Chương 26: Phiên hòa giải thất bại

Phòng họp ở tầng bốn hôm nay có thêm một bình hoa giả trên kệ sách, cành hoa hồng nhựa cắm trong bình sứ trắng, cánh hoa hơi bám bụi. Minh Anh nhìn bình hoa rồi nhìn sang cái bình giữ nhiệt cà phê quen thuộc, nghĩ có lẽ ai đó ở văn phòng luật sư đã cố làm căn phòng bớt lạnh lẽo, nhưng hoa giả không bao giờ làm ấm được phòng, chỉ nhắc người ta rằng ở đây không có gì thật.

Bảy người. Cùng bàn. Lần thứ ba.

Bên này vẫn ba người: mẹ, cô, Nam. Bên kia vẫn ba người: Trang, Mai, Khang. Đầu bàn vẫn luật sư Bảo, kính lão gác trên trán, cặp hồ sơ đã mỏng hơn hai lần trước vì phần tài sản lớn đã phân chia xong trên giấy. Còn lại là phần không chia được trên giấy.

Đèn tuýp trắng lạnh. Quạt trần quay chậm, tiếng rì rì nhỏ, đều, kiểu tiếng ồn nền mà người ta nghe mãi thì quên, cho đến khi nó tắt thì sự im lặng lộ ra trần trụi. Cửa sổ mở hé, gió tháng năm lùa vào mùi khói xe từ đường Cầu Giấy, trộn với mùi giấy cũ và mùi cà phê nguội.

Luật sư Bảo nói, giọng đều, trầm hơn hai lần trước, như người đã nói nhiều với nhiều gia đình và biết rằng từ ngữ chỉ đi được đến một chỗ nào đó, rồi dừng lại:

– Phần tài sản chính đã rõ ràng. Nhà Hoàn Kiếm thuộc gia đình anh Phúc và chị Hạnh, phần của anh Phúc để lại cho gia đình một. Chung cư Long Biên cho gia đình hai. Tài khoản BIDV tạm giữ chờ mở hộp gỗ. Về mặt pháp lý, không cần tranh tụng.

Ông dừng lại. Nhìn cả sáu người, lần lượt, chậm.

– Hôm nay tôi muốn hỏi hai bên một câu, không phải với tư cách luật sư mà với tư cách người anh Phúc nhờ. Anh ấy viết trong di chúc: muốn các con hiểu tại sao ông sống như vậy. Tôi không ép ai. Nhưng tôi hỏi: ngoài tài sản, có điều gì hai bên cần nói với nhau không?

Im lặng.

Minh Anh nhìn xuống bàn. Mặt bàn gỗ cũ, vân gỗ chạy dọc, có một vết xước nhỏ ở giữa, ai đó đã kéo cặp hồ sơ qua mà không nhấc lên. Cô nghe tiếng thở của mẹ bên trái, nhẹ, đều, kiểu thở của người đang chịu đựng mà không muốn ai biết mình đang chịu đựng.

Nam ngồi bên phải cô, lưng tựa ghế nhưng vai vẫn gồng, tay đặt trên đùi, ngón cái bấm vào ngón trỏ. Kể từ buổi họp lần trước, cậu ít nói hơn, không phải vì hết tức mà vì đã biết tức rồi cũng không giúp gì.

Bên kia bàn, Mai nhìn xuống, tay đan dưới bàn. Khang nhìn ra cửa sổ, vẫn cái nhìn xa xăm đó, cái nhìn của đứa trẻ hai mươi hai tuổi muốn ở bất cứ đâu ngoài phòng này.

Trang ngồi thẳng lưng, áo sơ mi trắng, tóc kẹp gọn, gương mặt không biểu cảm. Hai tay bà đặt trên bàn, ngón tay đan vào nhau, lóng tay hơi trắng vì bấm chặt.

Im lặng kéo dài. Kim đồng hồ trên tường tích tắc. Quạt trần quay.

Mẹ lên tiếng. Giọng bà không cay nghiệt, không oán hận, chỉ mỏng, mỏi, kiểu giọng của người đã nằm thức nhìn trần nhà quá nhiều đêm:

– Tôi không có điều gì muốn nói với... các anh chị.

Bà dừng ở chỗ "các anh chị", như muốn gọi bằng gì đó khác nhưng không tìm được từ, vì không có từ nào dành cho mối quan hệ này, không có từ nào trong tiếng Việt để gọi người phụ nữ mà chồng mình sống cùng suốt hai mươi sáu năm mà mình không biết.

Luật sư Bảo gật nhẹ. Không ép. Ông quay sang bên kia bàn.

Trang nhìn xuống tay mình một lát. Rồi ngẩng lên.

– Tôi cũng không có gì muốn nói.

Giọng bà đều, gọn, giống cách bà nói ở mọi buổi họp trước: không phản bác, không giải thích, không phàn nàn. Bà nói như người đã quen với việc nói ít, vì hai mươi sáu năm bà là người phụ nữ ở phía bên kia, dù bà không biết, và bây giờ biết rồi thì cũng không thay đổi được cách bà đã sống.

Rồi bà nói thêm, nhỏ hơn, không nhìn ai cụ thể, nhìn vào khoảng không giữa bàn:

– Nhưng tôi muốn nói một câu. Tôi không biết ông ấy có gia đình. Tôi không bao giờ biết. Và tôi xin lỗi vì đã là người... bên kia.

Phòng im. Không phải im lặng căng thẳng, không phải im lặng giận dữ. Im lặng kiểu không ai biết phải phản ứng thế nào, vì câu đó không thuộc về bất kỳ kịch bản nào mà ai trong phòng đã chuẩn bị.

Mẹ ngẩng lên. Lần đầu tiên trong ba buổi họp, bà nhìn Trang. Nhìn thẳng, qua cái bàn gỗ, qua bình hoa giả, qua hai tháng kiệt sức và những đêm không ngủ.

Minh Anh nhìn mẹ nhìn Trang. Gương mặt mẹ không oán, không tha thứ. Chỉ nhìn. Nhìn kiểu người đang cố hiểu một thứ mà đầu óc bà đã từ chối hiểu suốt hai tháng: người phụ nữ ngồi đối diện cũng bị lừa, cũng yêu cùng một người, cũng nấu cơm cho cùng người đàn ông đó, cũng chờ ở cửa khi ông về, cũng khóc khi ông chết.

Trang nhìn lại mẹ. Đôi mắt bà không né, không xin, không thách thức. Chỉ nhìn, thẳng, im, kiểu hai người phụ nữ lần đầu nhìn nhau mà không có người đàn ông nào đứng ở giữa.

Khoảnh khắc đó kéo dài ba giây, bốn giây, năm. Rồi mẹ quay đi, nhìn xuống bàn, tay phải sờ lên cổ tay trái, xoa nhẹ.

Không ai nói gì.

Luật sư Bảo đợi thêm một phút. Ông nhìn quanh bàn, không thúc giục, không đề xuất. Ông đã làm việc với đủ loại gia đình để biết rằng có những buổi họp mà thành công là không ai đứng dậy bỏ đi.

– Nếu không có gì thêm, tôi sẽ hoàn tất thủ tục cho phần nhà và chung cư trong tuần tới. Tài khoản BIDV vẫn giữ nguyên. Hộp gỗ vẫn ở đây, chờ khi cả hai bên sẵn sàng.

Ông gấp cặp hồ sơ lại, cẩn thận, như gấp một bức thư mà ông biết sẽ không bao giờ được gửi đúng người.

Ra khỏi phòng họp, hành lang tầng bốn hẹp, đèn vàng, tường sơn xanh nhạt bong ở góc. Mẹ đi trước, bước chậm, dép lê trên sàn gạch. Nam đi cạnh mẹ, tay đỡ nhẹ khuỷu tay bà, không nói.

Minh Anh đi sau cùng. Cô quay lại nhìn cánh cửa phòng họp đang đóng dần, bản lề kêu nhẹ, ánh đèn tuýp trắng bên trong hẹp lại thành một khe sáng, rồi tắt.

Bên kia hành lang, Trang và Mai đi về phía thang máy. Mai đi cạnh mẹ, không nắm tay, chỉ đi sát, vai chạm vai. Khang đi phía sau, ba lô một quai, đầu cúi.

Hai nhóm đi hai hướng trong hành lang hẹp, lướt qua nhau mà không chạm, không chào, không gật đầu. Chỉ có Mai ngoái lại nhìn Minh Anh một thoáng, rồi quay đi.

Cha đã để lại một mớ giấy tờ rõ ràng và một mớ cảm xúc không có hướng dẫn giải quyết.

Ngôi nhà chia cho bên này. Chung cư chia cho bên kia. Tiền chia đều, hoặc sẽ chia đều. Giấy tờ, con dấu, chữ ký, điều khoản, phụ lục. Tất cả đều có chỗ, đều có dòng kẻ, đều có ô vuông để đánh dấu đồng ý.

Nhưng cái nhìn của mẹ khi nhìn Trang thì không có ô nào để đánh dấu. Câu xin lỗi của Trang thì không thuộc phụ lục nào. Và mình, đứng ở giữa hành lang này, không biết mình thuộc bên nào, vì cả hai bên đều đau, và nỗi đau thì không chia được bằng pháp luật.

Cô bước xuống cầu thang. Bậc thang xi măng cũ, mòn ở giữa, lõm xuống hình bán nguyệt vì quá nhiều người đã bước qua. Tay cô vịn lan can sắt, mát, hơi rỉ.

Ngoài sảnh tầng một, nắng chiều xuyên qua cửa kính, vệt sáng vàng rọi lên sàn gạch hoa cũ. Mẹ đã ra ngoài, đứng ở vỉa hè, mắt nheo vì nắng, tay che trán. Nam đứng cạnh, nhìn quanh tìm xe.

Minh Anh đi ra, ánh nắng chạm mặt, ấm, hơi chói. Cô đứng cạnh mẹ. Ba người đứng trên vỉa hè Cầu Giấy, chiều tháng năm, lá bàng xanh mướt, bóng lá in trên hè.

– Mẹ ơi.

– Gì con.

– Mẹ có muốn ăn gì không? Con chở mẹ đi ăn.

Mẹ lắc đầu nhẹ. Rồi dừng, nghĩ, rồi nói, giọng thấp:

– Thôi. Về nhà mẹ nấu.

Mẹ vẫn nấu. Mẹ luôn nấu. Dù thế giới có xoay ngược, mẹ vẫn về bếp, vẫn bật lửa, vẫn đun nước, vẫn thái rau. Vì đó là điều duy nhất mẹ biết cách làm khi không biết phải làm gì.

Nam gọi xe. Ba người đứng đợi. Nắng nhạt dần, trời ngả vàng, tiếng còi xe vang trong chiều. Ở đâu đó phía xa, tiếng chuông chùa đổ, ngân, rồi tan.

Minh Anh nhìn về phía trạm xe buýt đầu đường. Trang, Mai, Khang đang đi về phía đó, ba cái bóng nhỏ dần trong nắng chiều, Mai vẫn đi sát mẹ, Khang vẫn đi sau.

Câu "tôi xin lỗi vì đã là người bên kia" của Trang vang trong đầu cô, nhẹ, không buông được.

Bà ấy không cần xin lỗi. Bà ấy bị lừa. Nhưng bà ấy xin lỗi, không phải vì mình sai mà vì bà hiểu rằng sự tồn tại của bà, dù không do bà chọn, đã là vết thương cho mẹ mình.

Và mẹ đã nhìn bà ấy. Lần đầu tiên. Không nói gì. Nhưng đã nhìn.

Có lẽ đó là nhiều nhất mà buổi hôm nay có thể cho.

Xe đến. Ba người lên xe. Mẹ ngồi sau, cô ngồi giữa, Nam ngồi trước. Xe chạy qua đường Cầu Giấy, qua ngã tư, qua những hàng cây, qua những ngôi nhà của những gia đình khác, những gia đình có một bàn ăn, một người vợ, một người chồng, hoặc không.

Mẹ nhắm mắt, đầu nghiêng vào cửa kính, tóc bạc xổ ra khỏi kẹp, vài sợi bay trong gió.

Minh Anh nhìn mẹ qua kính chiếu hậu. Bà trông già hơn hai tháng trước. Già không phải vì thời gian mà vì sự thật, vì sự thật nặng hơn năm tháng, nặng hơn cả cái chết, vì cái chết thì kết thúc còn sự thật thì cứ ở lại, mỗi sáng thức dậy vẫn ở đó, trên ghế trống ở bàn ăn, trong tủ quần áo còn mùi Tabac, trong ví còn tờ giấy ghi địa chỉ Long Biên.

Cha ơi. Cha để lại di chúc, chia nhà, chia tiền, chia cả hộp gỗ. Cha nghĩ hết. Cha lên kế hoạch. Nhưng cha quên một thứ: cha không để lại hướng dẫn cho mẹ phải sống tiếp thế nào.

Cho mình phải sống tiếp thế nào.

Xe rẽ vào ngõ Hoàn Kiếm. Mẹ mở mắt, ngồi thẳng, vuốt tóc, kẹp lại gọn. Bà bước xuống xe, bước qua bậc cửa, đi vào bếp, bật đèn, mở tủ lạnh.

Minh Anh đứng ở cửa, nhìn lưng mẹ trong ánh đèn bếp vàng. Nam đứng cạnh, cả hai không nói.

Tiếng nước chảy. Tiếng thớt. Tiếng dao.

Mẹ bắt đầu nấu cơm.