Một chuyến đi ngắn

Cha nói vào tối thứ tư, khi hai cha con ăn cơm.

– Cuối tuần này cha rủ con đi Tam Đảo. Hai cha con.

Cậu nhìn lên. Cha gắp rau muống, không nhìn cậu, nói bình thường, kiểu nói "mai cha đi làm sớm" hoặc "hết gạo rồi". Nhưng cậu biết cha đã nghĩ lâu. Cha không phải người nói ngẫu hứng. Cha lên kế hoạch trong đầu trước, rồi nói ra, ngắn gọn, như bản vẽ công trình: đã tính xong mới ký.

– Tam Đảo?

– Ừ. Cha mượn xe đồng nghiệp. Đi sáng thứ bảy, về chủ nhật chiều.

– Nhưng cuối tuần con sang mẹ.

– Cha đã nói với mẹ rồi. Mẹ bảo "đi đi, tuần sau sang cũng được."

Cậu nhìn cha. Cha đã gọi mẹ để hỏi. Cha gọi mẹ. Hai người không nhắn tin trực tiếp cho nhau từ lúc ly hôn, mọi thứ qua Khôi. Nhưng lần này cha gọi thẳng, nói "cha muốn đưa con đi Tam Đảo cuối tuần này, em đổi lịch được không". Và mẹ đồng ý. Hai người lớn nói chuyện về con, bình thường, không cần cậu làm trung gian.

– Dạ. Con đi.

Cha gật. Ăn cơm. Không nói thêm. Nhưng cậu thấy, nhìn kỹ, mắt cha hơi sáng hơn bình thường. Kiểu sáng khi cha kéo được cá chép ở hồ Đại Từ. Kiểu sáng khi nấu canh tôm lần đầu không bị đục.

Sáng thứ bảy, năm giờ rưỡi.

Trời chưa sáng hẳn, Hà Nội xám, gió sớm mát. Cha đã dậy, ba lô nhỏ trên ghế, túi nhựa đựng bánh mì và nước. Cậu mặc quần dài, áo phông, giày thể thao. Hai cha con xuống sảnh chung cư, lấy xe (xe bán tải đồng nghiệp cha cho mượn, cũ, bạc sơn, nhưng chạy tốt).

Cha lái. Cậu ngồi ghế phụ. Ra đường Giải Phóng, lên cao tốc, hướng Vĩnh Phúc. Trời sáng dần, đồng lúa hai bên đường xanh non, nắng đầu ngày vàng nhạt, gió qua cửa kính hé.

Cậu nhìn cha lái xe. Hai tay trên vô lăng, mắt nhìn đường, miệng mím. Cha lái cẩn thận, chậm, không vượt, không bóp còi. Kiểu cha: kiên nhẫn, đều, không vội.

– Cha ơi, lâu chưa cha đi xa?

Cha nghĩ. Nhíu mày.

– Lâu rồi. Chắc... từ hồi đi Sầm Sơn lớp bảy con.

Sầm Sơn. Ba năm trước. Lần cuối cả nhà đi chơi xa cùng nhau. Cha áo phông trắng quần đùi hoa, mẹ váy hoa tóc bay, cậu da đen nhẻm cười toe. Ảnh đó giờ nằm trên bàn học cậu ở nhà cha.

– Ba năm rồi.

– Ừ.

Im lặng. Nhưng không nặng. Im lặng kiểu hai cha con lái xe qua đồng lúa, không cần nói gì, chỉ cần nhìn đường, nghe gió, biết người kia ở đó.

Chín giờ, đến chân núi Tam Đảo. Đường lên quanh co, cây thông hai bên, không khí mát hơn, mùi lá thông, mùi đất ẩm. Sương nhẹ ở đỉnh dù đã tháng năm. Cha lái chậm qua từng khúc cua, cậu nhìn ra cửa kính: vực sâu, mây trắng, núi xanh.

Nhà trọ nhỏ trên phố chính, tầng hai, một phòng đôi, hai giường đơn. Cha đặt trước qua điện thoại (cậu biết vì thấy cha nhắn đồng nghiệp hỏi chỗ ở tuần trước). Phòng sạch, có cửa sổ nhìn ra thung lũng, rèm trắng, quạt trần. Mát. Mát kiểu núi, kiểu khác hẳn Hà Nội tháng năm.

– Cha ơi, mát quá.

– Ừ. Tam Đảo lúc nào cũng mát.

Hai cha con bỏ đồ, đi bộ. Phố Tam Đảo nhỏ, quán ăn, quán cà phê, cửa hàng bán đặc sản. Du khách ít vì chưa đến mùa hè đông đúc. Gió thổi qua phố, mát, có mùi hoa rừng, mùi thông, mùi đất ướt.

Cha mua hai bắp ngô nướng. Đưa cậu một bắp. Hai cha con vừa đi vừa ăn, ngô nóng, thơm, ngọt, hơi cay bơ. Cậu cắn, nhai, nhìn mây trôi qua thung lũng. Đẹp. Đẹp kiểu đơn giản, kiểu không cần chụp ảnh, chỉ cần nhìn.

– Cha ơi, cha nhớ lần đi Sầm Sơn không?

– Nhớ.

– Cha mua tôm hùm cho con.

– Tôm hùm nướng phô mai. Con ăn hết cả đĩa.

Cậu cười. Cha cũng cười, nhẹ.

– Hồi đó vui.

– Ừ.

– Hồi đó cha mẹ còn vui.

Cha dừng. Cắn ngô. Nhai chậm. Nhìn xa, nhìn mây, nhìn núi.

– Hồi đó cha mẹ cũng đã bắt đầu không vui rồi. Nhưng khi đi chơi thì quên. Đi xa thì quên. Về nhà mới nhớ lại.

Cậu nhìn cha. Lần đầu cha nói thẳng thế này. Không phải "cha không biết giải thích", không phải "cha cũng mệt". Mà nói: hồi Sầm Sơn, cha mẹ đã không vui. Cười trong ảnh, nhưng về nhà thì im lặng. Nắm tay trước mặt con, nhưng trong phòng thì quay lưng.

Vậy nụ cười trong ảnh Sầm Sơn là thật hay giả?

Cậu nghĩ. Và trả lời cho mình: cả hai. Thật vì lúc đó cha mẹ vui thật, vui vì biển, vì con cười, vì tôm hùm phô mai, vì gió. Giả vì vui đó không đủ bền, không đủ che những thứ đã nứt bên dưới. Thật và giả cùng lúc. Người lớn sống kiểu đó. Cậu bắt đầu hiểu.

Trưa, hai cha con ăn cơm quán nhỏ: gà đồi luộc, rau su su xào, canh đậu phụ. Cha gọi thêm chai nước ngọt cho cậu. Cha uống trà nóng (kiểu cha, dù trời mát cũng uống trà nóng). Ăn xong, đi bộ lên đỉnh, theo đường mòn, cây thông cao, tiếng chim, tiếng gió. Cha đi chậm (đầu gối cha đau từ hồi bốn mươi, leo cầu thang tầng mười hai mỗi ngày), cậu chờ.

– Cha mệt không?

– Không. Cứ đi.

Lên đỉnh. Nhìn xuống: mây trắng phủ thung lũng, núi xa xanh, bầu trời rộng. Gió thổi qua tóc, mát, sạch, không có mùi bê tông, không có mùi xe cộ. Chỉ có mùi lá, mùi đất, mùi trời.

Hai cha con đứng trên đỉnh, nhìn mây. Im lặng. Im lặng kiểu đỉnh núi: rộng, thoáng, không cần lấp.

– Cha ơi.

– Gì?

– Con vui.

Cha nhìn cậu. Rồi gật. Chậm.

– Cha cũng vui.

Hai chữ. Kiểu cha. Nhưng đủ.

Chuyến này không phải Sa Pa. Không phải cả nhà. Không phải chuyến đi cha mẹ hứa từ Tết năm ngoái. Chuyến này chỉ có hai cha con, xe mượn, nhà trọ rẻ, ngô nướng bên đường. Nhưng chuyến này thật. Thật vì không ai phải giả vờ vui.

Chiều, hai cha con đi chợ phiên nhỏ trên phố. Cha mua một túi su su xanh cho bà nội, một hũ mật ong rừng. Cậu mua một chiếc vòng tay gỗ thông cho mẹ, loại rẻ, ba chục nghìn, mùi nhựa thông nhẹ. Mẹ thích mùi thông. Mẹ từng kể hồi đại học đi Sa Pa, mua vòng tay gỗ thông cho bà ngoại, bà đeo đến khi gãy.

Cha nhìn cậu mua vòng cho mẹ. Không nói gì. Nhưng cậu thấy cha gật nhẹ. Kiểu gật đồng ý, kiểu "cha vui vì con nhớ mẹ". Hai cha con mua thêm bánh ngô, ăn trên ghế đá nhìn thung lũng. Nắng chiều xiên qua rừng thông, vàng, ấm, bóng cây dài trên đường đá.

– Cha ơi, lần tới mình đi đâu?

Cha nhìn cậu. Hơi ngạc nhiên.

– Con muốn đi nữa à?

– Dạ.

Cha cười. Nụ cười nhỏ, kiểu cha, kiểu hiếm.

– Để cha nghĩ.

Tối, phòng trọ. Hai giường đơn cách nhau một tủ nhỏ. Cha nằm giường bên trái, cậu bên phải. Đèn tắt, chỉ có ánh trăng qua cửa sổ, gió núi mát, tiếng dế.

– Cha ơi.

– Gì?

– Con cảm ơn cha.

Im lặng. Lâu. Rồi cha nói, giọng nhẹ, giọng khuya, giọng người đang nằm trong bóng tối và nói thật vì bóng tối dễ nói thật hơn ánh sáng:

– Cha xin lỗi con. Cha ít đưa con đi chơi. Hồi trước bận, rồi... rồi cũng quên.

– Cha không cần xin lỗi.

– Cha muốn nói. Cha xin lỗi vì hồi trước, khi còn ở cùng mẹ, cha bận quá. Cha nghĩ "còn nhiều thời gian", "mai đi cũng được", "sang năm đi Sa Pa". Rồi mai thành ngày kia, sang năm thành năm sau, Sa Pa thành không bao giờ. Cha nghĩ gia đình lúc nào cũng ở đó, cứ bận xong rồi lo. Mà hóa ra... không phải.

Cậu nằm im. Nghe. Giọng cha trong đêm, chậm, trầm, từng chữ nặng hơn ban ngày. Cha đang nói điều cha ít nói: hối tiếc. Không phải hối tiếc ly hôn. Hối tiếc đã để thời gian trôi, đã nghĩ "còn nhiều", đã quên rằng gia đình không chờ mãi.

– Bây giờ cha không bận bằng hồi trước. Và cha muốn... đi với con. Nhiều hơn. Trước khi con lớn hẳn.

Cậu nuốt nước bọt. Mắt nóng. Không khóc, nhưng nóng.

– Con vẫn ở đây, cha. Con chưa đi đâu.

– Ừ.

Im lặng. Tiếng dế. Gió núi. Trăng trên trần nhà trọ, sáng nhẹ, bạc.

– Cha ơi, mai mình đi đâu?

– Cha thấy có chỗ hái chè. Đi hái chè rồi uống. Rồi về.

– Dạ.

Cậu nhắm mắt. Nằm trong phòng trọ trên núi, gió mát, cha nằm giường bên cạnh. Nghe tiếng cha thở, đều, chậm dần. Cha ngủ trước cậu, kiểu cha, kiểu người lớn mệt thì ngủ được ngay.

Chuyến đi ngắn. Hai ngày một đêm. Xe mượn, nhà trọ, ngô nướng. Nhưng đủ. Đủ để biết cha vẫn ở đây. Đủ để biết cha cũng đang cố, đang học, đang làm những thứ cha chưa từng làm: nấu canh, đón con, đi chơi xa.

Đủ để biết: cha yêu con. Theo cách cha. Chậm, ít lời, nhưng đến.

Ngủ. Gió núi. Trăng. Tiếng dế. Và tiếng cha thở đều bên cạnh, đều như tiếng máy chạy trong căn hộ cũ, đều như thứ Khôi không bao giờ để ý cho đến khi suýt mất.