Những thứ không khớp
Thứ Năm. Minh quyết định chuyển từ quan sát sang hành động.
Cậu đến trường sớm hơn thường lệ, sáu giờ bốn mươi lăm, khi sân trường mới chỉ có bảo vệ và vài cô lao công. Cổng phụ mở, hành lang tầng một vắng, đèn chưa bật hết. Minh đi thẳng đến phòng giáo vụ.
Cửa khóa. Dĩ nhiên.
Nhưng cậu không định vào bây giờ. Cậu chỉ cần biết: khóa loại gì, cửa mở hướng nào, có camera trước phòng không. Ba mươi giây quan sát, ghi nhận, đi tiếp.
Khóa cơ, chìa thường. Không camera trước phòng. Cửa mở vào trong. Giờ hành chính: 7:00-16:30.
Cậu lên tầng bốn. Hành lang trống, sạch, lạnh, im. Lớp 12A3 cửa đóng. Minh đi ngang, không dừng, mắt quét dọc trần: hai camera an ninh, một ở đầu hành lang gần cầu thang, một ở giữa đoạn quẹo. Cả hai đều gắn cố định trên giá sắt.
Minh nhìn kỹ hơn.
Camera đầu hành lang, ống kính hướng về phía cầu thang. Góc quay bao phủ đoạn từ bậc thang đến khoảng ba phòng đầu tiên. Đúng.
Camera thứ hai, giữa đoạn quẹo, ngay khu vực lớp 12A3. Ống kính hướng... lên trần.
Minh dừng lại. Nhìn lại. Camera gắn ở vị trí đúng, giá sắt đúng, dây cáp đúng. Nhưng đầu quay, nghiêng lên khoảng sáu mươi độ, nhìn thẳng lên mảng trần trắng. Không quay xuống hành lang. Không quay về phía các phòng học.
Ai đó đã chỉnh camera lên trần. Có chủ ý.
Không phải hỏng, nếu hỏng, bộ phận kỹ thuật sẽ sửa. Đây là hướng được chỉnh thủ công và để nguyên.
Minh rút điện thoại. Chụp góc camera, hai kiểu: một tổng thể cho thấy vị trí gắn, một zoom vào đầu quay cho thấy hướng ống kính.
Cậu nhìn dọc hành lang. Sáu giờ năm mươi sáng, không một bóng người. Và im. Im đến mức cậu nghe được tiếng máy bơm nước từ tầng một, nghe được gió xuyên qua khe cửa sổ đóng. Im hơn bình thường cho một hành lang trường học, dù sáng sớm.
Minh quay bước. Xuống cầu thang. Không chạy, nhưng cũng không chậm hơn mức cần thiết.
Bảy giờ. Lớp học bắt đầu.
Mọi thứ bình thường, Tường Vy đến lúc bảy giờ mười lăm, Gia Huy bảy giờ hai mươi, cùng pattern không lệch. Minh ngồi vào chỗ, Diệp Chi cười chào.
– Sáng.
– Sáng.
Cô mở vở, ghi ngày tháng ở góc trang. Nét chữ tròn, nghiêng phải. Minh liếc, cô ghi "Thứ Năm" nhưng dừng ở dòng ngày tháng. Không ghi. Ngòi bút treo trên giấy hai giây, rồi cô viết tiếp bài khác, bỏ qua dòng ngày.
Cô không nhớ hôm nay ngày bao nhiêu.
Chi tiết nhỏ. Minh ghi nhận. Cậu nhớ: cha nói rằng những chi tiết nhỏ nhất thường là manh mối lớn nhất, vì không ai bận tâm che giấu chúng.
Tiết một. Tiết hai. Minh chờ, đợi giờ ra chơi để hành động.
Giờ ra chơi thứ nhất, mười giờ, Minh không xuống sân. Cậu đi lên thư viện.
Thư viện trường Minh An nằm ở tầng ba, phía đối diện khu lớp học. Phòng rộng, kệ sách gỗ cũ, mùi giấy ẩm. Thủ thư, một bà ngoài năm mươi, tóc bạc búi thấp, ngồi sau quầy đọc báo.
– Em tìm gì?
– Dạ, em muốn xem kỷ yếu. Kỷ yếu năm trước ạ.
Bà thủ thư nhìn cậu qua mắt kính. Tay phải vẫn giữ tờ báo, ngón cái kẹp giữa hai trang, dấu hiệu không muốn bị gián đoạn lâu.
– Kỷ yếu à? Năm ngoái không in kỷ yếu.
– Vì sao ạ?
Bà nhún vai:
– Không biết. Trường nói không in thì không in. Có năm in, có năm không. Chuyện thường.
Giọng bà phẳng, không thắc mắc. Như thể "năm ngoái không in kỷ yếu" là chuyện hiển nhiên không cần giải thích.
– Còn năm trước nữa thì sao? Kỷ yếu khóa cũ?
Bà chỉ góc kệ phía trong:
– Kệ cuối, ngăn dưới. Có mấy cuốn từ 2015 về trước.
Minh đi vào. Kệ cuối, bụi dày, ánh sáng yếu, mùi ẩm mốc của giấy lâu năm không ai đụng. Cậu ngồi xổm, kéo từng cuốn ra: kỷ yếu 2015, 2013, 2010, 2008. Gáy sách ố vàng, bìa cứng có chỗ bong tróc. Mở, ảnh lớp, tên học sinh, lời nhắn giáo viên, ảnh hoạt động ngoại khóa. Bình thường. Mỗi cuốn là một năm trọn vẹn: khai giảng, hội trại, lễ tốt nghiệp, nước mắt và nụ cười.
Không có cuốn nào từ 2016 trở đi. Khoảng trống trên kệ, bụi phủ đều, không có dấu kéo mới.
Không in. Hay in rồi bị thu hồi?
Minh kiểm tra mặt sau kệ. Không có gì. Cậu đứng dậy, đi dọc các ngăn, tìm xem có tủ lưu trữ riêng không. Một tủ sắt góc phòng, khóa. Không thuận tay phá, và không nên liều lĩnh ở đây.
Minh lật qua kỷ yếu 2015. Ảnh các lớp, A1, A2, A3, B1, B2. Năm lớp khối 12. Lớp A3 có ảnh rõ ràng, bốn mươi mấy khuôn mặt. Giáo viên chủ nhiệm: Nguyễn Thị Hà.
Không phải Thầy Hoàng.
Cậu lật tiếp sang trang giáo viên toàn trường. Tìm tên "Hoàng Minh Đức."
Không có.
Năm 2015, Thầy Hoàng không có mặt trong kỷ yếu.
Nhưng cha, trong ghi chép, viết rằng thầy đã dạy ở trường "suốt nhiều năm." Nhiều năm. Vậy tại sao kỷ yếu 2015 không có tên ông?
Minh đặt cuốn kỷ yếu lại. Đứng dậy.
– Cảm ơn bác.
Bà thủ thư gật đầu, không ngẩng lên.
Minh ra khỏi thư viện. Đứng ở hành lang tầng ba, nhìn xuống sân qua lan can. Học sinh tầng dưới chạy nhảy, nói cười. Bình thường. Sống.
– Tìm thấy gì hay không?
Giọng phía sau. Minh quay lại.
Phạm Gia Huy đứng cách cậu ba bước. Cặp sách đeo vai, tay bỏ túi quần. Mỉm cười, kiểu mỉm cười lịch sự, đo lường.
– Thấy cậu đi thư viện. Tò mò.
Minh nhìn Huy. Khuôn mặt điềm tĩnh, không có gì gọi là đe dọa. Nhưng cậu ta ở đây, đúng lúc Minh vừa ra khỏi thư viện. Trùng hợp, hay theo dõi?
– Tìm sách tham khảo.
– Sách gì?
– Lịch sử địa phương.
Huy nhướn mày nhẹ:
– Lịch sử địa phương. Hay.
Im lặng. Hai người nhìn nhau.
– Cậu thích tìm hiểu mọi thứ nhỉ.
Giọng Huy bình thường. Thân thiện. Nhưng dưới lớp thân thiện đó, Minh nghe thấy thứ gì khác. Không phải đe dọa. Gần hơn với... dọ dẫm. Xem cậu biết đến đâu.
– Thói quen.
– Thói quen tốt.
Huy cười. Vỗ vai Minh, nhẹ, tự nhiên.
– Cần gì nói tôi. Tôi quen mấy bác thư viện, muốn mượn gì cũng được.
Rồi hắn đi. Bước chân đều, không vội. Không quay đầu. Bóng lưng thẳng, cặp sách không đung đưa, kiểm soát từng cử động, ngay cả khi đi bộ một mình trên hành lang vắng.
Minh nhìn theo cho đến khi Huy rẽ vào cầu thang. Ngón tay siết vào quai ba lô.
Hắn đến đúng lúc tôi tìm kỷ yếu. Có thể trùng hợp, hắn cũng có thể đi thư viện. Nhưng hắn hỏi tôi tìm gì. Hắn quan sát phản ứng khi tôi nói "lịch sử địa phương." Hắn đề nghị giúp, đề nghị kiểm soát nguồn thông tin tôi có thể tiếp cận.
Nếu hắn chỉ tò mò, hắn sẽ hỏi thẳng. Kiểu lớp trưởng quan tâm bạn mới. Nhưng hắn không hỏi thẳng, hắn vòng, hắn dọ, hắn cung cấp đường dẫn để xem tôi đi theo hay không.
Không phải bạn bè. Đây là canh gác.
Giờ ra chơi thứ hai. Sân trường.
Minh ngồi ở băng ghế đá, giả vờ ăn bánh mì. Gần đó, hai nam sinh lớp 12B1 đang nói chuyện. Minh để tai lắng nghe, rồi đợi đúng lúc im lặng, bước đến.
– Ê, cho hỏi chút.
Hai cậu nhìn lên:
– Gì?
– Tao mới chuyển đến. Lớp 12A3. Tao muốn hỏi — lớp A3 có ai quen mấy bạn lớp khác không? Tao thấy lớp tao ít giao lưu.
Cậu tóc ngắn nheo mắt:
– 12A3 á?
– Ừ. Tầng bốn.
Hai cậu nhìn nhau. Cậu kia, tóc dài hơn, đeo kính, lắc đầu chậm:
– 12A3... Có mà... tao biết có lớp A3. Nhưng mà...
Cậu ta dừng lại. Nhíu mày, như cố nhớ gì đó đang tuột khỏi đầu.
– Mày nhớ ai trong lớp A3 không? — cậu tóc ngắn hỏi bạn.
– Không. Lạ thiệt. Tao biết có lớp đó, nhưng tao... không nhớ mặt ai hết.
– Tao cũng vậy.
Cậu tóc ngắn quay sang Minh, cười gượng:
– Kỳ ghê. Chắc tại lớp mày ở tầng bốn, tụi tao ít lên. Hỏi mấy đứa cùng tầng chắc biết hơn.
– Tầng bốn chỉ có lớp tao.
– Hả? Thiệt á?
Cả hai ngẩn ra. Cậu tóc dài gãi đầu:
– Ủa, tầng bốn chỉ có một lớp? Sao kỳ vậy? Tao tưởng... — cậu ta nhíu mày, miệng mở rồi đóng lại. Có gì đó vướng ở đầu lưỡi mà nói không ra.
– Thôi, chắc tao nhầm. Tao không rành mấy cái trên đó.
Cậu tóc ngắn phụ họa:
– Ừ, tầng bốn xa lắm. Tao ba năm chưa lên bao giờ.
Ba năm. Học cùng trường ba năm mà chưa lên tầng bốn một lần. Minh gật đầu, cảm ơn, bước đi. Không hỏi thêm, không muốn bọn họ nhớ cuộc trò chuyện này quá lâu.
Không rành. Không nhớ. Không biết.
Minh ngồi lại băng ghế đá. Nhìn sân trường, hàng trăm học sinh đi qua đi lại. Một ngôi trường bình thường, hoạt động bình thường. Và trên tầng bốn, bốn mươi mốt con người tồn tại trong cùng không gian vật lý, cùng đồng phục, cùng sân, cùng giờ ra vào, mà không một ai bên ngoài nhớ được mặt họ.
Không phải ghét. Không phải tránh. Là không nhận thức được. Như vùng mù trên võng mạc, thông tin ở đó nhưng não bỏ qua.
Đây không phải ít giao lưu. Đây là bị xóa khỏi nhận thức tập thể.
Câu hỏi: ai xóa? Bằng cơ chế gì? Và tại sao Minh, người vừa chuyển đến, lại không bị ảnh hưởng?
Hay cậu bị ảnh hưởng, chỉ là chưa nhận ra?
Chiều. Tiết cuối kết thúc.
Minh không về ngay. Cậu đi quanh trường, vào khu hành chính, giả vờ hỏi đường nhà vệ sinh. Đi ngang phòng giáo vụ, cửa mở, cô thư ký đang sắp xếp hồ sơ.
– Cô ơi, em xin lỗi — em có thể xem danh sách lớp em không? Lớp 12A3. Em muốn ghi lại tên mấy bạn để liên hệ.
Cô thư ký ngẩng lên. Ánh mắt, lại cái liếc nhỏ, thoáng, giống lần đầu.
– Em chờ chút.
Cô quay lại máy tính. Gõ gì đó. Nhíu mày.
– 12A3... Em ơi, trong hệ thống không hiện lớp em.
– Sao ạ?
– Để cô kiểm tra lại.
Cô gõ thêm. Cuộn trang. Nhìn.
– Kỳ thiệt. Không có. Để cô hỏi lại anh Bình bên IT.
– Không sao đâu cô. Chắc hệ thống lỗi. Em hỏi thầy chủ nhiệm cũng được.
Minh cười, lùi ra. Không muốn gây chú ý thêm. Cô thư ký nhìn theo cậu, lần này ánh mắt kéo dài hơn bình thường. Không phải nghi ngờ. Gần hơn với... bối rối. Như thể cô biết có lớp đó, cô viết phiếu nhập học cho Minh vào đúng lớp đó, nhưng hệ thống nói không.
Minh ra khỏi phòng. Đi lên cầu thang.
Hệ thống điện tử: không có 12A3. Kỷ yếu: không in từ năm ngoái. Bảng tin: không nhắc. Website: không liệt kê. Camera tầng 4: chỉnh lên trần. Học sinh lớp khác: không nhớ. Giáo vụ: bối rối khi tra.
Nhưng lớp vẫn ở đó. Mỗi ngày. Bốn mươi mốt người. Học bài, cười đùa, ăn trưa.
Lớp này tồn tại bên ngoài hệ thống. Không phải bị lỗi, mà bị tách ra.
Tối. Nhà trọ.
Minh ngồi trước bàn. Sổ tay mở. Cậu viết:
Ngày 5. Tổng hợp.
1. Lớp 12A3 không có trong dữ liệu điện tử, giấy tờ, hay nhận thức của người ngoài.
2. Camera tầng 4 bị chỉnh, có chủ ý che giấu.
3. Thầy Hoàng dạy lớp này nhưng không xuất hiện trong kỷ yếu 2015.
4. Phạm Gia Huy đang theo dõi tôi. Canh giữ thông tin.
5. Vũ Thiên Nam biết điều gì đó. Chưa tiếp cận.
Bước tiếp theo:
— Tiếp cận Thiên Nam (ưu tiên 1)
— Tìm hồ sơ giấy lớp (ưu tiên 2)
— Mở hộp di vật cha (ưu tiên 3, cần chuẩn bị tâm lý)
Cậu đóng sổ. Nhìn hộp các-tông trên kệ. Vẫn chưa mở.
Không phải cậu sợ. Mà là cậu biết, khi mở hộp đó ra, cậu sẽ không thể dừng lại. Những gì cha tìm thấy sẽ kéo cậu sâu hơn. Và cậu muốn biết thêm trước, để khi đọc ghi chép của cha, cậu có thể so sánh. Xem cha biết đến đâu. Xem có gì cha không biết mà cậu đã thấy.
Đêm xuống. Minh đi tắm, nước lạnh. Lần này cậu không nhìn gương, bước ra, lau khô, mặc đồ.
Ngồi trước bàn thêm mười phút, cậu vẽ sơ đồ trên giấy nháp. Ở giữa: "12A3." Xung quanh, các mũi tên: "không có trong dữ liệu," "camera tránh," "người ngoài không nhớ," "kỷ yếu biến mất," "Gia Huy canh giữ," "Thiên Nam biết." Hai yếu tố cậu gạch đỏ: "Thầy Hoàng, không già" và "Cha, chết sau khi điều tra."
Hai điểm đỏ đó, nếu kết nối, tạo thành kết luận mà Minh chưa sẵn sàng viết ra. Chưa phải vì thiếu bằng chứng. Mà vì kết luận đó có nghĩa: người giết cha cậu liên quan đến ngôi trường này. Và Minh đang ngồi học ngay trong vùng kiểm soát của kẻ đó.
Cậu gấp tờ giấy. Bỏ vào túi trong ba lô, không để trên bàn.
Nằm trên giường, mắt mở, nghe tiếng sóng. Trần nhà trắng. Vết ẩm góc phải, hôm nay trông rộng hơn hôm qua, nhưng có lẽ chỉ là ánh sáng.
Ngày mai. Thiên Nam.
Cậu nhắm mắt. Và lần này, không có tiếng nước. Không có giấc mơ. Chỉ có bóng tối sâu, đều, im ắng tuyệt đối, như đáy sông vào ban đêm khi nước đã nuốt hết mọi âm thanh.