bức tường trắng, vết nước loang ở góc trần, ổ điện lỏng lẻo bên trái bồn rửa. Trần Vũ nói nhà an toàn, nhưng an toàn chỉ có nghĩa là chưa ai tìm thấy, và "chưa" là từ có thời hạn.

Cô tháo giày, xếp ngay ngắn cạnh cửa. Thói quen của người sẵn sàng chạy.

Điện thoại cũ cô mang theo không có mạng xã hội, không có ứng dụng tin tức, chỉ có chức năng gọi và nhắn tin. Cô không biết video deepfake đã đạt bao nhiêu lượt xem, không biết bao nhiêu kênh đang phân tích cô, không biết bao nhiêu người đang gõ tên cô vào thanh tìm kiếm. Cô chỉ biết đồng hồ đếm ngược trên kênh 24H, vì cô đã ghi lại trước khi rời phòng trọ: không giờ, tên hiện, hai mươi bốn giờ.

Bây giờ còn khoảng mười ba giờ.

Cô nhìn qua cửa sổ. Một thiết bị bay nhỏ lướt ngang, đen, tiếng cánh quạt như tiếng muỗi lớn. Không biết của ai. Có thể hàng xóm chơi máy bay điều khiển. Có thể kênh tin tức tìm cô. Có thể không liên quan. Trong trạng thái này, mọi thứ đều có thể liên quan, và paranoia không phải bệnh mà là phản ứng hợp lý, vì khi năm mươi nghìn người đang tìm vị trí cô, thì một chiếc drone bay ngang cửa sổ không phải trùng hợp cho đến khi được chứng minh là trùng hợp.

Cô kéo rèm.

Phúc Thiện năm đó cũng ngồi một mình như thế này. Cũng trong một căn phòng, cũng sau khi video về ông lan khắp mạng, cũng không ai nghe ông nói. Mẹ ông kể: "Con tôi nhìn điện thoại suốt ngày. Nó đọc bình luận, đọc tin nhắn, đọc hết. Nó không khóc. Nó chỉ đọc."

An Di không đọc. Cô không có điện thoại để đọc. Nhưng cô hiểu tại sao Phúc Thiện đọc: vì khi cả thế giới nói về mình, người ta không thể không nghe, dù biết mỗi chữ là một nhát cắt, vì sự im lặng của bản thân giữa tiếng ồn về mình còn đáng sợ hơn tiếng ồn.

Cô ôm đầu gối, tựa cằm lên đó, và ngồi yên.

Ba giờ chiều. Điện thoại reo.

Đường dây cố định phòng trọ. Khải.

– Video deepfake, anh nói. Giọng nhanh hơn bình thường, kiểu nói của người đang làm việc. Quang Lộc phát tán. Tôi tìm được dấu vết: siêu dữ liệu trong tập tin video chứa ký hiệu phần mềm dựng hình mà kênh Quang Lộc từng dùng trong hai video trước. Đủ để chứng minh video giả.

Im lặng.

– Không quan trọng, An Di nói.

– Gì?

– Bằng chứng không thắng được cảm xúc. Anh có thể chứng minh video giả. Người ta sẽ nói: "Nhưng cô ấy vẫn giết người." Bằng chứng về video giả sẽ bị chôn dưới triệu bình luận về video thật, về lời khai mẹ Phúc Thiện, về tin nhắn cũ tôi gửi quản lý kênh. Sự thật không thắng được câu chuyện hay.

Cô dừng.

– Hỏi Phúc Thiện thì biết. Ông ấy vô tội và vẫn chết.

Khải im ở đầu dây bên kia. Tiếng quạt trần quay trong phòng trọ, vọng qua loa điện thoại, nhỏ nhưng rõ.

– Vậy cách nào, anh hỏi.

An Di nhìn cửa sổ. Rèm đã kéo, chỉ thấy viền sáng lọt qua mép vải. Bên ngoài, Sài Gòn chiều nóng, tiếng xe, tiếng người, tiếng thành phố vẫn sống bình thường trong khi đồng hồ của cô đang đếm.

– Tôi chưa biết, cô nói. Nhưng tôi biết cách không phải là chạy trốn.

Cô cúp máy. Đặt điện thoại xuống sàn.

Bên ngoài, tiếng xe máy chạy trong hẻm, tiếng ai đó gọi con về ăn cơm, tiếng thường ngày của quận 4 chiều nóng. Những âm thanh bình thường đến mức gần như xúc phạm, vì cô đang ngồi trong phòng trú ẩn đếm giờ chờ chết, còn thế giới bên kia bức tường đang sống một ngày bình thường.

Cô nghĩ đến mẹ ở Đà Lạt. Mẹ đang bán hoa ở chợ, giờ này có lẽ đang dọn hàng, gói lại mấy bó cúc không bán được, xếp vào thùng xốp, và hoàn toàn không biết con gái đang ngồi trong căn phòng trống ở quận 4, lưng dựa tường, đếm chín giờ còn lại. Tiền tự động chuyển khoản mỗi tháng sẽ dừng nếu cô chết, và mẹ sẽ gọi, và không ai nghe, và mẹ sẽ gọi lại, vì mẹ luôn gọi lại, vì mẹ là kiểu người tin rằng nếu gọi đủ lâu thì ai đó sẽ nhấc máy.

Đồng hồ cô ghi trước khi rời phòng trọ: còn chín giờ.