Chương 52: Sự cô đơn giống nhau

Tiếng máy giặt quay ở ban công, đều, ù, rung nhẹ qua sàn gạch. Mai ngồi trên ghế sofa phòng khách, chân gập lên, tay ôm gối, nhìn mẹ đang lau cửa kính.

Trang lau chậm hơn mọi khi. Tay phải cầm giẻ ẩm, tay trái vịn khung cửa, lưng hơi cong, kiểu lưng của người đứng lâu mà chân mỏi, kiểu lưng mà trước đây bà vẫn thẳng vì quen, nhưng ba tuần mất việc thì lưng bắt đầu cong, không phải vì già mà vì không còn nơi nào bắt bà phải thẳng.

Mẹ lau cửa mỗi ngày. Trước đây mẹ đi làm, về nhà nấu cơm, tối thứ Bảy mới lau. Giờ mẹ ở nhà cả ngày, lau cửa mỗi sáng, lau bếp mỗi trưa, lau bàn mỗi chiều. Lau vì không biết làm gì, vì tay quen cầm cái gì đó, vì ngồi yên thì nghĩ, và nghĩ thì đau.

Trang lau xong, đứng lại nhìn tấm kính. Kính sạch, trong, phản chiếu khuôn mặt bà, gầy hơn tháng trước, xương gò má rõ hơn, mắt thâm nhẹ. Bà nhìn khuôn mặt mình trong kính một lúc, rồi quay đi, đi vào bếp, rửa giẻ, vắt, treo.

Không nói gì. Không than thở, không hỏi gì nhiều. Cứ làm. Kiểu mẹ luôn làm, kiểu người đã quen dùng tay để không phải dùng miệng, vì mở miệng thì nói gì, nói với ai, nói "mẹ mệt" thì con lo, nói "mẹ ổn" thì con không tin.

Mai nhìn mẹ đi vào bếp. Lưng mẹ mỏng, vai mẹ hẹp, chân mẹ mang dép lê cũ, tiếng dép lạt xạt trên sàn gạch. Và Mai nhận ra mình đang nhìn mẹ bằng con mắt mà trước đây cô không có, con mắt của người biết rằng đau không cần phải khóc mới gọi là đau, đôi khi đau chỉ là lau cửa kính mỗi sáng vì không biết làm gì khác.

Mình không biết giúp mẹ thế nào. Mình nấu cơm, mình dọn nhà, mình nói "mẹ không có lỗi," mình ôm mẹ, mình ngồi cạnh. Nhưng mình không thể lấy đi cái đau ở trong mẹ, cái đau kiểu lau cửa kính mỗi sáng, kiểu nấu cơm hai bát thay vì ba, kiểu mỗi tối ngồi sofa nhìn tivi mà không bật tiếng.

Điện thoại rung. Tin nhắn.

Mai mở. Minh Anh.

"Chị ơi, mẹ chị có ổn không?"

Mai đọc tin nhắn, nhìn lại bếp nơi mẹ đang xếp bát vào tủ, rồi gõ:

"Mẹ em thế nào?"

Gửi xong mới nhận ra: cô không trả lời câu hỏi của Minh Anh. Cô hỏi ngược lại. Vì cô không biết trả lời "mẹ ổn" hay "mẹ không ổn," cả hai đều đúng, cả hai đều sai.

Một phút. Hai phút. Minh Anh nhắn lại:

"Mẹ chị vừa ngất hôm qua. Đưa đi viện rồi. Stress, thiếu ngủ. Giờ về nhà rồi."

Mai đọc, tay dừng trên màn hình. Mẹ Hạnh ngất. Bà ấy cũng ngã. Bà ấy cũng chịu không nổi. Người phụ nữ bên kia thành phố, người mà Mai chưa bao giờ nói chuyện trực tiếp, người mà Mai nghĩ là mạnh mẽ vì bà nuôi hai con trong ngôi nhà phố Hoàn Kiếm ba mươi mấy năm, bà ấy cũng ngã.

"Mẹ em không ổn. Mẹ em mất việc, ở nhà lau cửa mỗi sáng. Không than, không khóc. Cứ lau."

Gửi. Rồi thêm:

"Mẹ chị ngất vì mệt. Mẹ em không ngất nhưng cũng mệt. Hai kiểu mệt khác nhau, cùng một nguyên nhân."

Minh Anh đọc. Ba chấm hiện lên, biến mất, hiện lại.

"Em ơi, chị cũng không biết làm gì. Chị ngồi cạnh mẹ ở viện mà chỉ biết cầm tay. Không nói được gì cho mẹ bớt đau."

Mai nhìn tin nhắn. Minh Anh cũng vậy. Minh Anh cũng ngồi cạnh mẹ, cũng không biết nói gì, cũng cầm tay, cũng nhìn mẹ gầy đi mà không làm gì được. Hai cô con gái ở hai đầu thành phố, cùng nhìn mẹ mình chịu đựng, cùng bất lực.

"Chị ơi, mình giống nhau."

Mai gõ rồi xóa. Gõ lại rồi xóa. Rồi gõ câu khác:

"Chị có thấy mình cô đơn không? Kiểu cô đơn ở cạnh mẹ mà vẫn cô đơn."

Gửi. Tim đập nhanh hơn bình thường, kiểu đập khi nói điều mình thật sự nghĩ với người mình chưa quen nói thật.

Minh Anh trả lời nhanh hơn mọi lần:

"Có. Mỗi ngày."

Rồi thêm:

"Chị nghĩ mình đang cô đơn cùng nhau."

Mai đọc câu đó. Đọc lại. Cô đơn cùng nhau. Cô không hiểu ngay. Cô đơn thì một mình, sao lại cùng nhau?

Rồi hiểu.

Cô đơn cùng nhau là khi hai người không ở cạnh nhau nhưng đang trải qua cùng một thứ: nhìn mẹ đau mà không giúp được, nhìn gia đình nứt mà không vá được, nhìn chính mình mệt mà không dừng được. Hai đứa con gái của cùng một người cha, ở hai bên thành phố, ngồi trong hai căn nhà khác nhau, cùng ôm gối, cùng nhìn mẹ, cùng không biết nói gì.

"Em hiểu câu đó."

Rồi thêm:

"Mẹ em tối qua lau bếp đến mười một giờ. Em hỏi sao lau hoài, mẹ nói 'dầu mỡ bám.' Không có dầu mỡ nào. Bếp sạch từ chiều. Mẹ lau vì không biết làm gì với hai bàn tay."

Minh Anh:

"Mẹ chị nấu cháo mỗi sáng, lượng gạo cho bốn người rồi bớt lại. Sáu tháng rồi vẫn bớt, vì tay chưa quên."

Im lặng trên màn hình. Hai người không gõ thêm, nhưng không tắt điện thoại, kiểu người đang ngồi cùng nhau trong im lặng dù cách nhau mười cây số.

Chiều muộn. Nắng tháng chín xiên qua cửa sổ phòng khách, vàng, ấm, in hình ô vuông trên sàn gạch. Trang ngồi trên ghế nhựa ban công, tay cầm cốc nước ấm không uống, nhìn xuống sân chung cư. Bọn trẻ chơi dưới sân, tiếng la hét, tiếng bóng nảy, tiếng xe máy, tiếng chiều.

Mai đứng ở cửa ban công, nhìn mẹ. Lưng mẹ tựa ghế, vai mẹ xuôi, mắt mẹ nhìn xuống nhưng không nhìn gì, kiểu mắt người đang ở đây nhưng đầu ở chỗ khác, ở bàn làm việc phòng kế toán tầng sáu, ở bát phở bà Hoa thứ Hai sáng, ở cái ghế đầu bàn ăn mà cha từng ngồi.

Chậu cúc trên ban công, cuống xám, đất nẻ, cúc chết hết rồi, mẹ vẫn tưới mỗi sáng.

Mẹ tưới cúc chết. Mẹ lau bếp sạch. Mẹ xếp quần áo cha vào tủ rồi lấy ra rồi xếp lại. Mẹ đang tiếp tục sống bằng cách lặp lại những thứ cũ, vì chưa tìm được thứ mới.

Bên kia thành phố, Minh Anh cũng đang nhìn mẹ mình. Mẹ Hạnh vừa ngất trong bếp, vừa nằm viện, vừa về. Minh Anh cũng đứng ở cửa phòng nhìn mẹ nằm, cũng không biết nói gì, cũng ôm gối, cũng cô đơn.

"Chị nghĩ mình đang cô đơn cùng nhau."

Cô đơn cùng nhau. Câu đó đúng. Mình cô đơn vì mình không thể lấy đi đau của mẹ, không thể quay lại trước khi cha nói dối, không thể xóa hai mươi sáu năm rồi bắt đầu lại. Mình chỉ có thể ở đây, nấu cơm, nhặt rau, tưới cúc thay mẹ, và đợi. Đợi gì mình không biết. Đợi mẹ bớt lau, đợi mẹ ngồi xuống bàn ăn mà không nhìn ghế trống, đợi mẹ cười mà không cần cố.

Và Minh Anh cũng đợi. Đợi mẹ Hạnh ngủ được, đợi Nam bớt giận, đợi ngôi nhà Hoàn Kiếm bớt nặng.

Hai người đợi. Hai bên thành phố. Cùng một thứ.

Mai lấy điện thoại, nhắn thêm:

"Chị ơi, cảm ơn chị nói chuyện với em."

Minh Anh trả lời:

"Cảm ơn em hỏi thăm mẹ chị."

Rồi thêm:

"Mình nói chuyện tiếp nhé. Khi nào cần."

Mai nhìn tin nhắn, gật nhẹ dù không ai thấy, rồi bỏ điện thoại xuống, đi vào bếp, mở tủ lạnh, lấy rau, lấy cá, bắt đầu nấu cơm tối. Tiếng dao chặt trên thớt, đều, quen, mùi hành phi vàng trong chảo, ấm.

Trang vào bếp, đứng cạnh, không hỏi, không nói, chỉ lấy bát đũa ra xếp trên bàn. Hai bát. Hai đôi đũa.

Mai nhìn mẹ xếp bát. Hai. Không ba, không bốn. Hai mẹ con, kiểu hai mẹ con đã quen từ thứ Hai đến thứ Sáu suốt hai mươi mấy năm, và giờ quen luôn thứ Bảy Chủ nhật.

Mẹ đang tiếp tục sống. Mình cũng đang tiếp tục sống. Bên kia có hai người cũng đang tiếp tục sống. Chúng mình cô đơn theo cùng một cách.

Ngoài cửa sổ, nắng chiều tắt dần trên mái tôn nhà để xe, vàng nhạt rồi cam rồi xám. Tiếng bọn trẻ dưới sân thưa dần, tiếng gọi con về ăn, tiếng cửa đóng, tiếng chung cư chiều tối, quen, đều, kiểu mỗi ngày.