Ai đứng đầu
Chín giờ tối. Linh ngồi trên ghế đối diện bàn Khang, hai tay ôm cốc trà, mắt nhìn xuống mặt nước nhưng không uống. Cô về từ Thành Phố Thứ Hai hôm qua, lên mặt đất lúc trời sáng, ngủ mười hai tiếng liên tục, rồi gọi Khang lúc năm giờ chiều.
"Tôi cần làm việc. Nếu không tôi sẽ nghĩ về Mai cả đêm."
Khang hiểu. Cô không cần an ủi, cô cần tập trung, và anh có thứ để cô tập trung vào.
Trên bàn: sổ tay mở, mười hai phong bì giấy nâu xếp theo năm, tờ ghi chú kỹ thuật của Duy, và màn hình máy tính hiển thị sơ đồ mà Khang vẽ từ chiều. Ba ô vuông. Ba dấu hỏi. Ba mũi tên chỉ xuống cùng một điểm: "Tuyến 0."
– Bắt đầu từ đâu?
– Từ câu hỏi đơn giản nhất. Khang chỉ vào sơ đồ. Ai đang chạy Tuyến 0?
Linh nhìn sơ đồ. Đặt cốc xuống.
– Hải. Duy. Và Ga-14.
– Đúng. Nhưng ba người này làm gì? Khang lấy bút đỏ, viết dưới mỗi ô. Hải: quản lý mặt nổi, nhân sự, hậu cần, liên lạc giữa metro hiện đại và Tuyến 0. Duy: khoa học, nghiên cứu ký ức lây nhiễm, giao thức M-7, đánh giá đối tượng. Ga-14: ra lệnh.
– Hai vế đầu rõ. Vế ba thì sao?
– Duy nói mười lăm năm nhận lệnh qua kênh mã hóa một chiều. Chưa thấy mặt Ga-14. Chưa nghe giọng. Chỉ có văn bản, mã số, đúng giờ, đúng định dạng.
Linh nhìn phong bì.
– Mười lăm năm lệnh. Ông ta ghi hết?
– Hết. Khang mở phong bì 2010. Mỗi lệnh có thời gian, mã đối tượng, nội dung, ghi chú riêng. Linh lật qua mấy tờ, đọc nhanh, dừng ở dòng ghi chú năm 2018.
– "Đối tượng 14 tuổi." Linh đọc, giọng phẳng nhưng tay giữ tờ giấy chặt hơn. "Yêu cầu xem lại tiêu chí tuổi. Không phản hồi."
– Duy phản đối ít nhất hai lần. 2019 và 2027. Cả hai lần, lệnh không đổi.
– Vậy Ga-14 không phải người nghe lời ai. Ga-14 là người ra lệnh cuối.
– Đúng. Và bây giờ Ga-14 chạy một mình. Duy nghỉ hưu ba năm. Hải chỉ lo mặt nổi. Không ai kiểm tra, không ai phản biện.
Linh lấy sổ tay của mình ra, bắt đầu ghi. Khang biết cách cô làm việc: liệt kê, phân loại, gạch bỏ. Nhà báo quen điều tra theo lớp, bóc từng lớp đến khi thấy xương.
– SYS-ADMIN-07. Linh nói. Tài khoản xóa hồ sơ mất tích. Minh truy được ở chương... ở lần kiểm tra CCCD. Tài khoản thuộc đơn vị nào?
Khang mở tệp ghi chú trên máy tính.
– Minh truy quyền sở hữu tài khoản. Kết quả: đơn vị phân quyền ghi là "P.ĐB-07." Viết tắt. Minh không tra được tên đầy đủ trong hệ thống nhân sự Bộ.
– "P.ĐB" là gì?
– Minh đoán: "Phòng Đặc Biệt," nhưng không có đơn vị nào tên đó trong sơ đồ tổ chức Bộ Giao thông. Không có trong Bộ Công an. Không có trong Bộ Quốc phòng. Ít nhất là không có trên giấy.
Linh ghi. Gạch chân hai lần.
– Phòng không tồn tại trên giấy, nhưng có quyền xóa hồ sơ công dân cấp quốc gia. Cô nhìn lên. Đó không phải quyền bình thường. Cấp bộ trở lên. Hoặc cấp vượt bộ.
Khang gật.
– Tôi nghĩ "Phòng Đặc Biệt" là đơn vị trực thuộc, không nằm trong bộ máy hành chính nào. Kiểu đơn vị chỉ có mã số, không có biển tên, không có trụ sở công khai. Ngân sách đi qua kênh riêng.
– Kiểu Ban Chỉ đạo cấp nhà nước?
– Nhỏ hơn. Kín hơn. Ban Chỉ đạo có nghị quyết thành lập, có danh sách thành viên dù không công khai. Cái này... Khang nhìn sơ đồ trên màn hình. Cái này hoạt động bốn mươi năm mà không ai biết.
Linh gọi điện. Ba cuộc, từ danh bạ nhà báo mà cô giữ riêng trong điện thoại không kết nối mạng. Khang ngồi im, đọc nhật ký liên lạc của Duy, nghe tiếng Linh nói chuyện ở ban công.
Cuộc một, bảy phút. Linh nói ít, nghe nhiều. Giọng nhẹ, kiểu hỏi thăm, không kiểu phỏng vấn. Người bên kia có vẻ dè dặt nhưng không cúp máy.
Cuộc hai, bốn phút. Linh hỏi thẳng hơn. Người bên kia từ chối bằng cách nói "tôi không rõ" ba lần liên tiếp rồi dập máy.
Cuộc ba, mười một phút. Khang nghe giọng Linh thay đổi: chậm hơn, nhẹ hơn, kiểu người đang nói chuyện với ai đó lớn tuổi, ai đó cần được tôn trọng trước khi được hỏi. Cô cười một lần, tiếng cười ngắn nhưng thật, kiểu nhà báo biết cách khiến nguồn tin thoải mái trước khi đặt câu hỏi thật.
Linh quay vào, mặt bình tĩnh nhưng mắt sắc hơn.
– Nguồn thứ ba. Cựu phóng viên nội chính, bây giờ dạy ở Học viện Báo chí. Cô ngồi xuống, mở sổ. Tôi hỏi về đơn vị trực thuộc không công khai trong ngành giao thông. Ông ấy nói không biết cụ thể, nhưng năm 2014 ông viết bài về ngân sách bảo trì hạ tầng ngầm, phát hiện có một khoản chi mã "HT-K07" khoảng tám mươi tỷ mỗi năm, không có đơn vị nhận cụ thể, chỉ có mã dự án. Bài bị gỡ trước khi đăng.
– HT-K07. Khang nói. "Hạ tầng K-07."
– Đúng vậy. Ông ấy nói thêm: khi bài bị gỡ, không phải tổng biên tập ra lệnh. Có người gọi trực tiếp cho ông ấy, giọng bình tĩnh, lịch sự, nói "bài này không cần đăng, anh không cần tìm thêm." Ông ấy hỏi người đó thuộc đơn vị nào. Câu trả lời: "Đơn vị trực thuộc. Không ai ngoài ba người biết chúng tôi tồn tại."
Im lặng. Khang nhìn Linh. Linh nhìn sổ tay.
– Ba người, Khang nói.
– Ba người.
Khang đứng dậy, đi đến cửa sổ. Ngoài kia, đường phố về đêm, xe máy thưa dần, ánh đèn vàng nhạt từ ga Cát Linh phía xa. Bên dưới mặt đường, sâu ba mươi lăm mét, tàu T-000 có thể đang chạy chuyến 2:17.
Ba người. Hải. Duy. Và người thứ ba.
Hải là trung gian. Quản lý mặt nổi, giữ liên lạc giữa thế giới bình thường và Tuyến 0, xử lý nhân sự, hậu cần, và đảm bảo hệ thống metro hiện đại không phát hiện hệ thống bên dưới. Hải biết đủ để vận hành, nhưng không đủ để ra quyết định lớn. Hải sợ, điều đó Khang đã thấy lần gặp ở nhà hàng. Hải không phải người đứng đầu. Hải là người chạy giữa.
Duy là khoa học. Nghiên cứu, đánh giá, phân loại, xóa ký ức. Duy hiểu cơ chế IMT sâu hơn bất kỳ ai trên thế giới (hai trăm bảy mươi tám đối tượng, bốn thành phố, hai thập kỷ). Duy là người biến Tuyến 0 từ hệ thống giam giữ thành hệ thống "y khoa," cho nó vỏ bọc khoa học, cho nó lý do tồn tại: "vì an toàn cộng đồng." Nhưng Duy đã nghỉ hưu. Ba năm. Và tay ông run chiều nay khi thấy tần suất 22 đêm mỗi tháng. Duy không phải người đứng đầu. Duy là người đã rời đi nhưng không dám quay lại xem chuyện gì xảy ra.
Người thứ ba. Ga-14.
Người ra lệnh. Người vận hành nút 10.0.14.1. Người ngồi ở đầu bên kia kênh K0-SEC-47 và gửi lệnh mã hóa đúng giờ, đúng định dạng, mười lăm năm không sai một dấu. Người mà Duy chưa gặp mặt. Người mà Hải sợ nhưng không nêu tên. Người giữ năm nghìn người dưới lòng đất và gần đây bắt đầu giết nhanh hơn.
– Anh nghĩ Ga-14 ở đâu?
Khang quay lại. Linh ngồi trên ghế, sổ tay đóng, hai tay đặt trên đùi.
– Duy nói lệnh đi qua bốn lớp chuyển tiếp, cuối cùng đến nút 10.0.14.1. Nút đó thuộc mạng K-07 nội bộ. Không phải mạng công cộng, không phải mạng metro hiện đại. Mạng K-07 chỉ chạy dưới lòng đất. Nếu nút cuối ở dưới đất...
– Ga-14 ở dưới.
– Có thể. Hoặc có đường truyền từ mặt đất xuống mạng K-07 mà tôi chưa tìm ra.
Linh im. Nghĩ.
– Nếu ở dưới, Ga-14 không phải người trên mặt đất quản lý từ xa. Là người sống dưới đó. Hoặc ít nhất xuống thường xuyên.
Khang gật. Anh đã nghĩ điều này từ chiều, khi đọc tờ ghi chú của Duy. Nút 10.0.14.1, số 14 trong địa chỉ mạng không phải trùng hợp. Ga 14. Ga Chết. Nơi tàu dừng nhưng không ai quay lại. Nếu Ga-14 (mật danh) liên quan đến ga 14 (địa điểm), thì người điều hành hệ thống có thể đang ngồi ở nơi mà không ai dám đến.
– Tôi cần xem nhật ký của Duy kỹ hơn. Khang ngồi xuống bàn. Mười lăm năm lệnh, phải có thay đổi trong phong cách, trong ngôn ngữ, trong cách ra lệnh. Nếu Ga-14 là một người từ đầu đến cuối, sẽ có nhất quán. Nếu có lúc thay đổi, có thể nhiều hơn một người đã giữ vị trí đó.
– Hoặc một người thay đổi theo thời gian.
– Cũng có thể. Nhưng mã hóa AES-256, khóa xoay bảy mươi hai giờ, bốn lớp chuyển tiếp. Đó không phải kiểu bác sĩ hay quan chức tự thiết lập. Đó là kiểu kỹ sư, hoặc có kỹ sư phục vụ. Ga-14 có đội ngũ, hoặc Ga-14 tự mình là kỹ sư.
Mười một giờ. Linh đi về, Khang ở lại. Trên bàn, sơ đồ ba ô vuông bây giờ có tên: Hải: Trung gian. Duy: Khoa học. [?]: Điều hành.
Khang mở phong bì 2010, lấy hết giấy ra, xếp theo thời gian. Dòng đầu mỗi lệnh: mã, thời gian, nội dung. Dòng cuối: ghi chú Duy. Anh bỏ qua ghi chú, tập trung vào phần lệnh.
Lệnh đầu tiên Duy ghi lại (3/2/2010, 22:47): "Xác nhận đưa đối tượng mã B-012 vào lộ trình." Ngắn gọn, trung tính, không tính từ, không giải thích. Kiểu viết quân đội hoặc kỹ thuật.
Lệnh cuối phong bì 2023 (14/11/2023, 01:30): "Đưa tất cả ĐB khu vực C3 vào lộ trình tối nay. Không cần xác nhận từ GS-02." GS-02 là mã của Duy, Khang nhớ từ hồ sơ bệnh viện. Lệnh này ra hai tuần trước khi Duy nghỉ hưu. "Không cần xác nhận." Ga-14 bắt đầu bỏ qua Duy trước khi Duy tự bỏ.
Giữa hai mốc đó, mười ba năm. Khang lật qua nhanh, đánh dấu những lệnh có thay đổi đáng chú ý.
Năm 2012: lệnh bắt đầu có mã ưu tiên (P1, P2, P3). Trước đó không có. Hệ thống đang mở rộng, cần phân loại.
Năm 2015: xuất hiện lệnh "lộ trình đặc biệt" lần đầu. Không mã đối tượng, chỉ có "đưa theo chỉ thị." Duy ghi chú: "Lần đầu nhận lệnh không kèm hồ sơ đối tượng."
Năm 2019: sau khi Duy phản đối lệnh nhóm C, giọng lệnh thay đổi. Ngắn hơn. Ít thông tin hơn. "Thực hiện." "Xác nhận hoàn thành." Kiểu người đã quyết định không giải thích nữa.
Năm 2022: mã ưu tiên biến mất. Tất cả lệnh đều P1. Không có P2, P3. Mọi thứ đều khẩn cấp, hoặc không gì khẩn cấp, chỉ là lệnh.
Khang ngồi lại, nhìn bảng ghi chú trên giấy. Mười ba năm lệnh cho thấy một xu hướng: Ga-14 bắt đầu như người quản lý cẩn thận (có hồ sơ, có phân loại, có giải thích), rồi dần bớt kiên nhẫn, bớt giải thích, bớt cần sự đồng ý của Duy. Không phải vì Ga-14 mất kiểm soát, mà ngược lại, vì Ga-14 kiểm soát quá quen, đến mức không còn thấy cần phải biện minh.
Hoặc: vì mục tiêu đã thay đổi.
Ban đầu, Tuyến 0 cách ly người nguy hiểm (IMT cấp A). Rồi cách ly người "có thể" nguy hiểm (cấp B). Rồi cách ly tất cả (lệnh 2027). Rồi không còn phân biệt. Tần suất tăng, hồ sơ mất, ga 11 thành điểm xuất phát. Hệ thống không bị hỏng. Hệ thống đang làm chính xác điều ai đó muốn, chỉ là điều đó đã thay đổi.
Khang gập sổ tay. Nhìn ra cửa sổ. Mười hai giờ mười lăm. Đường phố vắng, ánh đèn ga Cát Linh tắt từ lâu, chỉ còn đèn đường vàng nhạt và tiếng xe rác đi qua. Hai tiếng nữa, tàu T-000 sẽ chạy chuyến 2:17.
Ba người biết Tuyến 0 tồn tại. Một đã lộ mặt. Một đã trao nhật ký. Người thứ ba vẫn ngồi ở đầu bên kia kênh K0-SEC-47, gửi lệnh bằng AES-256, và giữ năm nghìn người dưới lòng đất.
Khang cần tìm nút 10.0.14.1. Muốn vậy, anh cần xuống lại. Cần vào mạng K-07 nội bộ, cần truy cập nút chuyển tiếp, cần truy ngược từ nút đó đến nguồn. Duy không làm được vì không phải kỹ sư mạng. Khang là kỹ sư.
Nhưng trước đó, anh cần gặp An. An biết Tuyến 0 từ trong ra ngoài. An sinh dưới đó, lớn dưới đó, đi lại giữa các ga như đi qua các con phố. Nếu có ai biết nút 10.0.14.1 nằm ở đâu trong hệ thống vật lý, đó là An.
Khang nhắn tin cho An bằng kênh mà An chỉ, qua ứng dụng nhắn tin mã hóa mà Khang cài sau lần gặp thứ hai: "Cần gặp. Đêm mai. Ga 7."
Mười phút sau, một tin nhắn ngược lại. Không chữ. Chỉ một biểu tượng: dấu tích.