Mất Ngủ

Nhiên viết:

Ngày 28. Còn 25 lính. 3 dân thường. Tổng 28. Thuốc an thần: 9 viên diazepam, 4 ống tiêm. Nước: 2 can. Gạo: 0. Mì gói: 11.

Cô đặt bút xuống. Nhìn trang giấy. Đọc lại.

Rồi nhận ra cô đã viết dòng đó hai lần. Cùng con số, cùng nét chữ, cùng vị trí trên trang. Dòng thứ hai nằm ngay dưới dòng thứ nhất, đều tăm tắp, và cô không nhớ lúc nào mình viết dòng thứ hai.

Cô gạch bỏ dòng thừa. Tay run. Nhẹ, gần như không thấy, nhưng cô thấy, vì cô là bác sĩ và bác sĩ nhìn thấy những thứ nhỏ nhất ở bệnh nhân, kể cả khi bệnh nhân là chính mình.

Viết trùng. Lần thứ ba trong tuần. Ghi chú: theo dõi.

Cô viết dòng ghi chú đó ở góc trang, chữ nhỏ, gọn, giọng chuyên môn. Theo dõi. Như thể cô có thể theo dõi chính mình bằng sự khách quan của người ngoài, như thể cô có thể đứng bên giường bệnh nhìn xuống và ghi sổ và kê thuốc, trong khi bệnh nhân nằm đó chính là cô.

Đêm ngày hai mươi tám. Ca gác. Nhiên ngồi ở cửa lều, ống nghe cũ quanh cổ, bút bi trong túi áo blouse đã vàng ố, mắt nhìn ra sân khu C. Ánh trăng trắng, sáng, mọi thứ đều trắng, bê tông trắng, thép gai trắng, bóng người trắng. Con mắt trên cao, mở, nhìn.

Cô không nhìn lên. Không bao giờ. Từ đêm trên sân thượng với Khải, khi cô nhìn thẳng vào con mắt lần đầu tiên và cảm thấy nó nhìn lại, cô không nhìn lên nữa. Không phải vì sợ. Vì cô nhận ra rằng mỗi lần nhìn, mỗi lần mắt cô gặp mắt nó, có thứ gì đó bị lấy đi. Nhỏ. Không đau. Nhưng bị lấy. Như ai đó mở ngăn kéo trong đầu cô và nhẹ nhàng rút ra một tờ giấy, một ký ức, một mảnh ghép, rồi đóng lại, không tiếng động.

Cô không nhìn lên, nhưng cô biết nó ở đó. Ánh sáng của nó phủ lên da cô, lạnh, mỏng, và cô cảm nhận nó trên cánh tay, trên gò má, trên mu bàn tay, như lớp sương mỏng mà không bao giờ khô.

Hào đi tuần. Bước chân ông nặng, chậm, mỗi bước như tính toán, bước của người đang tiết kiệm năng lượng cuối cùng. Ông dừng trước cửa lều Nhiên.

– Cô ngủ chưa?

– Chưa.

– Ngày nào?

– Hôm qua. Bốn tiếng. Thuốc.

Hào gật đầu. Không nói thêm. Đi tiếp. Bước chân xa dần, rồi mất trong im lặng, và Nhiên tự hỏi: ông ta ngủ lần cuối khi nào? Bốn ngày? Năm? Ông không uống thuốc an thần, vì nói rằng chỉ huy phải tỉnh, phải sẵn sàng, phải là người cuối cùng gục. Nhưng mắt ông, khi ánh đèn pin chiếu qua, đồng tử giãn nhẹ, phản xạ chậm, và Nhiên biết: ông đang ở ranh giới, ranh giới giữa tỉnh và ảo giác, giữa con người và thứ mà thiếu ngủ biến con người thành.

Cô ghi sổ: Trung tá Hào. Đồng tử giãn nhẹ (thiếu ngủ, chưa rõ nguyên nhân khác). Cần theo dõi.

Theo dõi. Lại theo dõi. Cô theo dõi tất cả mọi người, ghi chép, đo mạch, kiểm tra đồng tử, liệt kê triệu chứng, và mỗi ngày danh sách dài hơn, và mỗi ngày cô biết rõ hơn rằng việc ghi chép không giúp gì, không chữa gì, không ngăn gì. Cô ghi chép vì đó là thứ duy nhất cô còn biết làm. Dao mổ không cắt được thứ này. Thuốc không chữa được thứ này. Kiến thức y khoa sáu năm đại học và hai năm nội trú, hàng nghìn giờ thực hành, hàng trăm ca cấp cứu, tất cả đều vô dụng trước thứ gì đó đang ăn mòn con người từ bên trong bằng cách lấy đi ký ức, lấy đi giấc ngủ, lấy đi cái nhìn.

Và nó đang ăn mòn cô.

Sáng ngày hai mươi chín. Nhiên đi rửa mặt.

Nước trong bi-đông, ít, cô chỉ dùng một chén nhỏ, đổ vào tay, xoa mặt. Lạnh. Tỉnh lại một chút. Cô nhìn xuống chén nước, mặt nước phẳng, phản chiếu khuôn mặt.

Khuôn mặt nhìn lại cô.

Nhiên nhìn. Lâu. Và trong khoảnh khắc đó, khoảnh khắc dài hai giây hoặc ba giây hoặc bốn giây, cô không nhận ra người trong nước. Không phải vì phản chiếu sai, không phải vì nước đục, không phải vì ánh sáng yếu. Mà vì bộ não cô, trong khoảnh khắc đó, không kết nối được khuôn mặt với cái tên, với danh tính, với ý niệm "đây là mình".

Cô nhìn thấy một phụ nữ. Hai mươi sáu tuổi, có lẽ, gầy, quầng mắt thâm, tóc rối, áo blouse bẩn. Phụ nữ đó quen, quen như đã gặp hàng ngày, nhưng cô không nhớ tên, không nhớ nghề, không nhớ người đó có quan hệ gì với mình.

Rồi khoảnh khắc qua. Như cánh cửa hé mở rồi đóng lại. Ký ức quay về, ào, nhanh, và cô nhìn thấy chính mình, Trần An Nhiên, bác sĩ, hai mươi sáu tuổi, đang đứng trong lều quân đội, đang rửa mặt, đang sống.

Tay cô run. Lần này không nhẹ. Run rõ ràng, mạnh, và cô phải đặt chén nước xuống vì sợ đổ. Cô ngồi thụp, lưng tựa cọc lều, hai tay nắm lại, nắm chặt đến khi đau, đến khi móng cấn vào lòng bàn tay, và cơn đau kéo cô về.

Mình đang quên.

Không phải quên nhỏ. Không phải quên tên thuốc ba giây rồi nhớ lại. Quên mặt mình. Quên mình là ai. Quên, rồi nhớ, nhưng khoảng trống giữa quên và nhớ dài hơn mỗi lần, rộng hơn mỗi lần, và cô sợ rằng sẽ đến lúc khoảng trống đó nuốt hết, và cô sẽ đứng trước gương nhìn người lạ và không bao giờ nhớ lại.

Cô sợ.

Lần đầu tiên, nỗi sợ không đến từ bên ngoài. Không phải Thể Ngắm Trăng, không phải giáo phái, không phải con mắt trên trời. Sợ chính mình. Sợ cái hộp sọ của mình, thứ mà cô tin tưởng nhất, công cụ cô dùng để sống, để làm việc, để hiểu thế giới. Nó đang hỏng. Từ bên trong. Không có thuốc.

Trưa. Khải đem cơm cho cô. Mì gói nấu nước sôi, bát nhựa, đũa tre. Cô ăn, chậm, nhai không có vị. Khải ngồi cạnh, im lặng, im lặng theo cách của cậu, im lặng có trọng lượng, im lặng đang chờ.

Rồi cậu hỏi:

– Tên mình là gì?

Cô nhìn cậu. Hiểu. Cậu đang kiểm tra.

– Trần An Nhiên.

Đúng. Nhưng cô mất hai giây. Hai giây nghĩ, hai giây tìm trong đầu, hai giây mà tuần trước không cần, hai giây mà tháng trước là không tưởng. Hai giây đó nằm trên mặt cô, rõ ràng, và Khải thấy.

Cậu không nói gì. Chỉ gật đầu. Nhẹ. Rồi nhìn đi chỗ khác, nhìn ra cửa lều, nhìn nắng trưa trắng trên bê tông, và cô thấy hàm cậu siết lại, cơ thái dương nhô, nắm tay trên đùi chặt. Cậu đang giữ. Giữ thứ gì đó trong lồng ngực, thứ muốn ra, muốn vỡ, muốn hét. Nhưng Khải không hét. Khải không bao giờ hét.

– Mình sẽ nhớ, cô nói. Giọng phẳng. Giọng bác sĩ. Giọng mà cô dùng khi nói với bệnh nhân rằng mọi thứ sẽ ổn, dù mọi thứ sẽ không ổn, dù cô biết, dù bệnh nhân biết, nhưng cả hai đều cần câu đó để bước tiếp vào ngày hôm sau.

Khải nhìn lại cô. Mắt cậu sâu, tối, mệt theo cách khác mọi người, mệt không phải vì thiếu ngủ mà vì thấy quá nhiều. Và trong mắt đó, Nhiên nhìn thấy thứ mà cô không muốn thấy: cậu biết cô đang nói dối.

Cậu biết. Và cậu không nói.

Vì nói ra thì hai người sẽ phải đối diện với sự thật: cô đang mất. Chậm, đều, không đau, nhưng đang mất. Và cậu không thể ngăn.

Chiều. Nhiên khám cho binh lính theo ca chiều. Mười hai người, ngồi xếp hàng trước lều y tế, mệt, xám, mắt trũng. Cô bắt mạch từng người, chiếu đèn pin kiểm tra đồng tử, hỏi câu hỏi: tên, ngày sinh, quê, ngày hôm nay là ngày mấy.

Bốn người trả lời sai ngày. Ba người mất hai giây nghĩ tên quê. Một người, hạ sĩ Khánh, hai mươi lăm tuổi, vợ ở quê, nhìn Nhiên bằng mắt lạ lẫm:

– Bác sĩ có phải vợ tôi không?

Nhiên dừng tay. Nhìn Khánh. Mắt anh ta mở, đồng tử giãn, phản chiếu đèn pin sai hướng, giống gương lõm, giống mắt đang nhìn phía khác dù tròng mắt hướng về cô. Cô đã thấy triệu chứng này ở bốn lính trước đó, bốn người giờ ở phía giáo phái.

– Không. Tôi là bác sĩ Nhiên.

Khánh nhìn cô. Lâu. Rồi gật đầu, chậm, và nụ cười trên môi anh ta buồn, buồn bằng thứ nỗi buồn mà Nhiên không chữa được bằng thuốc.

– Tôi biết. Xin lỗi. Tôi quên mặt vợ rồi.

Cô ghi sổ: Khánh. Phản chiếu bất thường (mới). Mất ký ức mặt người thân. Tiến triển nhanh.

Bút run trong tay. Cô nhìn dòng chữ vừa viết. Đọc lại. Đúng. Nét chữ đúng. Nhưng cô phải đọc lại hai lần mới chắc đúng, vì niềm tin vào nét chữ mình đã lung lay, vì sáng nay cô viết trùng dòng mà không nhận ra, và nếu cô viết trùng thì cô cũng có thể viết sai mà không nhận ra, và nếu viết sai thì sổ ghi chép này, thứ duy nhất cô tin, cũng không còn đáng tin.

Cô đóng sổ.

Đêm. Lều y tế. Nhiên ngồi một mình.

Sổ ghi chép mở trên bàn. Trang trắng. Bút bi trong tay.

Cô viết:

Tên tôi là Trần An Nhiên.

Dừng. Nhìn. Đúng.

Tên tôi là Trần An Nhiên.

Viết lại. Cùng dòng. Cùng nét. Lần này chủ ý, không phải vô thức, lần này cô biết mình đang lặp, đang viết đi viết lại cái tên như người khắc chữ lên đá, bằng ý chí, bằng sợ hãi, bằng thứ gì đó nguyên thuỷ hơn cả y khoa.

Tên tôi là Trần An Nhiên.

Tên tôi là Trần An Nhiên.

Tên tôi là Trần An Nhiên.

Mười hai lần. Cô đếm. Mười hai dòng trên trang giấy, đều, sạch, mỗi dòng giống nhau hoàn hảo, và cô nhìn chúng, và nghĩ: nếu ngày mai mình mở sổ ra mà không nhớ mình viết cái này, thì ít nhất mình sẽ biết tên mình là gì.

Ít nhất.

Cô đóng sổ. Cất bút. Đặt tay lên mặt bàn gỗ, phẳng, lạnh. Cảm nhận vân gỗ dưới ngón tay, thô ráp, thật. Cảm nhận đau ở cổ tay, mỏi ở vai, khô ở mắt. Tất cả thật. Tất cả là cô.

Mình vẫn ở đây.

Cô nhắm mắt. Và trong bóng tối sau mí mắt, cô nghe tiếng gọi. Nhẹ. Xa. Lần đầu tiên. Không phải giọng ai quen. Chỉ là tiếng, như ai đó gọi tên cô từ cuối hành lang dài, giọng không rõ, nhưng cô biết đó là tên cô, vì nó kéo cô về phía nó, kéo bằng sợi dây mà cô không thấy nhưng cảm nhận ở giữa trán, nơi mà giáo trình giải phẫu gọi là glabella, nơi mà cô chưa bao giờ cảm nhận bất cứ thứ gì cho đến bây giờ.

Cô mở mắt. Giật mình. Nhìn quanh. Lều y tế. Bàn gỗ. Sổ ghi chép. Tay cô trên mặt bàn.

Và cô nhận ra: cô vừa ngủ gật. Hai giây. Ba giây. Không hơn. Nhưng trong hai giây đó, cô nghe tiếng gọi, và cô suýt đứng dậy, suýt mở cửa lều, suýt bước ra ngoài ánh trăng.

Cô nắm mép bàn. Chặt. Đốt ngón trắng.

Mình vẫn ở đây. Tên mình là Trần An Nhiên. Mình vẫn ở đây.

Bên ngoài lều, ánh trăng trắng phủ mọi thứ. Con mắt nhìn xuống. Kiên nhẫn. Nó không cần vội. Nó có thời gian. Nó có cả đêm, mọi đêm, tất cả những đêm còn lại.

Và mỗi đêm, nó lấy thêm một chút.