Thời gian lệch

An ngồi trên ống dẫn khí ở hành lang ngoài Ga Chết, hai chân đung đưa, không đèn pin, mắt quen tối nhìn Khang bước ra từ cửa lớn.

– Về?

Một từ. An không hỏi anh thấy gì bên trong. Không hỏi Thành Phố Thứ Hai thế nào, có bao nhiêu người, ai sống ở đó. Cậu biết hết, hoặc biết đủ, hoặc không cần biết thêm. An là người của tunnel, của khoảng giữa, không thuộc trên cũng không thuộc dưới.

– Về.

Khang đi theo An vào đường hầm ngược. Hướng bắc, qua các ga từ 14 ngược lên, qua vùng sống ga 11 đến 13 mà không vào, qua ga 9, ga 7, lên vùng trống. An đi phía trước, chân trần trên bê tông, bước đều, không do dự, không dùng đèn, cậu đếm bước thay vì nhìn đường. Khang dùng đèn pin điện thoại, ánh sáng trắng quét lên tường bê tông cũ, vết nước rỉ, ống thông gió trên trần, ray sáng bóng dưới chân.

Họ đi trong im lặng mười phút. Đường hầm Tuyến 0 ở đoạn này rộng bốn mét, trần ba mét rưỡi, đường ray đơn ở giữa, hai bên ke hẹp vừa đi một người. Không khí lạnh, mùi kim loại, mùi bê tông ẩm, mùi đường hầm mà Khang đã quen từ nhiều lần xuống.

Nhưng lần này, đường hầm có thêm mùi khác. Mùi thức ăn. Mùi xà phòng. Mùi vải. Mùi của Thành Phố Thứ Hai bám theo anh, trong quần áo, trong tóc, trong phổi. Anh mang theo thành phố đó trên mình, bằng chứng duy nhất ngoài ký ức rằng nơi đó có thật.

Ga 7. An dừng lại, nhìn ke ga quen thuộc, ghế gỗ, bản đồ cũ trên tường, đèn vàng trên trần.

– Tàu qua chưa?

An lắng nghe. Đặt tay lên ray, giữ hai giây, nhấc lên.

– Qua rồi. Ray lạnh. Chuyến 2:17 đã chạy.

Khang kiểm tra đồng hồ: 3:52 sáng. Nếu chuyến 2:17 đã qua, anh ở Thành Phố Thứ Hai khoảng hơn một giờ, cộng thời gian đi bộ ngược ra khoảng bốn mươi phút. Tổng: gần hai giờ dưới lòng đất, theo đồng hồ trên tay.

Nhưng cảm nhận khác. Cảm nhận anh ở Thành Phố Thứ Hai lâu hơn nhiều. Đi dọc đường chính, rẽ vào hẻm, ngồi quán cà phê Hòa, nói chuyện, đi sâu hơn vào khu dân cư, quan sát chợ nhỏ ở cuối đường, nhìn trẻ con chạy trên lối đi. Những hoạt động đó, nếu ở trên mặt đất, mất ít nhất ba bốn giờ. Nhưng đồng hồ nói ít hơn.

Thời gian ở đó không chạy giống ở đây. Hoặc cảm nhận thời gian bị thay đổi.

Hai người tiếp tục. Qua ga 7, vào hệ thống tunnel cũ, lên giao lộ ngầm, theo lối lên mặt đất qua đường cống Hà Đông. An dẫn đường, Khang theo. Mỗi bước lên, không khí ấm dần, mùi bê tông nhạt dần, thay bằng mùi đất, mùi nước cống cũ, mùi mặt đất.

Miệng cống. Hà Đông. An dừng ở đây, không lên thêm.

– Em ở dưới. Anh lên.

Khang gật. Bước lên ba bậc sắt gỉ, đẩy nắp cống, chui ra. Vỉa hè đường Hà Đông, cỏ ướt, đèn cao áp, trời sáng.

Trời sáng.

Khang đứng trên vỉa hè, nhìn bầu trời. Phía đông, chân trời hồng nhạt, mặt trời chưa lên nhưng ánh sáng đã lan. Không phải đêm. Sáng sớm, nhưng sáng hơn 4 giờ rất nhiều. Anh kiểm tra đồng hồ: 4:27 sáng. Tháng này, Hà Nội, 4:27 sáng trời vẫn tối, mặt trời mọc khoảng 5:30.

Anh lấy điện thoại. Không sóng. Đi bộ hai mươi mét ra khỏi vùng che phủ của cống, điện thoại tìm mạng, bắt được. Màn hình sáng.

7:15 sáng.

Khang nhìn màn hình. Nhìn lại đồng hồ tay: 4:28 sáng. Chênh lệch: hai giờ bốn mươi bảy phút. Đồng hồ tay chạy bằng pin, không cần sóng, không đồng bộ internet, đo thời gian theo bộ dao động thạch anh. Điện thoại đồng bộ giờ qua mạng di động, giờ chuẩn quốc gia.

Một trong hai sai. Hoặc đồng hồ tay chạy chậm khi ở dưới lòng đất. Hoặc thời gian ở dưới thực sự trôi khác.

Khang tính. Anh xuống đường cống Hà Đông lúc khoảng 2 giờ sáng. Đồng hồ điện thoại lúc đó: 2 giờ sáng. Đồng hồ tay: 2 giờ sáng. Hai thiết bị khớp. Bây giờ, sau khoảng hai giờ rưỡi dưới lòng đất theo đồng hồ tay, điện thoại hiện 7:15. Trên mặt đất đã trôi hơn năm giờ. Dưới lòng đất chỉ trôi hai giờ rưỡi.

Tỷ lệ xấp xỉ: một giờ dưới bằng hai giờ trên. Thời gian dưới lòng đất chậm hơn mặt đất, hoặc mặt đất nhanh hơn dưới lòng đất. Sự khác biệt không lớn đủ để nhận ra trong chuyến đi ngắn, nhưng đủ để tích lũy qua ba mươi năm.

Ba mươi năm trên mặt đất, theo tỷ lệ này, bằng mười lăm năm dưới lòng đất. Người Soát Vé ở dưới từ 1987 đến nay, theo lịch trên mặt đất gần bốn mươi năm. Nhưng theo thời gian của ông, có thể chỉ hai mươi. Hoặc ít hơn, nếu tỷ lệ không đều, nếu ở càng sâu thời gian càng chậm.

Điện thoại rung. Mười bốn cuộc gọi nhỡ. Tất cả từ Linh. Cuộc đầu tiên: 4:03 sáng. Cuộc cuối: 7:11 sáng. Bốn tin nhắn:

"4:03, Đã 2 giờ. Liên lạc." "5:15, 3 giờ rồi. Gọi lại ngay." "6:00, Khang. 4 giờ không liên lạc. Tôi bắt đầu lo." "7:00, 5 giờ. Nếu 8 giờ không liên lạc, tôi publish."

Khang gọi lại. Linh nhấc ngay, trước tiếng chuông đầu tiên kịp tắt.

– Khang.

Giọng cô không hét, không trách. Bằng phẳng. Nhưng tốc độ nhấc máy nói thay: cô đã cầm điện thoại trên tay, chờ.

– Tôi lên rồi. Hà Đông.

– Năm giờ không liên lạc. Thỏa thuận là bốn mươi tám giờ, nhưng không có nghĩa năm giờ im lặng là chấp nhận được.

– Tôi biết. Có vấn đề với thời gian.

Im lặng ngắn. Khang nghe Linh thở ra, chậm, kiểm soát, kiểu thở của người vừa giải tỏa căng thẳng mà không muốn cho thấy đã căng thẳng.

– Vấn đề gì?

– Đồng hồ tay tôi đang chỉ 4 giờ 30. Điện thoại chỉ 7 giờ 15. Lệch gần ba tiếng. Tôi ở dưới khoảng hai tiếng rưỡi theo đồng hồ tay. Nhưng trên mặt đất đã qua hơn năm tiếng.

Im lặng dài hơn. Khang nghe tiếng bước chân nhẹ qua điện thoại, Linh đi lại trong phòng, thói quen khi xử lý thông tin phức tạp.

– Thời gian chậm ở dưới hay nhanh ở trên?

– Chậm ở dưới. Tỷ lệ thô: một ở dưới bằng hai ở trên. Nhưng tôi chỉ ở dưới một lần, mẫu không đủ để kết luận tỷ lệ cố định.

– Nếu tỷ lệ đó đúng. Những người ở dưới ba mươi năm, theo thời gian của họ...

– Có thể mới mười lăm năm. Hoặc ít hơn.

Khang đứng trên vỉa hè Hà Đông, trời sáng dần, xe máy bắt đầu chạy trên đường, thành phố tỉnh dậy. Dưới chân anh, sâu ba mươi lăm mét, thời gian trôi chậm hơn, và những người ở đó đang sống trong một nhịp khác, nhịp mà mặt trời không đo được vì mặt trời không chạm đến.

– Người Soát Vé, Linh nói qua điện thoại. Camera VHS năm 1991 ghi được ông ta. Đến 2005, ông ta trông giống hệt. Mười bốn năm không già. Mọi người nói ba mươi năm không già. Nhưng nếu thời gian ở dưới chậm hơn gấp đôi, thì mười bốn năm trên mặt đất chỉ bằng bảy năm với ông ta. Ba mươi năm chỉ bằng mười lăm. Mười lăm năm, người ta già chậm hơn bốn mươi lắm.

Đúng. Khang đã nghĩ đến điều đó. Người Soát Vé không phải không già. Chỉ già chậm hơn, vì thời gian của ông chậm hơn. Không phải siêu nhiên. Là vật lý, hoặc thứ gì đó giống vật lý, ở độ sâu đó, trong cấu trúc địa chất đó, thời gian chạy khác.

Hoặc không phải vật lý. Có thể liên quan đến ký ức lây nhiễm, đến cấu trúc thần kinh đặc biệt của những người ở đó, đến thứ gì đó mà khoa học chưa đặt tên. Khang không đủ dữ liệu để kết luận.

– Tôi thấy Hòa, anh nói.

– Hòa? Nguyễn Thị Hòa?

– Ở dưới. Trong Thành Phố Thứ Hai. Cô ấy phục vụ quán cà phê. Nhớ hết. Nhớ Hạnh. Nhớ nhà. Mắt sáng. Khác hoàn toàn Hòa trên mặt đất.

Im lặng. Khang kể tiếp, ngắn, cấu trúc: Hòa có ký ức lây nhiễm, chọn ở lại vì biết hậu quả nếu sống trên, nhưng phần lớn cư dân không có khả năng đó, bị nhốt vì lý do khác.

Linh nghe không ngắt. Khi Khang dừng, cô hỏi:

– Mai.

Không phải câu hỏi. Là tên, và là tất cả những gì cô cần nói. Nếu Hòa ở đó, Mai có thể ở đó.

– Tôi chưa thấy Mai. Không đủ thời gian tìm. Thành phố rộng, năm nghìn người. Tôi chỉ ở một khu nhỏ.

– Nhưng cô ấy có thể ở đó.

– Có thể.

Im lặng. Khang nghe Linh thở, đều, chậm, đếm nhịp.

– Tôi cần gặp anh. Sáng nay.

– Tám giờ. Chỗ cũ. Tôi cần tắm rửa trước.

– Được.

Cúp.

Khang đi bộ ra đường lớn. Trời sáng rõ, bảy giờ hai mươi sáng Hà Nội, đường đông dần, xe máy, xe buýt, người đi bộ, tiếng còi, tiếng động cơ. Thành phố trên mặt đất thức dậy theo nhịp của nó, nhanh, ồn, gấp gáp. Anh vừa rời thành phố dưới lòng đất, nơi mọi thứ chậm hơn, yên hơn, và không ai vội.

Anh gọi xe. Trên xe, nhắm mắt, không ngủ. Để thông tin xếp lại.

Thành Phố Thứ Hai: có thật, năm nghìn cư dân, có chợ, nhà, quán, trẻ con. Một số cư dân có ký ức lây nhiễm, đa phần không. Hòa ở đó, nhớ hết, chọn ở lại. Hòa trên mặt đất là phiên bản bị xóa ký ức. Thời gian ở dưới chậm hơn trên, tỷ lệ chưa xác định chính xác.

Câu hỏi mở: Mai có ở đó không. Nếu có, cô ấy là loại nào? Người có ký ức lây nhiễm, hay người bị nhốt vì lý do khác?

Và câu hỏi lớn hơn: làm gì với thông tin này? Khang biết Tuyến 0 tồn tại, biết cơ chế hoạt động, biết hệ thống cách ly, biết lạm dụng. Nhưng biết không đủ. Linh muốn xuống tìm Mai. An nói người dưới muốn lên. Hệ thống đang siết. Mỗi bước tiếp theo đều dẫn đến đối đầu với Ga-14 và bộ máy phía sau.

Xe dừng gần ga Cát Linh. Khang trả tiền, lên căn hộ, tầng năm, cửa sổ nhìn ra ga. Khóa cửa. Kiểm tra phòng: mọi thứ nguyên vẹn. Thẻ nhớ dưới bồn rửa vẫn đó. Laptop trên bàn, đúng vị trí.

Anh vào phòng tắm, mở nước. Nước nóng chảy trên da, rửa mùi đường hầm, mùi thành phố ngầm, mùi bê tông, mùi thời gian chậm. Anh đứng dưới vòi sen, nhắm mắt, để nước chảy.

Nếu thời gian dưới đó chậm hơn gấp đôi, thì mỗi ngày tôi trì hoãn trên này bằng nửa ngày dưới đó. Mai ở dưới ba năm theo lịch trên, có thể mới một năm rưỡi theo thời gian của cô ấy. Nhưng một năm rưỡi vẫn là một năm rưỡi không mặt trời, không tự do, không em gái.

Anh tắt nước. Lau khô, thay đồ. Ra phòng khách, ngồi xuống bàn, mở laptop. 7:48 sáng. Mười hai phút trước khi gặp Linh.

Trên màn hình, anh mở tập tin ghi chú. Gõ nhanh, cấu trúc, những gì đã thấy, đã nghe, đã suy luận. Thành Phố Thứ Hai. Hòa. Ký ức lây nhiễm, xác nhận qua lời kể trực tiếp. Thời gian lệch, dữ liệu sơ bộ. Câu hỏi mở.

Gõ xong, đóng tập tin. Nhìn ra cửa sổ. Ga Cát Linh phía dưới, hành khách bắt đầu lên xuống, đoàn tàu metro chạy trên cao, bình thường, công khai, có lịch trình, có vé, có camera. Dưới đó, sâu hơn nhiều, tàu khác chạy theo lịch trình khác, không vé, không camera, chở người đi nơi không ai biết.

Khang đứng dậy. Lấy áo khoác, ra cửa. Bước ra phố, đi bộ đến quán cà phê quen thuộc. Mười phút đi bộ, qua hai ngã tư, qua dòng xe máy buổi sáng, qua mùi phở, mùi bún, mùi cà phê sáng Hà Nội, tất cả quen thuộc, tất cả bình thường, tất cả diễn ra ở tầng trên cùng của thành phố mà phần lớn cư dân không biết có bao nhiêu tầng.

Linh đã ở quán. Tầng hai, góc cũ, cạnh cửa sổ. Ba lô dưới chân. Cốc cà phê đen trên bàn, chưa uống. Cô nhìn anh khi anh ngồi xuống, mắt kiểm tra: anh có bị thương không, anh có ổn không, anh có còn là anh không. Kiểm tra bằng mắt, không hỏi.

– Kể, cô nói.

Khang kể. Từ đầu: An dẫn đường, cửa thép, sân ga Tuyến 0, tàu T-000, hành khách mắt trống, khuôn mặt đồng nghiệp chết trong kính cửa sổ, Ga Chết, cửa lớn, ánh sáng, Thành Phố Thứ Hai. Cư dân, đường phố, chợ. Hòa. Ký ức lây nhiễm. Thời gian lệch.

Linh nghe, ghi chú ngắn trong sổ tay, bút bi xanh, nét chữ nhỏ, nhanh. Không ngắt, không hỏi giữa chừng. Khi Khang dừng, cô đọc lại ghi chú, ba mươi giây, rồi ngẩng lên.

– Năm nghìn người.

– Ước tính. Tôi không đếm.

– Năm nghìn người sống dưới lòng đất Hà Nội mà không ai trên này biết. Bốn mươi năm. Thời gian chậm, có thể hai mươi năm theo họ, nhưng vẫn hai mươi năm.

– Đúng.

Linh đặt bút xuống. Nhìn ra cửa sổ, xuống phố, xe chạy, người đi, bình thường.

– Hòa nhớ Hạnh. Nhớ em gái. Nhớ hết. Nhưng Hòa trên mặt đất không nhớ gì.

– Hai phiên bản. Một giữ ký ức, bị nhốt. Một mất ký ức, được thả. Hệ thống giữ phần "nguy hiểm" ở dưới, trả phần "vô hại" về trên.

– Vô hại vì vô dụng, Linh nói, giọng phẳng nhưng hàm siết. Hòa trên mặt đất không nhớ gì, không biết gì, không tố cáo được gì. Sống nhưng không tồn tại. Hệ thống hoàn hảo.

Im lặng. Cả hai uống cà phê. Đắng, đen, không đường.

– Thời gian lệch, Linh nói. Nếu đúng tỷ lệ anh nói, Mai ở dưới ba năm theo lịch trên, nhưng theo thời gian của chị ấy, có thể chỉ một năm rưỡi. Chị ấy có thể chưa quên. Chưa chấp nhận. Vẫn đang chờ.

Hoặc đã chấp nhận. Một năm rưỡi vẫn đủ dài để chấp nhận.

Khang không nói câu đó. Linh biết, không cần anh nói.

– Tôi cần xuống, Linh nói.

– Chưa. Cần thêm thông tin trước.

– Thông tin gì đủ cho anh?

– Biết Mai ở đó hay không. Biết cô ấy thuộc loại nào. Biết cô ấy có khả năng ký ức lây nhiễm không. Nếu không, cô ấy bị nhốt không lý do. Nếu có, cô ấy ở đó vì lý do y khoa.

Linh nhìn anh. Mắt không giận, không buồn. Đọc anh, đánh giá xem anh nói vì lo cho cô hay vì có agenda riêng. Khang biết cô đang đánh giá, và để cô đánh giá.

– Tôi sẽ tìm thêm thông tin, anh nói. Về Mai. Về cơ chế ký ức lây nhiễm. Về cách hệ thống phân loại ai nguy hiểm ai không. Khi đủ, chúng ta bàn bước tiếp.

Linh gật. Không vì đồng ý hoàn toàn. Vì chấp nhận tạm thời. Khang nhìn thấy sự khác biệt trong cái gật đó: đồng ý là đóng, chấp nhận tạm là mở, và cái mở đó sẽ không giữ được lâu.

Hai người ngồi thêm mười phút. Bàn những thứ thực tế: Linh đã chuyển phòng, địa chỉ mới, cách liên lạc dự phòng nếu điện thoại bị cắt. Khang chia sẻ mã truy cập thẻ nhớ dưới bồn rửa, phòng trường hợp anh bị bắt. Linh ghi lại, bằng mã riêng mà cô tự tạo, trong sổ tay mà chỉ cô đọc được.

Rồi Linh đi. Ba lô trên lưng, bước nhanh, xuống cầu thang, ra phố, biến vào dòng người. Khang ngồi lại, nhìn cô đi. Lần này tay cô không run. Nhưng bước chân nhanh hơn bình thường, nhanh kiểu người đang kìm lại khỏi chạy, khỏi chạy xuống đường hầm, xuống đường ray, xuống nơi mà có thể có chị cô đang đợi, hoặc không đợi, hoặc đã quên có em gái.

Khang đứng dậy. Về căn hộ. Cần nghiên cứu. Cần hiểu ký ức lây nhiễm trước khi bước tiếp.

Và cần hiểu: nếu Mai có khả năng đó, thì việc đưa cô lên không chỉ là cứu một người, mà có thể là thả một mối nguy vào thành phố. Nếu Mai không có, thì cô bị nhốt oan, và mỗi ngày trì hoãn, dù chỉ nửa ngày theo thời gian dưới đó, đều là nửa ngày mà cô không được sống.