Tỉnh

Điện thoại rung lúc 3 giờ 12.

Minh không ngủ. Cậu ngồi trên giường, chân co, lưng tựa tường, hạc giấy nằm trong lòng bàn tay phải. Tay trái mờ đến cổ tay, trong suốt kiểu nước, ánh đèn đi qua ngón mà không đổ bóng. Nước trên sàn phòng trọ đã ngập ngang chân giường, lạnh, mùi bùn sông nhạt.

Màn hình sáng. Gia Huy.

Không phải tin nhắn. Cuộc gọi.

Minh nhìn tên trên màn hình ba giây rồi bắt máy.

Im lặng bên kia. Tiếng thở. Không phải thở ngủ, thở của người vừa đọc xong thứ gì đó mà không biết phải bắt đầu từ đâu.

— Mày nhớ gì.

Giọng Gia Huy thấp, khô, không có dấu hỏi. Kiểu đã biết câu trả lời nhưng cần nghe bằng giọng người khác.

— Hết, Minh nói. Xe buýt. Dốc. Phanh. Sông. Nước.

Im lặng bốn giây. Tiếng gì đó bên kia, có thể là ghế kéo, có thể là Gia Huy ngồi xuống.

— Mày nhớ hàng mấy.

— Bốn. Trái. Cạnh cửa sổ.

— Mày nhớ ai ngồi gần.

— Hàng 3: hai đứa tao không nhớ tên. Hàng 5: Khánh và Bảo. Hàng 6: Thiên Nam.

Tiếng Gia Huy nuốt nước bọt. Qua điện thoại, tiếng đó nghe rõ hơn bình thường.

— Thiên Nam ngồi im, Minh nói. Không hét. Nước ngập ngang ngực rồi ngang cổ rồi qua đầu. Nó ngồi im.

— Tao biết, Gia Huy nói. Tao nhìn thấy. Hàng cuối nhìn xuống, thấy hết.

Im lặng. Nước trên sàn phòng trọ gợn nhẹ, kiểu có thứ gì thở bên dưới, kiểu mặt hồ khi cá lớn đi qua gần mặt.

— Diệp Chi, Minh nói.

— Gì.

— Mày có nhìn thấy Diệp Chi không. Lúc xe rơi.

Im lặng lâu hơn. Sáu giây. Bảy.

— Hàng 1, Gia Huy nói. Tao ở hàng cuối. Xa nhất. Khi xe nghiêng, tao thấy nó đứng dậy, chạy lên phía trước, đập cửa. Cửa khóa. Nó quay lại.

— Nhìn tao.

— Ừ.

— Mắt buồn. Không sợ.

— Tao không nhìn rõ mắt. Tao chỉ thấy nó quay lại, rồi nước vào, rồi tao đạp cửa sau.

Minh nhìn hạc giấy trong tay. Xanh nhạt. Cánh phải lệch. Chữ M mặt trong, nét bút bi nhạt, kiểu viết vội trên xe đang chạy. Diệp Chi gấp con hạc này lúc 6 giờ 20, đặt vào tay Minh đang ngủ lúc cậu ngủ, và cậu nắm nó khi chết, và cậu mang nó theo mười một tháng mà không biết tại sao.

Bây giờ cậu biết.

— Mày thoát bằng cửa sau, Minh nói.

— Cửa sau hé. Tao đạp. Nước chưa ngập hết. Tao bơi lên.

— Mày không quay lại.

Không phải câu hỏi. Không phải buộc tội. Chỉ là sự thật, nói ra bằng giọng phẳng, kiểu đọc dòng cuối cùng trong biên bản.

Im lặng mười một giây. Minh đếm. Không cố đếm, chỉ nhận ra mình đang đếm, kiểu người chết đếm thời gian theo cách khác, kiểu thời gian không còn quan trọng nhưng vẫn tồn tại.

— Không, Gia Huy nói.

Giọng không run. Không vỡ. Khô, phẳng, kiểu đã nói câu này với chính mình mỗi đêm suốt mười một tháng và bây giờ nói với người khác lần đầu tiên mà giọng đã mòn hết rồi.

— Tao bơi lên. Mặt nước. Trời sáng. Xe chìm. Bọt. Rồi hết bọt. Rồi mặt sông phẳng lại. Tao bám lan can cầu, bên bờ, nước ngập ngang ngực, nhìn chỗ xe chìm.

Không ai nói gì.

— Phẳng lại nhanh lắm, Gia Huy nói. Mày tưởng xe buýt 41 người chìm xuống sông thì mặt sông phải động lâu. Nhưng không. Hai phút. Ba phút. Phẳng. Kiểu chưa từng có gì rơi xuống.

Minh không nói. Cậu nhìn tay trái. Mờ đến cổ tay. Ở rìa mờ, da nhấp nháy giữa đục và trong, kiểu tín hiệu yếu, kiểu hình ảnh trên tivi cũ khi mất sóng.

— Đơn, Minh nói.

— Gì.

— Thanh tra tỉnh. Tiến triển gì chưa.

Tiếng Gia Huy thở ra, kiểu chuyển từ ký ức sang hiện tại, kiểu người bước từ phòng tối ra ngoài, mắt chưa quen sáng.

— Mẹ tao bảo có người gọi lại hôm qua. Số cố định, đầu số tỉnh. Hỏi mẹ xác nhận tao là con, xác nhận tao từng học Minh An, xác nhận có tai nạn. Mẹ tao xác nhận hết.

— Họ hỏi gì nữa.

— Hỏi tao có bị ai đe dọa không. Mẹ tao nói không biết. Nhưng tao nghe mẹ kể lại thì biết: họ đang xác minh đơn, chưa mở hồ sơ chính thức, nhưng đã hỏi. Hỏi là tốt. Hỏi nghĩa là đọc rồi.

Minh gật đầu trong bóng tối. Gia Huy không nhìn thấy cậu gật, nhưng cậu vẫn gật, kiểu phản xạ của người sống mà cậu giữ được dù không cần.

— Khải biết chưa, Minh hỏi.

— Biết hoặc sắp biết. Đơn gửi qua 3 kênh: bảo đảm qua bưu điện, cổng tiếp dân điện tử, thư riêng cho thanh tra trưởng. Biên nhận 4471, 4472. Muốn chặn cả 3 thì phải biết cả 3, và phải biết sớm. Khải không biết sớm. Khải biết muộn.

— Muộn bao lâu.

— Đủ. Thanh tra tỉnh vượt thẩm quyền huyện. Khải không chặn được từ trên xuống. Chỉ có thể chặn từ dưới lên, nghĩa là xóa bằng chứng hoặc mua người. Nhưng bằng chứng tao gửi kèm đơn, bản sao, 27 tập tin. Mua người thì cần biết ai đang giữ bản gốc.

— Ai đang giữ.

— Tao. Và mày.

Minh nhìn USB trên bàn. Bản sao. Bản gốc ở Gia Huy, bản dự phòng ở phòng Thầy Hoàng. Ba nơi. Ba người. Một sống, một chết biết mình chết, một chết 47 năm.

— Mày ổn không, Gia Huy hỏi.

Câu hỏi đến không báo trước. Không logic. Giữa phân tích chiến thuật tố cáo, giữa biên nhận và thẩm quyền, Gia Huy hỏi cậu ổn không, và Minh không biết trả lời.

— Tao nhớ hết rồi, Minh nói. Tao nhớ xe. Nhớ dốc. Nhớ nước vào phổi. Nhớ lạnh. Nhớ tối. Nhớ hạc trong tay.

Đầu kia im lặng.

— Tao chết lúc 6 giờ 43. Hàng 4. Nằm sấp. Mắt mở.

Vẫn im.

— Mày hỏi tao ổn không. Tao không biết người chết có ổn hay không ổn. Tao chỉ biết tao nhớ.

Tiếng Gia Huy thở. Không nói gì. Thở. Mười giây. Mười lăm.

— Tao xin lỗi, Gia Huy nói.

— Vì gì.

— Vì không quay lại.

Minh nhìn trần phòng trọ. Cánh tay trần đã rút về, không còn xuyên qua trát, nhưng vệt ẩm trên tường vẫn còn, hình cánh tay, kiểu dấu của người đã gần đi qua rồi quay lại.

— Mày không cần xin lỗi, Minh nói. Mày sống. Đó là việc mày nên làm.

— Tao sống và 40 người chết.

— 41. Tao cũng chết.

Im lặng. Dài. Kiểu im lặng giữa hai người đã hết lời nhưng chưa hết chuyện, kiểu đường dây điện thoại giữ hai đầu mà không ai nói, chỉ nghe tiếng tĩnh, tiếng đêm, tiếng thở.

— Thầy Hoàng nói gì chưa, Gia Huy hỏi.

— Nói gì về gì.

— Về mày. Về chuyện mày nhớ.

Minh nghĩ. Thầy Hoàng nói tối qua, trên sân thượng: Khi nào nhớ hết, sẽ phải chọn. Đi hay ở. Nhưng Thầy Hoàng chưa biết Minh đã nhớ. Chuyện xảy ra lúc 2 giờ sáng, trong phòng trọ, một mình.

— Chưa, Minh nói. Tao nhớ lúc 2 giờ. Thầy không biết.

— Thầy sẽ biết. Thầy luôn biết.

Minh không phản bác. Gia Huy nói đúng. Thầy Hoàng ở trong trường 47 năm, cảm nhận mọi thay đổi, kiểu cây cảm mùa, kiểu đất cảm nước ngầm. Khi Minh đến trường sáng nay, Thầy Hoàng sẽ biết.

Nếu Minh đến trường.

Ý nghĩ đó lần đầu xuất hiện, rõ, như chữ in trên giấy trắng. Nếu cậu đến trường. Nếu cậu không đến. Vòng lặp đã tắt, lớp trống, 41 ghế không ai. Đến trường để làm gì. Để ngồi trong phòng trống với Thầy Hoàng, hai người chết nhìn nhau qua bàn ghế bụi.

Nhưng cậu sẽ đến. Cậu biết điều đó trước khi nghĩ xong. Kiểu biết không cần lý do, kiểu tay nắm hạc khi chết mà không biết tại sao.

— Tao sẽ đến trường sáng nay, Minh nói.

— Để làm gì.

— Gặp Thầy Hoàng.

— Nói gì.

— Tao không biết. Nhưng tao phải gặp.

Gia Huy im. Rồi:

— Tao cũng muốn nói mày cái này. Thanh tra gọi mẹ tao chiều Thứ Bảy. Tối Thứ Bảy có số lạ gọi mẹ tao, mẹ không bắt. Sáng nay 2 giờ, trước khi mày nhắn, có xe đỗ trước hẻm nhà tao. Biển trắng. Đỗ mười phút rồi đi.

Minh ngồi thẳng hơn. Nước trên sàn gợn theo chuyển động.

— Khải.

— Không chắc. Nhưng chuỗi: thanh tra gọi → số lạ gọi → xe đỗ trước nhà. Ba sự kiện trong 12 giờ. Tao không tin trùng hợp.

— Mày an toàn không.

— Tao sống. Đó là lợi thế. Người sống có luật, có camera, có hàng xóm. Khải không dám động thẳng. Đây là kiểm tra, không phải hành động.

— Phong cũng sống. Phong gọi điện lúc 6:28 trên xe, mắt ướt, rồi phanh nặng.

Im lặng.

— Tao biết, Gia Huy nói. Tao biết Phong. Tao biết cha mày. Tao biết Toàn.

Ba người đào gần sự thật. Ba người không còn. Gia Huy là thứ tư, và cậu biết mình là thứ tư.

— Cẩn thận, Minh nói.

— Cẩn thận không giúp Phong. Nhưng nhanh thì giúp. Thanh tra tỉnh đã nhận đơn. Họ hỏi rồi. Bây giờ tùy họ nhanh hay chậm.

Minh nhìn cửa sổ. Trời vẫn tối. 3 giờ 38 sáng. Bên ngoài, thành phố ngủ, đèn đường vàng, không người, kiểu thế giới của người sống nghỉ ngơi và thế giới của người chết thức dậy.

— Tao cúp máy, Gia Huy nói. Mày ngủ đi.

— Tao không cần ngủ.

Im lặng hai giây. Rồi Gia Huy hiểu. Hiểu không phải kiểu bóng gió. Hiểu nghĩa đen. Người chết không cần ngủ.

— Ừ, Gia Huy nói. Tao quên.

Cúp máy.

Minh ngồi trong bóng tối đến 5 giờ.

Nước trên sàn dâng thêm nửa phân trong hai giờ. Chậm nhưng đều, kiểu thủy triều, kiểu thứ gì đó ở dưới đang thở và mỗi nhịp thở đẩy nước lên thêm một chút. Nhịp thở bây giờ nhanh hơn tối qua. Không còn ba giây. Hai giây rưỡi. Có thể hai.

Cậu nhìn tay. Tay trái mờ đến cổ tay, da trong suốt, tĩnh mạch xanh nhạt bên dưới kiểu vẽ trên kính. Tay phải mờ ở đầu ngón, nhẹ hơn, kiểu mới bắt đầu. Chân: ngón chân trái mờ. Chưa nhìn thấy qua da, nhưng cảm giác khác, kiểu bước trên sàn mà sàn bớt cứng, kiểu trọng lượng đang rút đi từ rìa vào.

Khi nào nhớ, phải chọn.

Diệp Chi nói. Thầy Hoàng nói. Hai người, cùng một câu, cùng một nghĩa: ranh giới giữa ở lại và đi, giữa giữ hình và tan, và bây giờ Minh đứng trên ranh giới đó, hai chân trên hai bờ, và mỗi giờ trôi qua, bờ hẹp hơn.

Cậu đứng dậy. Nước lạnh ngập qua mắt cá chân. Dép ướt. Quần ướt gấu. Cậu bước đến bàn, lấy sổ ghi chép, mở trang cuối.

Trang điều tra. 42 khuôn mặt dán trên tường phòng trọ. Sơ đồ ghế xe buýt, mũi tên, ghi chú. Bây giờ cậu nhìn lại và thấy: tất cả đều đúng. Sơ đồ ghế khớp ký ức. Mũi tên đúng hướng. Ghi chú đúng tên. Cậu điều tra cái chết của lớp mình suốt mười một tháng mà không biết mình cũng nằm trong đó.

Cậu nhìn ảnh mình trên tường. Ảnh cuối cùng dán vào, ô trống hàng 4. Mờ. Kiểu tất cả ảnh khác, mờ từ rìa, nhưng mờ ít hơn, kiểu người chụp ảnh mà máy run.

42 người. 41 chết. 1 sống. Và mình: chết nhưng ở lại.

Cậu gấp sổ lại. Nhét vào túi áo cùng con hạc. Tay trái mờ nắm hạc qua vải, ngón trong suốt, nhưng nắm được. Vẫn nắm được.

5 giờ 14 sáng. Cậu ra khỏi phòng trọ. Nước theo ra đến ngưỡng cửa rồi dừng, kiểu có ranh giới, kiểu nước biết giới hạn. Bên ngoài ngưỡng cửa: đường khô, sáng sớm, gió biển nhạt.

Cậu đi bộ đến trường.

Trường Minh An lúc 5 giờ 30 sáng Chủ Nhật: cổng khóa, sân trống, cây phượng đứng im kiểu cây trong ảnh cũ. Không bảo vệ Chủ Nhật sáng sớm. Minh leo qua tường rào phía sau, chỗ cũ, chỗ cậu leo mỗi khi cần vào ngoài giờ.

Sân trường ướt. Không phải mưa. Nước rỉ từ tầng 4 xuống, theo cầu thang, theo vách, theo khe gạch, lan ra sân kiểu mạch nước ngầm dâng lên mặt. Ướt nhưng không ngập, mỏng, kiểu lớp mồ hôi trên da.

Minh lên cầu thang. Bậc thang ướt. Mỗi tầng ướt hơn tầng dưới. Tầng 1: khô. Tầng 2: ẩm. Tầng 3: nước ngang mắt cá. Tầng 4: nước ngang bắp chân.

Cậu dừng trước cửa lớp 12A3.

Cửa mở. Bên trong: bàn ghế xếp hàng, 41 ghế, không ai ngồi. Bảng đen sạch. Không phấn, không chữ, không bài giảng. Hoa trong bình trên bàn thầy héo từ ngày vòng lặp tắt, cánh rụng trên mặt bàn, nâu, khô.

Nước ngập sàn lớp ngang mắt cá. Lạnh. Bùn sông nhạt.

Thầy Hoàng ngồi ở bàn giáo viên.

Không đứng. Ngồi. Lần đầu Minh thấy Thầy Hoàng ngồi trên ghế thầy trong lớp trống. Bình thường thầy đứng, luôn đứng, kiểu người gác, kiểu cây cột. Nhưng sáng nay thầy ngồi, lưng hơi gập, hai tay đặt trên bàn, tay trái run nhẹ, mắt nhìn cửa sổ.

Thầy quay lại khi nghe bước chân. Nhìn Minh. Không nói.

Rồi thầy nhìn tay Minh. Tay trái mờ. Và mắt thầy thay đổi, nhẹ, kiểu người nhìn thấy thứ đã biết sẽ đến nhưng vẫn không quen khi nó đến thật.

— Em nhớ rồi, thầy nói.

Không phải câu hỏi.

Minh bước vào lớp. Nước lạnh quanh mắt cá. Cậu đi giữa hai dãy bàn, qua hàng 1, qua hàng 2, qua hàng 3, đến hàng 4. Chỗ cậu. Ghế cậu.

Cậu ngồi xuống.

Bàn lạnh. Ghế lạnh. Nước dưới chân lạnh. Tất cả lạnh, kiểu sông tháng 10, kiểu nước trong xe buýt dâng lên từ sàn.

— 2 giờ sáng, Minh nói. Em nhớ hết. Xe. Dốc. Sông. Nước. Phổi. Tối.

Thầy Hoàng nhìn cậu. Không nói.

— Em chết lúc 6 giờ 43. Hàng 4. Nằm sấp. Tay nắm hạc.

Thầy Hoàng nhắm mắt. Mở. Nhìn bàn.

— Tôi biết, thầy nói. Tôi nhìn em chết. Tôi nhìn tất cả chết. Từ trên cầu.

Minh nhìn thầy. Câu đó mới. Thầy Hoàng trên cầu lúc xe rơi. Thầy đã nói thầy thấy vệt dầu, để xe chạy. Nhưng thầy chưa nói thầy ở đâu khi xe rơi.

— Thầy đứng trên cầu.

— Tôi đứng trên cầu lúc 6 giờ 40. Nhìn xe đi qua. Nhìn xe mất phanh. Nhìn xe phá lan can. Nhìn xe rơi.

Tay thầy run. Tay trái, cái run cũ, run không dừng được.

— Tôi nhìn mặt sông phẳng lại, thầy nói. Rồi tôi xuống.

Minh chờ.

— Xuống sông.

— Xuống sông. Bơi đến xe. Cửa trước khóa. Cửa sau hé. Tôi vào. Nước đã ngập trần.

Minh nghe. Ngồi yên. Tay phải nắm hạc trên bàn.

— 41 em ngồi yên, thầy nói. Không ai nổi. Không ai bơi. Mắt đóng. Trừ một em.

Thầy dừng lại.

— Em, thầy nói. Hàng 4. Mắt mở. Tay nắm. Tôi kéo em nhưng em không lên. Kiểu đã chọn ở lại. Kiểu tay nắm chặt quá không buông.

Nước trong lớp gợn. Nhẹ. Kiểu thở. Kiểu thứ ở dưới sàn nghe được và phản ứng.

— Thầy không cứu được ai, Minh nói.

— Không. Tôi cứu được một người. Gia Huy đã thoát trước khi tôi xuống. Nhưng tôi không cứu ai. Tôi chỉ nhìn.

Thầy Hoàng đứng dậy. Chậm. Tay bám mép bàn, kiểu người già, kiểu 47 năm nặng lên vai cùng lúc.

— Em đã nhớ, thầy nói. Nghĩa là em đang ở ranh giới. Tay em mờ nhanh hơn những người khác vì em ở trung gian lâu hơn. Khi ở trung gian, thực thể không kéo. Bây giờ em nhớ, em không còn trung gian. Em thuộc về dưới hoặc thuộc về trên.

— Dưới là gì.

— Dưới là chỗ nó giữ. Hố dưới tầng hầm. Không đáy. Xương xếp vòng tròn. 55 người qua 5 đợt. Dưới là ở lại mãi mãi, không nhớ, không quên, không gì.

— Trên là gì.

Thầy Hoàng nhìn cửa sổ. Sáng dần. 5 giờ 50. Trời xám nhạt, kiểu bình minh qua mây.

— Trên là đi, thầy nói. Kiểu Diệp Chi. Kiểu Thiên Nam. Kiểu Tường Vy. Nhớ, chấp nhận, rồi đi. Đi đâu tôi không biết. 47 năm tôi giữ người ở lại, tôi chưa bao giờ đi, nên tôi không biết trên có gì.

Minh nhìn tay trái. Mờ. Trong suốt. Ánh sáng từ cửa sổ đi qua ngón tay kiểu đi qua nước.

— Bao lâu, Minh hỏi.

— Gì bao lâu.

— Từ khi nhớ đến khi phải chọn. Bao lâu.

Thầy Hoàng nhìn tay Minh. Rồi nhìn lại mắt cậu.

— Diệp Chi: ba ngày. Tường Vy: sáu giờ. Thiên Nam: không rõ, nhưng nhanh. Em khác vì em ở trung gian lâu. Nhanh hơn hoặc chậm hơn, tôi không biết. Nhưng nhìn tay em, tôi đoán không lâu.

Không lâu. Minh nghe hai từ đó và không cảm thấy gì. Không sợ. Không buồn. Chỉ nhận biết, kiểu đọc thông số.

Nước trong lớp dâng thêm. Ngang giữa bắp chân. Lạnh hơn.

— Thầy, Minh nói.

— Gì.

— Thầy nói tối qua thầy nghĩ chuyện rời đi. Lần đầu 47 năm.

Thầy Hoàng không trả lời ngay. Thầy nhìn 41 ghế trống. Nhìn bảng đen sạch. Nhìn hoa héo.

— Tôi nghĩ, thầy nói. Nhưng nghĩ và chọn khác nhau. Tôi giữ 47 năm. Buông không dễ bằng nói buông.

Minh gật đầu. Cậu hiểu. Không phải hiểu bằng logic, hiểu bằng thứ gì đó ở ngực. Giữ không dễ bằng nói giữ. Buông không dễ bằng nói buông. Và chọn không dễ bằng biết phải chọn.

Cậu nhìn ra cửa sổ. Sáng hơn. 6 giờ. Chủ Nhật. Thành phố tỉnh dậy, xe máy, tiếng gà, mùi cà phê từ quán đầu hẻm. Thế giới của người sống bắt đầu ngày mới.

Ở dưới chân cậu, nước lạnh. Ở trong túi áo, hạc giấy. Ở trên bàn, vết khắc của Diệp Chi: chữ "Ở". Ở bên kia thành phố, Gia Huy thức, canh xe lạ, chờ thanh tra. Ở dưới sàn trường, thực thể thở, hai giây một lần, nhanh hơn đêm qua, kiểu đếm ngược.

Và ở trong ngực Minh, nước sông tháng 10, lạnh, đầy, và câu hỏi duy nhất còn lại:

Đi hay ở.