Dưới Ánh Trăng Trắng
Khải lẻn ra ngoài lúc một giờ sáng, ngày thứ ba mươi.
Không nói ai. Như mọi lần. Qua hàng rào khu C, qua kẽ hở phía đông mà cậu đã dùng hàng chục lần, qua bóng của lính gác đang ngồi gật gù ở góc tường, mắt sụp, đầu gục, súng vắt ngang đùi. Cậu bước nhẹ, không phải vì sợ bị phát hiện, mà vì đêm yêu cầu sự im lặng, và cậu chiều theo đêm, chiều theo cách mà cậu ngày càng chiều theo nhiều thứ mà trước kia cậu không hiểu.
Thành phố trắng bạc.
Ánh trăng phủ mọi thứ. Không phải ánh sáng bình thường, loại ánh sáng mà con người mô tả bằng từ "trăng sáng" hay "đêm trăng". Đây là thứ khác. Ánh sáng có trọng lượng, có mùi, có vị. Nó đè lên mặt đường, lên mái nhà, lên cây cối trơ cành, lên tất cả bề mặt, và biến chúng thành trắng, không phải trắng sáng mà trắng xương, trắng xác, trắng của thứ đã chết và được ánh sáng giữ lại hình dạng.
Mùi kim loại lạnh. Ngọt. Ở trong miệng, trên lưỡi, trong phổi mỗi lần hít vào. Khải đã quen mùi này. Mùi ánh trăng. Mùi mà chỉ cậu ngửi thấy, hoặc chỉ cậu nhận ra mình đang ngửi. Hai mươi chín đêm, mùi đó đậm dần, sâu dần, như rượu ngâm lâu ngày, và giờ nó gần như có thể nếm được, ngọt và lạnh, kim loại và biển, hai thứ không nên đi cùng nhau.
Cậu đi. Không vội. Bước đều, tránh đường kẻ phát quang trên mặt đất bằng bản năng, bước qua mạng lưới như người đi rừng tránh rễ cây, tự nhiên, không cần nghĩ. Đường kẻ sáng hơn đêm trước, nét hơn, xanh nhạt, và ở mỗi nút giao, mỗi điểm hai đường cắt nhau, có rung, nhẹ, đều, như mạch đập.
Mạng lưới đang sống.
Hay đang thức. Khải không chắc có khác nhau. Cậu chỉ biết rằng mạng lưới mỗi đêm rõ hơn, mạnh hơn, và bây giờ cậu không chỉ nhìn thấy nó mà cảm nhận nó trên da, trên lòng bàn chân qua đế giày, rung nhẹ, đều, như đứng trên lồng ngực thứ gì đó đang thở.
Thể Ngắm Trăng đứng rải rác trên đường.
Mười. Hai mươi. Nhiều hơn. Cổ dài, mắt trắng, da xám, mặt ngửa lên trời, rung nhẹ. Chúng đứng trên vỉa hè, trên ban công, trên nóc ô tô bỏ hoang, trên mái nhà thấp, đứng ở bất cứ nơi nào ánh trăng chiếu thẳng, không bóng cây, không bóng tường, không gì che. Chúng hướng lên, đồng tử trắng mở rộng, nhận ánh sáng, và ánh sáng đi qua chúng, đi vào, không phản lại.
Khải đi qua chúng. Chúng không phản ứng. Một con nghiêng đầu khi cậu ngang, chậm, nhẹ, rồi quay lại hướng trăng. Không sợ. Không tò mò. Chỉ nhận ra, rồi bỏ qua, như nhận ra gió thổi rồi quay lại nghe mưa.
Cậu không sợ chúng. Điều này đã không đáng sợ từ nhiều đêm trước, và giờ nó bình thường, bình thường theo cách mà không gì ở thành phố này còn bình thường nhưng tất cả đều đã trở thành thường ngày. Cậu đi giữa chúng như đi giữa cột đèn, giữa ghế đá, giữa đồ vật cố định trong phong cảnh đêm.
Mình quen với điều này quá nhanh.
Ý nghĩ đó đến rồi đi. Cậu không giữ nó lại. Không đủ năng lượng để sợ thêm một thứ nữa. Danh sách những thứ đáng sợ đã quá dài: con mắt, tiếng gọi, đường kẻ, bầu trời nứt, ngón tay xám, tim chậm, Duy mất dần, Nhiên quên dần. Sợ thêm việc mình không sợ thì danh sách sẽ gập đôi, và cậu sẽ ngồi xuống giữa đường mà khóc, và cậu không có thời gian cho điều đó.
Cậu đến ngã tư lớn ở trung tâm khu tây. Bốn con đường giao nhau, rộng, trống, ánh trăng đổ xuống không vật cản. Mặt đường trắng như sân băng. Bóng cậu ngắn, đen đặc, sắc nét.
Cậu dừng lại. Đứng giữa ngã tư.
Không phải quyết định có ý thức. Chân cậu dừng, và cậu đứng đó, và nhìn lên.
Con mắt.
Tròn. Lớn. Mở. Đồng tử đen khổng lồ ở giữa, tròng trắng phát sáng quanh, chiếm phần lớn mặt trăng mà cậu từng nhìn thấy, mặt trăng mà bà ngoại dạy cậu gọi là "chị Hằng", mặt trăng mà cậu vẽ vào vở tập tô lúc năm tuổi, tròn, vàng, có thỏ. Mặt trăng đó đã chết. Thứ trên kia không phải mặt trăng. Nó là cái nhìn.
Cậu nhìn lên. Nó nhìn xuống. Hai cái nhìn gặp nhau giữa khoảng không gian mà con người gọi là bầu trời, khoảng không gian đang nứt, đang rạn, đang mỏng dần.
Tiếng gọi vang.
Không phải tiếng. Là rung. Là áp lực. Là trọng lực của ý thức khác đè lên ý thức cậu, nặng, cũ, sâu, và trong đó có một từ.
Không phải từ tiếng Việt. Không phải từ tiếng Anh. Không phải từ thuộc bất cứ ngôn ngữ nào mà loài người đã phát minh. Nó cũ hơn ngôn ngữ. Cũ hơn loài người. Cũ hơn mặt trăng, có lẽ, vì mặt trăng chỉ là nơi nó ở, không phải nó.
Nhưng Khải hiểu.
Từ đó có nghĩa là sắp đến.
Không phải "tôi sắp đến". Không phải "thứ gì đó sắp đến". Chỉ là sắp đến, trạng thái thuần túy, không chủ ngữ, không tân ngữ, chỉ có động từ và thời gian, và thời gian đó đang co lại, đang ngắn dần, đang gần.
Khải đứng giữa ngã tư. Gió thổi. Lạnh. Mùi kim loại đặc. Mùi biển từ phía đông, xa, mặn. Hai mùi trộn lẫn, tạo thành thứ mùi thứ ba mà cậu không có tên gọi, mùi của đêm thứ ba mươi, mùi của thế giới đang thay đổi trạng thái.
Thể Ngắm Trăng quanh ngã tư rung mạnh hơn. Chúng cảm nhận được, có lẽ, thứ mà Khải vừa nghe. Hoặc chúng cũng nghe, theo cách của chúng, theo tần số mà cơ thể đã biến đổi cho phép. Cổ chúng vươn dài hơn, mắt trắng mở rộng hơn, và ánh sáng trăng đi qua chúng, qua da xám, qua mắt trắng, rồi xuống mặt đất, rồi vào đường kẻ, rồi chạy dọc mạng lưới, rồi tụ lại ở một điểm.
Phía đông. Bờ biển.
Mạng lưới đường kẻ tụ về phía đông. Khải đã biết từ trước, từ chương trinh sát khu đông, nhưng giờ cậu thấy rõ hơn: không phải tụ. Chảy. Như nước chảy về chỗ trũng, như máu chảy về tim, mạng lưới chảy về bờ biển, về điểm mà mọi đường kẻ giao nhau, tạo thành hoa văn mà cậu đã thấy từ trên cao, hoa văn hình con mắt.
Con mắt ở dưới.
Một ở trên cao. Một ở dưới sâu.
Cậu nhìn xuống mặt đất. Qua bê tông, qua đường kẻ phát quang, qua lớp lớp đá và đất và nước ngầm, cậu cảm nhận nó ở dưới. Xa hơn đêm gặp Đứa Trẻ, gần hơn đêm gặp Đứa Trẻ, vì khái niệm xa gần không còn ý nghĩa khi nói về thứ đó. Nó ở dưới. Nó đang nhìn lên. Và hai con mắt, một trên một dưới, đang hướng về nhau, xuyên qua lớp kính mà con người gọi là bầu trời, xuyên qua lớp đá mà con người gọi là mặt đất, và Khải đứng giữa.
Kẻ đứng giữa.
Cậu cảm nhận cả hai cái nhìn. Từ trên: nặng, cũ, kiên nhẫn, lạnh. Từ dưới: ấm hơn, gần hơn, ướt, mùi muối và thứ gì đó sống, thứ gì đó đang thở dưới đáy biển, chậm, sâu, nhịp khác nhịp con mắt trên cao.
Hai nhịp. Hai tần số. Không khớp nhau. Chưa.
Sắp đến.
Sắp đến gì? Cậu không biết. Nhưng cậu biết: khi hai nhịp khớp, khi hai tần số gặp nhau, khi hai cái nhìn giao nhau xuyên qua cậu, thứ gì đó sẽ xảy ra. Thứ gì đó mà từ "sắp đến" không đủ chứa, vì nó không phải sự kiện, không phải tai hoạ, không phải kết thúc. Nó là trạng thái, trạng thái mới, trạng thái mà thế giới này chưa từng ở trong, và cậu là điểm giao, là nơi hai cái nhìn gặp nhau, là cánh cửa.
Chân cậu lạnh. Tay cậu lạnh. Đầu ngón tay xám phát sáng nhẹ dưới trăng, đốt thứ hai, nhạt, xanh, gần như không thấy, nhưng cậu thấy, và cậu nghĩ: đây là giá. Giá của việc đứng giữa. Giá của việc nghe được, thấy được, hiểu được. Cơ thể cậu đang trả giá, từng ngón tay, từng nhịp tim, từng độ nhiệt, chậm, đều, không đau, và cậu không biết khi nào giá đó sẽ đòi thứ mà cậu không đủ trả.
Cậu quay về. Bước nhanh hơn lúc ra. Không chạy. Bước đều, tránh đường kẻ, qua Thể Ngắm Trăng, qua đường phố trắng, qua bóng của chính cậu đen đặc trên bê tông.
Từ sắp đến vang trong đầu. Đều. Như nhịp tim. Chậm hơn nhịp tim cậu, chậm hơn ba mươi nhịp một phút, chậm đến mức cậu tự hỏi đó là nhịp tim cậu hay nhịp tim của thứ gì đó khác, thứ đang dùng cơ thể cậu làm đồng hồ đếm ngược.
Về đến hàng rào. Qua kẽ hở. Vào khu C. Lều. Tối. An toàn, nếu từ đó còn ý nghĩa.
Duy nằm ở góc, dây buộc, mắt nhắm, miệng mấp máy. Bài hát không lời, nhịp mới, trầm hơn, chậm hơn.
Nhiên ngồi bên bàn, đầu gục trên cánh tay, ngủ. Sổ ghi chép mở, bút bi lăn trên mặt bàn. Cô ngủ gật, ngủ vì không còn sức thức, ngủ dù biết ngủ đêm là nguy hiểm, dù biết tiếng gọi đang chờ sau mí mắt. Nhưng cơ thể con người có giới hạn, và Nhiên đã đến giới hạn đó ba ngày trước, và giờ cô chỉ đang vay mượn thời gian từ chính mình.
Khải ngồi xuống cạnh cô. Không đánh thức. Nhìn khuôn mặt cô trong bóng tối, mắt nhắm, mi rung nhẹ, lông mi dài, quầng mắt thâm, gò má sắc vì thiếu ăn, và cậu nghĩ: đây là lý do cậu còn giữ. Giữ chính mình. Giữ phần người. Giữ cái phần mà mỗi đêm mỏng đi một chút, mỗi đêm nhẹ đi một chút, mỗi đêm gần hơn với thứ mà con mắt muốn cậu trở thành.
Cậu giữ, vì Nhiên đang ngủ. Vì Duy đang hát. Vì hai mươi tám người trong khu C đang sống sót bằng thuốc an thần và ý chí và thứ gì đó mà con người không có tên gọi nhưng gần nhất là bướng bỉnh.
Cậu giữ.
Nhưng từ sắp đến vẫn vang. Đều. Chậm. Kiên nhẫn.
Và cậu biết: nó không nói dối.