Xuống dưới

Cửa bảo trì ga Cát Linh mở bằng thẻ từ.

Một giờ mười hai phút sáng. Chuyến metro cuối đã qua bốn mươi phút trước, sân ga tối, đèn chỉ còn ánh sáng khẩn cấp dọc lối thoát hiểm. Khang quẹt thẻ, đèn đỏ nhấp nháy hai lần, rồi xanh. Cửa mở. Credential năm năm tuổi, vẫn hoạt động ở tầng kỹ thuật. Ai giữ quyền truy cập này cho anh, và tại sao, là câu hỏi Khang tạm gác sang một bên.

Linh đi sau, ba lô trên lưng, không nói gì. Cô mặc đen từ đầu đến chân, giày thể thao đế mềm, tóc buộc cao gọn hơn bình thường. Kiểu chuẩn bị của người quen đi vào chỗ không nên đi.

Cầu thang bảo trì: bê tông trần, tay vịn thép, mỗi bước vọng tiếng. Khang đếm: hai mươi bốn bậc, sâu khoảng bảy mét. Tầng kỹ thuật mở ra: hành lang dài, trần thấp hai mét rưỡi, đèn LED trắng tự động bật khi có chuyển động. Ống dẫn nước, cáp điện, ống thông gió chạy dọc trần. Camera an ninh mỗi hai mươi mét, đèn đỏ nhấp nháy.

– Camera, Linh nói, giọng thấp.

– Camera tầng kỹ thuật ghi vào hệ thống nội bộ, không truyền trực tiếp về trung tâm điều phối, Khang nói. Chỉ xem lại khi có sự cố. Trừ khi ai đó đang theo dõi chủ động.

– Anh chắc?

– Tôi thiết kế quy trình giám sát tầng này. Năm năm trước.

Linh gật, không hỏi thêm. Họ đi.

Hành lang dài sáu mươi mét, rẽ trái, tiếp tục ba mươi mét. Quen thuộc với Khang, anh từng đi lại ở đây hàng trăm lần khi còn làm việc. Mùi bê tông, mùi dầu máy, mùi kim loại ẩm, hỗn hợp đặc trưng của không gian ngầm có hệ thống thông gió hoạt động liên tục. Quạt gió vo vo đâu đó phía trên trần.

Rẽ phải. Hành lang hẹp hơn, ít đèn hơn, ống dẫn thô hơn. Đây là khu vực ngoài lộ trình bảo trì thông thường, phần mà kỹ thuật viên ít khi vào trừ khi sửa chữa lớn. Khang biết khu này vì anh từng kiểm tra hệ thống cảm biến ở đây, hai tháng trước khi tai nạn xảy ra.

Và đây.

Hành lang kết thúc bằng một bức tường. Không phải tường bê tông gốc, mà tường gạch. Gạch đỏ, vữa xi măng, mới hơn phần còn lại. Mới không phải năm ngoái, nhưng mới hơn hệ thống xung quanh vài chục năm. Ai đó đã xây bức tường này để bịt một lối đi.

Khang gõ. Âm rỗng, sâu. Bên kia có không gian, không phải đất đặc.

– Giống lần trước, Linh nói. Khi mình ở đây tuần trước.

Đúng. Nhưng lần này Khang không nhìn bức tường gạch. Anh nhìn sang phải. Cách bức tường hai mét, nửa khuất sau ống dẫn nước lớn, có một thứ mà lần trước anh chỉ liếc qua trong bóng tối: cửa thép.

Cánh cửa cao một mét tám, rộng chín mươi phân, thép dày, sơn xám đã bong, bản lề nặng, khóa cơ kiểu quân sự. Trên mặt cửa, ở vị trí ngang tầm mắt, có ký hiệu dập nổi: một vòng tròn, bên trong số "0". Phía dưới, chữ nhỏ hơn, ăn mòn theo thời gian nhưng vẫn đọc được: "K/v đặc biệt – Không phép – 1987".

Khu vực đặc biệt. Không phép. Năm 1987.

Khang chạm tay vào thép. Lạnh, loại lạnh của kim loại nằm dưới lòng đất không tiếp xúc ánh sáng mặt trời bao giờ. Ổ khóa: kiểu cơ, không điện tử, không card, không mã số. Lỗ khóa tròn, đường kính mười hai mili. Kiểu khóa quân sự cũ, loại mà chìa khóa là ống trụ có rãnh bên trong.

– Linh.

Cô đã đứng cạnh anh. Mở ba lô, lấy ra một bộ dụng cụ cuốn trong vải: bảy thanh kim loại mỏng, hai cây vặn, một đèn soi nhỏ. Bộ mở khóa. Khang không hỏi cô có từ đâu.

Linh quỳ xuống trước cửa, đèn soi chiếu vào lỗ khóa, mắt nheo. Luồn thanh thứ nhất vào, nghiêng, xoay. Kẹt. Rút ra, đổi thanh thứ hai, mỏng hơn. Luồn, xoay, nhẹ, chậm. Ba phút.

Tiếng click. Nhỏ, gọn, tiếng của cơ chế kim loại bốn mươi năm tuổi nhả chốt.

Cửa không tự mở. Khang nắm tay kéo, cánh cửa nặng, bản lề rít, mở được ba mươi phân rồi kẹt. Đẩy mạnh hơn. Bốn mươi phân. Đủ để một người lách qua.

Phía sau cửa: bóng tối.

Khang bật đèn pin. Ánh sáng cắt vào không gian phía sau như một vết rạch: hành lang hẹp, trần thấp hơn tầng kỹ thuật, tường bê tông thô không sơn, sàn bê tông phẳng phủ bụi dày. Bụi dày, nhưng có dấu. Dấu giày. Không phải một đôi, nhiều đôi, nhiều lần, chồng lên nhau. Ai đó đã đi qua đây. Gần đây.

Linh chiếu đèn xuống sàn, chụp ảnh dấu giày. Khang đi trước, đèn pin quét trái phải. Hành lang dài khoảng mười lăm mét, nghiêng xuống, dốc nhẹ. Không khí khác: lạnh hơn, ẩm hơn, có mùi đất sâu, mùi bê tông cũ, mùi mà Khang không đặt tên được, mùi của không gian kín lâu năm vừa được mở ra.

Cuối hành lang: cầu thang. Không phải cầu thang bảo trì kiểu metro hiện đại, mà cầu thang bê tông thô, bậc rộng, tay vịn sắt, kiểu công trình quân sự thập niên tám mươi. Đi xuống.

Khang đếm bậc. Mười. Hai mươi. Ba mươi. Mỗi bậc cao hai mươi phân, ba mươi bậc là sáu mét. Cộng với bảy mét tầng kỹ thuật, họ đang ở sâu mười ba mét dưới mặt đất. Còn xa mới đến bốn mươi hay năm mươi hai mét, nhưng đã sâu hơn bất kỳ phần nào của metro công cộng.

Chân cầu thang: một phòng nhỏ, rộng khoảng ba nhân bốn mét. Trần thấp. Trên tường: bảng điều khiển cũ, nút bấm kim loại, đồng hồ đo áp suất, đèn báo đã chết. Cạnh bảng điều khiển: một tấm biển kim loại, chữ trắng trên nền xanh quân đội, mờ nhưng đọc được.

"Trạm kiểm soát T0-03. Cấm vào khi không có lệnh."

T0-03. Ga số 3 trong hệ thống Tuyến 0. Ngay dưới ga Cát Linh. Đúng tọa độ X-03 trong dữ liệu K-07.

Khang nhìn Linh. Cô nhìn tấm biển, mắt không chớp, như đang chụp ảnh bằng trí nhớ trước khi chụp bằng điện thoại. Rồi cô chụp. Đèn chụp tắt, ánh sáng đèn pin lại là thứ duy nhất.

– Có cầu thang tiếp xuống, Khang nói.

Đúng. Bên phải phòng kiểm soát, một lối đi khác, hẹp hơn, dẫn đến cầu thang thứ hai. Cầu thang này xoắn ốc, sắt, kiểu công nghiệp, rỉ sét ở tay vịn nhưng bậc còn chắc. Đi xuống thêm.

Khang dừng lại.

Không phải vì sợ. Vì nghe. Ở đây, sâu mười ba mét, im lặng nặng, tiếng quạt gió tầng kỹ thuật đã mất, tiếng thành phố đã mất, chỉ còn tiếng thở của hai người và tiếng bước chân phản hồi từ tường bê tông. Nhưng có thứ khác. Rung. Nhẹ, rất nhẹ, dưới chân, truyền qua sàn bê tông lên giày. Không phải xe cộ trên mặt đất, vì rung đều, có nhịp, kiểu rung của máy móc lớn hoạt động ở xa.

Hoặc kiểu rung của tàu chạy trên đường ray ở sâu hơn.

Linh cũng dừng. Cô nhìn xuống chân, rồi nhìn Khang.

– Anh cảm nhận được không?

– Rung. Đều. Từ dưới.

Cô gật. Mắt cô thay đổi, không phải sáng hơn hay tối hơn, mà sắc hơn, kiểu mắt người vừa xác nhận rằng thứ mình tìm kiếm ba năm không phải ảo giác.

Họ tiếp tục. Cầu thang xoắn ốc, Khang đếm: mười lăm bậc. Thêm ba mét. Tổng: mười sáu mét dưới mặt đất. Còn xa mới đến tầng Tuyến 0 (sâu ba mươi lăm mét trở lên), nhưng đủ sâu để hiểu: ai đó đã xây nhiều tầng trung gian giữa metro công cộng và hệ thống K-07 bên dưới.

Chân cầu thang thứ hai: một hành lang dài hơn, rộng hơn phòng kiểm soát, trần cao ba mét. Tường có dấu vết từng gắn đèn ống, giờ chỉ còn giá đỡ trống và dây điện cắt ngắn thò ra từ tường. Sàn sạch hơn phần trên, ít bụi hơn, như thể có người quét hoặc đi lại thường xuyên đủ để bụi không kịp lắng. Dấu giày nhiều hơn, ít nhất ba cỡ khác nhau.

Trên tường bên phải, cách chân cầu thang hai mét, ai đó đã viết bằng phấn trắng: một mũi tên chỉ về phía trước, và ba chữ số: "0-3-2". Khang dừng lại, chiếu đèn. Phấn mới, chưa mờ, viết bằng tay chắc, nét đều. Mã gì, anh không biết. Linh chụp ảnh, không bình luận.

Và ở cuối hành lang, ba mươi mét phía trước, một cánh cửa nữa. Thép. Nặng hơn cánh cửa đầu tiên. Cùng ký hiệu: vòng tròn, số "0".

Nhưng cánh cửa này khác. Cửa trước bị hàn kín, phải mở khóa cơ. Cửa này đóng, nhưng không hàn. Và ở khe dưới, khoảng hở hai phân giữa cánh cửa và sàn, có thứ lọt qua.

Ánh sáng.

Mỏng. Nhấp nháy. Không phải ánh sáng liên tục, mà nhấp nháy theo nhịp, kiểu đèn huỳnh quang cũ chớp do tụ điện yếu. Ánh sáng vàng, ấm, loại ánh sáng của bóng đèn sợi đốt hoặc huỳnh quang thế hệ cũ, không phải LED trắng của metro hiện đại.

Có thứ gì đó đang hoạt động bên kia cánh cửa thứ hai. Có điện. Có đèn. Ở sâu mười sáu mét dưới lòng đất Hà Nội, trong hệ thống mà hồ sơ ghi là "đã chuyển giao" từ năm 1987.

Khang bước lại gần. Đặt tay lên cửa. Thép rung nhẹ dưới lòng bàn tay, rung theo nhịp quen thuộc, nhịp mà anh đã cảm nhận mỗi đêm lúc hai giờ mười bảy qua sàn căn hộ tầng năm. Nhịp của đoàn tàu.

Gần hơn bao giờ hết.

Linh đặt tay lên vai anh. Không kéo lại, không thúc đi. Chỉ đặt.

– Không đủ thời gian, cô nói, giọng thấp. Gần hai giờ sáng. Nếu cửa này không mở bằng khóa cơ, mình không qua được tối nay. Và nếu có hệ thống giám sát phía sau, mình cần chuẩn bị hơn.

Cô đúng. Khang biết cô đúng. Nhưng tay anh vẫn đặt trên thép, và ánh sáng nhấp nháy bên kia vẫn lọt qua khe cửa, vàng, ấm, nhấp nháy, như có thứ gì đó đang chờ.

– Quay lên.

Linh nói, không phải hỏi. Khang rút tay, quay lưng. Họ đi ngược, lên cầu thang xoắn ốc, qua phòng kiểm soát T0-03, lên cầu thang bê tông, qua cửa thép, Linh khóa lại bằng dụng cụ, qua hành lang tầng kỹ thuật, lên cầu thang bảo trì, ra cửa bảo trì, lên mặt đất.

Ga Cát Linh. Hai giờ sáng. Sân ga tối, đèn khẩn cấp vàng nhạt, không một bóng người.

Khang thở. Không phải vì thiếu oxy, vì mười sáu mét bê tông đè lên ngực suốt bốn mươi phút vừa rồi, và bây giờ nó nhấc ra.

Linh đứng cạnh, kiểm tra ảnh trên điện thoại. Tấm biển T0-03. Dấu giày trên bụi. Cánh cửa thứ hai với ánh sáng bên kia.

– Cánh cửa thứ hai, Khang nói. Khóa khác. Không phải cơ.

– Tôi thấy. Khóa điện tử, loại cũ, có bàn phím số bốn ký tự. Mã số, không phải thẻ.

Cô thấy chi tiết đó trong lúc đi. Khang không thấy, vì mắt anh dán vào ánh sáng bên kia khe cửa.

– Bốn ký tự, Linh nói. Tôi có thể thử.

– Bao nhiêu tổ hợp?

– Mười nghìn. Nhưng khóa quân sự cũ thường dùng mã liên quan đến đơn vị hoặc năm. K-07, 1984, 1987. Có thể thu hẹp.

Khang gật. Không phải tối nay. Nhưng sớm.

Họ chia tay ở cổng ga. Linh đi bộ về phía Đống Đa, bóng nhỏ trên đường vắng. Khang đứng nhìn theo, rồi nhìn xuống mặt đất dưới chân.

Mười sáu mét bên dưới, ánh sáng vàng vẫn nhấp nháy sau cánh cửa thép. Và sâu hơn nữa, ba mươi lăm mét, năm mươi hai mét, đường ray K-07 nằm im trong bóng tối, chờ hai giờ mười bảy.

Khang bước về nhà. Đường vắng, đèn đường vàng, lá cây rụng trên vỉa hè. Bình thường. Mọi thứ trên mặt đất đều bình thường, và sự bình thường đó bây giờ có vị khác, vị của lớp sơn phủ lên thứ gì đó mà anh đã nhìn thấy bên dưới.

Về đến căn hộ, Khang không bật đèn. Đứng ở cửa sổ, nhìn xuống ga Cát Linh trong bóng tối. Sân ga trống, đèn khẩn cấp nhấp nháy. Dưới sân ga, mười sáu mét, ánh sáng vàng vẫn nhấp nháy sau cánh cửa thép. Sâu hơn nữa, đường ray K-07 nằm im.

Mỗi bước trên đường về, mặt đất rung nhẹ dưới giày. Có thể tưởng tượng. Có thể không.