Phòng điều phối gốc

G-02 mất hai mươi phút.

Bốn công tắc, bốn relay, bốn lần đèn đỏ chuyển vàng chuyển xanh. Relay ga 2 chậm hơn ga 1, đèn vàng giữ bảy phút thay vì năm. Dây đồng dẫn tín hiệu qua bốn mươi lăm mét đất đá đến ga Thụy Khuê, nơi một cánh cửa thép bật chốt trong bóng tối mà không ai nghe.

Khang không nhìn đồng hồ. Ba chiếc đồng hồ kim trên tường chạy ba giờ khác nhau, không chiếc nào khớp với mặt đất. Anh đếm bằng nhịp relay: mỗi relay ba đến năm phút, mỗi ga bốn đến sáu công tắc, mỗi ga xong là một bước gần hơn. Quy trình giống nhau cho mọi công tắc: gạt, đợi đèn đỏ nhấp nháy, đợi vàng, đợi xanh. Không đẹp, không kịch tính, chỉ là kỹ sư ngồi trước bảng điều khiển và làm đúng việc.

Phòng im lặng ngoài tiếng relay. Bê tông dày bốn mặt cách âm gần như hoàn toàn, không nghe tunnel, không nghe Thành Phố, không nghe gió hay nước hay tiếng người. Chỉ tiếng lách kim loại mỗi khi relay đóng, nhỏ, khô, vang trong khoảng trống giữa trần và sàn.

G-03 CỬA A. Ga 3. Cát Linh.

Tay dừng trên công tắc nửa giây trước khi gạt. Ga 3, nơi anh ngồi điều phối ba năm. Bốn camera, bốn nút bấm, bộ đàm 121.5 MHz. Nơi anh nhìn danh sách hành khách mà không hỏi, nơi Phong nhấn nút thay anh cho ba đứa trẻ, nơi anh bị nhốt trong phòng kỹ thuật phụ và nghe tiếng rung từ mặt đất truyền xuống.

Gạt. Đèn vàng.

Ga 3 có sáu công tắc, nhiều hơn các ga khác vì có cửa nối. Hàng giữa bảng điều khiển: G-03 CỬA 0, cửa thép nối tầng kỹ thuật ga Cát Linh với Tuyến 0. Cánh cửa mà Bộ vừa quấn dây thép gai quanh tay nắm hai ngày trước.

Dây thép gai chặn người mở từ ngoài. Relay cơ mở từ trong. Hai hướng khác nhau, hai thế giới khác nhau.

Khang gạt G-03 CỬA 0. Relay kháng. Đèn vàng nhấp nháy thay vì giữ đều, dao động giữa đóng và mở, kim loại cũ run rẩy trong lòng bê tông. Ba phút. Bốn phút. Tay trái Khang vặn tay quay ghi ray hai vòng ngược, giảm tải mạch, dồn dòng cho relay cửa. Anh không nhớ ai dạy thao tác này. Bàn tay biết trước khi đầu kịp nghĩ, cùng kiểu ký ức mà M-7 đè xuống ba năm nhưng không xóa được.

Relay ổn định. Đèn xanh.

Sáu công tắc ga 3, ba mươi lăm phút. Khang duỗi ngón tay phải, khớp cứng sau hơn một giờ giữ tư thế.

Ba ga trong gần hai giờ.

Khang uống nước. Nửa chai đầu hết. Không khí trong phòng đặc hơn sau khi anh ngồi liên tục, mười lăm mét vuông kín, thông gió bằng ống nhỏ trên trần, nhiệt từ bảng điều khiển và từ người tỏa ra không có chỗ thoát. Mồ hôi ướt lưng áo đồng phục kỹ sư, vải xám dày thấm chậm nhưng không khô.

Anh nhìn bảng. Ba nhóm đèn xanh sáng đều: G-01, G-02, G-03. Mười nhóm còn lại tối. Tường phía đông như một bảng cờ mà mới đi được ba nước.

G-04 CỬA A. Ga 4. Hoàn Kiếm. Ga không ai ở, nằm sâu dưới phố cổ, không kết nối metro công cộng, không có cửa "0". Bốn công tắc, ít nhất trong mười bốn ga.

Gạt. Relay nhanh. Đèn xanh trong ba phút.

Ga 4 là ga dễ nhất trong mười bốn ga. Relay thay năm 2005 theo nhật ký bảo trì mà Soát Vé truyền cho Khang qua ký ức, kim loại mới hơn hai mươi năm so với phần còn lại. Hai mươi phút, bốn công tắc, xong. Khi đèn xanh cuối cùng của G-04 bật, Khang ngồi lại, nhìn bốn nhóm đèn xanh sáng đều trên bảng. Gần một phần ba bảng, tính từ trái.

Anh ăn nửa thanh năng lượng, nhai chậm, uống thêm nước. Thao tác giống hệt những lần nghỉ giữa ca đêm ở ga 3 mà ký ức Soát Vé gợi lại: ăn, uống, duỗi tay, rồi quay lại bảng. Khác một thứ: ở ga 3, Khang nhấn nút cho tàu chạy, đưa người xuống. Ở đây, anh gạt công tắc mở cửa, để người lên.

Cùng phòng kiểu này. Cùng ghế xoay. Cùng bảng điều khiển. Hướng ngược.

An xuất hiện ở cửa. Không gõ, không gọi, chỉ đứng trong khung cửa sắt, mắt quét bảng điều khiển, đếm đèn xanh.

– Bốn.

Khang gật.

– Ông Soát?

– Ga 13. Hành lang phía bắc.

Canh phía Thành Phố. Nếu ai từ khu cách ly hoặc khu đông đi về phía ga 14, Soát Vé sẽ biết trước. Bốn mươi ba năm dưới lòng đất, ông nghe được bước chân qua hai bức tường.

An nhìn Khang thêm ba giây. Ánh mắt dừng ở chai nước gần hết, ở vết mồ hôi loang trên cổ áo, ở bàn tay đặt trên công tắc tiếp theo. Mười bảy tuổi, sinh dưới lòng đất, chưa bao giờ thấy bầu trời, và cậu đứng canh cho người đang mở cửa để cậu có thể nhìn thấy.

Hoặc không. An chưa bao giờ nói muốn lên.

Cậu quay đi, bước chân mất hút trong cầu thang xoắn.

G-05 CỬA A. Ga 5. Đống Đa.

Gạt. Đèn đỏ nhấp nháy. Và tiếp tục nhấp nháy. Chu kỳ nửa giây, đều đặn, không chuyển vàng.

Khang đợi. Một phút. Hai phút. Ba phút. Đèn đỏ giữ nguyên.

Relay ga 5 không đóng. Dây đồng dẫn tín hiệu nhưng relay ở đầu kia, sâu trong tường ga Đống Đa, không phản hồi. Ba mươi bảy năm, một relay có thể chạy không tải khi kiểm tra nhưng kẹt khi phải đóng thật, mở ba trăm ký thép thật, chịu lực thật. Dầu khô, gỉ ăn vào rãnh, hoặc nước ngấm qua bê tông nứt làm chập tiếp điểm.

Tay trái vặn tay quay ghi ray ngược hai vòng. Giảm tải toàn mạch ga 5. Gạt lại CỬA A.

Đèn đỏ nhấp nháy. Bốn giây. Năm giây. Sáu giây.

Vàng.

Chậm, nhấp nháy ba lần trước khi giữ đều, nhưng vàng. Relay đang trượt trong rãnh kim loại không dầu, kháng cự từng milimet. Khang giữ tay trên công tắc, không gạt thêm, không giảm lực, chỉ giữ nguyên vị trí và đợi relay tự quyết định. Mười hai phút.

Xanh.

Lưng tựa ghế nửa giây. Vai cứng, cổ đau, mắt khô. Rồi ngồi thẳng lại.

Bốn công tắc còn lại ga 5: CỬA B chậm chín phút nhưng không kháng. GHI RAY nhanh, bốn phút. CỬA C và CỬA D, hai cửa phụ dẫn vào hành lang kỹ thuật, mỗi cái sáu phút. Tổng ga 5: bốn mươi phút, bằng thời gian ga 1 và ga 2 cộng lại.

Nếu ga 8 trở đi đều kháng kiểu này.

Sáu giờ sẽ thành mười. Mười giờ dưới đây gần hai mươi giờ mặt đất. Quá mười sáu giờ Linh cho.

Khang mở bộ đàm cá nhân. 121.5 MHz.

– An.

Tĩnh điện. Rồi:

– Nghe.

– Relay ga 5 kháng nặng. Ga 8 trở đi có thể tệ hơn, sâu hơn, ẩm hơn. Nếu relay nào không đóng được bằng điện từ đây, phải xuống ga đóng tay. Ông Soát biết vị trí hộp relay từng ga?

Im bốn giây.

– Biết. Cả mười bốn.

Giọng Soát Vé, không phải An. Ông nghe trên tần số từ đầu. Cả mười bốn nghĩa là ông nhớ vị trí relay mọi ga, kể cả ga 14 dưới chân ông, kể cả ga 1 cách đây mười bốn cây số đường tunnel. Ba mươi bảy năm kiểm tra mỗi năm, đi bộ toàn tuyến ba mươi bảy lần.

Khang tắt bộ đàm. Đặt xuống bàn, cạnh chai nước, cạnh thanh năng lượng còn nửa.

Anh nhìn bảng. Năm nhóm đèn xanh, tám nhóm tối. Hơn hai giờ cho năm ga, gần bốn giờ nữa cho tám ga còn lại nếu mọi thứ suôn sẻ, lâu hơn nếu relay tiếp tục kháng. Mỗi ga phía nam sâu hơn, ẩm hơn, xa hơn. Dây đồng dài hơn nghĩa là điện trở lớn hơn, relay yếu hơn, xác suất kẹt cao hơn. Khang biết điều này không phải vì ai dạy, mà vì ba năm ngồi ở ga 3 anh từng nghe tiếng relay kêu khác nhau qua bộ đàm khi đồng nghiệp ở ga khác báo lỗi.

Những đồng nghiệp mà mười bảy người đã chết trên ray phụ ga Hà Đông.

G-06 CỬA A. Gạt. Đèn vàng. Đợi.

Không nghĩ nữa. Chỉ gạt.

3:17. Đồng hồ thứ hai trên tường, chiếc chạy chậm nhất trong ba chiếc.

Bộ đàm quân đội trên tường kêu. Không phải giọng người, không phải tĩnh điện. Tín hiệu.

Beep. Beep. Beep.

Ba tiếng, đều, tần số trung, kéo dài nửa giây mỗi tiếng. Rồi im.

Khang nhìn bộ đàm. Mạch nội bộ 121.5 MHz kết nối mọi ga, mọi phòng điều phối, mọi thiết bị trên Tuyến 0. Tín hiệu đến từ bên trong mạng, một nút nào đó vừa phát hiện thay đổi trạng thái.

Năm ga mở bằng relay cơ. K0-SYS giám sát trạng thái cửa: khi cửa mở, cảm biến báo, K0-SYS ghi nhận, K0-SYS chuyển tiếp nút quản lý. Nút 10.0.15.1.

Phần cứng mở cửa, phần mềm không đóng được. Hai hệ thống tách biệt. Nhưng tách biệt không có nghĩa là vô hình. K0-SYS nhìn thấy năm ga đổi trạng thái đóng sang mở mà không có lệnh phần mềm. Hai mươi ba cửa, gần như đồng thời. Bất thường rõ ràng.

Ba tiếng beep lặp lại. Cùng nhịp, nhưng kéo dài hơn. Bốn giây thay vì hai.

Ga 6, Cầu Giấy. Ga có cửa "0" nối metro công cộng, nơi Hòa đi qua ba tháng trước với đôi mắt trống rỗng và cái tên mà chính cô không nhận ra. Relay ga 6 phản hồi nhanh, có thể vì nông hơn ga 5, ít ẩm, hoặc vì Soát Vé bảo trì kỹ hơn ở ga gần mặt đất. CỬA A xanh trong bốn phút. CỬA B đang chờ vàng.

Bộ đàm quân đội kêu lần ba. Không phải beep. Giọng. Giọng nữ tổng đài, cùng giọng phát qua loa hai giờ trước, bình tĩnh, rõ ràng, không cảm xúc:

"Cảnh báo. Hệ thống phát hiện thay đổi trạng thái không xác thực tại năm nút ga. Chờ xác nhận từ quản trị."

Rồi im. Tĩnh điện, rồi im hẳn.

Thông báo không dành cho Khang. Dành cho K0-SYS, cho nút 15, cho bất kỳ ai ngồi ở đầu kia sợi cáp quang. Hệ thống tự động phát cảnh báo khi vượt ngưỡng, cùng cơ chế đã kích hoạt khi Khang dùng master key ba đêm trước. Lần trước, nút 15 phản ứng bằng cách gửi lệnh lockdown qua K0-SYS. Lần này, cửa mở bằng phần cứng, K0-SYS không có lệnh đóng tương ứng.

Câu hỏi không phải hệ thống có biết. Hệ thống biết từ công tắc đầu tiên. Câu hỏi là phần mềm có cách nào tắt phần cứng không.

Về lý thuyết, không. Mạch 1987 là dây đồng nối relay cơ, không có giao diện phần mềm, không có lệnh tắt từ xa. Bật công tắc ở đây, relay đóng ở ga, cửa mở. Vật lý thuần túy.

Về thực tế, ba mươi bảy năm là đủ để ai đó cài thêm một lớp can thiệp mà Soát Vé không phát hiện khi kiểm tra mạch thông thường. Nút 15 được cài sau thiết kế gốc, cáp quang bổ sung, phần mềm chồng lên phần cứng. Ai xây nút 15 đủ hiểu mạch 1987 để biết nó là lỗ hổng. Liệu họ có để yên lỗ hổng đó ba mươi bảy năm mà không vá.

Đèn xanh ga 6 CỬA B bật. Khang gạt tiếp. G-06 GHI RAY. Vàng. Đợi.

Bộ đàm cá nhân trên bàn rung nhẹ. Khang nhấc lên.

– An.

– Anh, cậu nói nhanh, giọng thấp hơn bình thường. Khu đông có đèn bật. Người dậy sớm, hoặc không ngủ. Ông Soát nói họ nghe tiếng relay.

Tiếng relay. Mỗi khi Khang gạt công tắc ở tầng 4, relay đóng ở ga tương ứng, kim loại va kim loại, tiếng lách vang trong tường bê tông. Ở ga 1 đến ga 6, không ai nghe vì không ai ở. Nhưng khi anh bắt đầu ga 7 trở đi, relay đóng ở giữa Thành Phố. Gần năm nghìn người sẽ nghe tiếng cửa mở mà không ai ra lệnh.

– Bao nhiêu người?

– Chưa rõ. Ông Soát đang xuống.

An tắt. Khang đặt bộ đàm xuống.

Họ sẽ biết trước khi cửa mở hết.

Gần năm nghìn người sống dưới lòng đất, một số hai mươi năm, một số ba mươi, một số sinh ra ở đây. Khi cửa ga mở, không phải tất cả sẽ muốn đi. Ông Phúc hai mươi ba năm, mang theo túi vở, lên mặt đất rồi biến thành người vô gia cư. Bà Hiền: không phải quyết định một đêm. Ba đêm sơ tán chỉ đưa được bốn mươi bốn người từ gần năm nghìn, và hai mươi bốn trong số đó là trẻ em không có quyền chọn.

Bây giờ Khang đang mở tất cả cửa cùng lúc. Không hỏi. Không chờ hội đồng tự quản quyết định. Không cho ai chuẩn bị.

Giống hệt cách hệ thống đã làm bốn mươi ba năm: đưa người đi mà không hỏi, đóng cửa mà không giải thích.

Khang nhìn bảng. Sáu ga gần xong. Gần ba mươi công tắc đã gạt. Gần một nửa bảng điều khiển sáng xanh. Bảy ga còn lại, bốn giờ nữa nếu relay không kháng thêm, ít hơn nếu may, nhiều hơn nếu không.

Anh gạt G-06 CỬA 0. Cửa nối ga Cầu Giấy với metro công cộng. Đèn vàng.

Trên mặt đất, trời sắp sáng. Dưới bốn mươi lăm mét bê tông và đất đá, trong phòng mười lăm mét vuông với đèn huỳnh quang nhấp nháy và mùi kim loại cũ, Khang gạt từng công tắc và không dừng lại để hỏi mình có đúng hay không.

Câu trả lời không thay đổi việc cần làm. Ở đầu kia sợi cáp quang, cái gì đó đang đếm.