Nạn Nhân Không Có Quá Khứ

Phạm Kỳ Sơn đến hiện trường lúc sáu giờ sáng.

Cầu Bình Lợi, phía Bình Thạnh, bờ xi măng dẫn xuống sông. Công an quận đã giăng dây vàng, ba người mặc áo bảo hộ đứng dưới chân cầu, bên cạnh thứ được phủ bạt xanh. Nước sông Sài Gòn chảy chậm, lục bình trôi, mùi bùn pha mùi dầu máy.

Kỳ Sơn bước qua dây, gật đầu với trung úy trực, đi xuống bờ xi măng, dép nhựa dẫm trên rêu. Hôm qua ông nhận được tin nhắn từ công an quận: "Có vụ tương tự hồ sơ bất thường ông đang theo." Ông gọi lại, hỏi chi tiết, rồi dậy sớm lái xe đến.

Bạt xanh mở ra. Nạn nhân nằm ngửa, mắt nhắm, không có vết thương ngoài rõ ràng. Nam giới, khoảng hai mươi tám tuổi, mặt thanh tú, tóc ngắn, áo sơ mi xám, quần tây đen, giày da nâu. Giày sạch, không bùn, không xước, như mới mua.

Kỳ Sơn ngồi xuống, nhìn. Mặt nạn nhân bình thản, không đau đớn, không sợ hãi, như người ngủ quên rồi không tỉnh. Không bầm, không máu, không dấu bạo lực. Nguyên nhân tử vong chưa rõ.

– Ai phát hiện? ông hỏi trung úy.

– Ông câu cá. Khoảng năm giờ chiều hôm qua. Thấy thi thể nằm dưới chân cầu, gọi công an.

– Camera?

– Đang rà. Khu này ít camera, chủ yếu của dân, chất lượng kém.

Kỳ Sơn gật. Lấy sổ, viết tay, bút bi xanh. Không ghi trên điện thoại. Ông đã bỏ thói quen đó từ vụ Lâm Mẫn Nhi, khi tập tin trên máy tính tự sinh sôi mỗi giờ và ông không biết cái nào là thật.

Giấy tờ trong túi nạn nhân: căn cước công dân, thẻ bảo hiểm, một tấm thẻ ngân hàng. Tên: Trần Đức Vĩnh. Sinh năm 1998. Thường trú: quận 3, TP.HCM. Ảnh trên căn cước khớp mặt nạn nhân. Giấy tờ đầy đủ, hoàn chỉnh, chữ rõ, mực mới.

*Mực mới.*

Kỳ Sơn cầm tấm căn cước, nghiêng, nhìn dưới ánh sáng sớm. Nhựa ép bóng, không trầy xước, không mờ góc, không dấu mồ hôi tay. Như mới in tuần này. Ông đã làm hình sự hai mươi năm, nhìn hàng nghìn căn cước, không cái nào sạch thế này trừ khi chủ nhân vừa làm lại.

Ông lật thẻ ngân hàng. Vietcombank. Cùng tên, cùng số, nhựa cũng mới, chưa trầy.

---

Tám giờ sáng. Sở cảnh sát.

Kỳ Sơn ngồi ở bàn, hồ sơ mở. Bên cạnh là đồng nghiệp Đại úy Minh, người phụ trách hồ sơ dân sự.

– Trần Đức Vĩnh, sinh 1998, quận 3, Kỳ Sơn nói. Kiểm tra giúp tôi.

Minh gõ máy tính. Hệ thống tải, chậm. Kết quả hiện ra.

– Có hồ sơ. Căn cước đúng. Hộ khẩu quận 3. Bảo hiểm y tế còn hạn. Không tiền án tiền sự.

– Người thân?

– Hệ thống ghi: mẹ Trần Thị Kim Thanh, quận 3. Bố không ghi. Không anh chị em.

– Gọi cho mẹ.

Minh gọi. Số đổ chuông, bắt máy. Kỳ Sơn nghe loa ngoài, giọng phụ nữ trung niên, hơi khàn.

– Dạ, tôi nghe.

– Chị Thanh ạ? Đây là Đại úy Minh, công an quận. Chị có con trai tên Trần Đức Vĩnh không ạ?

– Dạ, có. Vĩnh. Con trai tôi.

– Chị có thể cho biết con trai chị bao nhiêu tuổi?

– Vĩnh... hai mươi tám. Sinh năm chín tám.

– Nhà chị ở đâu ạ?

– Quận 3. Đường Lý Thái Tổ.

Đúng. Tất cả đúng. Giọng bà tự nhiên, không ngần ngại, không tra cứu. Bà biết con trai mình, biết tuổi, biết địa chỉ.

– Chị, lần cuối chị gặp Vĩnh là khi nào?

Im lặng. Ba giây.

– Tuần... tuần trước. Vĩnh ghé nhà ăn cơm. Nấu canh khổ qua.

– Vĩnh làm nghề gì ạ?

Im lặng lâu hơn. Năm giây.

– Vĩnh... Vĩnh làm...

Giọng bà dừng. Không phải quên, mà như đang chạm vào chỗ trống trong ký ức, tay vươn ra không nắm được gì.

– Vĩnh làm ở... tôi nhớ là...

– Chị?

– Xin lỗi, tôi... hơi mệt. Vĩnh, Vĩnh làm ở một công ty. Tôi không nhớ tên công ty. Nhưng Vĩnh có làm. Chắc chắn có làm.

Kỳ Sơn nhìn Minh. Minh nhìn lại. Cùng một ánh mắt: có gì đó sai.

– Chị Thanh, hồi nhỏ Vĩnh học trường nào ạ?

Im lặng. Bảy giây.

– Trường... tôi nhớ là gần nhà. Nhưng tên... tôi... xin lỗi, sáng nay tôi khó chịu trong người. Sao các anh hỏi về Vĩnh?

Minh nhìn Kỳ Sơn. Kỳ Sơn lắc đầu nhẹ: chưa báo.

– Không có gì ạ, chúng tôi xác minh hồ sơ thường kỳ. Cảm ơn chị.

Cúp máy. Phòng im.

Kỳ Sơn viết vào sổ, chữ nhỏ, bút bi xanh: *"Mẹ nạn nhân: nhớ tên, tuổi, địa chỉ. Không nhớ nghề nghiệp, trường học, chi tiết tuổi thơ. Ký ức tổng quát có, ký ức cụ thể không."*

Ông đã thấy hiện tượng này trước đây. Vụ Lâm Mẫn Nhi. Hồ sơ đầy đủ, giấy tờ hoàn chỉnh, người thân xác nhận, nhưng ký ức của họ mỏng như giấy, không có chiều sâu. Người ta nhớ mình có người thân, nhưng không nhớ người thân đó đã làm gì, nói gì, sống thế nào.

Như thể hiện thực tạo ra một người, cài vào ký ức mọi người, nhưng chỉ cài bề mặt, không kịp lấp đầy chi tiết.

---

Mười giờ sáng. Kết quả pháp y sơ bộ.

Bác sĩ Hà, tóc muối tiêu, kính lão, đặt tờ giấy lên bàn Kỳ Sơn.

– Nguyên nhân tử vong: chấn thương sọ não. Vết thương phía sau đầu, vật tày. Không phải ngã từ cầu, góc tác động sai. Có dấu hiệu bàn tay trái siết cánh tay nạn nhân, bầm tím, trước khi chết.

– Hung khí?

– Chưa tìm thấy. Nhưng có DNA dưới móng tay nạn nhân. Nạn nhân cào ai đó trước khi chết.

– Bao lâu để có kết quả?

– Cho DNA à? Ba ngày. Nhưng nếu ông gấp, tôi ưu tiên.

Kỳ Sơn gật. Bác sĩ Hà đi ra. Ông ngồi lại, nhìn hồ sơ.

Chấn thương sọ não. Vật tày. Bàn tay trái siết cánh tay. DNA dưới móng tay. Một vụ giết người, đầy đủ dấu vết, đầy đủ bằng chứng vật lý.

Nhưng nạn nhân không có quá khứ.

Ông mở máy tính, tìm hồ sơ Trần Đức Vĩnh trên các hệ thống: bảo hiểm xã hội, thuế, cơ sở dữ liệu công an. Mọi thứ có. Số bảo hiểm, mã số thuế, không tiền án. Nhưng khi ông tìm sâu hơn, khoảng trống bắt đầu hiện ra.

Hồ sơ bảo hiểm xã hội: đăng ký tháng 3 năm nay. Không có lịch sử đóng trước đó. Như thể Trần Đức Vĩnh bắt đầu tồn tại từ tháng 3.

Hồ sơ thuế: chỉ có một năm. Không có khai thuế trước 2025.

Ông tìm ảnh camera giao thông: gõ biển số xe đăng ký dưới tên nạn nhân. Xe Honda Wave, biển số TP.HCM. Kết quả: xuất hiện trên camera từ tháng 4, sáu lần, ba quận khác nhau. Không có lần nào trước tháng 4.

Kỳ Sơn đặt bút xuống. Nhìn tấm ảnh nạn nhân trên bàn, mặt thanh tú, tóc ngắn, mắt nhắm. Người đàn ông này có mẹ nhớ tên mình, có giấy tờ, có số bảo hiểm, có xe máy. Nhưng trước tháng 3 năm nay, anh ta không xuất hiện trong bất kỳ hệ thống nào.

*Giống vụ Lâm Mẫn Nhi. Hồ sơ tự xuất hiện. Bằng chứng sinh sôi. Người thân nhớ tên nhưng không nhớ chi tiết.*

Ông lấy tập hồ sơ vụ Mẫn Nhi, đặt cạnh hồ sơ Trần Đức Vĩnh. Hai vụ, cách nhau mười năm, nhưng cùng một thứ: người xuất hiện trong hệ thống mà không có quá khứ. Và cùng một nghi phạm.

Ông mở hộp kéo, lấy kết quả DNA vụ Mẫn Nhi, đọc lại. Lâm Khải Minh. Cùng tên, cùng vụ, cùng kiểu bất thường.

---

Chiều. Kết quả DNA sớm hơn dự kiến.

Bác sĩ Hà gọi.

– Ông Sơn. Tôi có kết quả DNA dưới móng tay nạn nhân. Ưu tiên như ông yêu cầu.

– Nhanh vậy?

– Vì mẫu trùng với mẫu đã có sẵn trong hệ thống. Không cần phân tích từ đầu. Hệ thống tự khớp.

Kỳ Sơn im lặng. Ông biết trước câu tiếp theo.

– Lâm Khải Minh. Sinh năm 2002. Hồ sơ số 2847. Trùng khớp 99.97%.

Ông đặt điện thoại xuống. Nhìn hai tập hồ sơ trên bàn. Vụ mất tích bé gái mười năm trước. Vụ thi thể dưới cầu hôm nay. Cùng một DNA.

Kỳ Sơn viết vào sổ, chậm, nét chữ nặng hơn bình thường: *"Cùng nghi phạm. Cùng kiểu nạn nhân không có quá khứ. Bằng chứng xuất hiện quá nhanh, quá hoàn hảo. Không phải điều tra. Đây là kịch bản."*

Ông nhìn lại tấm ảnh Trần Đức Vĩnh. Mặt thanh tú, tóc ngắn.

Rồi nhìn ảnh trong hồ sơ vụ Mẫn Nhi. Bé gái, tám tuổi, mắt to.

Không giống nhau. Không liên quan. Nhưng cả hai đều giống nhau ở một điểm: họ có giấy tờ mà không có lịch sử, có tên mà không có câu chuyện, có mẹ nhớ nhưng không nhớ đủ.

Kỳ Sơn đóng hồ sơ, cất vào ngăn kéo, khóa. Lấy sổ viết tay, nhét vào túi trong áo khoác. Đứng dậy, tắt đèn.

Trước khi ra khỏi phòng, ông dừng, quay lại, mở ngăn kéo, lấy hồ sơ ra một lần nữa. Lật đến trang kết quả DNA vụ Mẫn Nhi. Nhìn. Rồi lật đến trang DNA vụ Trần Đức Vĩnh.

Cùng một nghi phạm. Cùng một quy luật.

Ông gấp hồ sơ, nhét vào cặp, mang theo. Không để trong ngăn kéo. Hồ sơ trong ngăn kéo có thể thay đổi qua đêm. Ông đã học được điều đó.