Routine
Thứ Tư. Tuần thứ tư.
Minh mở sổ từ tiết một. Không phải ghi bài, mà ghi hành vi. Cột trái: thời gian. Cột giữa: ai. Cột phải: làm gì, nói gì.
Cậu đã làm điều này từ tuần đầu, nhưng tuần đó cậu chưa biết mình đang ghi nhận gì. Bây giờ cậu biết: cậu đang ghi nhận một vòng lặp. Và hôm nay, cậu sẽ kiểm tra nó.
Bảy giờ mười lăm. Gia Huy bước vào lớp. Gật đầu chào, cặp sách đặt bàn, mở vở. Giống hệt hôm qua. Giống hệt thứ Hai tuần trước. Cùng thời gian, cùng cử chỉ, cùng thứ tự: gật đầu, đặt cặp, mở vở. Minh đã đếm: ba lần hắn vào lớp, ba lần cùng chuỗi hành động, sai số dưới mười giây.
Bảy giờ hai mươi. Tường Vy vào, vẫy tay với nhóm nữ bàn ba, nói:
– Có ai làm bài tập toán chưa? Tớ chết rồi, khó quá.
Minh mở sổ tuần trước. Thứ Tư tuần ba. Bảy giờ hai mươi. Tường Vy vào, vẫy tay, nói: "Có ai làm bài tập toán chưa? Tớ chết rồi, khó quá." Cùng câu. Cùng giọng. Cùng cử chỉ vẫy tay. Trùng khớp đến từng từ.
Cậu ghi vào sổ, bên phải: "Lặp. Word-by-word."
Bảy giờ hai lăm. Diệp Chi ngẩng lên từ sách, nói với Minh:
– Sáng nay trời mát ha.
Tuần trước, thứ Tư: "Sáng nay trời mát ha." Cùng câu. Cùng lúc ngẩng lên. Cùng giọng nhẹ. Sổ tuần trước xác nhận. Minh nhìn cô, cô cười, quay lại đọc. Không biết mình vừa nói đúng câu đã nói tuần trước, ở đúng thời điểm, bằng đúng giọng.
Cô không lặp vì chọn lặp. Cô lặp vì vòng lặp chỉ có một phiên bản ngày thứ Tư, và cô đang sống trong phiên bản đó mỗi tuần.
Giờ ra chơi sáng. Sân trường.
Minh ngồi ghế đá dưới cây bàng, cùng vị trí tuần trước. Tường Vy ngồi bên cạnh, kem que trong tay, chân đung đưa. Cô bắt đầu kể chuyện.
– Nè nè, tớ kể cho nghe. Có lần tớ đọc được cái chuyện ma...
Minh biết trước câu tiếp theo. Cậu đã nghe tuần trước, ghi lại, đọc lại sáng nay. Cậu nhẩm trong đầu, đếm:
– ...ở trường kia có cái xe buýt, chở mấy đứa đi ngoại khóa, rồi xe mất phanh, lao xuống sông...
Cùng câu. Cùng nhịp ngừng. Cùng chỗ cô hạ giọng khi nói "lao xuống sông." Cùng cách cô vô thức siết kem que chặt hơn mà không nhận ra.
– ...nước tràn vào, tụi nhỏ đập cửa, mà cửa kẹt...
Minh nhìn sổ tuần trước. Từng từ khớp. Không sai một chữ. Không khác một ngữ điệu. Cô kể cùng câu chuyện, ở cùng thời điểm, với cùng biểu cảm, như đĩa nhạc bị kẹt rãnh.
Cô không kể chuyện ma. Cô kể ký ức. Ký ức lúc chết, nén trong vô thức, trồi lên mỗi tuần ở đúng thời điểm vòng lặp cho phép. Và mỗi lần trồi lên, cô không nhận ra mình đang nhắc lại. Vì với cô, đây là lần đầu.
Minh nghe hết. Không ngắt. Khi cô dừng, cô cười, nói:
– Ghê không? Kiểu chuyện ma ấy mà.
– Ghê.
Một từ. Đúng từ cậu đã nói tuần trước. Và cậu nhận ra: có lẽ chính cậu cũng đang lặp.
Minh ghi: "Lặp. Word-by-word. Bao gồm cả chi tiết vật lý: kem chảy cùng tốc độ, giọt thứ nhất rơi cùng lúc."
Cậu nhìn kem chảy trên tay Tường Vy. Tuần trước, cô cũng không lau. Tuần này cũng không. Cô không cảm nhận được kem tan, giống như cô không cảm nhận được mưa trên da, không nhận ra ngày sinh nhật đã bị xóa khỏi ký ức. Cô tồn tại trong phiên bản hoàn hảo nhất của một ngày thứ Tư, và phiên bản đó không bao gồm nhận thức.
Một nam sinh lớp khác đi ngang, liếc nhìn hai người, rồi bước nhanh hơn. Không chào. Không gật đầu. Mắt hắn lướt qua Tường Vy như cô không ở đó, rồi lướt qua Minh, dừng lại nửa giây, bối rối, rồi đi tiếp.
Hắn nhìn thấy tôi. Không nhìn thấy cô.
Minh đã biết điều này từ trước. Camera không ghi được họ. Học sinh lớp khác không nhớ mặt họ. Nhưng nhìn thấy tận mắt, ngay bây giờ, khi một người đi ngang và ánh mắt hắn trượt qua Tường Vy như cô là cột đèn, vẫn khác. Vẫn nặng.
Trưa. Nhà ăn.
Minh không ăn ở căn-tin thường ngày, cậu mang cơm hộp từ quán cơm đầu hẻm. Nhưng hôm nay cậu xuống căn-tin quan sát. Bốn mươi mốt học sinh lớp 12A3 ngồi ở khu vực quen, ba bàn dài ghép lại, ồn ào, cười nói. Tường Vy giữa nhóm nữ, Gia Huy đầu bàn, Thiên Nam góc cuối gục đầu trên cánh tay.
Minh nhìn khay cơm trước mặt từng người. Và cậu thấy: cùng món. Cơm, canh bí, đậu phụ xào, thịt kho.
Cậu nhớ tuần trước, thứ Tư, cũng xuống căn-tin quan sát: cơm, canh bí, đậu phụ xào, thịt kho. Cùng món. Cậu nhìn sang bàn lớp khác: phở, bún bò, cơm sườn nướng. Khác. Lớp khác ăn khác nhau mỗi tuần. Lớp 12A3 ăn cùng một bữa.
Minh đi ra quầy, hỏi cô bán cơm:
– Cô ơi, hôm nay có món gì ạ?
– Cơm có sườn nướng, cá kho, canh chua. Phở, bún bò. Thích gì em lấy?
Không có đậu phụ xào. Không có canh bí. Không có thịt kho. Bữa trưa của lớp 12A3 không nằm trong thực đơn căn-tin hôm nay. Nó nằm trong thực đơn của ngày thứ Tư tuần đó, tuần tháng mười năm ngoái, khi bốn mươi mốt người này còn sống và ăn trưa ở đây lần cuối.
Minh quay lại nhìn lớp mình. Họ ăn cơm, đậu phụ, canh bí, thịt kho. Cười nói. Tường Vy gắp thịt kho cho Diệp Chi, nói gì đó mà Minh không nghe rõ, Diệp Chi lắc đầu cười. Gia Huy ăn gọn gàng, lưng thẳng, đũa không gõ vào tô.
Không ai nhận ra bữa trưa của mình không thuộc về hôm nay. Không ai ngửi thấy mùi phở từ quầy bên cạnh, vì với họ, quầy bên cạnh bán đậu phụ xào. Thế giới vật chất xung quanh họ và thế giới vật chất xung quanh Minh là hai lớp chồng lên nhau, cùng không gian nhưng khác thời gian.
Vòng lặp không chỉ giữ họ trong ký ức. Nó tái tạo mọi thứ: lời nói, hành vi, phản xạ, và cả bữa ăn. Một ngày thứ Tư hoàn hảo, bê nguyên từ tháng mười năm ngoái, đặt xuống hôm nay, lặp đi lặp lại đến từng hạt cơm trong tô.
Minh nhìn khay cơm trước mặt Thiên Nam. Cậu ta gục đầu, không ăn. Khay trống. Không có cơm, không có canh, không có gì. Như thể Thiên Nam đã từ chối phiên bản mà vòng lặp cung cấp, và vòng lặp không biết làm gì với người đã biết.
Thiên Nam không ăn. Không phải vì không đói. Mà vì hắn biết bữa cơm không có thật.
Chiều. Tiết bốn.
Thầy Hoàng bước vào lớp, đặt sách giáo khoa lên bàn, mở trang đánh dấu sẵn. Ông giảng bài văn, đọc đoạn thơ Xuân Diệu: "Của ong bướm này đây tuần tháng mật / Này đây hoa của đồng nội xanh rì." Giọng ông trầm, chậm, ngừng đúng chỗ "xanh rì" rồi quay sang cửa sổ nhìn ra. Tay trái giữ sách, tay phải buông thõng, mắt dừng ở tán cây bàng phía dưới sân.
Minh mở sổ tuần trước. Thứ Tư tuần ba, tiết bốn. Thầy Hoàng đọc cùng đoạn. Dừng cùng chỗ. Quay sang cùng hướng. Thậm chí tay trái giữ sách ở cùng trang, ngón tay đặt ở cùng vị trí trên lề giấy.
Nhưng có điều khác. Khi ông quay lại nhìn lớp, ánh mắt ông lướt qua bốn mươi khuôn mặt ngước lên, rồi dừng ở Minh. Nửa giây. Không lâu hơn. Nhưng tuần trước, Minh không ghi nhận chi tiết này, vì tuần trước cậu chưa quan sát đủ kỹ. Bây giờ cậu thấy: Thầy Hoàng nhìn cậu khác. Không phải ánh mắt của người đang giảng bài nhìn học trò. Mà là ánh mắt của người đang kiểm tra xem học trò có nhận ra gì không.
Minh ghi: "TH lặp bài giảng. Nhưng mắt ông không lặp. Mắt ông tìm tôi. Ông biết mình đang lặp, hay ông kiểm soát vòng lặp từ bên ngoài?"
Phút thứ mười hai tiết bốn, Diệp Chi đứng dậy, đi ra cửa sổ bên trái, mở cánh bên trái. Tuần trước cũng vậy, cùng phút, cùng cánh cửa. Cô nói nhỏ, đủ để bàn bên cạnh nghe: "Nóng quá." Cùng từ. Cùng giọng thở nhẹ. Cùng cách cô dùng mu bàn tay gạt tóc mai trước khi đẩy cửa sổ ra. Gió lùa vào mang theo mùi lá mục từ sân trường, nhưng Diệp Chi không phản ứng với mùi, chỉ đứng trước cửa sổ mở ba giây rồi quay lại chỗ ngồi, như thể cô mở cửa không phải vì nóng mà vì đó là hành động duy nhất vòng lặp cho phép cô thực hiện vào phút này.
Phút thứ mười lăm. Quốc, nam sinh bàn cuối, gãi đầu bằng tay phải rồi ngáp, mắt nhìn ra cửa sổ mà Diệp Chi vừa mở. Tuần trước: phút thứ mười lăm, gãi đầu bằng tay phải, ngáp, nhìn ra cửa sổ. Minh đã đếm ba tuần liên tiếp. Cùng cử chỉ, cùng tay, cùng hướng mắt. Ngay cả phản xạ sinh lý cũng lặp, vì đây không phải phản xạ của cơ thể sống. Đây là bản ghi của một phản xạ đã xảy ra một lần duy nhất, vào tháng mười năm ngoái, và được phát lại mỗi tuần như một đoạn phim bị kẹt.
Lớp này không sống. Lớp này phát lại. Và người chiếu phim, có thể, đang đứng trên bục giảng.
Cuối buổi. Minh ngồi lại lớp, đợi mọi người ra hết.
Bốn mươi cái ghế kéo cùng lúc, bốn mươi tiếng gỗ chạm sàn gần như đồng thời, rồi bốn mươi bóng người lần lượt ra cửa. Minh không đứng dậy. Cậu ngồi đếm: Tường Vy ra thứ ba, Quốc ra thứ bảy, Diệp Chi ra thứ mười hai. Tuần trước: ba, bảy, mười hai. Ngay cả thứ tự rời lớp cũng không thay đổi.
Thiên Nam đi ngang bàn cậu, chậm hơn bình thường, như muốn nói gì. Cậu ta cầm chiếc cặp sách rỗng, không mở suốt cả ngày, vì bên trong không có gì để mở. Rồi cậu ta đi tiếp, không quay đầu. Minh nhìn theo. Thiên Nam cũng biết vòng lặp lặp lại. Cậu ta sống trong đó mỗi ngày, nghe cùng bài giảng, cùng câu chuyện, cùng tiếng cười, và biết rằng tất cả chỉ là bản ghi. Nhưng cậu ta vẫn đến lớp, vẫn ngồi vào chỗ, vẫn gục đầu trên tay cho hết buổi, vì lựa chọn khác là gì? Đi đâu, khi cậu ta cũng là một trong bốn mươi mốt người đã chết?
Minh mở sổ, viết:
"Ngày 24. Vòng lặp hành vi.
Xác nhận: lớp 12A3 lặp lại hành vi theo chu kỳ tuần. Cùng ngày trong tuần = cùng lời nói, cùng hành vi, cùng thứ tự, sai số dưới 10 giây.
Bằng chứng: 1. Tường Vy kể cùng câu chuyện ma thứ Tư tuần trước, word-by-word. 2. Diệp Chi nói cùng câu 'sáng nay trời mát ha' vào 7:25. 3. Gia Huy: gật đầu → đặt cặp → mở vở, ba lần liên tiếp ba thứ Tư. 4. Bữa trưa: cùng món (đậu phụ, canh bí, thịt kho) dù không có trong thực đơn căn-tin hôm nay. 5. Quốc: gãi đầu + ngáp phút 15 tiết 4, hai tuần liên tiếp.
Kết luận: vòng lặp không chỉ giữ HS. Nó tái tạo hoàn chỉnh một tuần học, từ lời nói, hành vi, phản xạ, đến thực đơn bữa ăn. HS không đang sống. Họ đang phát lại.
Ngoại lệ: Thiên Nam không lặp. Hắn ngủ ở vị trí khác nhau mỗi tuần. Hắn biết, vì thế hắn thoát khỏi vòng lặp hành vi.
Câu hỏi: TH có lặp không? Hay ông ta điều khiển vòng lặp từ bên ngoài? Nếu TH cũng lặp → ai kiểm soát?
Câu hỏi phụ: tôi có lặp không? Tôi nói 'ghê' ở đúng thời điểm tuần trước. Phải ý thức hơn."
Cậu đóng sổ. Đứng dậy. Hành lang tầng bốn vắng, lạnh, đèn huỳnh quang sáng trắng đều. Sàn sạch. Cửa lớp đóng. Không tiếng nào, không bước chân nào. Bốn mươi mốt người vừa ở đây mười phút trước, bây giờ biến mất, như mỗi ngày lúc năm giờ chiều, khi vòng lặp tắt và tầng bốn trở lại thành hành lang trống mà camera ghi nhận.
Minh đứng giữa hành lang. Nhìn cửa lớp. Khe cửa kính phản chiếu bóng cậu, mờ ở rìa, rõ ở giữa, như một bức ảnh chụp sai nét. Cậu giơ tay. Bóng trong kính giơ tay chậm hơn nửa nhịp, hoặc cậu tưởng vậy.
Sáng mai, bảy giờ, bốn mươi mốt bóng người sẽ xuất hiện trở lại. Gia Huy sẽ gật đầu, đặt cặp, mở vở. Tường Vy sẽ vẫy tay, hỏi bài tập. Diệp Chi sẽ ngẩng lên, cười, nói "sáng nay trời mát ha."
Và cậu sẽ ngồi giữa họ, biết tất cả chỉ là bản phát lại, nhưng vẫn ngồi. Vì bản phát lại là tất cả những gì còn lại của bốn mươi mốt con người đã chết.