Mất
Thứ Ba tuần mười. Minh đếm lúc 7:05: ba mươi mốt bàn có người ngồi. Mười bàn trống. Ba ghế mới biến mất so với hôm qua, và Minh không biết ai vừa mất vì cậu không kịp nhớ tên tất cả ba mươi bốn người hôm trước.
Vòng lặp không thông báo khi ai đó ra đi. Không có tiếng chuông, không có ánh sáng tắt, không có dấu hiệu. Chỉ có một cái bàn ít hơn, một cái ghế ít hơn, một khoảng trống nhiều hơn. Và không ai trong lớp nhìn vào khoảng trống đó. Không ai thắc mắc. Đó là cách vòng lặp hoạt động: nó không chỉ xóa người, nó xóa luôn ký ức về người đó, luôn cả cái lỗ họ để lại.
Mùi sông đậm hơn hôm qua. Không còn loãng. Nặng, ẩm, bám vào quần áo khi ngồi trong lớp, vào tóc, vào gáy áo. Kiểu mùi mà nếu hít lâu sẽ quen, nhưng khi ra khỏi phòng rồi quay lại, nó đập vào mặt như bước vào phòng tắm đóng kín sau trận mưa. Minh nhìn góc cửa sổ: vệt ẩm đã lan rộng bằng cuốn vở mở, sẫm màu hơn, bóng hơn, viền loang không đều. Nước không đọng thành vũng nữa, nó ngấm vào gỗ, biến sàn thành màu nâu đen ở đó, như vết bỏng chậm.
Thiên Nam không có mặt trong lớp. Minh nhìn ghế bàn mười, hàng cuối dãy trái. TN thường ngồi đó, một mình, im lặng, góc phòng không ai để ý. Hôm nay ghế vẫn còn (chưa biến mất cùng chủ nhân), nhưng TN không ngồi. Có thể cậu ta ở trên mái nhà kho cũ, hoặc ở đâu đó trong khoảng trống giữa 7h và 17h mà Minh không biết. Hoặc TN mờ đến mức không thể ngồi trong lớp nữa mà không bị vòng lặp bỏ qua như bỏ qua một vệt bụi.
Thầy Hoàng vào lớp lúc 7:15. Ông quét mắt qua lớp, và lần đầu tiên trong mười tuần Minh ở đây, ông đếm. Minh biết vì ông nhìn từ bàn đầu đến bàn cuối, dừng ở mỗi khoảng trống nửa giây, rồi nhìn xuống sổ trên bàn. Sổ da nâu không mở, nhưng ngón tay ông đặt trên bìa, ấn nhẹ, như đang đọc bằng xúc giác.
Ba mươi mốt. Mười người mất trong mười tuần. Tốc độ nhanh hơn so với những gì Thầy Hoàng từng giữ: 1978 giữ 7 em trong 3 năm (không mất ai), 1998 giữ 3 em trong 5 năm, 2005 giữ 1 em trong 12 năm. Bốn mươi mốt em, mười tuần, đã mất mười. Ông không giữ nổi.
Tiết Toán hôm nay, Thầy Hoàng giảng đúng. Hệ số đúng, bước giải đúng, kết quả đúng. Ông đã sửa lỗi hôm qua, hoặc vòng lặp đã tự điều chỉnh. Nhưng giọng ông mệt hơn, chậm hơn nửa nhịp so với tuần trước, và ở phút thứ 30, ông dừng giảng năm giây để uống nước. Ông chưa bao giờ uống nước giữa tiết.
Giờ ra chơi, Minh ra sân sau kiểm tra nắp hầm. Vệt nước đã lan rộng hơn: không chỉ rỉ ở mép nắp, mà cả ở nền đất xung quanh, vòng tròn ẩm đường kính chừng hai mét. Cỏ trong vòng tròn vàng, héo, nằm rạp xuống đất. Nắp bê tông vẫn đậy nhưng mặt trên ướt, nước thấm ngược lên từ dưới qua khe. Minh chạm tay vào nắp: lạnh, và rung nhẹ, rung ở tần số rất thấp, gần như không cảm nhận được nếu không tập trung. Như có dòng chảy ngay bên dưới, đập vào mặt dưới nắp bê tông.
Cậu đứng dậy, lau tay. Nhìn quanh. Sân sau vắng, cây bàng rụng lá vàng rải trên nền gạch nứt, nhà kho cũ im lìm dưới nắng loãng. Một con mèo hoang nằm trên bức tường rào, nhìn Minh, rồi nhìn nắp hầm, rồi nhảy đi. Không ai xuống đây trừ cậu. Không ai biết nước đang dâng trừ cậu, Gia Huy, và có lẽ Thầy Hoàng.
Minh lên lại mái nhà kho, tìm Thiên Nam. Mái trống. Gió nhẹ, tôn cũ kêu lọc xọc. Không có dấu hiệu TN đã ở đây sáng nay: không có vết ngồi trên lớp bụi mỏng, không có chai nước (TN thỉnh thoảng mang theo dù không uống), không có gì. Minh gọi nhỏ: "Thiên Nam." Không ai trả lời.
Cậu ngồi ở mép mái, chỗ TN thường ngồi, nhìn xuống sân. Học sinh lớp khác đi ngang, cười nói, ném bóng, bình thường. Không ai biết tầng bốn có mùi sông, nước đang rỉ lên từ lòng đất, và ba mươi mốt người chết đang ngồi trong lớp lặp lại cuộc sống của mười bảy tháng trước.
Minh chờ năm phút. TN không đến. Cậu xuống.
Buổi chiều, Diệp Chi làm điều mà Minh không ngờ.
Tiết ba, cô đang viết bài, rồi dừng. Đặt bút xuống. Nhìn quanh lớp, chậm, từ trái sang phải, mắt dừng ở mỗi bàn trống. Minh quan sát từ ghế cạnh. Cô đếm. Không phải đếm người, cô đếm bàn trống. Một, hai, ba, môi cô mấp máy theo mỗi khoảng trống, mười lần.
Rồi cô quay sang Minh.
– Mười cái bàn trống, cô nói, giọng nhẹ nhưng chắc. Không phải câu hỏi.
Minh nhìn cô. Trong chín tuần trước, không ai trong lớp nhận ra bàn trống. Không ai đếm. Vòng lặp xóa nhận thức về mất mát, về khoảng trống, về sự vắng mặt. Diệp Chi vừa nhìn thấy thứ mà vòng lặp không muốn cô nhìn thấy.
– Mày biết hồi đầu năm có bao nhiêu không? Minh hỏi.
Diệp Chi nhăn trán. Năm giây im lặng. Rồi:
– Bốn mươi mốt. Mình nhớ. Bốn mươi mốt người.
Minh không sửa. Cậu gật. Diệp Chi nhìn xuống vở, rồi nhìn lại Minh.
– Mình không biết tên ai mất, cô nói, giọng bình tĩnh nhưng có một rung động nhỏ ở cuối câu, kiểu người đang cố giữ thứ gì đó không rơi. Mình chỉ biết bàn ít hơn. Và không ai nhận ra.
– Trừ mày, Minh nói.
– Và cậu.
Im lặng. Tiếng phấn vẽ trên bảng, tiết Vật lý, giáo viên là bóng dáng mờ phía trước lớp kèm âm thanh giảng bài, không phải người thật. Tường Vy cười ở dãy bên kia, câu chuyện cũ, giọng đều. Nhưng Minh để ý: Tường Vy nhìn về phía bàn trống cạnh mình một giây, rồi quay đi, rồi nhìn lại, rồi quay đi. Lặp ba lần trong hai phút. Như thể vòng lặp đang cố xóa cái nhìn đó mà không xóa nổi.
Gia Huy ngồi bàn đầu, sách mở, không đọc. Mắt cậu ta nhìn thẳng phía trước, nhưng không nhìn bảng. Nhìn bức tường phía sau bảng, hoặc nhìn xuyên qua tường, vào thứ gì đó Minh không thấy. Tay cậu ta đặt trên bàn, ngón cái gõ nhẹ vào mặt gỗ, không đều, không có nhịp. Gia Huy sợ. Minh nhận ra vì cậu đã nhìn Gia Huy đủ lâu để biết: khi Gia Huy bình tĩnh, tay cậu ta nằm yên; khi Gia Huy lo, ngón cái gõ.
– Cậu biết chuyện gì đang xảy ra, Diệp Chi nói.
Không phải câu hỏi. Phát biểu.
– Tao biết, Minh nói.
– Cậu sẽ nói cho mình?
Minh nhìn cô. Mắt Diệp Chi không sợ. Không lo lắng. Chỉ có sự tập trung, kiểu người đã chờ đợi câu trả lời rất lâu và biết nó sẽ không dễ nghe.
– Sẽ nói. Nhưng không phải ở đây.
Diệp Chi gật. Quay lại viết bài. Bút chì di chuyển trên giấy, đường nét vẫn không có đích, nhưng hôm nay tay cô ấn mạnh hơn, nét đậm hơn, như thể cô đang viết thứ gì đó cho chính mình mà chưa đọc được.
Giờ ra chơi chiều, Minh tìm Thiên Nam lần nữa. Lần này cậu lên mái nhà kho, và TN ở đó.
Hoặc phần còn lại của TN ở đó.
Cậu ta ngồi ở mép mái, lưng dựa tường, chân duỗi ra. Từ thắt lưng trở xuống gần như trong suốt, ánh sáng chiều xuyên qua đùi và bắp chân của cậu ta, tạo bóng mờ nhạt trên tôn. Từ thắt lưng trở lên rõ hơn, nhưng đường viền vai và cổ nhòe, như bức ảnh chụp bị rung tay.
– Tao tìm mày sáng nay, Minh nói.
– Tao biết. TN không quay đầu. Sáng nay tao không giữ được hình đủ lâu để ngồi trong lớp. Vào rồi lại mất, kiểu bật đèn rồi cúp điện. Lần thứ ba thì tao thôi, lên đây nằm.
– Mày còn bao lâu?
TN nhìn bàn tay mình. Bàn tay phải còn rõ nét, nhưng ngón út và ngón áp út trong suốt đến mức Minh thấy được vân tôn xám phía dưới.
– Không biết. Một tuần. Có thể ít hơn.
Im lặng. Gió thổi qua mái, tôn kêu lách cách. TN hít vào, thở ra, và tiếng thở của cậu ta nhẹ hơn bình thường, như thể phổi cũng đang mỏng dần.
– Nước đang lên, Minh nói. Từ dưới hầm. Vòng lặp sai nhịp. Mười người mất.
– Tao biết. TN nghiêng đầu, nhìn Minh. Tao nghe nước. Ban đêm, khi không ai ở trường, tao nghe nước chảy ở dưới sàn. Không phải ống nước. Tiếng sông. Giống tiếng sông hôm tao chết.
Minh không nói gì. TN tiếp:
– Mày mở nắp hầm, và thứ ở dưới bắt đầu thở. Nó ngủ lâu rồi. Bây giờ nó tỉnh.
– Thứ gì?
– Tao không biết. Nhưng nó không phải Thầy Hoàng. Và nó muốn lên.
Minh gật. Đứng dậy, phủi bụi tôn trên quần. Nhìn TN lần nữa. Ánh nắng xuyên qua vai trái cậu ta, tạo một vệt sáng trên sàn mái mà đáng lẽ không có.
– Tao sẽ nói cho Diệp Chi, Minh nói.
TN gật, chậm.
– Nên nói. Cô ấy xứng đáng biết.
Minh leo xuống mái. Không ngoái lại.
Cuối buổi chiều, Minh đi ngang phòng Thầy Hoàng ở dãy nhà công vụ. Đèn sáng. Cửa khép. Cậu không dừng, không gõ cửa, chỉ nhìn vào qua khe hở. Thầy Hoàng ngồi ở bàn, sổ da nâu mở trước mặt, bút cầm trên tay nhưng không viết. Ông nhìn trang sổ, bất động, và vai ông hơi cúi xuống theo cách Minh chưa thấy trước. Không phải tư thế giảng bài, không phải tư thế canh gác. Tư thế của người mệt mỏi, kiểu mệt không liên quan đến giấc ngủ.
Minh đi tiếp. Xuống cầu thang. Ra cổng.
Trên đường về, cậu mở sổ ghi chép. Viết:
"Tuần 10, Thứ Ba. 31 HS (mất thêm 3 từ hôm qua). Nước rỉ rộng hơn, nắp hầm rung. DC đếm bàn trống: 10. DC nhớ lớp có 41 người. DC hỏi sự thật, Minh hứa sẽ nói (không phải ở lớp). TH đếm lớp lần đầu, vai cúi."
"Vấn đề: nói cho DC = cho cô biết cô đã chết. GH cảnh báo 'đừng nói'. TN sắp biến mất. Vòng lặp hỏng. Nước dâng. Tao không có nhiều thời gian."
Về đến nhà trọ, cậu tắm trước (mùi sông bám vào da cả ngày, bây giờ cậu phải tắm mỗi tối thay vì mỗi sáng), rồi ngồi xuống bàn.
Cậu nhìn tường điều tra. Bốn mươi hai vòng tròn đỏ, nhưng mười vòng trong số đó bây giờ nên bị gạch bỏ, vì mười người đã biến mất mà cậu không biết chính xác ai. Cậu lấy bút đỏ, đánh dấu hỏi bên cạnh mười cái tên cậu không chắc, rồi bước lùi, nhìn toàn cảnh.
Tường điều tra bắt đầu giống bức tường của cha. Cùng kiểu vòng tròn, cùng kiểu dây nối, cùng kiểu câu hỏi treo lơ lửng không có đáp án. Cha đi đến cuối tường điều tra của mình và chết. Toàn cũng vậy. Minh nhìn tường và tự hỏi liệu cậu có đang đi trên cùng con đường, hay cậu đã đi xong từ lâu, trên xe buýt mất phanh mười bảy tháng trước, và tất cả những gì xảy ra sau đó chỉ là quán tính của một cơ thể chưa chịu dừng lại.
Điện thoại rung. Tin nhắn từ Diệp Chi.
"Ở đâu thì nói được?"
Minh nghĩ mười giây.
"Quán phở đầu hẻm. Mai. 6 giờ sáng."
Ngoài trường. Ngoài giờ vòng lặp. Nơi không ai nghe, không ai thấy, không ai can thiệp. Nếu Diệp Chi tồn tại ở đó, nếu cô đến được, thì đó là bằng chứng rằng cô không hoàn toàn thuộc về vòng lặp nữa. Và nếu cô không đến, thì Minh sẽ biết giới hạn nằm ở đâu.
Cậu đặt điện thoại xuống, nhìn hạc giấy xanh nhạt trên đầu tủ. Con hạc DC gấp trên xe buýt, cánh phải chưa xong, đường gấp lệch, giấy ố vàng sau mười bảy tháng dưới nước rồi trên giá sắt. Nếu ngày mai DC đến quán phở, cậu sẽ nói cho cô nghe mọi thứ. Về xe buýt. Về vòng lặp. Về tầng hầm. Về vết khắc. Về con hạc này. Và về thứ cô sẽ phải đối mặt khi biết sự thật: rằng cuộc sống mỗi ngày ở lớp 12A3, chai nước, bút chì, vở vẽ, tiếng cười của Tường Vy, tất cả chỉ là hình chiếu của một ngày tháng Mười mà không ai trong số họ sống sót.
Ba phút sau, Diệp Chi trả lời:
"Mình sẽ đến."
Minh đặt điện thoại úp xuống bàn. Nằm xuống. Nhắm mắt. Và chờ ký ức đêm nay đến, đoạn tiếp theo của cuộn phim mà ai đó đang tua cho cậu xem, từng khung hình, từng khung hình, cho đến khi cậu nhớ hết.