Thử nghiệm

Tuần thứ ba. Thứ Hai.

Sáng. Minh đi bộ qua con hẻm quen, tường rêu, dây phơi, mùi cà phê phin từ quán nhỏ đầu ngõ. Cậu mang theo ba thứ mới vào lớp: điện thoại đã sạc đầy, máy ghi âm nhỏ mượn từ tiệm cầm đồ cuối hẻm, và một danh sách câu hỏi viết sẵn trong đầu. Cậu không ghi ra giấy vì Gia Huy có thể thấy. Nhớ. Kiểm tra từng mục trong ngày.

Hai tuần quan sát, thu thập manh mối rời rạc. Ảnh mờ mặt, bài báo bị cắt, sổ ghi chép của cha, USB với bằng chứng Thầy Hoàng tồn tại từ 1982. Tất cả là dữ liệu gián tiếp: Minh biết qua lời kể, qua tài liệu, qua những dấu hiệu ai đó để lại. Hôm nay cậu muốn thứ khác: dữ liệu trực tiếp. Do cậu thu thập, bằng phương pháp cậu kiểm soát, có thể lặp lại.

Mục một: ảnh.

Giờ ra chơi sáng. Minh rút điện thoại, giơ lên, giả vờ chụp tự nhiên, kiểu học sinh chụp chơi. Chụp góc lớp: Tường Vy đang cười, nhóm nam sinh bàn đầu ngồi chụm. Chụp bảng đen, cửa sổ, bàn ghế. Xen giữa, cậu chụp mấy kiểu có người: Diệp Chi cúi đầu đọc sách, mấy bạn nữ bàn ba, Thiên Nam gục mặt.

Cậu kiểm tra ngay trên màn hình, ngón cái lướt qua từng tấm.

Ảnh bảng đen: rõ nét. Nét phấn sắc, vết bụi trên khung gỗ hiện cả. Ảnh cửa sổ: rõ. Từng vệt nắng trên song sắt, bụi bay trong tia sáng. Ảnh bàn ghế rõ đến mức nhìn thấy vết khắc tên trên mặt gỗ.

Ảnh có người: mờ. Không phải mờ vì rung tay. Mờ kiểu ảnh chụp qua lớp kính dày: đường viền nhòe, khuôn mặt mất chi tiết, màu da trắng bệch. Như thể ống kính không lấy nét được vào người, nhưng mọi thứ xung quanh vẫn sắc.

Minh chụp thêm ba kiểu. Kết quả y hệt: vật thể rõ, người mờ. Cậu đổi góc, chụp từ phía sau, từ bên cạnh, thậm chí đặt điện thoại ngang bàn chụp ở tầm thấp. Không khác biệt. Máy ảnh nhìn thấy lớp học nhưng không nhìn thấy người trong lớp, như thể họ là thứ gì đó mắt nhận diện được nhưng ống kính thì không.

Cậu thử chụp tay mình: rõ. Chụp phản chiếu mình trên kính cửa sổ: hơi mờ ở rìa, nhưng rõ hơn những người khác. Minh lật qua lật lại giữa hai ảnh, ảnh tay mình và ảnh phản chiếu. Tay rõ. Phản chiếu mờ nhẹ. Sự khác biệt nhỏ, nhưng có.

Lớp học rõ. Người trong lớp mờ. Tôi rõ hơn họ, nhưng không hoàn toàn rõ.

Bằng chứng: họ không thuộc mặt phẳng vật lý bình thường. Và tôi cũng không hoàn toàn thuộc.

Ý nghĩ thứ hai lướt qua nhanh, Minh không giữ lại. Chưa đủ dữ kiện. Ghi nhận và đi tiếp.

Mục hai: âm thanh.

Tiết hai. Minh đặt máy ghi âm trong ngăn bàn, bật, đóng ngăn. Máy nhỏ, đen, dẹt, không ai nhận ra. Cậu để ghi suốt tiết học: giảng bài, tiếng phấn, tiếng nói chuyện nhỏ, tiếng quạt.

Giờ ra chơi. Sân trường ồn ào bên dưới, bóng rổ, tiếng gọi nhau, tiếng nhạc từ điện thoại ai đó. Hành lang tầng bốn vắng hơn, lạnh hơn. Minh ngồi ở bậc cầu thang, lấy máy ghi âm, cắm tai nghe, nghe lại.

Tiếng cô giáo toán: rõ, đúng. Tiếng Tường Vy hỏi bạn mượn viết: rõ. Tiếng bước chân, tiếng ghế kéo: rõ.

Và dưới tất cả, ở lớp nền, nhỏ nhưng liên tục: tiếng nước.

Minh tháo tai nghe, nghe lại bằng loa điện thoại, âm lượng thấp nhất. Không nghe thấy. Cắm tai nghe lại: có. Tiếng nước ở tần số thấp, loại âm thanh loa ngoài không phát lại được trung thực, nhưng tai nghe thì rõ.

Không phải tiếng mưa. Không phải tiếng vòi. Tiếng nước chảy, đều, sâu, như dòng sông ngầm chảy bên dưới sàn lớp. Minh tua lại, nghe kỹ. Tiếng nước bắt đầu ngay khi máy bật, không phải xuất hiện giữa chừng. Như thể nó luôn ở đó, luôn chảy, nhưng chỉ máy ghi âm mới thu được.

Cậu nghe tiếp. Mười lăm phút, lớp lớp âm thanh chồng lên nhau: giọng cô giáo toán giảng phương trình bậc hai, tiếng học sinh thì thào, tiếng nước nền đều đều bên dưới tất cả. Hai thế giới âm thanh song song, một bình thường, một không. Rồi ở phút mười sáu, Minh dừng lại. Tua lại. Nghe kỹ.

Giữa tiếng nước, một âm thanh khác. Rất nhỏ. Không phải giọng nói. Gần hơn với... ú ớ. Hoặc rên. Hoặc gọi, Minh không chắc. Ai đó gọi gì đó, xa, như đứng bên kia bức tường dày, miệng áp vào gạch.

Cậu nghe lại ba lần. Không rõ hơn. Nhưng có. Chắc chắn có. Không phải nhiễu. Không phải tiếng máy. Một âm thanh có chủ ý, ở dưới lớp nước, ở dưới lớp bình thường.

Tiếng nước: bằng chứng thính giác. Máy thu được thứ tai không nghe. Và giữa nước, có giọng. Giọng ai?

Mục ba: ký ức.

Trưa. Nắng đổ xuống sân trường, bóng cây bàng loang thành vệt dài trên xi-măng nóng. Minh ngồi cạnh Tường Vy ở ghế đá dưới tán cây, cô đang ăn kem que mua ở xe đẩy trước cổng. Minh mua một que, ngồi xuống. Tự nhiên. Giữ khoảng cách vừa đủ, không quá gần, kiểu hai bạn cùng lớp ngồi chơi giờ nghỉ.

– Vy ơi.

– Hả?

– Hôm sinh nhật cậu, cậu được quà gì?

Tường Vy cười toe, phản xạ.

– Ôi, sinh nhật tớ á? Được nhiều lắm! Có...

Cô dừng lại.

Mắt cô, trong nửa giây, trống. Cùng biểu hiện: mất tiêu điểm, đồng tử không chuyển, như ai rút phích cắm rồi cắm lại. Minh đếm trong đầu. Một. Hai.

Cô chớp mắt. Cười lại:

– Được bánh kem. Bánh kem dâu. Ngon lắm.

– Ai mua cho cậu?

– Ờ...

Lại dừng. Ngắn hơn lần trước, chỉ một giây.

– Ờ, bạn bè mua cho. Vui lắm.

Không tên. Không chi tiết. Không "Lan mua" hay "nhóm đi ăn ở quán X." Chỉ "bạn bè," danh từ chung, không mặt, không giọng.

Minh gật đầu, cười:

– Hay quá. Năm nay sinh nhật cậu ngày mấy?

Tường Vy im lặng.

Cô cầm que kem, kem chảy nhỏ giọt trên ngón tay, cô không nhận ra. Mắt nhìn thẳng, không nhìn Minh, không nhìn đâu cụ thể. Miệng hơi mở, như sắp nói nhưng không có gì để nói.

Rồi cô lắc đầu, cười gượng, kiểu ai nhận ra mình quên thứ gì đó nhưng không muốn thừa nhận:

– Trời ơi, tớ quên mất. Kỳ ghê. Để tớ nhớ lại...

Cô không nhớ lại. Chuyện chuyển sang chủ đề khác, tự nhiên, mượt, như nước chảy qua khe. Tường Vy kể về bài tập toán khó, cười, dùng que kem chỉ chỉ vào không khí minh họa. Hoạt bát. Sống động. Như không có gì vừa xảy ra.

Minh nhìn kem chảy trên tay cô. Cô không lau. Như thể cô không cảm nhận được nhiệt độ, không nhận ra thứ gì đó đang tan trên da mình.

Và Minh biết: cô sẽ không bao giờ nhớ. Vì ngày sinh nhật của Nguyễn Tường Vy, mười bảy tuổi, chết đuối tháng mười năm ngoái, không tồn tại trong bộ nhớ mà vòng lặp cung cấp cho cô. Vòng lặp cho cô cảm xúc, cho cô phản xạ xã hội, cho cô khung ký ức. Nhưng không cho cô nội dung.

Mục bốn: quan sát ngược.

Chiều. Tiết bốn.

Diệp Chi nghiêng đầu nhìn Minh. Cô đã quan sát cậu từ đầu buổi, Minh biết, vì cậu cũng đang quan sát cô. Hai người quan sát nhau, nhưng với lý do khác nhau.

– Dạo này Minh hay mang điện thoại ra chụp ghê.

Giọng tự nhiên. Nhẹ nhàng.

– Thích chụp ảnh hả?

Minh nhìn cô. Mắt cô không trống lần này. Sáng. Tò mò. Và dưới tò mò, gì đó khác. Không phải nghi ngờ. Gần hơn với lo lắng. Kiểu lo của người quan tâm nhưng không biết hỏi thẳng.

– Ừ. Thói quen mới.

– Chụp gì vậy?

– Lớp mình. Kỷ niệm.

Diệp Chi cười nhẹ.

– Ừ, chụp đi. Kỷ niệm quan trọng lắm.

Một câu bình thường. Nhưng Minh nghe thấy gì đó phía dưới, một lớp nghĩa mà chính Diệp Chi có lẽ không nhận ra mình đang nói. Kỷ niệm quan trọng lắm. Đúng. Với bốn mươi mốt người không còn khả năng tạo ký ức mới, mỗi khoảnh khắc trong vòng lặp là tất cả những gì họ có.

Cô quay lại vở. Nhưng tay cô, Minh nhận ra, đã đặt xuống bàn, sát cạnh bàn cậu. Gần hơn bình thường. Như vô thức muốn gần hơn, vì vòng lặp không cho cô nhớ tại sao lại muốn.

Cô biết tôi đang làm gì đó khác thường. Cô không biết gì, nhưng cô cảm nhận. Ở tầng nào đó sâu dưới lớp ký ức bị xóa, cô biết.

Và cô lo cho tôi. Không phải lo kiểu Gia Huy, kiểu kiểm soát. Lo kiểu người quan tâm thật.

Mục năm: Gia Huy.

Cuối buổi. Minh ra hành lang. Và, đúng như cậu đã dự đoán, Gia Huy đứng ở cuối hành lang, gần cầu thang, lưng dựa tường. Tay bỏ túi. Nhìn Minh.

Không nói gì. Không cười. Không gật. Chỉ nhìn.

Khoảng cách giữa hai người: mười lăm mét. Hành lang trống, đèn sáng, sàn lạnh. Gió từ cửa sổ cuối hành lang thổi nhẹ, mang theo mùi xi-măng ẩm quen thuộc của tầng bốn.

Minh nhìn lại. Giữ mắt. Ba giây. Năm giây. Hắn không chớp, không nhìn sang chỗ khác, không có cử chỉ nào cho thấy sẽ nói gì. Chỉ đứng đó, im, như bức tượng canh gác đặt sẵn ở đầu cầu thang.

Gia Huy quay đi trước. Bước xuống cầu thang, lưng thẳng, cặp sách không đung đưa. Kiểm soát. Như mọi khi. Bước chân đều, nhịp giống hệt mỗi ngày. Minh đã đếm đủ lần để biết.

Nhưng hôm nay Minh nhận ra thứ mới: Gia Huy không chỉ theo dõi cậu. Hắn theo dõi xem cậu theo dõi ai. Hắn biết Minh đang thu thập, ảnh, âm thanh, câu hỏi. Hắn không cản, nhưng hắn đếm. Đếm từng bước cậu đi, ghi nhận từng người cậu tiếp cận.

Hắn không sợ tôi tìm ra sự thật. Hắn sợ tôi tìm ra sự thật sai thời điểm.

Vì hắn biết: sự thật ở đây có thể phá vỡ vòng lặp. Và phá vỡ vòng lặp nghĩa là mất tất cả.

Tối. Nhà trọ.

Minh ngồi trước máy tính cũ. Phòng trọ tối, cậu chỉ bật đèn bàn, ánh sáng vàng đổ xuống bàn phím bẩn. Bên ngoài, con hẻm yên ắng, thỉnh thoảng tiếng xe máy chạy ngang. Cắm tai nghe, mở tập tin ghi âm. Nghe lại toàn bộ, từ đầu đến cuối, bốn mươi lăm phút.

Tiếng nước nền liên tục. Đều. Như sông chảy. Minh nhắm mắt, tập trung. Tai nghe cách âm tốt, thế giới bên ngoài biến mất, chỉ còn lớp học và dòng nước vô hình bên dưới.

Phút mười sáu, âm thanh lạ: ú ớ, hoặc rên. Minh tăng âm lượng. Nghe kỹ. Âm thanh rõ hơn ban sáng, hoặc tai cậu đã quen.

Không phải rên. Không phải ú ớ. Là giọng. Giọng người, nhiều giọng, chồng lên nhau, xa, như đứng dưới nước hét lên mặt nước. Minh không nghe rõ từ nào, chỉ là âm, là sóng âm bị nước bóp méo. Nhưng cậu nhận ra: đó là tiếng hét. Nhiều người hét cùng lúc. Xa. Dưới sâu.

Cậu tua lại. Nghe mười lần. Mỗi lần, tiếng hét rõ hơn, như tai cậu đang học cách nghe xuyên qua nước. Hoặc như âm thanh đang dần lên gần mặt nước hơn mỗi lần cậu nghe.

Lần thứ mười, Minh nghe thấy một từ. Một từ duy nhất, giữa tiếng hét và tiếng nước, tách ra rõ hơn phần còn lại. Giọng nữ. Trẻ.

"Cửa."

Rồi mất. Tiếng nước nuốt lại. Im.

Minh tháo tai nghe. Ngồi im. Bàn tay đặt trên bàn, cậu nhận ra ngón tay mình run, nhẹ thôi, không phải sợ mà là thứ gì đó giống hơn với kiệt sức. Như cơ thể hiểu trước não rằng thứ vừa nghe không nên tồn tại.

"Cửa." Cửa xe buýt. Cửa kẹt. Không mở được. Bốn mươi mốt đứa trẻ trong xe, nước tràn vào, đập cửa, hét.

Máy ghi âm thu được âm thanh từ lúc tai nạn. Âm thanh vẫn ở đó, trong lớp, dưới lớp bình thường, dưới tiếng giảng bài và tiếng cười. Luôn ở đó. Vòng lặp không chỉ giữ họ. Vòng lặp giữ luôn khoảnh khắc họ chết.

Minh viết sổ:

"Ngày 15. Thử nghiệm.

1. Ảnh: vật thể rõ, người mờ. Phản chiếu của tôi cũng hơi mờ, cần kiểm tra thêm.

2. Ghi âm: tiếng nước nền liên tục. Phút 16, tiếng hét dưới nước, nhiều giọng. Một từ rõ: 'cửa.' Máy thu được âm thanh từ vụ tai nạn.

3. Ký ức: Tường Vy không nhớ ngày sinh nhật, không nhớ chi tiết quà. Ký ức giả tạo, chỉ có khung, không có nội dung.

4. Diệp Chi nhận ra tôi đang làm gì đó khác thường. Phản ứng: lo lắng, không nghi ngờ. Cảm nhận vô thức.

5. Gia Huy theo dõi, không cản, nhưng đếm. Biết tôi đang thu thập bằng chứng.

Kết luận: lớp 12A3 tồn tại ngoài mặt phẳng vật lý bình thường. Ảnh ghi nhận bất thường. Âm thanh ghi nhận bất thường. Ký ức bất thường. Ba loại bằng chứng, ba phương pháp khác nhau, cùng kết luận.

Câu hỏi mới: phản chiếu của tôi cũng mờ. Nghĩa là gì? Tôi thuộc vòng lặp, hay tôi đang bị vòng lặp ảnh hưởng dần?

Bước tiếp: tìm ảnh nạn nhân vụ tai nạn ở thư viện TP (vi phim chưa bị cắt?). So sánh với lớp hiện tại."

Cậu đóng sổ. Đặt bút xuống. Nhìn tay mình: vết mực ở ngón giữa, móng cắt ngắn, da tay khô vì thời tiết. Bàn tay này có thật. Cậu cảm nhận được bàn phím dưới ngón tay, được sức nặng của cuốn sổ, được hơi lạnh từ sàn gạch xuyên qua dép. Tất cả thật, hoặc đủ thật để cậu không phân biệt được.

Tắt máy. Nhìn ra cửa sổ. Tối, đèn đường vàng hắt qua mái tôn nhà đối diện, xa xa tiếng sóng từ con kênh cuối hẻm.

Trong tai cậu, tiếng hét vẫn còn vang, nhỏ, xa, như vọng từ dưới đáy nước qua hàng triệu lít nước đục. Tiếng hét của bốn mươi mốt đứa trẻ trong xe buýt, khi cửa kẹt, khi nước dâng, khi không ai cứu.

Tiếng hét đó luôn ở trong lớp. Mỗi ngày. Dưới tiếng giảng bài, dưới tiếng cười, dưới sự bình thường. Bốn mươi mốt người ngồi học trên chính khoảnh khắc họ chết, và không ai nghe thấy, vì vòng lặp che tiếng hét bằng tiếng phấn và tiếng quạt trần.

Và bây giờ Minh đã nghe thấy. Cậu không chắc mình muốn nghe thêm nữa. Nhưng cậu biết sáng mai sẽ mang máy ghi âm vào lại.