Kỹ thuật viên mất tích

Vợ Dũng mở cửa sau tiếng chuông thứ ba.

Phụ nữ khoảng ba mươi, tóc buộc vội bằng dây nịt cao su, mắt có quầng thâm nhưng không sưng, kiểu mất ngủ kéo dài chứ không phải khóc gần đây. Mặc áo thun cũ in hình nhân vật hoạt hình, có lẽ áo mua cho con rồi tự mặc luôn, quần dài bạc màu, chân đi dép trong nhà. Đứng ở cửa nhìn Khang không nói gì, một tay vẫn giữ nắm cửa, chờ anh giải thích tại sao có mặt.

– Chị Hạnh?

– Ai?

– Tôi là Khang. Đồng nghiệp cũ của anh Dũng. Ở trung tâm điều phối metro.

Mắt cô hơi nheo, đang đánh giá. Rồi mở rộng cửa, bước sang để Khang vào. Không hỏi thêm. Kiểu người đã mệt với việc giải thích và chờ đợi, ai đến hỏi về Dũng, cô đều cho vào. Hy vọng ai đó sẽ có câu trả lời mà cảnh sát không cho.

Căn hộ nhỏ ở tầng ba, khu tập thể cũ quận Thanh Xuân. Sạch nhưng bừa, đồ chơi trẻ con vương trên sàn, bát đĩa úp chưa cất, tivi bật nhưng tắt tiếng. Một đứa bé, ba hay bốn tuổi, ngồi trên thảm xếp khối gỗ, không nhìn lên khi có khách.

Hạnh ngồi đối diện Khang trên ghế nhựa. Không mời nước.

– Anh biết chồng tôi?

– Không thân. Nhưng làm cùng trung tâm. Tôi nghỉ việc từ năm năm trước.

– Vậy anh đến vì...?

– Tôi nghe nói anh Dũng không đi làm. Muốn hỏi thăm.

Hạnh nhìn anh. Ba giây. Rồi:

– Chồng tôi đi làm ca đêm ngày mười bốn tháng ba. Không về. Tôi gọi điện, không nghe. Nhắn tin, không trả lời. Sang ngày thứ hai, tôi đến trung tâm hỏi. Họ nói...

Cô dừng. Nhìn xuống tay mình, hai bàn tay đặt trên đùi, ngón cái bấm vào nhau.

– Họ nói không có ai tên Nguyễn Văn Dũng làm ở đó.

Khang đợi.

– Bốn năm. Chồng tôi làm ở đó bốn năm. Mỗi tháng lương chuyển khoản về tài khoản chung. Tôi có sao kê. Nhưng họ nói không biết ai tên đó.

Giọng Hạnh bình, quá bình cho người vừa mất chồng. Nhưng Khang nhận ra: không phải cô không xúc động. Là cô đã kể câu chuyện này quá nhiều lần, với cảnh sát, với hàng xóm, với bất k�� ai hỏi, đến mức lời trở thành máy móc. Cảm xúc đã bị mài mòn bởi lặp lại.

– Chị có báo công an?

– Có. Họ ghi nhận. Nói sẽ tìm. Một tuần, chưa có gì.

Khang gật. Nghĩ. Rồi hỏi, cẩn thận, nhẹ nhàng nhưng trực tiếp:

– Trước khi biến mất, anh Dũng có nói gì bất thường không? Về công việc, về ca đêm.

Hạnh im. Nhìn con, đứa bé vẫn xếp gỗ, xếp rồi đổ, đổ rồi xếp lại.

– Có.

Khang đợi. Không hỏi thêm, để cô tự kể. Kinh nghiệm đọc dữ liệu dạy anh: khi nguồn tin sẵn sàng nói, điều tốt nhất là im lặng. Hạnh nhìn ra ban công, phơi vài cái áo trẻ con, nắng xiên qua khe cửa.

– Khoảng hai tuần trước khi... mất. Chồng tôi về nhà sau ca đêm, ngồi ở bàn ăn, không ăn. Tôi hỏi sao, anh nói: "Dưới đó có tầng nữa." Tôi hỏi tầng gì. Anh nói: "Tầng dưới cùng. Không ai nói cho tao biết nó có."

Tầng dưới cùng.

– Anh Dũng nói thêm gì không?

– Không. Tôi hỏi tiếp thì anh ấy lắc đầu, nói "Quên đi, chắc nhầm." Rồi đi ngủ. Nhưng...

Hạnh do dự.

– Mấy đêm sau đó, anh ấy hay thức dậy. Khoảng hai giờ sáng. Ngồi dậy, nhìn ra cửa sổ. Tôi hỏi sao, anh nói nghe tiếng gì đó. Tôi không nghe thấy gì.

Hai giờ sáng.

Khang ghi nhớ. Không ghi ra giấy, vẫn quy tắc cũ.

– Cảm ơn chị. Nếu tôi biết thêm gì về anh Dũng, tôi sẽ liên lạc.

Hạnh gật. Không đứng dậy tiễn, mệt. Khang tự ra cửa.

Trước khi đóng, anh nghe Hạnh nói, nhỏ, có thể không dành cho anh:

– Cái tầng dưới cùng đó... Tôi tưởng là tầng kỹ thuật.

Cửa đóng. Tiếng khóa gài phía trong, chắc chắn, dứt khoát. Hạnh sống sau ổ khóa đó với đứa con nhỏ, chờ chồng về mà không biết chồng còn tồn tại trong hệ thống nào không.

Khang xuống cầu thang. Khu tập thể cũ, bậc xi măng mòn, tay vịn sắt rỉ, mùi nước tẩy bay từ phòng nào đó trên tầng bốn. Đời sống bình thường vẫn tiếp diễn xung quanh: tiếng tivi, tiếng trẻ con, mùi cơm trưa. Chỉ căn hộ tầng ba có một khoảng trống hình người, và khoảng trống đó đang bị ai đó tẩy sạch khỏi mọi hồ sơ.

"Tầng dưới cùng." Dũng nói thế. Không phải tầng kỹ thuật, tầng kỹ thuật là tầng 2, ai làm metro đều biết. Dũng nói "tầng dưới cùng" như thể có thứ gì sâu hơn mà không ai cho anh ta biết. Và hai tuần sau khi phát hiện, anh ta không còn.

Từ nhà Dũng, Khang đi thẳng đến trung tâm điều phối metro.

Tòa nhà mười hai tầng ở quận Cầu Giấy, thiết kế hiện đại, mặt kính xanh phản chiếu trời xám, logo metro lớn bằng thép không gỉ ở mặt tiền. Khang đã làm ở đây năm năm, tầng bảy, phòng điều phối chính, bàn số 4 cạnh cửa sổ nhìn ra đường Trần Duy Hưng. Biết từng góc, từng hành lang, từng máy bán nước ở đâu, biết cầu thang thoát hiểm bên phải hay hỏng đèn. Nhưng bây giờ, đứng trước cổng bảo vệ, anh là người ngoài. Tòa nhà vẫn thế, anh mới là người thay đổi vị trí.

Bước vào sảnh. Sàn đá bóng, mùi nước xịt phòng nhạt, mùi mới, không phải mùi Khang nhớ từ năm năm trước. Mọi thứ khác cũng mới hơn: ghế chờ, bảng thông tin điện tử, cây cảnh nhựa ở góc. Quầy lễ tân, hai nhân viên, một nam một nữ. Không ai quen.

– Chào anh. Anh cần gì?

– Tôi muốn gặp phòng nhân sự.

– Anh có hẹn không ạ?

– Không. Nhưng tôi là cựu nhân viên, Lê Minh Khang, phòng điều phối.

Cô lễ tân gõ máy tính. Nhìn màn hình. Rồi nhìn lên:

– Dạ, anh Khang. Hệ thống ghi nhận anh đã nghỉ việc. Anh cần liên hệ vấn đề gì ạ?

– Tôi muốn hỏi về một đồng nghiệp cũ. Nguyễn Văn Dũng, tổ bảo trì.

Cô gõ thêm. Chờ. Lắc đầu.

– Em không thấy ai tên Nguyễn Văn Dũng trong hệ thống ạ. Anh có chắc tên đúng không?

Khang nhìn cô. Mặt bình thản, cô không nói dối, cô thật sự không thấy. Hệ thống cho cô thấy gì, cô nói đó.

– Cảm ơn.

Anh quay đi.

– Dạ, anh Khang, cô lễ tân gọi lại, em cần nhắc: anh không còn là nhân viên nên không thể vào khu vực làm việc. Nếu cần liên hệ, anh vui lòng gửi email đến phòng nhân sự ạ.

– Tôi hiểu.

Bước ra sảnh. Đứng ngoài mái hiên, nhìn vào cửa kính. Sảnh tòa nhà rộng, sạch, đèn sáng trắng. Người qua lại, nhân viên mặc đồng phục, kỹ sư bận áo khoác xanh, vài người mặc vest. Tất cả đều bình thường. Như một tổ chức vận hành đúng quy trình, không có gì khuất.

Rồi, từ thang máy phía trong, một người bước ra.

Cao, vest tối, tóc chải ngược, kính gọng mỏng. Phạm Đức Hải, giám đốc trung tâm. Khang nhận ra ngay dù năm năm không gặp: Hải không thay đổi nhiều, chỉ thêm vài sợi bạc ở thái dương và cách đi chậm hơn, chậm của người quen quyền, không vội.

Hải đi qua sảnh, nói gì đó với một trợ lý bên cạnh. Gần đến cửa, mắt ông liếc ra ngoài. Thấy Khang.

Dừng. Nửa giây.

Rồi gật đầu. Nhẹ. Nụ cười lịch sự, kiểu gật đầu chào người quen nhưng không cần dừng lại. Hải bước tiếp, ra cửa bên kia, lên xe đen đợi sẵn. Xe chạy.

Không dừng. Không hỏi thăm. Không ngạc nhiên khi thấy cựu nhân viên, người bị đổ lỗi gián tiếp về vụ tai nạn, đứng trước cửa tòa nhà.

Như thể ông biết Khang sẽ ở đây. Hoặc không quan tâm đủ để dừng lại, vì Khang không phải mối đe dọa. Chưa.

Khang nhớ Hải từ năm năm trước. Ông ta dự họp điều phối mỗi tháng, ngồi đầu bàn, nói ít, nghe nhiều, gật đầu khi đồng ý và im lặng khi không. Không bao giờ phản đối ai trước mặt, nhưng tuần sau, người bị ông ta không đồng ý sẽ nhận quyết định luân chuyển. Kiểu quyền lực không cần lên giọng. Khang tôn trọng điều đó, hoặc e ngại, anh không phân biệt rõ.

Năm năm trước, sau vụ tai nạn, Hải là người ký quyết định cho Khang "nghỉ phục hồi sức khỏe". Không đuổi, nhưng cũng không giữ. Một cái gật đầu, một chữ ký, và Khang ra khỏi hệ thống. Lịch sự. Gọn gàng. Không để lại vết.

Khang đứng thêm mười giây. Rồi đi.

Về nhà lúc ba giờ chiều. Trời bắt đ��u âm u, mây thấp kéo từ phía sông Hồng, Hà Nội tháng ba luôn như vậy: ẩm, xám, nặng. Khang pha cà phê, ngồi vào b��n.

Mở laptop.

Kiểm tra đầu tiên: cơ sở dữ liệu căn cước công dân, Khang có access gián tiếp qua một trang tra cứu hợp pháp (dành cho doanh nghiệp xác minh nhân sự). Nhập: Nguyễn Văn Dũng, năm sinh 1992, Hà Nội.

Kết quả: Không tìm thấy.

Thử lại, bỏ năm sinh. Có bốn Nguyễn Văn Dũng khác. Nhưng không ai khớp tuổi, quận, hay thông tin mà Khang nhớ.

Dũng không chỉ bị xóa khỏi hồ sơ nhân sự metro. Dũng bị xóa khỏi cơ sở dữ liệu quốc gia. Như thể anh ta chưa từng được sinh ra, chưa từng đi học, chưa từng kết hôn, chưa từng có con gái ba tuổi đang ngồi xếp gỗ ở nhà đợi bố về.

Khang ngồi lại. Lưng tựa ghế, mắt nhìn trần nhà. Bóng đèn huỳnh quang, vẫn chưa thay, nhấp nháy nhẹ ở góc bếp.

Xóa khỏi hệ thống nhân sự một công ty, cần quyền quản trị nội bộ. Khó nhưng không phải không thể, một người có đủ thẩm quyền là làm được.

Nhưng xóa khỏi căn cước công dân, hệ thống quốc gia, quản lý bởi Bộ Công an, đó không phải việc một cá nhân hay một công ty có thể tự làm. Cần quyền truy cập cấp bộ. Cần ai đó ở vị trí rất cao, hoặc một tổ chức có đủ ảnh hưởng để can thiệp vào dữ liệu quốc gia mà không để lại dấu vết.

Dũng không chỉ mất tích. Dũng bị xóa, có hệ thống, có quyền lực, có chủ đích.

Và điều đó có nghĩa: bất k��� ai khác cũng có thể bị xóa. Tuấn. Hoặc Khang.

Anh kiểm tra bản thân, nhập tên mình vào tra cứu. Lê Minh Khang, 1997. Kết quả: có. Hồ sơ đầy đủ, căn cước, hộ khẩu, tiểu sử đóng bảo hiểm. Anh vẫn tồn tại trong hệ thống.

Chưa bị xóa. Chưa. Từ "chưa" lơ lửng trong đầu anh, không phải sợ, nhưng nhận thức. Nếu họ có thể xóa Dũng, họ có thể xóa bất kỳ ai. Ranh giới giữa "tồn tại" và "không tồn tại" trong hệ thống quốc gia, mỏng hơn anh tưởng. Chỉ cần ai đó có đủ quyền truy cập và đủ lý do.

Khang đóng trang tra cứu. Mở sổ tay, thêm vào danh sách:

- Dũng bị xóa khỏi CCCD quốc gia

- Cần quyền truy cập cấp bộ để thực hiện

- Vợ Dũng: "tầng dưới cùng", Dũng biết có thứ gì đó sâu hơn tầng kỹ thuật

- Dũng thức dậy lúc 2h sáng mấy đêm trước khi mất, "nghe tiếng gì đó"

- Hải thấy tôi nhưng không phản ứng

Năm điểm mới. Cộng sáu điểm cũ. Mười một dữ kiện.

Khang nhìn danh sách. Mười một mảnh ghép, chưa đủ để thấy bức tranh, nhưng đủ để nhận ra có bức tranh. Và bức tranh đó lớn hơn nhiều so với một đoàn tàu chạy lúc hai giờ sáng.

Ngoài cửa sổ, chiều Hà Nội xám xịt. Mưa phùn bắt đầu, hạt nhỏ, gần như không thấy, chỉ cảm nhận khi da mặt hơi ẩm. Ga Cát Linh bên dưới hoạt động bình thường: tàu vào, tàu ra, người lên, người xuống. Không ai biết, hoặc không ai muốn biết, rằng dưới chân họ, sâu hơn sân ga ba chục mét, có thứ gì đó di chuyển mỗi đêm.

Và những người phát hiện, đang biến mất từng người một.

Điện thoại rung. Tin nhắn từ số lạ.

Khang mở:

"Kỹ sư Lê. Lâu không liên lạc. Mong anh khỏe. P.Đ.H."

P.Đ.H. Phạm Đức Hải.

Không nội dung gì thêm. Không hỏi. Không nói. Chỉ một câu chào, vào đúng ngày Khang đến trung tâm.

Khang đặt điện thoại xuống. Nhìn tin nhắn. Một câu chào từ người vừa gật đầu lướt qua mà không dừng, nhưng ngay tối hôm đó lại nhắn tin. Nghĩa là: Hải biết Khang đến. Biết Khang hỏi về Dũng. Và muốn Khang biết rằng ông ta biết.

Không phải đe dọa, chưa. Là đánh dấu vị trí. Kiểu đi cờ mà không ăn quân, chỉ đặt quân ở vị trí để đối phương biết: tôi thấy anh rồi, anh đang ở ô nào tôi biết rõ.

Khang không trả lời. Tắt màn hình điện thoại. Đặt úp xuống b��n, cử chỉ vô nghĩa, nhưng anh không muốn nhìn thấy chữ "P.Đ.H." mỗi lần liếc sang.

Bên ngoài, trời tối dần. Mưa phùn thành mưa nhẹ, giọt nước chạy trên kính cửa sổ, nhòe ánh đèn ga phía dưới.

Mười một dữ kiện. Một người đang theo dõi. Bốn người đã biến mất.

Và Khang, ngồi một mình trong căn hộ tối, nhìn ra ga tàu im lìm, biết rằng mình đã bước vào thứ gì đó không thể quay lại bằng cách đơn giản giả vờ không biết.

Anh đã thấy dữ liệu. Dữ liệu không biến mất chỉ vì người ta nhắm mắt.

Câu hỏi tiếp theo, Khang viết vào sổ trước khi đóng lại:

"Tầng dưới cùng. Dũng biết nó có. Tôi cần biết nó LÀ GÌ."

Rồi gập sổ. Đặt lên bàn, cạnh ly cà phê đã rót từ trưa, bây giờ nguội hoàn toàn. Anh uống. Đắng đến mức không còn vị gì khác, chỉ cafein, chỉ chức năng. Giống cách anh sống: không vị, chỉ vận hành. Nhưng hôm nay có khác. Hôm nay có mục đích, lần đầu tiên trong năm năm, có thứ gì đó cần tìm ra. Và Khang không biết điều đó khiến anh nhẹ hơn hay nặng hơn.

Điện thoại im. Tin nhắn của Hải vẫn sáng trên màn hình khóa, chữ trắng trên nền đen. "Mong anh khỏe." Ba chữ, nhẹ nhàng như lời chào. Nặng như lời nhắc: tôi thấy anh rồi.