Lần cãi nhau với mẹ

Thứ ba, mẹ về muộn.

Cậu sang mẹ từ chiều thứ sáu (lịch cũ: thứ sáu chiều sang mẹ, chủ nhật chiều về cha). Thứ bảy chủ nhật bình thường, mẹ nấu cơm, cậu ôn bài, hai mẹ con xem phim tối. Thứ hai đi học, chiều về nhà mẹ, mẹ đã nấu sẵn, để phần trong nồi, dán giấy nhắn trên bàn: "Mẹ họp phụ huynh lớp 9A, về trễ, con ăn trước." Bình thường.

Thứ ba. Mẹ đi dạy buổi sáng, chiều về nhà nghỉ, rồi bảy giờ tối đi tập khiêu vũ. Cậu biết lịch này. Thứ ba và thứ năm tối, nhà văn hóa quận Thanh Xuân, cô Thủy dạy, bảy giờ đến tám rưỡi. Bình thường. Cậu ở nhà ôn Hóa, đợi mẹ về.

Tám rưỡi. Chín giờ. Mẹ chưa về.

Cậu nhắn: "Mẹ ơi, mẹ về chưa?"

Mẹ trả lời sau năm phút: "Chị Hương rủ đi ăn chè, mẹ về muộn chút nhé con."

Chín rưỡi. Mười giờ. Mẹ chưa về.

Căn hộ tầng năm im lìm. Tiếng hàng xóm tầng bốn bật TV vọng qua sàn, tiếng xe máy ngoài ngõ chạy chậm, tiếng gió thổi qua cửa sổ mở, mùi bạc hà từ ban công. Cậu ở nhà một mình nhiều lần rồi, ở nhà cha cũng một mình, quen. Nhưng tối nay khác. Tối nay cậu đợi. Và đợi ai đó mà không biết bao giờ người đó về thì mỗi phút kéo dài gấp đôi.

Cậu ngồi bàn học, vở Hóa mở trang ba mươi hai, bài tập cân bằng phương trình mà cậu đã giải xong từ lúc chín giờ. Điện thoại úp trên bàn, thỉnh thoảng cậu lật lên, nhìn giờ, úp lại. Mười giờ mười. Mười giờ hai mươi.

Tiếng chìa khóa ngoài cửa. Mẹ về.

Mẹ mở cửa, bước vào, tóc hơi xõa, má hồng, mắt sáng. Mẹ mặc áo khoác nhẹ, đeo túi vải, dép bệt. Trông mẹ vui. Trông mẹ vui kiểu vừa cười nhiều, vừa nói nhiều, vừa ăn chè bưởi với bạn xong, vui kiểu phụ nữ bốn mươi ba tuổi vừa có một buổi tối cho riêng mình.

– Con chưa ngủ à?

Cậu ngồi ghế phòng khách. Đèn bàn bật, ánh vàng, sách trên đùi nhưng không đọc.

– Dạ, con đợi mẹ.

Mẹ cười, cởi giày, đặt túi lên kệ. Rót nước uống. Ngồi xuống ghế đối diện, duỗi chân, thở nhẹ kiểu mệt nhưng mệt vui.

– Hôm nay lớp tập rumba xong, chị Hương rủ cả nhóm đi ăn chè. Quán chè bưởi gần nhà văn hóa, ngon lắm con, bưởi tươi, thạch dừa giòn. Chị Lan cũng đi, chị Hương gọi thêm hai chị nữa. Ngồi nói chuyện quên giờ.

Mẹ kể. Mắt mẹ sáng, giọng mẹ nhanh, tay mẹ vung nhẹ khi mô tả quán chè, khi nhắc chị Hương gọi hai phần cho mẹ, khi kể chị Lan dạy mẹ bước waltz. Mẹ vui. Mẹ đang vui, đang sống, đang kể cho con nghe buổi tối vui của mẹ.

Nhưng cậu không nghe nội dung. Cậu nghe giờ. Mười giờ hai mươi lăm phút. Tối thứ ba. Mẹ về muộn hai tiếng so với bình thường. Mẹ đi ăn chè với bạn, ngồi nói chuyện quên giờ, trong khi cậu ngồi nhà một mình, ôn Hóa xong từ lâu, đợi.

Cái gì đó cựa trong bụng. Cái cảm giác quen, cái cảm giác từ đêm thứ sáu tuần trước khi ăn cơm một mình trong nhà trống. Cái cảm giác thừa, cảm giác không cần thiết, cảm giác mẹ có cuộc sống riêng mà cậu không ở trong đó.

– Mẹ đi chơi suốt.

Câu đó lại bật ra. Lần thứ hai. Giọng cáu, giọng nặng, giọng mà cậu ghét nhưng không kiểm soát được.

Mẹ dừng. Nhìn cậu. Mắt mẹ chớp.

– Con...

– Mẹ đi tập thứ ba, thứ năm. Thứ bảy cà phê. Thứ năm tới karaoke. Hôm nay ăn chè đến mười giờ rưỡi. Con ngồi nhà một mình suốt!

Cậu nói to hơn dự định. Không hét, nhưng to. To kiểu cáu, kiểu ấm ức tích tụ, kiểu bao nhiêu đêm nằm nghĩ "mình thừa" giờ trào ra thành lời.

Mẹ im. Đặt ly nước xuống bàn. Nhẹ.

– Con muốn mẹ ở nhà mỗi tối?

Mẹ hỏi. Nhẹ. Không cáu lại, không hét, không "con hư quá". Nhẹ kiểu mẹ hỏi thật, hỏi vì muốn biết, vì muốn hiểu con đang cần gì.

– Con muốn... con không biết.

Cậu nói thật. Không biết mình muốn gì. Muốn mẹ ở nhà? Muốn mẹ bỏ lớp khiêu vũ? Muốn mẹ không có bạn? Không. Cậu không muốn những thứ đó. Cậu chỉ muốn... muốn mẹ cần cậu nhiều hơn cậu cần mẹ. Muốn mẹ đợi cậu kiểu cậu đợi mẹ. Muốn mẹ về nhà và điều đầu tiên mẹ nghĩ là "con mình ở nhà", không phải "chè bưởi ngon lắm".

Nhưng cậu không nói được những thứ đó thành lời. Vì nói ra thì quá ích kỷ, quá trẻ con, quá xấu hổ. Vì cậu mười sáu tuổi rồi, không phải sáu tuổi, không phải em bé khóc vì mẹ đi vắng. Nhưng cảm xúc thì không biết tuổi. Cảm xúc mười sáu hay sáu đều giống nhau khi sợ bị bỏ lại.

Mẹ nhìn cậu. Lâu. Rồi mẹ thở. Thở kiểu khi nín lâu, kiểu khi giữ câu nào đó trong họng rồi quyết định nói.

– Khôi. Mẹ hiểu con đang sợ. Mẹ hiểu. Nhưng mẹ phải nói thật với con.

Mẹ dừng. Chọn từ. Giáo viên Văn chọn từ, chọn kỹ, vì biết mỗi từ đều có trọng lượng.

– Mẹ đã sống mười tám năm chỉ quanh gia đình. Dạy học, nấu cơm, chấm bài, đưa con đi học, đợi cha về. Mười tám năm mẹ không có bạn, không có sở thích, không có buổi tối nào cho riêng mẹ. Mẹ không trách ai, vì đó là lựa chọn của mẹ. Nhưng bây giờ mẹ có cơ hội sống khác, và mẹ cần sống khác, vì nếu mẹ không sống, mẹ sẽ lại như ngày xưa, ngồi trong bếp tối khóc một mình lúc một giờ sáng.

Câu cuối đập vào cậu. Bếp tối. Một giờ sáng. Vai mẹ rung, không tiếng. Đêm mẹ khóc trong bếp. Cậu nhớ. Cậu rót nước đặt cạnh mẹ, không hỏi, đi lên phòng, khóc một mình.

– Mẹ không muốn quay lại đó.

Mẹ nói, giọng nhẹ nhưng chắc. Không run, không khóc. Chắc kiểu người đã khóc đủ rồi, đã qua rồi, đã quyết rồi.

– Con có muốn mẹ quay lại đó không?

Cậu lắc đầu. Nhanh. Mạnh.

– Không.

– Thì đừng trách mẹ vì mẹ vui.

Câu đó rõ. Sắc. Không tàn nhẫn nhưng thật. Mẹ nói bằng giọng giáo viên, giọng quen nói thật với học trò mà không làm đau, nhưng không giấu.

Cậu cúi đầu. Nhìn tay mình trên đùi. Ngón tay đan vào nhau, xiết. Mắt cay.

– Con biết. Con biết mẹ xứng đáng. Con biết mẹ cần. Con chỉ...

Cậu dừng. Nuốt. Nước mắt không rơi nhưng ở đó, ngay mép, ngay bờ.

– Con chỉ sợ mẹ không cần con nữa.

Câu đó bật ra nhẹ, gần thì thầm. Nhưng trong bếp nhỏ, đèn vàng, hai mẹ con, câu đó to như hét.

Mẹ đứng dậy. Đi qua bàn. Ngồi xuống cạnh cậu. Ôm.

Ôm chặt, không nói gì, tay mẹ vòng qua vai cậu, mùi kem dưỡng da, mùi mồ hôi nhẹ sau buổi tập, mùi mẹ. Cậu cứng người một giây, rồi mềm, rồi vai rung, rồi khóc. Khóc nhẹ, không thành tiếng, kiểu khóc mà cậu học từ mẹ, kiểu khóc khi không muốn ai nghe nhưng không giấu nổi.

– Mẹ luôn cần con.

Mẹ nói, miệng sát tóc cậu, giọng khẽ.

– Con là thứ duy nhất mẹ không bao giờ bỏ. Không bao giờ. Mẹ bỏ hôn nhân, bỏ căn hộ, bỏ cuộc sống cũ. Nhưng con thì không. Con là lý do mẹ dám bỏ. Vì mẹ muốn con thấy mẹ sống thật, không phải sống chịu.

Cậu khóc. Khóc kiểu lâu lắm rồi không khóc, tích tụ từ đêm nằm nghĩ "mình thừa", từ bữa cơm cha một mình, từ tin nhắn Phương Anh chưa dám gửi. Mẹ ôm, siết nhẹ, không nói thêm, chỉ ôm. Hai mẹ con ngồi trên ghế nhựa trong bếp nhỏ tầng năm, đèn vàng, gió tháng tư thổi qua cửa sổ, mùi bạc hà từ ban công, mùi canh bí đỏ còn sót trong nồi.

Lâu. Cậu không biết bao lâu. Có lẽ năm phút. Có lẽ mười.

Mẹ buông. Lau mắt cậu bằng mu bàn tay. Cười, mỏng, mắt ướt.

– Con muốn mẹ khổ thì mới yên tâm sao?

Câu đó lại. Nhưng lần này mẹ nói bằng giọng đùa, giọng nhẹ, giọng mẹ cười khi nhắc lại câu đau để nó bớt đau.

Cậu lắc đầu. Cười nhẹ. Mũi đỏ, mắt sưng.

– Không.

– Thì để mẹ vui. Và con cũng phải tìm cách vui cho mình. Mẹ có lớp khiêu vũ. Cha có câu cá. Con có gì?

Câu hỏi đó treo trong bếp. Nhẹ. Nhưng cậu nghe rõ: con có gì?

Cậu không trả lời. Vì chưa có đáp án. Phương Anh nói "tìm chỗ đứng mới". Mẹ hỏi "con có gì". Hai câu khác nhau nhưng cùng một nghĩa: cậu cần sống cho mình, không phải sống qua cha mẹ.

Mẹ đứng dậy. Rót nước. Đưa cậu.

– Uống đi. Rồi đi ngủ. Mai đi học sớm.

Cậu cầm ly. Uống. Nước lọc, mát, trong.

Mẹ vào phòng. Tắt đèn bếp. Căn hộ chìm vào bóng tối nhẹ, chỉ còn ánh đèn đường vàng và tiếng gió.

Cậu nằm xuống giường gấp. Kéo chăn. Nhắm mắt.

Mẹ đúng. Mẹ xứng đáng. Mình biết.

Nhưng "con có gì", câu hỏi đó còn treo. Và cậu chưa có gì để trả lời.

Ngủ dần. Mệt. Nhưng nhẹ hơn đêm trước ở nhà mẹ (đêm nằm nghĩ "mình thừa", đêm gió tháng tư và tiếng tủ lạnh). Nhẹ hơn vì đã khóc. Vì mẹ đã ôm. Vì ít nhất, cậu biết: mẹ cần cậu. Chỉ là mẹ cũng cần được sống.

Hai thứ đó không loại trừ nhau. Cậu biết. Biết rồi. Nhưng tim vẫn chậm hơn đầu một nhịp. Và câu hỏi mẹ hỏi vẫn treo đâu đó trong bóng tối, nhẹ, đều, như tiếng nước nhỏ giọt từ vòi bếp cha chưa siết kỹ: "Con có gì?"

Chưa có đáp án. Nhưng đã có câu hỏi. Và đôi khi, câu hỏi đúng quan trọng hơn đáp án đúng.