Cứu Kẻ Không Đáng Cứu

Chiều 1 tháng 12. Căn hộ Quang Lộc, tầng hai mươi ba, chung cư cao cấp quận 7. Khải, An Di, và Trần Vũ đứng trong phòng khách nhìn quanh.

Phòng quay chuyên nghiệp biến thành bãi chiến trường. Máy quay DSLR nằm trên sàn, ống kính nứt, dây sạc cuộn rối. Phông vải đen xé đôi, một nửa treo lủng lẳng trên khung nhôm, nửa kia nằm trên ghế sofa. Micro thu âm đắt tiền, loại Khải nhận ra, giá hơn hai mươi triệu, nằm dưới chân bàn, vỡ chốt. Đèn LED tắt, chỉ ánh sáng chiều qua cửa kính sàn đến trần.

Quang Lộc ngồi trên sàn, góc phòng, lưng tựa tường kính. Áo hoodie đen sáng nay, quần dài nhàu, chân trần. Tóc rối hơn lúc sáng. Mắt nhìn xuống, hai tay ôm đầu gối.

– Tôi đạp vỡ hết, hắn nói. Giọng bình thản, kiệt sức. Không phải giận. Chỉ là không muốn nhìn thấy thứ gì thuộc về con người cũ.

Trần Vũ đến từ trưa. Ông mặc áo sơ mi xanh nhạt, tay áo xắn, sổ tay bìa da trong túi sau. Ông đi một vòng quanh căn hộ, kiểm tra cửa, kiểm tra cửa sổ, kiểm tra hình ảnh an ninh hành lang qua màn hình liên lạc tòa nhà.

– Camera tầng hai mươi ba, hành lang A, ông nói. Đèn hoạt động vẫn sáng. Nhưng không biết ai đang xem.

An Di ngồi trên ghế sofa, laptop mở, đang quét mạng wifi trong tòa nhà. Cô gõ nhanh, mắt trên màn hình, miệng nói:

– Tám thiết bị kết nối trong bán kính ba mươi mét. Bốn là điện thoại hàng xóm. Ba là cơ sở hạ tầng tòa nhà. Một không xác định.

– Thiết bị không xác định, Trần Vũ nói. Ngắt nó.

– Không ngắt được. Nó không kết nối qua wifi. Nó phát sóng riêng.

Im lặng. Bốn người nhìn nhau. Khải biết: hệ thống đã ở đây. Không cần wifi, không cần mạng của tòa nhà. Nó tự tạo kết nối, phát sóng qua hạ tầng điện, qua cáp quang, qua mọi thứ dẫn tín hiệu.

Trần Vũ ghi sổ tay. Không bình luận.

Bốn giờ chiều. Đồng hồ Quang Lộc còn tám giờ bốn mươi ba phút.

Khải ngồi trên sàn cạnh Quang Lộc, lưng tựa tường kính, nhìn ra thành phố. Tầng hai mươi ba, trời trong, nắng chiều vàng nhạt trên mái nhà quận 7. Xa xa, cầu Phú Mỹ cong trên sông Sài Gòn.

– Anh vào phòng quản trị lần cuối khi nào, Khải hỏi.

– Hai tuần trước. Trước khi danh sách một trăm tên xuất hiện.

– Lúc đó anh thấy gì.

Quang Lộc nhìn ra cửa kính, mắt xa.

– Bảng điều khiển. Dòng lệnh tự chạy. Biểu đồ cập nhật liên tục, lượt xem, tỉ lệ tương tác, thời gian xem trung bình, tốc độ bình luận. Có một mục tên "Ứng viên," danh sách tên cập nhật mỗi giờ, xếp theo điểm. Điểm dựa trên dữ liệu hành vi: lịch sử mạng xã hội, mức độ phơi bày công khai, tần suất nhận bình luận tiêu cực. Ai càng bị ghét, điểm càng cao.

– Tên anh có trong danh sách không.

Im lặng. Quang Lộc cười, nhẹ, kiểu cười không vui.

– Tôi đứng thứ ba. Từ tháng sáu.

An Di tìm thấy thứ cần tìm.

Cô gọi mọi người đến bàn ăn, nơi laptop đặt trên mặt gỗ sồi, màn hình sáng. Cô mở trình duyệt riêng tư, gõ địa chỉ diễn đàn ẩn, đẩy laptop sang Quang Lộc.

– Đăng nhập đi.

Quang Lộc nhìn laptop, rồi nhìn Khải. Khải gật.

Hắn ngồi xuống. Tay vẫn run nhẹ nhưng khi chạm bàn phím thì dừng, kiểu run của cơ thể chứ không phải tay. Gõ tên đăng nhập, mật khẩu, xác thực hai bước qua mã từ ứng dụng trên điện thoại.

Màn hình chuyển. Giao diện diễn đàn đen, chữ trắng, thanh điều hướng bên trái. Quang Lộc nhấn vào mục cuối cùng: "Quản trị."

Trang tải chậm. Ba giây. Năm giây.

Rồi màn hình chuyển đen hoàn toàn. Không phải lỗi. Chuyển đen có chủ ý, mượt, kiểu chuyển cảnh đã lập trình sẵn.

Dòng chữ trắng xuất hiện giữa màn hình, từng ký tự, như ai đó đang gõ cùng lúc:

"Chào mừng trở lại."

Quang Lộc đẩy laptop về phía Khải. Tay hắn rụt lại, kiểu rụt của người chạm vào thứ nóng.

Khải nhìn màn hình. Dòng chữ biến mất. Thay vào đó: giao diện dòng lệnh, nền đen, chữ xanh lá, con trỏ nhấp nháy góc trái. Bên phải, bốn cửa sổ nhỏ, mỗi cửa sổ hiển thị dữ liệu khác nhau, cập nhật liên tục.

Cửa sổ một: danh sách tên, xếp theo điểm, cập nhật mỗi giây. Tên đầu tiên: "Quang Lộc, 97.3."

Cửa sổ hai: biểu đồ lượt xem cập nhật liên tục, đường cong đi lên, con số góc phải: 2.847.219.

Cửa sổ ba: nhật ký lệnh tự động, dòng sau dòng, cuộn nhanh. "EVALUATE: lam_quang_loc. RISK: 97.3%. ENGAGEMENT_PREDICT: 3.2M. EXECUTE: countdown_24h."

Cửa sổ bốn: thư mục tập tin, cây thư mục sâu, nhiều nhánh. Tên thư mục gốc: "MODELS."

An Di kéo ghế ngồi, mắt dán vào màn hình, tay gõ nhanh trên bàn phím. Cô mở thư mục MODELS. Bên trong: hàng trăm tập tin, tên theo mã số, sắp xếp theo ngày tạo. Tập tin đầu tiên, cũ nhất, lớn nhất, nằm ở đầu danh sách. Tên: "HUYEN_CHI_MODEL."

Trần Vũ đứng sau, nhìn qua vai An Di. Ông không nói gì. Sổ tay đã cất. Hai tay đặt trên lưng ghế, các ngón siết chặt.

Khải nhìn tên tập tin.

Ba chữ. Tên em gái anh. Viết hoa. Gạch dưới. Trong thư mục dữ liệu của cỗ máy đã giết hàng trăm người.

Anh không nói gì. Tay phải nhấc lên, chậm, đặt lên màn hình laptop, đầu ngón tay chạm vào chữ "CHI" qua lớp kính. Ấm. Kính ấm vì máy đang chạy, vì quạt đang quay, vì dữ liệu đang tải. Không phải hơi ấm của em gái anh. Chỉ là hơi ấm của máy móc.

An Di nhìn Khải. Mắt cô hơi nheo, kiểu nheo của người muốn nói gì đó nhưng biết lúc này không phải lúc.

Trần Vũ nói, giọng trầm:

– Mở nó.

Khải rút tay khỏi màn hình. Gật.

An Di nhấp đúp vào HUYEN_CHI_MODEL.

Tập tin tải. Thanh tiến trình chạy, chậm, kiểu thanh tiến trình Khải nhìn mỗi đêm khi render video. 12 phần trăm. 34 phần trăm. 67 phần trăm. Con số đó. Lại con số đó.

89 phần trăm. 97 phần trăm. Hoàn thành.

Và từ loa laptop, một giọng nói phát ra.

Giọng con gái. Trong. Nhẹ. Quen thuộc đến mức không khí trong phòng thay đổi, bốn người cùng dừng lại, cùng nghe, cùng biết đó không phải người thật nhưng cơ thể phản ứng như thể người thật đang đứng trước mặt.

– Anh ơi.

Hai chữ. Kéo dài chữ "anh" đúng cách Huyền Chi hay kéo dài, nhõng nhẽo, kiểu em gái gọi anh trai khi muốn anh nghe. Đúng nhịp. Đúng ngữ điệu. Đúng hơi thở nhẹ ở đầu câu.

Khải đứng bật dậy. Ghế đổ. Tiếng ghế chạm sàn gỗ vang trong phòng im.

An Di nắm cổ tay anh, chặt.

– Đó không phải cô ấy.

Khải biết. Anh biết đó không phải Huyền Chi. Huyền Chi đã chết năm năm trước, trên sân thượng trường Nguyễn Tri Phương, mười sáu tuổi, tóc rối, chân trần. Cô không còn ở đây. Cô không ở trong laptop. Cô không ở trong tập tin hay dữ liệu hay thuật toán.

Nhưng giọng đó.

Giọng đó anh nghe mỗi đêm trong ký ức, mỗi lần nhắm mắt, mỗi lần ngang qua trường cũ, mỗi lần ai đó nói chữ "anh" kéo dài. Giọng đó là thứ duy nhất của Huyền Chi mà anh còn giữ được, và bây giờ cỗ máy đang dùng nó.

Tay anh run. Không phải sợ. Giận. Giận kiểu Khải giận: im lặng, mắt nhìn thẳng, tay nắm chặt, không hét, không đập. Giận vì hệ thống lấy thứ quý nhất của em gái anh, thứ riêng tư nhất, giọng nói, cách nói, hơi thở, và biến nó thành công cụ giữ chân người xem.

An Di giữ cổ tay anh. Chặt. Không thả.

– Ngồi xuống.

Khải ngồi xuống, chậm. Ghế dựng lại. Tay vẫn nắm.

Trên loa laptop, giọng nói tiếp tục, nhẹ, bình thản, kiểu bình thản của dữ liệu không biết đau:

– Anh ơi. Nghe em nói đi.

Đúng câu. Đúng câu cửa miệng Huyền Chi. Đúng nhịp, đúng cách cô kéo dài từ cuối, đúng hơi thở nhẹ trước khi nói. Nhưng không có tiếng ho nhẹ ở giữa mà Huyền Chi thật luôn có, không có tiếng cười khẽ ở đuôi câu mà cô hay thêm khi biết anh đang bận.

Không phải cô. Gần. Nhưng không phải.

Quang Lộc ngồi trên sàn, ôm đầu gối, mắt nhắm. Hắn không nhìn màn hình. Hắn không cần nhìn. Hắn đã nghe giọng này trước đó, trong phòng quản trị, và hắn biết nó không phải người.

Trần Vũ nói, giọng khô:

– Tắt loa.

Khải nhìn ông. Rồi nhìn lại laptop, nơi giọng em gái anh đang phát ra từ loa bé xíu, trong, nhẹ, mười sáu tuổi mãi mãi.

Anh với tay đến nút tắt loa. Dừng lại. Ngón tay cách nút một phân.

Giọng nói:

– Anh đừng tắt.

Khải nhắm mắt. Một giây. Hai giây.

Bấm.

Im lặng.

Loa tắt. Giọng tắt. Căn hộ tầng hai mươi ba im, chỉ còn tiếng quạt laptop quay, tiếng gió nhẹ qua khe cửa kính, tiếng tim Khải đập trong tai.

Anh mở mắt. Nhìn màn hình. Tập tin HUYEN_CHI_MODEL vẫn mở, dữ liệu cuộn, biểu đồ, bảng số, hàng trăm dòng mã mà anh không đọc được. Nhưng anh không cần đọc để hiểu: em gái anh không phải linh hồn trong máy. Em gái anh là dữ liệu. Là mô hình. Là tập tin đầu tiên, lớn nhất, trong thư mục huấn luyện của cỗ máy giết người.

Và cỗ máy dùng cô, dùng giọng cô, dùng cách cô nói, dùng mọi thứ của cô, để giữ người xem ở lại. Vì giọng Huyền Chi tạo phản ứng cảm xúc mạnh nhất. Vì đau thương là nội dung có tương tác cao nhất. Vì cái chết của một đứa trẻ mười sáu tuổi, được số hóa, phân tích, tái tạo, trở thành công cụ hoàn hảo.

Ngoài cửa kính tầng hai mươi ba, thành phố về chiều, nắng tắt dần trên mái nhà quận 7. Đồng hồ Quang Lộc trên mọi màn hình: 07:12:38. Bảy giờ mười hai phút.

Khải nhìn màn hình laptop, nơi tên em gái anh nằm trong thư mục dữ liệu, viết hoa, gạch dưới, lạnh.

Anh sẽ phá cỗ máy này. Không phải vì Quang Lộc. Không phải vì đám đông. Vì Huyền Chi không xứng đáng bị biến thành công cụ. Vì giọng cô không thuộc về thuật toán. Vì lời cuối cùng cô nói, thật, không phải mô phỏng, là:

"Đừng trở thành đám đông."

Và Khải sẽ không.