Chọn

Diệp Chi vào lớp lúc 6:58, hai phút trước khi vòng lặp mở. Minh đã ngồi ở bàn cuối, sổ ghi chép mở sẵn, bút trong tay nhưng chưa viết. Cậu nhìn cô đi qua cửa, bước chân nhẹ, tóc buộc thấp, áo đồng phục trắng. Cô ngồi xuống bàn mình, bàn đầu dãy cửa sổ, đặt cặp, mở vở, nhìn thẳng bảng đen.

Không có gì khác. Từ bên ngoài nhìn vào, Diệp Chi hôm nay giống hệt Diệp Chi mọi ngày: lưng thẳng, vai vuông, bút chì cầm nghiêng 30 độ, ghi bài trước khi thầy giảng. Nhưng Minh biết. Cô không ghi bài mà đang đếm. Mười ghế trống, rải rác quanh lớp, và mắt cô lướt qua từng cái một, chậm, có hệ thống, không biểu cảm. Cô đếm từ trái sang phải, từ hàng đầu về cuối, cách Minh đếm mỗi sáng. Không ai nhìn thấy cô đếm ngoài Minh. Ba mươi mốt khuôn mặt khác trong lớp, nếu bất kỳ ai quay lại nhìn, sẽ chỉ thấy Diệp Chi ngồi đọc sách. Vòng lặp bọc cô trong lớp vỏ quen thuộc, nhưng bên trong, cô đã chọn.

7:00. Chuông reo. Thầy Hoàng bước vào.

Hôm nay, Thứ Tư, lẽ ra là tiết Hóa. Thầy Hoàng viết phương trình lên bảng, phấn trắng trên nền xanh, nét chữ đều. Nhưng Minh nhận ra: tay phải thầy hơi run, phấn lệch ở nét cuối, dấu bằng không thẳng. Lần đầu Minh thấy thầy run tay từ khi vào trường. Chín tuần thầy viết bảng mỗi ngày, nét đều như in, không bao giờ run. Hôm nay phấn lệch.

Thầy quay lại, nhìn lớp, đôi mắt lướt chậm từ bàn đầu đến bàn cuối. Ánh nhìn dừng ở ghế trống cạnh Tường Vy nửa giây, dừng ở chỗ trước đây Thanh ngồi nửa giây nữa, rồi tiếp tục. Khi ánh nhìn lướt qua bàn Minh, Minh nhận ra: thầy không nhìn cậu. Thầy nhìn qua cậu, như nhìn qua tấm kính, vào chỗ nào đó phía sau. Chín tuần trước, Thầy Hoàng nhìn thẳng vào mắt Minh ngay ngày đầu, ánh mắt sắc, đánh giá, biết. Hôm nay thầy nhìn qua. Hoặc thầy mệt. Hoặc thầy không còn sức để nhìn.

Tiết học bắt đầu. Thầy Hoàng giảng phương trình oxy hóa khử. Giọng đều, nhịp chuẩn, ngữ điệu không đổi. Nhưng Minh để ý: lần đầu tiên thầy dừng giữa câu. Dừng ở chỗ "...sản phẩm phản ứng khi..." rồi im hai giây, mắt nhìn bảng, rồi tiếp. Hai giây đó ngắn, không ai khác nhận ra, nhưng đủ để Minh ghi vào sổ: TH dừng giữa bài. 7:12. 2 giây.

Sàn lớp ướt hơn hôm qua. Không phải vũng, chưa phải nước. Ẩm rỉ từ nền. Kiểu ẩm thấm từ dưới lên, bám vào đế giày, để lại vệt mờ khi bước. Hôm Thứ Ba, vũng nước chỉ xuất hiện lúc 17:00 khi vòng lặp đóng. Hôm nay sàn đã ẩm từ sáng. Nước dâng nhanh hơn Minh dự tính.

Mùi sông nhạt hơn hôm qua, nhưng liên tục, không phải từng đợt. Bốn ngày trước, mùi đến rồi đi; hôm nay nó ở đó như một phần không khí, như mùi phấn trắng hay mùi gỗ bàn, bình thường đến mức gần như vô hình. Minh tự hỏi liệu vòng lặp đang cố đồng hóa mùi sông thành một phần lớp học, biến cái bất thường thành bình thường, hay mùi sông mạnh đến mức vòng lặp không thể che giấu nữa.

Giờ ra chơi. Minh ra hành lang. Sàn tầng bốn ẩm, giày để lại dấu mờ trên gạch. Các tầng khác khô. Cậu xuống tầng ba, tầng hai, sàn khô hoàn toàn. Lên lại tầng bốn: ẩm. Ranh giới rõ ràng ở cầu thang giữa tầng ba và tầng bốn, như có ai kẻ một đường vô hình ngang đó.

Gia Huy đứng ở góc hành lang tầng bốn, gần cầu thang, lưng dựa tường, tay cầm điện thoại nhưng không nhìn màn hình. Minh dừng cách ba bước.

– Mày đến sớm hôm nay, Minh nói.

– Sớm hai phút.

– Mày ngửi thấy?

Gia Huy không trả lời ngay. Cậu nhìn xuống sàn, nơi giày cậu để lại dấu ẩm, rồi nhìn Minh.

– Mỗi ngày nặng hơn.

Giọng Gia Huy trầm, nhỏ, không phải giọng của người sợ, mà của người đã sợ quá lâu nên mệt. Ngón cái cậu gõ nhịp vào vỏ điện thoại, ba lần, bốn lần, năm lần, nhịp không đều.

– Diệp Chi hôm nay khác, Gia Huy nói.

Minh không phản ứng. Cậu chờ.

– Cô ấy ngồi đúng chỗ, viết đúng bài, nhưng mắt khác, Gia Huy tiếp. Mắt người biết. Cậu nói gì với cô ấy?

Gia Huy biết. Không phải đoán, biết chắc. Cậu đã quan sát lớp từ ngày đầu tiên, đếm những thay đổi nhỏ, theo dõi ai bắt đầu nhận ra, ai vẫn ngủ trong vòng lặp, ai mờ đi. Gia Huy sống giữa bốn mươi mốt người chết mỗi ngày và sống sót bằng cách đếm.

– Tao nói sự thật, Minh nói.

Im lặng. Gia Huy nhìn Minh bốn giây. Ngón cái ngừng gõ.

– Toàn bộ?

– Toàn bộ. Xe buýt. Vòng lặp. Thầy Hoàng. Tầng hầm. Mười người biến mất. Thiên Nam. Mày.

Gia Huy hít vào. Không phải hít sốc, hít kiểu người chuẩn bị cho cú đấm đã biết trước. Cậu nhìn ra cửa sổ hành lang, nơi sân trường nắng nhạt, cây bàng đứng im, lá không rụng (lá rụng theo mùa, nhưng trong vòng lặp, mùa không chuyển, lá ở yên).

– Cô ấy có mờ không? Gia Huy hỏi.

– Đầu ngón tay. Ngoài trường. Trong lớp thì chưa thấy.

– Giống Thiên Nam.

– Chậm hơn Thiên Nam. Thiên Nam biết từ đầu. Diệp Chi mới biết sáng nay.

– Nhưng cô ấy mạnh hơn, Gia Huy nói, giọng nhỏ, như tự nói. Cô ấy nhận ra lớp khác trước cả cậu nói. Cô ấy nhắn tin ngoài giờ. Cô ấy ngồi ở quán phở lúc 6 giờ sáng.

Minh nhìn Gia Huy. Cậu không ngạc nhiên. Gia Huy biết cả quán phở.

– Mày theo dõi?

– Không theo. Tao thấy. Tao sống ở nhà trọ cách quán phở hai hẻm, Gia Huy nói. Tao đi mua cà phê sáng nay lúc 6:10. Thấy mày ngồi bàn trong. Thấy Diệp Chi bước vào. Hai người ngồi nói chuyện nửa tiếng. Tao đứng ngoài quán bún đối diện, uống cà phê, không vào. Không cần vào.

– Mày biết mà không vào.

– Vào để làm gì? Gia Huy nói. Cậu nói sự thật tốt hơn tao. Tao nói thì cô ấy sẽ hỏi: sao mày biết? Và câu trả lời là: vì tao là đứa duy nhất thoát. Vì tao đạp cửa thoát hiểm hàng mười hai trong khi cả lớp chết đuối. Vì tao sống một năm giả vờ chết để ngồi giữa các cậu. Câu đó, tao không nói được.

Giọng Gia Huy phẳng. Không run, không chùng, nhưng ngón cái gõ lại, nhanh hơn, nhịp không đều.

Minh nhìn sàn hành lang. Vệt ẩm bám theo dấu chân hai người. Nước đã thấm đến giữa hành lang. Sáng qua, chỉ gần phòng học.

– Nước dâng nhanh hơn, Minh nói.

– Tao biết.

– Thiên Nam còn khoảng một tuần. Có khi ít hơn.

Gia Huy không trả lời. Cậu nhìn xuống sàn, nơi nước ẩm bám vào đế giày như lớp mồ hôi lạnh.

– Nếu phá vòng lặp, mọi người biến mất, Gia Huy nói. Tao đã nghĩ về điều đó mỗi đêm từ tháng Mười năm ngoái. Và tao không tìm được câu trả lời.

– Diệp Chi nghĩ khác. Cô ấy nói thứ bên dưới mới là gốc. Phá vòng lặp chỉ là xóa triệu chứng.

Gia Huy nhìn Minh. Lần đầu trong cuộc nói chuyện, mắt cậu có biểu cảm: không phải sợ, không phải hy vọng, mà là thứ gì đó giống sự chú ý. Như người nghe thấy âm thanh lạ trong tiếng ồn quen thuộc.

– Thứ bên dưới, Gia Huy lặp lại.

– Mày ngửi mùi sông. Nước dâng. Vết khắc trên tường hầm: "ĐÃ Ở ĐÂY TRƯỚC." Trước 1975. Trước trường. Trước tất cả.

– Tao biết có thứ gì đó, Gia Huy nói, chậm. Tao nghe tiếng nước vào ban đêm. Từ dưới sàn, từ tường, từ cả cái bồn rửa trong phòng tắm. Không phải nước máy, tiếng nước chảy theo nhịp, như thở, như thứ gì đó đang hít vào, thở ra, phía dưới. Tao nghĩ tao tưởng tượng. Nhưng nó nặng hơn mỗi tuần.

Chuông vào lớp. Gia Huy thẳng người, nhét điện thoại vào túi, bước đi. Dừng lại, quay lại.

– Nếu Diệp Chi đúng, Gia Huy nói, nếu gốc không phải vòng lặp, mà là thứ bên dưới, thì phá vòng lặp không giết ai. Và tao muốn tin điều đó hơn bất kỳ thứ gì tao từng muốn tin.

Cậu bước đi. Minh đứng lại trong hành lang ẩm, đèn huỳnh quang nhấp nháy, ánh sáng trắng lạnh. Giày cậu bám nước, lạnh thấm qua đế, qua tất, vào da chân.

Tiết hai. Thầy Hoàng giảng phản ứng nhiệt phân. Minh không nghe, mắt dán vào sổ ghi chép. Cậu ghi: Thứ GH nghe ban đêm: tiếng nước theo nhịp, như thở. Xác nhận: không chỉ ở trường, cả ngoài trường.

Cậu nhìn lên. Diệp Chi đang ghi bài, tay trái đặt trên bàn, ngón tay dài, bút chì di chuyển đều. Cô không nhìn Minh. Không cần nhìn. Giữa ba mươi mốt người không biết mình chết, hai người biết và một người sống, Diệp Chi ngồi đúng chỗ cô ngồi mỗi ngày, bàn đầu dãy cửa sổ, ghi bài Hóa mà cô sẽ không bao giờ thi, và chọn ở đây.

Minh nhìn ghế của Thiên Nam. Ghế trống. Thiên Nam không vào lớp từ Thứ Ba, cậu nói không giữ hình được. Mái nhà kho, mái tầng năm, hành lang đêm, đó là nơi Thiên Nam còn tồn tại. Trong lớp, giữa ánh sáng và hơi ấm của vòng lặp, cậu mờ quá nhanh. Minh tự hỏi liệu đó là nghịch lý: vòng lặp giữ mọi người tồn tại, nhưng với người đã nhận ra, vòng lặp đốt năng lượng nhanh hơn. Nhớ là cái giá, và vòng lặp tính lãi.

11:45. Giờ ăn trưa. Minh lên mái tầng năm, nơi cậu gặp Thiên Nam ba lần một tuần. Cầu thang tối, hành lang vắng, cửa mái hé. Minh đẩy cửa, bước ra.

Thiên Nam đứng ở rìa mái, lưng quay lại. Hoặc đúng hơn, nửa trên của Thiên Nam đứng ở rìa mái. Từ thắt lưng trở xuống, cậu gần như không còn. Chân phải mờ hoàn toàn, chân trái chỉ còn đường viền nhạt, như bóng in trên bê tông khi nắng gắt. Cánh tay phải cũng bắt đầu nhạt ở khuỷu, trong suốt từ khuỷu đến cổ tay.

Minh dừng ở cửa. Mỗi lần gặp Thiên Nam, phần mờ lại nhiều hơn. Thứ Sáu tuần trước, nửa dưới mờ. Thứ Ba, không ngồi được trong lớp. Hôm nay, Thứ Tư, tay phải bắt đầu mất.

– Tao kể Diệp Chi rồi, Minh nói.

Thiên Nam quay lại. Khuôn mặt cậu vẫn rõ, mắt sáng, môi mỏng, sẹo nhỏ trên trán (va vào cạnh ghế khi xe lật). Từ ngực trở lên, cậu trông như người bình thường. Từ ngực trở xuống, cậu trông như khói.

– Cô ấy thế nào?

– Cô ấy nói: mình biết.

Thiên Nam không ngạc nhiên. Cậu quay lại nhìn sân trường, nơi vài học sinh tầng dưới đang đi bộ qua sân, ba lô trên vai, tiếng cười loáng thoáng.

– Sáng nay tao thử đi xuống cầu thang, Thiên Nam nói. Từ mái xuống tầng bốn. Được nửa đường thì chân phải biến mất. Tao phải dùng tay bám lan can leo ngược lên. Mất hai mươi phút.

Giọng Thiên Nam phẳng, như kể chuyện đi mua đồ. Không sợ, không buồn, chỉ thuật lại. Minh đã quen với cách nói này: Thiên Nam xử lý cái chết của mình bằng sự kiện, không bằng cảm xúc, vì cảm xúc tốn năng lượng mà cậu không còn đủ.

– Còn bao lâu? Minh hỏi.

– Ba, bốn ngày. Có khi ít hơn. Tao cảm được, kiểu như cát trong đồng hồ, nhưng không nhìn thấy bình.

Im lặng. Gió mái nhà thổi qua, ấm, mang mùi nắng và xi măng. Thiên Nam ngồi xuống rìa mái, hai tay (tay trái còn rõ, tay phải mờ từ khuỷu) chống hai bên.

– Tao muốn nói cho cậu một thứ, Thiên Nam nói. Trước khi tao không nói được nữa.

Minh ngồi xuống cạnh, cách một bước.

– Hôm xe lật, Thiên Nam nói, tao ngồi hàng mười. Xe nghiêng sang phải, rồi lộn, rồi nước. Tao bị kẹt dưới ghế trước. Nước dâng nhanh, đục, lạnh, tao không thở được. Cậu biết phần đó.

Minh gật.

– Nhưng trước khi nước lên mặt, Thiên Nam tiếp, tao nhìn xuống. Dưới xe, qua kính vỡ, nước đục nhưng có chỗ trong hơn. Và tao thấy thứ gì đó ở đáy sông. Trắng. Xếp thành hàng. Tao nói với cậu rồi, ở tầng hầm hôm Thứ Sáu.

– Xương, Minh nói.

– Không chắc. Tao chỉ thấy vài giây. Nhưng hôm nay tao nhớ rõ hơn. Vì tao nhớ thêm một chi tiết.

Thiên Nam nhìn Minh.

– Chúng không nằm yên. Chúng sắp xếp. Khi nước dâng, khi xe chìm, chúng di chuyển. Chậm, rất chậm, nhưng tao nhìn thấy. Từ đáy sông, chúng trượt về phía xe. Về phía bọn tao.

Minh không nói. Gió lạnh hơn trên mái, dù nắng vẫn chiếu. Hoặc không phải gió lạnh, mà là thứ Thiên Nam vừa nói đọng lại trong không khí.

– Cậu nghĩ đó là gì? Minh hỏi sau mười giây.

– Tao không biết. Nhưng tao nghĩ nó liên quan đến mùi sông trong lớp. Đến nước dâng ở tầng hầm. Đến cái vết khắc "ĐÃ Ở ĐÂY TRƯỚC." Thứ ở dưới sông và thứ ở dưới trường, có thể cùng một thứ.

Minh ghi vào sổ. Tay cậu viết nhanh, chữ nhỏ, sát dòng. TN nhớ thêm: đáy sông, vật trắng xếp hàng di chuyển về phía xe khi xe chìm. Không tĩnh. Có chủ đích.

– Diệp Chi nói phá vòng lặp chỉ là triệu chứng, Minh nói. Gốc là thứ bên dưới.

– Cô ấy đúng, Thiên Nam nói. Tao ở đây lâu hơn cậu. Tao cảm được nhịp. Vòng lặp không phải lồng, vòng lặp là lớp da. Thứ bên dưới mới là xương.

Thiên Nam đứng dậy. Hoặc nửa trên của cậu đứng, nửa dưới chỉ là vệt nhạt trên nền bê tông.

– Ba ngày nữa tao không còn, Thiên Nam nói. Có khi sớm hơn. Tao muốn cậu biết: tao không hối hận. Tao chọn nhớ, chọn mờ, chọn giúp cậu thay vì ngồi trong vòng lặp ăn cơm trưa. Đó là lựa chọn duy nhất có nghĩa mà tao làm được kể từ khi chết.

Minh nhìn Thiên Nam. Cậu muốn nói gì đó, nhưng không tìm ra từ. Mọi thứ cậu nghĩ ra đều nghe giống lời an ủi, và Thiên Nam không cần an ủi.

– Cậu sẽ không quên tao, Thiên Nam nói. Không phải vì cậu nhớ giỏi. Mà vì tao sẽ ở trong sổ ghi chép của cậu, trang 4 đến trang 47. Bằng chứng, không phải ký ức. Ký ức có thể xóa. Bằng chứng thì không.

Cậu quay đi, bước về phía cửa mái. Mỗi bước, phần mờ lại rung nhẹ, như khói trong gió. Minh nhìn theo cho đến khi Thiên Nam qua cửa, biến mất vào cầu thang tối.

Minh ngồi lại trên mái, một mình, sổ mở trên đùi. Cậu nhìn xuống sân trường: cây bàng, ghế đá, cổng trường, con đường bê tông dẫn ra phố. Từ trên cao, trường Minh An trông bình thường. Một ngôi trường cấp ba, tường vàng, mái ngói, sân rộng, tiếng chuông giữa tiết. Không ai nhìn từ ngoài vào biết rằng dưới nền trường, nước đang dâng, và bốn mươi lăm năm xương cốt đang thức dậy.

Cậu viết dòng cuối trong sổ hôm nay: Thứ Tư tuần 10. Sàn tầng 4 ẩm từ sáng (trước chỉ ẩm lúc vòng lặp đóng). Mùi sông liên tục, không còn từng đợt. TH run tay, dừng giữa bài. TN mất chân phải + khuỷu tay phải, còn 3-4 ngày. DC vào lớp bình thường, đếm ghế. GH biết tao nói DC. GH nghe tiếng nước theo nhịp ban đêm (ngoài trường). TN nhớ thêm: vật trắng đáy sông di chuyển về phía xe. Hai giả thuyết: (1) thứ ở dưới trường = thứ ở dưới sông, (2) nó thu thập.

Cậu đóng sổ. Nhìn bầu trời. Trời trong, nắng nhạt, không mây. Một ngày đẹp ở Sài Gòn vào tháng Mười, loại ngày mà bốn mươi mốt đứa trẻ lẽ ra sẽ ngồi ăn trưa trên sân, tán phét về bài kiểm tra, nhắn tin cho bạn bè ở lớp khác, và quên rằng mình đang sống. Nhưng mười đứa đã biến mất, một đứa đang mờ trên mái, một đứa vừa nhớ mình chết, và phía dưới, sâu hơn bê tông, sâu hơn đất, sâu hơn mọi thứ trường này từng xây, có thứ đang thở.