Chọn ở với ai

Cha hỏi lúc ăn sáng.

Sáng đầu tiên không có mẹ, bàn ăn chỉ hai người, hai tô mì gói cha vừa nấu, nước dùng còn sủi bọt, hành lá thái vội, miếng to miếng nhỏ không đều. Cha ngồi đối diện, thìa khuấy mì, mắt nhìn xuống tô rồi nhìn lên cậu, kiểu nhìn của người đang tìm cách mở miệng.

– Con.

Cậu ngẩng lên. Cha đặt thìa xuống, hai tay đặt trên bàn, ngón tay đan vào nhau, thói quen khi nói chuyện nghiêm túc.

– Cha mẹ đã thỏa thuận rồi. Con ở với ai cũng được, cha mẹ đều đồng ý. Không ai ép.

Câu đó nghe đúng. Nghe công bằng. Nghe kiểu người lớn đã bàn xong, giờ hỏi con cho phải phép. Nhưng cậu nghe cái gì đó bên dưới câu đó, cái gì đó cha giấu bằng giọng bình tĩnh: cha cũng sợ cậu chọn đi.

– Con nghĩ thế nào?

Cậu nhìn tô mì. Mì đã nở, nước dùng hơi đục vì bột gia vị gói, hành lá nổi lềnh bềnh. Mì gói buổi sáng, kiểu bữa sáng của hai người đàn ông không biết nấu gì khác. Mẹ mà ở đây thì sẽ là cháo, là bánh mì trứng, là bát bún riêu đi mua ở đầu chợ Linh Đàm. Mẹ mà ở đây thì hành sẽ thái đều, nước dùng sẽ trong, và bàn ăn sẽ có thêm đĩa dưa leo hoặc vài lát ớt thái mỏng.

Nhưng mẹ không ở đây.

Cậu nhìn quanh bếp. Bếp vẫn cũ, tủ bếp gỗ nâu, bếp ga hai lò, nồi cơm điện góc phải, giá gia vị treo tường. Nhưng giá gia vị giờ thưa hơn, mẹ mang đi vài lọ quen tay: lọ muối hồng, chai nước mắm nhĩ, hộp tiêu xay. Còn lại là những lọ cha không biết tên, nước tương, giấm, dầu hào, xếp bừa trên giá, không theo thứ tự nào.

– Nhà gần trường hơn.

Cậu nói. Bốn chữ. Nghe giống lý do thực tế, và nó đúng là lý do thực tế: căn hộ Linh Đàm cách trường mười lăm phút đi bộ, nhà mẹ ở Thanh Xuân phải bắt hai chuyến xe buýt, mất gần một tiếng. Học lớp mười một, kiểm tra liên miên, đi lại xa thì mệt.

Nhưng lý do thật không phải vậy.

Lý do thật là cậu không nỡ bỏ căn hộ này. Không nỡ bỏ phòng cậu, cái kệ sách có con robot gãy tay, cái bàn học cạnh cửa sổ nhìn xuống hàng bàng, cái giường mà cậu nằm mười sáu năm, nơi cậu biết đúng chỗ nào nệm lún, chỗ nào cứng, chỗ nào nắng chiều rọi vào lúc bốn giờ. Không nỡ bỏ hành lang, bếp, phòng khách, ban công, tất cả những nơi mà mẹ từng ở, vì nếu cậu đi thì căn hộ này sẽ hoàn toàn mất mẹ, không còn ai nhớ mẹ đã đặt lọ sứ ở đâu, mẹ hay đứng chỗ nào trong bếp, mẹ phơi đồ bên nào ban công.

Cậu ở lại vì cậu muốn giữ nhà. Dù nhà đã không còn là nhà.

Cha gật. Chậm. Mắt cha chớp nhanh, nhanh kiểu người đang giấu gì đó, rồi cha cầm thìa lên, khuấy mì, giọng bình thường.

– Ừ. Nhà gần trường, tiện.

Cha không nói thêm. Không nói "cha vui" hay "cha cũng muốn thế". Chỉ gật. Nhưng bàn tay cha cầm thìa chặt hơn lúc nãy, và cậu nhận ra: cha đã sợ cậu chọn mẹ. Không phải vì cha ích kỷ, mà vì nếu Khôi cũng đi thì căn hộ này chỉ còn cha, một mình, trong bảy mươi mét vuông, giữa đồ đạc hai người đã bỏ lại.

Hai cha con ăn mì. Tiếng húp. Tiếng thìa chạm bát. Không nói chuyện. Im lặng kiểu mới, kiểu hai người đàn ông chưa quen ăn cơm với nhau mà không có phụ nữ ở giữa. Mẹ ở giữa mười tám năm, mẹ là người mở miệng trước, "con ăn thêm đi", "cha uống nước chưa", mẹ là sợi dây nối cha và con, và khi sợi dây đó rút đi thì hai đầu lủng lẳng, chưa biết nối bằng gì.

Cha rửa bát. Cậu lau bàn. Hai người di chuyển trong bếp nhỏ mà va vào nhau hai lần, vì cha không biết đường đi của mẹ, cha không biết rằng mẹ hay đứng bên trái bồn rửa, khăn lau treo móc phải, thớt úp ngược trên giá chén. Cha đặt thớt trên mặt bếp, để khăn lau trên bàn, đứng giữa bồn rửa, và cậu nhìn thấy: cha đang ở trong bếp mẹ mà không có bản đồ.

Sau bữa sáng, cậu vào phòng. Đóng cửa. Ngồi trên giường. Lấy điện thoại.

Gọi mẹ.

Chuông reo. Một hồi. Hai hồi. Mẹ bắt máy ở hồi thứ ba.

– Con ơi.

Giọng mẹ nhẹ. Bình thường. Kiểu giọng mẹ luôn dùng để che những thứ không bình thường.

– Mẹ ơi. Con... con ở với cha.

Im lặng. Một giây. Hai giây. Cậu đếm, vì cậu đã học cách đếm những khoảng im lặng của mẹ, đếm để biết mẹ đang cảm gì bên kia đường dây.

– Mẹ hiểu, con. Nhà gần trường, con đi học cho tiện.

Mẹ nói. Giọng vẫn nhẹ. Vẫn bình thường. Nhưng cậu nghe thấy, nghe thấy cái gì đó rung ở cuối câu, cái gì đó mẹ nuốt vào trước khi nó thành tiếng, vì mẹ giỏi nuốt lắm, mẹ nuốt mười tám năm rồi, nuốt thêm một câu nữa thì có đáng gì.

– Cuối tuần con sang nhé. Mẹ nấu canh bí đỏ cho con.

– Dạ.

– Con ăn sáng chưa?

– Dạ rồi. Cha nấu mì.

Im lặng. Cậu biết mẹ đang nghĩ gì: cha nấu mì, nghĩa là cha chưa biết nấu gì khác, nghĩa là con trai mẹ sẽ ăn mì gói sáng mai, sáng kia, cho đến khi cha học được hoặc cậu tự nấu. Mẹ nghĩ điều đó và lo, lo kiểu mẹ, lo bằng bếp, lo bằng bát cháo, lo bằng canh bí đỏ.

– Mẹ sẽ nấu sẵn mấy hộp đồ ăn, cuối tuần con mang về nhé. Để tủ lạnh, hâm lại ăn được.

– Dạ. Con cảm ơn mẹ.

– Không cần cảm ơn.

Giọng mẹ vẫn nhẹ. Nhưng câu "không cần cảm ơn" nghe khác, nghe kiểu mẹ đang nói "mẹ vẫn là mẹ con, dù ở đâu cũng vẫn là mẹ, con không cần cảm ơn mẹ vì làm mẹ".

Cậu gập điện thoại. Đặt lên ngực. Nhắm mắt.

*Mẹ buồn không?* Cậu hỏi trong đầu. *Mẹ có khóc không? Mẹ có ngồi trong căn hộ mới ở Thanh Xuân, một mình, nhìn tường trắng, và nghĩ tại sao con mình chọn ở với cha?*

Cậu biết mẹ hiểu. Mẹ hiểu lý do thực tế. Nhưng hiểu không có nghĩa là không buồn, và buồn không có nghĩa là trách, và trách không có nghĩa là hết thương. Mẹ buồn mà vẫn thương. Mẹ buồn mà vẫn nấu canh bí đỏ. Mẹ buồn mà vẫn nói "cuối tuần con sang nhé" bằng giọng nhẹ.

Cậu mở mắt. Nhìn trần phòng. Trần trắng, vết ố nước ở góc, vết ố đã ở đó từ hồi cậu lớp tám, cha nói sẽ sửa nhưng chưa bao giờ sửa. Vết ố quen thuộc, vết ố thuộc về phòng này, và phòng này thuộc về cậu, và cậu thuộc về căn hộ này, dù căn hộ này giờ chỉ còn hai người.

Chiều, cha đi làm. Cậu ở nhà một mình. Ngồi phòng khách, nhìn sofa ba chỗ. Cha hay ngồi bên phải, mẹ bên trái, cậu ở giữa. Bây giờ chỉ có cha bên phải, cậu ở giữa, bên trái trống, vải sofa nhạt hơn chỗ khác vì mẹ hay ngồi, mẹ nhẹ, mẹ ít cọ, nên vải ít sờn, ít đổi màu, nhưng vẫn có vết lõm nhẹ hình mẹ.

Cậu đưa tay chạm vào chỗ mẹ ngồi. Vải mát. Không ấm. Không còn ai ngồi đó nữa.

Đi vào bếp. Mở tủ lạnh. Trống hơn bình thường. Mẹ mang đi vài hộp gia vị, chai nước mắm, gói trà nhài. Còn lại là đồ cha: mấy lon bia, chai nước lọc, hộp bơ, túi bánh mì. Tủ lạnh đàn ông, tủ lạnh người không biết đi chợ, tủ lạnh khác tủ lạnh mẹ: đầy rau, đầy thịt, đầy hộp nhựa đồ ăn dự phòng, đầy mùi sống.

Cậu đóng tủ. Nhìn quanh bếp. Giá gia vị thưa. Tạp dề hoa cúc đã theo mẹ đi rồi. Cái ấm trà sứ nắp sứt vẫn ở đó, trên kệ bếp, cạnh lọ sứ trống không hoa, phủ bụi mỏng. Mẹ để lại ấm trà vì cha hay pha cà phê phin buổi sáng, và ấm trà là của mẹ nhưng bếp là của cả hai, và mẹ không mang hết, mẹ để lại những thứ thuộc về căn hộ chứ không chỉ thuộc về mẹ.

Tối. Cha về. Bảy giờ, sớm hơn trước, sớm hơn những tối cha về muộn mà mẹ không hỏi. Có lẽ cha về sớm vì biết con ở nhà một mình, có lẽ vì không còn lý do về muộn nữa, có lẽ vì bây giờ căn hộ cần cha hơn trước, vì không có mẹ thì cha là người duy nhất bật đèn, mở cửa, làm cho căn hộ có tiếng người.

Cha xách túi nilon. Mở ra: hai hộp cơm đặt ở quán cơm bình dân gần công trường. Cơm trắng, thịt kho trứng, rau luộc, canh chua.

– Cha mua cơm. Mai cha tập nấu, hôm nay ăn tạm.

Giọng cha ngượng. Ngượng kiểu đàn ông lần đầu phải lo bữa ăn cho con mà không có vợ, ngượng vì biết hai hộp cơm nhựa bày trên bàn ăn không bằng một phần mười bữa cơm mẹ nấu, ngượng vì cha là kỹ sư xây nhà cho người ta mà xây bữa ăn cho con thì không biết bắt đầu từ đâu.

Hai cha con ăn cơm. Bàn ăn bốn ghế, hai người ngồi. Cha ngồi chỗ cha, cậu ngồi chỗ cậu. Chỗ mẹ trống. Ghế thứ tư trống. Hai ghế trống nhiều hơn hai ghế có người, và bàn ăn rộng ra, rộng kiểu lạ, kiểu khoảng cách giữa hai người xa hơn khi có mẹ ở giữa.

Cha gắp thịt kho cho cậu. Lần đầu. Trước đây mẹ gắp, cha chỉ ăn phần mình. Nhưng hôm nay cha gắp, vụng, miếng thịt rơi giữa đường từ hộp sang bát, cha nhặt lại, đặt vào bát cậu, không nói gì.

Cậu ăn miếng thịt đó. Mặn. Ngọt. Không bằng mẹ nấu, nhưng cha đã gắp.

Sau bữa ăn, cha rửa hộp nhựa, cậu lau bàn. Cha bật TV, ngồi sofa, xem tin tức. Cậu ngồi cạnh, bên phải cha, chỗ cũ. Bên trái trống. TV bật nhỏ, giọng phát thanh viên đọc tin thời tiết, giọng đều, xa, giọng của thế giới ngoài kia không biết gì về hai cha con trong căn hộ tầng mười hai.

Cha không nói. Cậu không nói. Hai người xem TV mà không xem, nghe mà không nghe, chỉ ngồi, vì ngồi cạnh nhau là cách duy nhất họ biết để nói rằng *mình vẫn ở đây*.

Mười giờ. Cha tắt TV.

– Con đi ngủ đi. Mai đi học sớm.

– Dạ. Cha cũng ngủ sớm.

Cha gật. Cậu đứng dậy. Đi qua hành lang. Dừng trước phòng cha mẹ, cửa khép, bên trong tối, giường đôi giờ cha nằm một mình, nửa giường trống, ga trải giường cũ, gối mẹ vẫn ở đầu giường bên trái vì cha chưa cất, hoặc không muốn cất, hoặc quên.

Cậu vào phòng mình. Đóng cửa. Nằm xuống. Gối vẫn mùi nước xả vải mẹ giặt lần cuối, mùi nhạt đi mỗi ngày, mỗi đêm, mỗi lần cậu úp mặt vào và hít. Cậu hít. Giữ mùi. Biết rằng mùi này sẽ hết, và khi nó hết thì gối này chỉ là gối, không còn là gối mẹ giặt nữa.

Ngoài phòng khách, tiếng cha đi dép vào phòng tắm. Tiếng nước chảy. Tiếng răng đánh. Tiếng quen, nhưng thiếu, thiếu tiếng mẹ trong bếp rót nước, thiếu tiếng dép mềm trên gạch, thiếu tiếng TV mẹ bật nhỏ kênh thời sự. Tiếng căn hộ hai người mỏng hơn tiếng căn hộ ba người, mỏng kiểu thiếu một tầng, kiểu nhà hai tầng mà tầng trên bỏ trống.

Cậu nhắm mắt. Nghĩ: *mình đã chọn rồi. Ở với cha. Gần trường.* Lý do thực tế. Lý do đúng. Nhưng cậu biết, nằm trong bóng tối, nghe tiếng cha trong phòng tắm, rằng lý do thật là cậu muốn giữ cái gì đó. Giữ căn hộ. Giữ phòng. Giữ vết ố trên trần. Giữ mùi mẹ trên gối. Giữ bất cứ thứ gì còn sót lại của mười sáu năm, dù biết rằng giữ không có nghĩa là không mất, giữ chỉ có nghĩa là mất chậm hơn.

Gió tháng giêng thổi qua khe cửa sổ, lạnh, mỏng. Cậu kéo chăn lên ngực. Chăn cũ, chăn mẹ giặt, chăn cuối cùng mẹ gấp đặt trên giường trước khi ba thùng các tông lên taxi.

Đêm đầu tiên của hai cha con. Căn hộ im. TV tắt. Đèn tắt. Chỉ còn tiếng đồng hồ treo tường phòng khách, tích tắc, đều, đếm thời gian, đếm những ngày mới bắt đầu, đếm khoảng cách từ hôm nay đến ngày cậu quen với sự thiếu vắng.

Cậu chưa quen. Nhưng cậu đã chọn.

Và cậu sẽ ở đây.