Chương 24: Nam nổi giận

Cái phòng họp ở tầng bốn văn phòng luật sư Cầu Giấy trông nhỏ hơn lần trước, hoặc là vì lần này có nhiều người hơn, hoặc vì không khí trong phòng đặc hơn, nặng hơn, kiểu không khí của những chỗ mà ai cũng muốn ra ngoài nhưng chưa ai dám đứng dậy.

Bảy người. Bàn dài. Bên này mẹ, chị Minh Anh, và cậu. Bên kia Trang, Mai, Khang. Đầu bàn luật sư Bảo, cặp hồ sơ mở, kính lão gác trên trán.

Đèn tuýp trắng lạnh, bình giữ nhiệt cà phê trên kệ sách. Cửa sổ mở hé, gió không vào được vì tòa nhà bên cạnh chắn hết. Đồng hồ trên tường chỉ hai giờ mười lăm chiều, kim giây quay đều, tiếng tích tắc nhỏ, đều, lạnh.

Nam ngồi ghế phía ngoài, gần cửa. Thói quen. Cậu luôn chọn ghế gần cửa, không phải vì muốn đi sớm mà vì muốn biết lúc nào mình có thể đi. Hai tay đặt trên bàn, ngón cái bên phải bấm vào ngón trỏ, lặp đi lặp lại, nhịp nhanh hơn nhịp đồng hồ.

Luật sư Bảo nói, giọng đều, chuyên nghiệp, kiểu giọng đã nói cùng nội dung nhiều lần với nhiều gia đình khác nhau:

– Tài khoản BIDV chi nhánh Đống Đa, mở năm 2019, số dư hiện tại tám trăm linh bốn triệu. Gửi đều mỗi tháng, mười đến mười lăm triệu. Không có người thụ hưởng chỉ định. Phụ lục B ghi rõ: tiền này dùng để giải quyết "việc dang dở".

Nam nhìn xuống tờ giấy trước mặt. Sao kê tài khoản, mỗi dòng một con số, mỗi tháng một khoản gửi. Tháng 3/2019: 12 triệu. Tháng 4/2019: 10 triệu. Tháng 5/2019: 15 triệu. Đều đặn, cần mẫn, kiên nhẫn, như người xây nhà, mỗi tháng một viên gạch, năm năm.

Năm năm. Trong khi mẹ đi chợ tính từng nghìn, mua rau muống rẻ hơn cải bắp, chọn cá rẻ hơn thịt, thì cha để ra mười mấy triệu mỗi tháng vào một tài khoản không ai biết.

– Theo luật thừa kế, tài khoản này không có người chỉ định, nên thuộc khối di sản chung, chia cho tất cả người thừa kế hợp pháp. Năm người.

Năm người. Từ đó vang trong đầu Nam như tiếng kim loại va vào nhau. Năm người. Ba người nhà cậu, hai người bên kia. Chia đều. Một trăm sáu mươi triệu mỗi người. Công bằng, theo luật. Bất công, theo mọi thứ khác.

Minh Anh ngồi cạnh, tay cầm bút bi, ghi chép vào cuốn sổ nhỏ. Chữ chị gọn, đều, bình tĩnh. Nam nhìn tay chị viết và thấy tức, không phải tức chị mà tức vì cậu không thể bình tĩnh như thế, cậu không có cái khả năng ngồi ghi chép trong khi ai đó đang xẻ đời cha cậu ra thành từng khoản tiền trên giấy.

Mẹ ngồi bên trái, im lặng, mắt nhìn xuống bàn, hai tay đan vào nhau, ngón tay gầy quấn chặt. Bà không phản ứng gì từ lúc vào phòng. Không hỏi, không gật, không lắc. Chỉ ngồi, chịu đựng, kiểu chịu đựng đã trở thành bản năng.

Bên kia bàn, Trang ngồi thẳng lưng, áo sơ mi trắng cài cúc kín, tóc kẹp gọn. Bà nhìn luật sư, mặt không biểu cảm, không buồn, không giận, không gì cả. Mai ngồi cạnh mẹ, tay để dưới bàn, mắt nhìn xuống. Khang ngồi cuối, áo thun xám nhạt, lưng tựa ghế, mắt nhìn đâu đó ngoài cửa sổ.

Luật sư Bảo tiếp tục:

– Tôi đề xuất chia theo luật. Tám trăm triệu chia năm, mỗi người một trăm sáu mươi. Nếu hai bên đồng ý, tôi sẽ làm thủ tục chuyển khoản trong hai tuần.

Im lặng. Kim đồng hồ tích tắc. Gió không vào.

– "Việc dang dở" là gì?

Giọng cậu, khô, cứng hơn cậu muốn.

Luật sư nhìn Nam. Ông đã nghe câu hỏi này từ lần trước, từ chị Minh Anh, giờ lại nghe từ cậu.

– Tôi đã nói: phụ lục B không ghi rõ. Anh Phúc viết "việc dang dở", không giải thích cụ thể. Nhưng ông ấy có trao đổi riêng với tôi, và tôi sẽ nói khi cả hai bên đồng ý mở chiếc hộp gỗ theo nguyện vọng.

– Nguyện vọng. Nguyện vọng của một người lừa cả hai gia đình hai mươi mấy năm.

Minh Anh đặt bút xuống, nhìn cậu. Không nói, chỉ nhìn, kiểu nhìn quen thuộc: em đừng.

Cậu biết cái nhìn đó. Cậu đã thấy nó ở hành lang bệnh viện, ở phòng khách nhà mình, ở vỉa hè ngoài văn phòng này tuần trước. Cái nhìn nói: mình đang ở chỗ công, có người ngoài, kiềm lại.

Nhưng cậu không kiềm được. Không phải vì cậu muốn gây sự, mà vì trong lồng ngực cậu có một thứ đang sôi từ hai tháng nay, mỗi ngày thêm một chút, mỗi buổi họp thêm một chút, mỗi lần nhìn mẹ ngồi im chịu thêm một chút. Và hôm nay, ở cái phòng họp này, với bảy người ngồi quanh bàn chia tiền của một người chết, cái nắp nồi không giữ được nữa.

– Tám trăm triệu. Năm năm. Mỗi tháng mười mấy triệu.

Cậu nói, giọng run nhẹ ở chữ cuối.

– Cha tôi lương công trình viên, mẹ tôi may đồ. Mỗi tháng mẹ tôi tính từng nghìn, cân nhắc mua thịt hay mua cá, sửa cái vòi nước hay đợi thêm tháng. Còn cha tôi, mỗi tháng mười lăm triệu gửi vào tài khoản bí mật để "giải quyết việc dang dở".

Im lặng. Không ai nói. Luật sư Bảo nhìn Nam, gương mặt ông giữ nguyên, chuyên nghiệp, nhưng mắt ông có gì đó, không phải thương hại, gần hơn thì là mệt, mệt kiểu người đã nghe quá nhiều câu chuyện đau và biết câu nào cũng đúng, nhưng đúng không thay đổi được gì.

Nam quay sang nhìn bên kia bàn. Nhìn Trang.

– Bà có biết tiền này không?

Trang ngẩng lên. Đôi mắt bà gặp mắt cậu, và cậu thấy trong đó không có gì để cậu giận, chỉ có sự mệt mỏi giống mẹ cậu, cùng một kiểu mệt, cùng một kiểu đau, nhưng cậu không muốn nhìn thấy điều đó, không muốn thừa nhận rằng người phụ nữ bên kia bàn cũng đau.

– Không. Tôi không biết.

Giọng Trang đều, nhẹ, không run.

– Bà không biết. Bà cũng không biết cha tôi có gia đình. Bà không biết gì cả. Hai mươi sáu năm bà không biết gì.

Mai ngẩng lên, mắt đỏ, môi mím chặt. Cô muốn nói gì đó nhưng Trang đặt tay lên cánh tay con gái, nhẹ, im lặng, kiểu mẹ tự xử lý được.

– Đúng. Tôi không biết.

Trang trả lời, vẫn đều, vẫn nhẹ, không phản bác, không giải thích.

Và sự bình tĩnh đó làm cậu tức hơn. Tức vì bà không giận, không hét, không đập bàn, không khóc, không cho cậu một lý do rõ ràng để ghét. Bà chỉ ngồi đó, chịu, giống mẹ cậu, và giống nhau như thế thì cậu ghét ai bây giờ.

– Hay ông ấy còn có gia đình thứ ba mà bà chưa biết?

Câu nói tuột ra khỏi miệng Nam trước khi cậu kịp giữ. Không phải cậu thật sự nghĩ cha có gia đình thứ ba. Cậu biết là không. Nhưng cậu muốn đau, muốn người khác cũng đau, muốn ai đó ngoài mẹ cậu phải chịu cái cảm giác bị dao cứa mà không thấy máu.

Phòng đóng băng.

Mai đứng dậy, nhanh, ghế kéo lùi kêu rít trên sàn gạch. Mắt cô đỏ nhưng giọng cô không run, không như những lần trước:

– Anh đừng nói với mẹ tôi như vậy.

Khang cũng ngẩng lên, nhìn Nam, mắt tối, im lặng, nhưng hai tay nắm chặt dưới bàn, lưng không tựa ghế nữa.

Trang không phản ứng. Bà ngồi yên, nhìn xuống bàn, tay phải sờ nhẹ lên cổ tay trái, xoa, chậm, kiểu người đang tự trấn an mình. Không ngoảnh đi. Không khóc. Chỉ chịu.

Hạnh, mẹ cậu, quay sang nhìn cậu. Lần đầu tiên trong buổi họp bà nhìn cậu, và trong mắt bà không có gì Nam muốn thấy: không có sự ủng hộ, không có sự đồng ý, chỉ có nỗi đau, và nỗi đau đó không phải vì cha, không phải vì Trang, mà vì cậu, vì con trai bà vừa nói một câu mà bà biết cậu sẽ hối hận.

Minh Anh đứng dậy.

– Xin lỗi mọi người. Em tôi cần ra ngoài một lát.

Chị nắm cánh tay cậu. Chặt. Không nhẹ nhàng. Cậu vẫy tay ra nhưng chị không buông, chị kéo, và cậu để chị kéo, vì trong khoảnh khắc đó cậu nhìn thấy gương mặt Trang, bà vẫn nhìn xuống bàn, vẫn xoa cổ tay, và cậu nhận ra: câu cậu vừa nói không đánh vào bà, nó đánh vào bản thân cậu, vì cậu biết bà không xứng đáng bị hỏi câu đó.

Cậu đứng dậy. Theo chị ra cửa. Không nhìn lại.

Vỉa hè ngoài tòa nhà. Nắng chiều tháng năm, xuyên qua tán lá bàng, đốm sáng nhảy trên hè. Xe máy chạy ngoài đường Cầu Giấy, tiếng còi, tiếng động cơ, tiếng đời sống bình thường không biết gì về cậu.

Nam đứng dựa lưng vào tường tòa nhà, tay mở hộp thuốc lá. Winston xanh, mua ở cửa hàng tiện lợi tầng trệt lần trước, hộp còn gần đầy vì cậu không hút, chỉ mua. Cậu lấy một điếu, đặt lên môi, bật lửa.

Lửa cháy. Đầu thuốc hồng, khói cuộn mỏng, mùi thuốc lá cay nhẹ. Cậu không hít. Điếu thuốc cháy trên môi cậu, chậm, đều, tro rơi xuống vỉa hè.

Minh Anh đứng cạnh, tay khoanh trước ngực, nhìn cậu, không nói.

Một phút. Hai phút. Tiếng xe, tiếng gió, tiếng tro thuốc rơi.

– Chị.

– Gì.

– Em sai.

Minh Anh không đáp. Cô đứng im, nhìn ra đường, nhìn tán bàng, nhìn một bà già đẩy xe rác đi ngang.

– Câu đó... em không định nói.

– Em nói rồi. Không rút lại được.

Nam nhìn điếu thuốc cháy gần đến ngón tay. Cậu không hút, không bỏ, chỉ nhìn nó cháy, nhìn tàn tro rụng, nhìn lửa ăn dần vào giấy trắng.

– Em tức. Em tức lắm. Nhưng em không biết tức ai. Tức cha thì cha chết rồi. Tức bên kia thì họ cũng bị lừa. Tức mẹ thì mẹ đã đau quá rồi. Tức mình thì tức cái gì, mình có làm gì sai đâu.

Chị nhìn cậu. Lần này không phải cái nhìn "em đừng", mà là cái nhìn của người hiểu, vì chị cũng tức, chị cũng không biết tức ai, chị chỉ giỏi giấu hơn cậu.

– Em biết mẹ nhìn em lúc nãy không?

– Em biết.

– Mẹ không buồn vì em tức. Mẹ buồn vì em đang biến thành người mẹ không muốn em thành.

Nam dập điếu thuốc vào thành tường, vứt mẩu còn lại xuống đất, rồi cúi nhặt lên, bỏ vào thùng rác. Cử chỉ nhỏ, vô thức, thói quen mẹ dạy từ hồi cấp một: không xả rác ngoài đường.

Cậu nhìn lên trời. Trời chiều Cầu Giấy, xanh nhạt, vài mảng mây trắng, nắng dịu hơn lúc vào họp. Ở đâu đó phía xa, tiếng còi xe cấp cứu rít dài rồi tắt.

– Chị.

– Gì.

– Tại sao cha không để mình đủ căm ghét mà không thấy tội lỗi?

Minh Anh không trả lời. Cô đứng im, nhìn em trai, nhìn gương mặt cậu góc cạnh giống cha, mắt sắc giống cha, và cái cách cậu nắm chặt tay khi nén cảm xúc, cũng giống cha.

Nam nói tiếp, nhỏ hơn, không nhìn chị, nhìn vỉa hè, nhìn vết nứt trên gạch lát:

– Cha tốt với mình. Cha dạy em đạp xe. Cha chở em đi tiêm phòng, em khóc, cha ôm. Cha sửa xe đạp hỏng mỗi lần em về nói xích trật. Cha ngồi ngoài hiên đọc báo mỗi tối, em hỏi gì cha cũng trả lời.

Cậu dừng lại. Nuốt.

– Nếu cha tệ thì dễ rồi. Ghét, bỏ, quên. Nhưng cha không tệ. Cha vừa tệ vừa tốt, vừa lừa dối vừa yêu thương, và em không biết phải cắt chỗ nào bỏ chỗ nào. Cắt phần xấu thì mất cả phần tốt, vì chúng nó dính vào nhau, cùng một người, cùng đôi bàn tay.

Chị nghe. Không gật, không lắc, không khuyên. Chỉ nghe. Vì đôi khi nghe là đủ, và Minh Anh biết điều đó hơn bất kỳ ai trong nhà.

Mười phút sau, hai chị em quay vào. Nam đi trước, Minh Anh theo sau.

Phòng họp yên hơn lúc cậu ra. Mẹ vẫn ngồi chỗ cũ. Trang vẫn ngồi chỗ cũ. Luật sư Bảo đang nói gì đó với Khang, giọng nhỏ. Mai đứng cạnh cửa sổ, lưng quay ra phòng.

Nam ngồi xuống. Nhìn bàn. Nhìn tờ sao kê. Nhìn sang bên kia.

Trang đang nhìn cậu. Không giận, không sợ, không thương hại. Chỉ nhìn, kiểu nhìn của người đã chịu đủ để không cần phản ứng với bất kỳ điều gì nữa.

Cậu mở miệng. Khó. Như nuốt xương cá.

– Tôi... xin lỗi. Câu lúc nãy tôi không nên nói.

Trang nhìn cậu thêm một nhịp, rồi gật, nhẹ, không cười, không nói "không sao", chỉ gật.

Mai quay lại từ cửa sổ, ngồi xuống, không nhìn cậu, nhưng cũng không nhìn đi chỗ khác. Cô nhìn xuống bàn, giống mẹ, cùng tư thế, cùng đôi tay đan dưới bàn.

Luật sư Bảo hắng giọng nhẹ.

– Nếu không có ý kiến khác, tôi đề xuất tạm hoãn việc chia tài khoản BIDV. Chờ cả hai bên có thời gian suy nghĩ. Không vội. Tiền vẫn trong tài khoản, không ai rút được nếu chưa có đồng thuận.

Minh Anh gật. Mai gật. Mẹ gật. Trang gật.

Nam gật, sau cùng. Không phải vì đồng ý mà vì cậu vừa nói một câu xấu xí nhất trong đời mình và cậu cần thời gian, không phải để suy nghĩ về tiền mà để suy nghĩ về kiểu người cậu đang trở thành.

Ra khỏi tòa nhà, mẹ đi phía trước, chị theo sau mẹ. Nam đi chậm nhất, bước trên vỉa hè, giày đạp lên lá bàng rụng.

Bên kia đường, cậu thấy Trang và Mai đi về phía trạm xe buýt. Mai đỡ tay mẹ qua chỗ vỉa hè gồ ghề, Trang bước cẩn thận, lưng vẫn thẳng, đầu vẫn ngẩng. Khang đi phía sau hai người, ba lô một quai, đầu cúi.

Ba người bên kia cũng về nhà. Cũng lên xe buýt. Cũng nấu cơm, cũng ăn, cũng rửa bát, cũng ngồi ở bàn ăn nhìn cái ghế trống.

Cậu quay đi. Đi nhanh hơn, đuổi theo mẹ và chị.

Mẹ đi phía trước, lưng hơi còng, bước chậm, chân dép lê trên hè. Chị đi cạnh, tay giữ nhẹ khuỷu tay mẹ, không nói gì.

Nam nhìn lưng mẹ. Lưng gầy, áo bà ba xám nhạt, tóc búi gọn nhưng có vài sợi bạc xổ ra, bay trong gió chiều.

Tại sao cha không để mình đủ căm ghét.

Vì cha đã dạy mình nhặt rác bỏ vào thùng, dạy mình không được nói bậy, dạy mình xin lỗi khi sai. Và cậu vừa xin lỗi, vì cha dạy thế, dù cha là người đáng bị hỏi nhiều câu xin lỗi nhất.

Cậu đi nhanh hơn, bắt kịp mẹ, đi bên phải, phía sát đường. Chị đi bên trái. Ba người đi trên vỉa hè Cầu Giấy, chiều tháng năm, nắng nhạt, lá bàng rụng, không ai nói.

Mẹ đưa tay nắm tay cậu. Bàn tay nhỏ, gầy, chai, ấm. Không bóp chặt, chỉ nắm, nhẹ, kiểu nắm không cần lời.

Cậu nắm lại. Chặt hơn. Và đi tiếp.