Chọn
6:22. Bảng điều khiển xanh toàn bộ. Bảy mươi đèn xanh trên hai hàng trên, đều đặn, không nhấp nháy.
Hàng dưới tối.
Khang nhìn hàng dưới. Mười bốn công tắc, nhỏ hơn công tắc hàng trên, nắp bảo vệ bằng mica vàng đục, chưa ai mở từ khi lắp đặt. Biển nhỏ trên mỗi công tắc: KCL-01, KCL-02, đến KCL-14. Khu cách ly. Phòng phía bắc mỗi ga, cửa thép, khóa kép, dùng để giam giữ đối tượng cấp A từ ba mươi năm trước.
Anh đã quyết từ đầu: không gạt hàng dưới. Bốn mươi bảy người cấp A, phạm vi phát tán ký ức năm đến tám mét, thời gian phơi nhiễm mười lăm đến ba mươi phút. Mở cửa khu cách ly nghĩa là đưa bốn mươi bảy người có khả năng lây nhiễm ký ức lên mặt đất, vào thành phố, giữa đám đông. Ai đứng gần họ quá lâu sẽ nhận ký ức không phải của mình. Không kiểm soát được, không đảo ngược.
Giữ hàng dưới tối là quyết định hợp lý duy nhất.
Bộ đàm quân đội kêu. Giọng Soát Vé, xa, hơi thở chậm hơn hai giờ trước:
– Ga 6 cửa chống cháy mở. Ga 5 đang đi. Cửa cuối.
– Khi xong, đường từ khu đông đến ga 3 thông?
– Thông. Ga 9, ga 7, ga 5, ga 3. Bốn cửa "0." Nhưng có hai cửa phòng cháy tôi không mở được.
Khang ngồi thẳng.
– Cửa nào?
– KCL-07 và KCL-12. Cửa khu cách ly. Relay khác mạch. Mở từ bảng điều khiển, hàng dưới.
Khang nhìn hàng dưới. Mười bốn công tắc tối.
– Tôi không gạt hàng dưới.
Im bốn giây. Rồi:
– Tôi biết.
– Thì tại sao nói?
– Vì KCL-07 và KCL-12 không chỉ khóa khu cách ly. Hai cửa đó nằm trên hành lang chính, nối đoạn tunnel ga 6 đến ga 8. Thiết kế gốc dùng khu cách ly làm chốt chặn, cửa khu cách ly đóng thì hành lang chính bị cắt tại hai điểm. Cửa chống cháy tôi mở được vì ở hành lang phụ. Nhưng hành lang phụ hẹp, một người đi vừa, không đi được đông.
Khang hiểu trước khi Soát Vé nói hết. Đường đi chính từ khu đông (ga 8 đến ga 11) đến bốn cửa "0" phải qua hành lang chính. Hành lang chính bị cắt tại ga 7 và ga 12 bởi cửa khu cách ly KCL-07 và KCL-12. Hành lang phụ thông, nhưng chỉ vừa một người. Gần năm nghìn người không đi lọt qua hành lang phụ.
– Bao nhiêu người đi được hành lang phụ?
– Một lúc một. Tám phút mỗi lượt. Ngày đi được trăm người, nếu liên tục.
Trăm người. Gần năm nghìn. Năm mươi ngày. Phòng điều phối gốc không giữ được năm mươi ngày, relay cơ không giữ được năm mươi ngày, diesel không đủ dầu năm mươi ngày. Và trên mặt đất, ai đó đang hàn cửa, đang dựng hàng rào, đang đóng mọi lối lên.
– Có cách nào mở KCL mà không mở khu cách ly?
Im năm giây. Lâu nhất kể từ khi Soát Vé bắt đầu nói chuyện qua bộ đàm đêm nay.
– Không. Cùng relay. Cùng mạch. Gạt KCL-07 thì cửa hành lang mở, cửa khu cách ly ga 7 cũng mở.
Khang nhìn bảng. Bảy mươi đèn xanh phía trên, mười bốn đèn tối phía dưới. Hai hàng, hai quyết định, hai hệ quả.
Hàng trên: gần năm nghìn người có đường lên mặt đất, nhưng chỉ bằng hành lang phụ, trăm người mỗi ngày.
Hàng dưới: mở hành lang chính, gần năm nghìn người đi cùng lúc, nhưng bốn mươi bảy đối tượng cấp A cũng ra.
6:31. An quay lại phòng. Cửa thép mở, đóng, khóa. Cậu ngồi xuống cạnh bảng, không nói.
Khang nhìn cậu.
– Ông Soát nói KCL-07 và KCL-12 chặn hành lang chính.
An gật.
– Anh biết.
– Mở thì cấp A ra.
An nhìn bảng, mắt dừng ở hàng dưới.
– Bốn mươi bảy người, cậu nói. Không phải tất cả đều nguy hiểm bằng nhau. Có người phạm vi ba mét, có người tám mét. Có người lây ký ức chiến tranh, có người lây ký ức gia đình. Ông Soát nói ba mươi năm trước, khu cách ly có sáu mươi tư người. Bây giờ bốn mươi bảy. Mười bảy người tự xin chuyển vì biết mình gây hại cho người xung quanh.
– Nghĩa là ba mươi người còn lại không tự nguyện ở.
– Nghĩa là ba mươi người bị giữ bằng cửa thép, không bằng lựa chọn.
Khang không trả lời. Cậu mười bảy tuổi, sinh dưới lòng đất, lớn lên cách khu cách ly ba ga. An biết về cấp A bằng tai, bằng lời kể, bằng một lần An đi ngang phòng khu cách ly ga 12 và cảm thấy nhớ một người phụ nữ mà cậu chưa gặp bao giờ. Ký ức lây nhiễm, vài giây, rồi qua. An nói ký ức đó có mùi hoa nhài.
Khang không hỏi thêm. Anh nhìn đồng hồ.
6:34.
Trên mặt đất, gần trưa. Phiên giải trình đã diễn ra hơn hai giờ. Cảnh sát đang phong tỏa ga. Ai đó đang hàn cửa. Linh đang đợi bộ đàm. Mười sáu giờ hạn chót đã qua quá nửa. Và ở đây, bốn mươi lăm mét dưới mặt đất, anh ngồi trước mười bốn công tắc tối và tính toán.
Bốn mươi bảy người cấp A. Gần năm nghìn người bình thường. Nếu không mở, gần năm nghìn người đi hành lang phụ, trăm người mỗi ngày, năm mươi ngày. Nếu mở, gần năm nghìn người đi cùng lúc, hành lang chính, ra bốn cửa "0," lên mặt đất. Và bốn mươi bảy người cấp A cũng lên.
Trên mặt đất: ánh sáng, xã hội, người biết, cảnh sát, bệnh viện, nhà khoa học. Hoàng Duy bị bắt, Hải mất tích, nhưng nghiên cứu M-7 vẫn còn. Ai đó có thể kiểm soát cấp A ở trên. Dưới đây: tối, cô lập, không ai biết, không ai giám sát, không ai giúp. Ba mươi năm đã chứng minh "giữ ở dưới" không phải giải pháp.
Nhưng nếu cấp A gây hại trên mặt đất, trách nhiệm thuộc về người mở cửa.
Khang nhìn tay mình. Tay trái, vết sẹo, kim M-7, năm năm trước. Anh từng là người nhấn nút cho những chuyến tàu đưa người xuống. Anh từng tin đó là quy trình, là hệ thống, là "bảo vệ xã hội." Bây giờ anh ngồi phía bên kia bảng điều khiển, và quyết định ngược lại cũng nặng nề không kém.
Bộ đàm kêu. Soát Vé:
– Ga 5. Cửa cuối. Mở. Chốt.
Im bốn giây.
– Đường thông. Ga 3, ga 5, ga 7, ga 9. Bốn cửa "0." Hành lang phụ thông toàn tuyến. Hành lang chính bị cắt tại KCL-07 và KCL-12.
Im ba giây.
– Quyết đi. Không có thời gian.
Tĩnh điện.
Khang nhìn An. An nhìn lại. Không gật, không lắc. Đợi.
Sáu giờ ba mươi bảy phút dưới lòng đất. Trên mặt đất, gần trưa. Ở đâu đó trong Thành Phố, gần năm nghìn người đang đứng trước cửa ga mở và nhìn hành lang phụ hẹp tối.
Khang lật nắp mica công tắc KCL-07. Mica vàng đục, dày hơn nắp bảo vệ hàng trên, không ai chạm bốn mươi ba năm. Bản lề kêu.
Khang gạt.
Đỏ, nhấp nháy, vàng, rồi xanh.
Không relay nào đánh nhau. Không K0-SYS nào chặn. Hàng dưới không nối vào mạch K0-SYS vì khi xây năm 1987, khu cách ly chưa tồn tại. Relay hàng dưới thuần cơ, thuần 1987, không ai vá lỗ hổng vì không ai nghĩ sẽ có người gạt.
KCL-08: gạt, xanh.
KCL-09. Xanh.
KCL-10, 11, 12, 13, 14. Xanh, xanh, xanh, xanh, xanh.
Khang gạt ngược lại đầu tuyến. KCL-06, 05, 04, 03, 02, 01. Xanh toàn bộ.
Tám mươi bốn đèn xanh. Bảy mươi hàng trên, mười bốn hàng dưới. Không một đèn đỏ, không một đèn tối. Bảng điều khiển gốc năm 1987, lần đầu tiên trong bốn mươi ba năm, sáng toàn bộ.
Đèn chỉ thị bên phải bảng chuyển từ xanh lá sang trắng. Trắng: mở toàn phần. Biểu tượng cuối cùng trên bảng mà không ai tưởng sẽ dùng.
Tiếng relay chạy dọc tường, xa dần, mười bốn cây số relay đóng cùng lúc, cửa khu cách ly mở, cửa hành lang chính mở, mạch 1987 hoàn tất chức năng sơ tán khẩn cấp toàn tuyến.
Loa phát thanh nội bộ trên tường phía tây rít nhẹ. Rồi bật. Giọng tổng đài, bình tĩnh, giọng mà Khang nghe trong mơ ba mươi lăm lần:
"Tuyến 0. Sơ tán toàn phần. Tất cả cửa mở. Tất cả đèn bật. Vui lòng di chuyển theo hướng dẫn nhân viên."
Đèn huỳnh quang trong phòng điều phối bật lại, sáng hơn mọi lần trước. Không phải mạch K0-SYS. Mạch chiếu sáng khẩn cấp 1987, dây đồng nối máy phát diesel, đèn huỳnh quang đặt sẵn từ khi xây. Đèn sáng khắp phòng, trần thấp trắng xóa, bảng điều khiển lộ rõ từng vết gỉ, từng sợi dây, từng ổ khóa.
An nhắm mắt. Mở ra.
– Sáng.
Không phải câu hỏi. Cậu sinh ra dưới ánh đèn pin và đèn dầu. Đèn huỳnh quang 1987 không phải ánh sáng mặt trời, nhưng đủ sáng để cậu nheo mắt.
Bộ đàm quân đội im. Giọng tổng đài phát một lần rồi dừng. Tiếng máy phát diesel dưới sàn đều hơn, mạnh hơn, đang cấp điện cho toàn bộ hệ thống chiếu sáng mười bốn ga cùng lúc. Ở đâu đó trong tunnel, mười bốn cây số đèn huỳnh quang đang bật từng chuỗi, từ ga 1 đến ga 14, ánh sáng trắng lan trên ke ga, trên ray, trên tường bê tông, trên những khuôn mặt đã ba mươi năm sống trong bóng tối.
Lần đầu tiên trong bốn mươi ba năm, Tuyến Metro Số 0 có ánh sáng đầy đủ.
Khang đứng dậy. Ghế xoay lăn ra sau, chạm tường. Anh nhìn bảng điều khiển một lần nữa. Tám mươi bốn đèn xanh, bốn đèn chỉ thị trắng, đồng hồ kim chạy, loa im. Bảng đã làm xong việc. Anh cũng vậy.
– An, lên.
Cậu đứng dậy. Nhìn phòng, nhìn bảng, nhìn đèn. Rồi theo Khang ra cửa.
Khang không tắt đèn. Không khóa cửa. Phòng điều phối gốc, mười lăm mét vuông, bốn mươi lăm mét dưới lòng đất, sáng trưng, cửa mở, không còn ai bên trong.
Cầu thang xoắn ốc lên tầng 3, tầng 2 ke ga. Ánh sáng huỳnh quang từ trên rọi xuống, cầu thang không còn tối. Khang và An đi lên, mỗi bước vang trên thép, tiếng bước chân của hai người cuối cùng rời phòng điều phối gốc.