Luật sư xuất hiện

Một tuần sau tang lễ, Minh Anh lái xe đưa mẹ và Nam đến văn phòng luật sư.

Mẹ Hạnh ngồi ghế sau, áo dài tay dù trời không lạnh, tóc chải gọn, mặt trang điểm nhẹ. Bà không trang điểm từ ngày cha mất, nhưng sáng nay bà ngồi trước gương, thoa kem nền, kẻ chân mày, bình tĩnh và cẩn thận như chuẩn bị đi dự tiệc. Minh Anh đứng ngoài cửa phòng nhìn, muốn nói gì đó nhưng không nói được. Mẹ bà đang mặc giáp. Lớp kem nền mỏng trên gò má là tấm khiên duy nhất bà có trước khi bước vào căn phòng mà sự thật sẽ được đặt lên bàn.

Nam ngồi ghế phụ, im lặng, mắt nhìn ra kính xe. Cậu mặc sơ mi trắng, quần tây, lần đầu tiên Minh Anh thấy em trai ăn mặc chỉn chu đến thế kể từ tang lễ. Hàm cậu cứng, gân cổ hơi nổi. Cậu đang nén cái gì đó rất lớn ở bên trong, và Minh Anh biết nếu căn phòng luật sư có bất cứ điều gì sai, Nam sẽ vỡ.

Xe dừng trước tòa nhà cũ ở Cầu Giấy. Minh Anh tắt máy, quay lại nhìn mẹ.

– Mẹ sẵn sàng chưa?

Hạnh gật, nhẹ, không nói. Bà mở cửa xe, bước xuống, lưng thẳng, bước đều. Như đi chợ. Như đi đón cháu. Như không có gì.

Phòng họp nhỏ, không cửa sổ nhìn ra ngoài, chỉ một ô kính mờ trên tường hướng hành lang. Đèn trắng, bàn gỗ dài đủ tám người ngồi, ghế bọc da nâu đã sờn ở mép. Mùi giấy cũ và mùi nước hoa vani nhẹ từ máy khuếch tán ở góc phòng.

Luật sư Trần Quốc Bảo đứng dậy khi ba người bước vào. Ông mặc vest xám, kính gọng đen, tóc muối tiêu chải ngược. Gương mặt ông bình tĩnh nhưng có nếp nhăn sâu giữa hai lông mày, như thể khuôn mặt này đã giữ quá nhiều biểu cảm không được phép lộ.

– Chị Hạnh. Minh Anh. Nam. Xin chia buồn một lần nữa.

Ông bắt tay từng người. Tay ông khô, ấm, nắm vừa đủ chặt. Hạnh bắt tay ông như bắt tay người lạ ở đám cưới, lịch sự nhưng mắt không nhìn.

Ba người ngồi xuống một phía bàn. Ông Bảo ngồi phía đối diện, đặt trước mặt mình một cặp hồ sơ dày, cột dây nâu buộc kỹ. Cặp hồ sơ Minh Anh đã thấy lần trước, vẫn chưa mở.

– Hôm nay tôi muốn gặp gia đình chị trước, chưa phải buổi đọc di chúc chính thức. Buổi đó sẽ diễn ra vào tuần sau, khi cả hai bên có mặt.

Cả hai bên. Minh Anh nghe cụm từ đó và thấy Nam cứng lại bên cạnh.

– Lý do tôi muốn gặp trước là để chị Hạnh và hai cháu hiểu rõ tình hình. Anh Phúc đã giao cho tôi bộ tài liệu này năm năm trước. Ông ấy dặn rất kỹ: chỉ mở sau khi ông mất.

Ông Bảo đặt tay lên cặp hồ sơ, ngón tay gõ nhẹ lên mặt giấy.

– Trong này có di chúc, một số giấy tờ tài sản, và... một số vật phẩm cá nhân mà anh Phúc muốn giao lại cho gia đình.

Nam nghiêng người về phía trước, giọng thấp, kìm nén.

– Ông ấy có biết ông đang bảo vệ một tên lừa đảo không?

Phòng im lặng. Minh Anh liếc sang mẹ. Mặt Hạnh không đổi sắc, mắt vẫn nhìn vào mặt bàn, như thể bà đang đọc vân gỗ.

Ông Bảo không cáu. Không nhíu mày. Ông nhìn Nam, thẳng, không né.

– Anh Phúc là bạn tôi ba mươi năm. Tôi không biện minh cho ông ấy. Tôi chỉ thực hiện di chúc.

– Ba mươi năm. Vậy ông biết từ đầu.

– Tôi không biết từ đầu. Nhưng tôi biết đủ lâu.

Nam mở miệng định nói thêm, Minh Anh đặt tay lên cánh tay em, siết nhẹ. Cậu ngồi lại, hàm nghiến, mắt đỏ.

Ông Bảo rót nước cho ba người. Cử chỉ chậm rãi, như thể ông đang cố cho mọi người thêm vài giây trước khi phải nghe tiếp.

– Nội dung di chúc, tôi sẽ đọc chính thức vào tuần sau. Nhưng có vài điểm tôi muốn chị Hạnh biết trước, để chị có thời gian chuẩn bị.

Ông dừng lại, nhìn Hạnh. Bà vẫn không ngẩng đầu.

– Anh Phúc chia tài sản cho cả hai gia đình. Ngôi nhà ở Hoàn Kiếm để lại cho chị và hai cháu. Căn chung cư ở Long Biên để lại cho bên kia. Tiền tiết kiệm chia đều.

Im lặng. Minh Anh nghe từng chữ, ghi vào đầu, xếp vào ngăn. Nhà ở Hoàn Kiếm là nhà của mẹ, là nhà cô lớn lên, tất nhiên phải để lại. Chung cư Long Biên là nơi cha mua cho gia đình kia, tất nhiên ông cũng để lại. Chia đều tiền tiết kiệm. Công bằng. Cha đã cố công bằng đến phút cuối, như thể chia đều sẽ bù đắp được hai mươi sáu năm nói dối.

Công bằng. Cha muốn công bằng. Nhưng từ đầu đã không có gì công bằng cả.

– Còn một điều nữa.

Giọng ông Bảo chậm lại, cân nhắc từng từ.

– Anh Phúc yêu cầu hai gia đình gặp nhau ít nhất một lần. Để nghe lý do. Ông ấy... ông ấy ghi rõ trong di chúc rằng đây là nguyện vọng cuối cùng, không phải điều kiện pháp lý.

Nam đứng dậy, ghế lùi ra sau kêu rít trên sàn.

– Không cần. Tôi không cần nghe lý do. Tôi chỉ cần ký tên và xong.

– Nam.

Giọng Hạnh cắt ngang. Nhỏ, gọn, rõ. Lần đầu tiên bà lên tiếng kể từ khi bước vào phòng. Lần đầu tiên kể từ sáng hôm đó trong bếp, khi bà nói "mẹ cần nằm một lúc" rồi đóng cửa phòng.

Nam quay lại nhìn mẹ. Bà nhìn lên, mắt khô, bình tĩnh đến lạ.

– Ngồi xuống.

Cậu ngồi. Không phải vì đồng ý, mà vì giọng mẹ không cho phép cãi.

Hạnh quay sang ông Bảo, giọng bằng phẳng, đều, như đọc hóa đơn tiền điện.

– Ông Bảo có biết chuyện này từ bao giờ?

Ông Bảo nhìn bà. Khoảng im lặng kéo dài. Không phải ông đang nghĩ câu trả lời. Ông biết câu trả lời. Ông chỉ đang quyết định nên nói bao nhiêu.

– Đủ lâu, chị Hạnh.

– Đủ lâu là bao lâu?

– Tôi biết về... về gia đình bên kia từ khoảng năm 2005. Gần hai mươi năm.

Hai mươi năm. Minh Anh nhìn ông Bảo, nhìn khuôn mặt mệt mỏi sau kính, và cô thấy không phải giận, chỉ thấy mệt. Mệt vì mọi người quanh cha đều biết, đều giữ, đều im lặng, và mẹ cô là người duy nhất không biết gì.

Hạnh gật, chậm, như thể câu trả lời đó chỉ xác nhận điều bà đã đoán. Bà không hỏi thêm. Không hỏi tại sao ông không nói. Không hỏi có ai khác biết. Bà chỉ gật, rồi nhìn xuống tay mình trên bàn.

Ông Bảo nói thêm về thủ tục pháp lý, về giấy tờ cần ký, về quyền thừa kế theo luật Việt Nam. Minh Anh nghe, ghi chép vào sổ nhỏ bằng bút chì. Nam ngồi bất động, mắt nhìn vào cặp hồ sơ cột dây, như thể cậu muốn xé nó ra nhưng không dám.

Mẹ Hạnh ngồi đó suốt buổi, lưng thẳng, hai tay đặt trên đùi, không uống nước, không hỏi thêm câu nào. Bà nghe như người đi chợ nghe giá rau, bình thản, xa xôi. Nhưng Minh Anh biết bên trong, bên dưới lớp kem nền mỏng và chiếc áo dài tay, mẹ đang chịu đựng thứ gì đó mà cô không đo được.

Buổi gặp kết thúc. Ông Bảo đứng dậy tiễn ra cửa. Hạnh đi trước, bước đều, không vội. Nam theo sau, vai cúi, tay thọc túi quần. Minh Anh nán lại.

– Ông Bảo.

Ông quay lại, tay vẫn đặt trên mép cửa.

– Gia đình bên kia, họ cũng sẽ có mặt ở buổi đọc di chúc?

– Vâng. Anh Phúc muốn cả hai bên cùng nghe.

Minh Anh nhìn cặp hồ sơ cột dây vẫn nằm trên bàn, chưa mở. Dày, nặng, gáy cong. Bên trong đó chứa gì? Di chúc chỉ là một phần. Còn gì nữa mà cha cần cột dây buộc kỹ đến thế?

– Trong đó không chỉ có di chúc, đúng không?

Ông Bảo nhìn cô, rồi nhìn cặp hồ sơ, rồi nhìn lại cô.

– Không. Anh Phúc để lại một số thứ... cá nhân hơn. Nhưng chưa phải lúc, Minh Anh.

Cô gật. Bước ra hành lang.

Trong thang máy, ba người đứng im. Gương phản chiếu ba khuôn mặt: mẹ với lớp kem nền bắt đầu loang nhẹ ở khóe mắt, Nam với hàm cứng như đá, Minh Anh với đôi mắt quầng thâm nhìn thẳng vào cánh cửa kim loại.

Ra đến sảnh, Nam bước nhanh ra trước, đi thẳng đến xe, mở cửa, ngồi vào, đóng sầm. Minh Anh và mẹ đi chậm hơn, vai gần nhau nhưng không chạm.

– Mẹ.

– Hm.

– Mẹ có muốn nói gì không?

Hạnh bước thêm vài bước, dép gõ nhẹ trên nền gạch sảnh. Bà dừng lại ở cửa, nhìn ra ngoài. Nắng trưa chiếu xuống vỉa hè, sáng gắt, không thương xót.

– Ông ấy biết hai mươi năm.

Bà nói, không nhìn con gái, mắt nhìn ra nắng.

– Luật sư. Bạn ba mươi năm của bố con. Biết hai mươi năm mà không nói.

Im lặng. Minh Anh không biết trả lời gì. Mẹ bà không đang hỏi, bà đang nói với chính mình, đang đặt từng viên gạch sự thật lên bàn, xếp chúng thành một bức tranh mà bà sẽ phải nhìn mỗi ngày từ bây giờ.

– Hai mươi năm. Bạn bè ông ấy biết. Luật sư biết. Ai nữa biết mà mẹ không biết?

Giọng bà không run, không vỡ. Chỉ mỏng đi, mỏng dần, như sợi chỉ kéo đến gần giới hạn.

Minh Anh đặt tay lên lưng mẹ, nhẹ, không nói. Hai mẹ con bước ra nắng, đi về phía xe, nơi Nam đang ngồi trong đó, trán tựa vào kính cửa, mắt nhắm.

Ai nữa biết mà mẹ không biết?

Câu hỏi đó sẽ theo mẹ bà rất lâu, Minh Anh biết. Vì nó không chỉ là câu hỏi về ai biết. Nó là câu hỏi về bà, về ba mươi hai năm bà sống cạnh một người đàn ông mà bà tưởng mình hiểu, và bà đang nhận ra rằng có lẽ bà chưa bao giờ hiểu gì cả.