Bản đồ người

Màn hình nhấp nháy. Dấu nhắc xanh trên nền đen, ký tự đều, không chân:

K0-SYS, XÁC THỰC QUẢN TRỊ NHẬP MÃ:

Phòng kỹ thuật ga 14. Đèn huỳnh quang phía trần vo đều, ánh sáng trắng lạnh, mùi bê tông và cáp điện cũ. Tủ rack dọc tường, thiết bị thập niên 80-90 bên dưới, ba thiết bị mới trên cùng: bộ chuyển mạch, ổ cứng ngoài, màn hình mỏng. Cáp quang xuyên lỗ khoan trên tường phía đông, hướng sâu hơn vào đá, đến nút 10.0.15.1 mà không ai biết ở đâu.

Khang ngồi trên ghế sắt duy nhất, ba lô dưới chân, phong bì mở trên đùi. Mã master key: bốn dòng ký tự, mỗi dòng ba mươi hai ký tự, chữ hoa lẫn số lẫn ký hiệu đặc biệt. Anh nhập từng ký tự, chậm, nhìn màn hình, không nhìn bàn phím. Mỗi ký tự hiện thành dấu sao.

An đứng ngoài cửa, lưng tựa tường, tay khoanh, mắt nhìn hành lang. Canh gác.

Ký tự cuối cùng. Nhấn nhập.

Màn hình đen một giây. Hai giây. Ba.

XÁC THỰC THÀNH CÔNG QUYỀN: QUẢN TRỊ TOÀN PHẦN KHÓA XOAY: 72:00:00 HỆ THỐNG SẴN SÀNG

Khang thở ra. Nhẹ, kiểm soát, chỉ vai hơi hạ. Đồng hồ bắt đầu đếm ngược trên góc trái màn hình, từng giây, xanh lục nhạt. Ba ngày.

Anh gõ lệnh đầu tiên.

> TRẠNG THÁI SYS-AUTO

Màn hình cuộn:

SYS-AUTO: HOẠT ĐỘNG CHUYẾN TIẾP THEO: 02:17, GA 3 → GA 14 HÀNH KHÁCH: 5 (3 MÃ A, 2 MÃ ĐB) XÁC NHẬN: TỰ ĐỘNG

Hai người mã ĐB. Chuyến tối nay. Ba giờ nữa.

> DỪNG SYS-AUTO > XÁC NHẬN: CÓ

SYS-AUTO: ĐÃ DỪNG CHUYẾN 02:17, HỦY TẤT CẢ CHUYẾN ĐANG CHỜ, HỦY

Không có chuông cảnh báo. Không có đèn đỏ. Hệ thống dừng trong im lặng, cùng kiểu im lặng khi nó chạy. Tàu T-000 ở ga 3, động cơ tắt. T-000-B ở ga 7, cũng tắt. Không ai biết, vì không ai nhìn.

> XÓA DANH SÁCH ĐB ĐANG CHỜ

12 MỤC ĐB, ĐÃ XÓA

Mười hai người sẽ không bị đưa xuống tuần này.

Lệnh cuối:

> HIỂN THỊ KẾT NỐI NÚT 10.0.15.1

NÚT 10.0.15.1: KHÔNG PHẢN HỒI TRẠNG THÁI: KHÔNG XÁC ĐỊNH KẾT NỐI VẬT LÝ: CÓ (CÁP QUANG, 10.0.14.1 ↔ 10.0.15.1) KẾT NỐI LOGIC: KHÔNG CÓ PHẢN HỒI

Nút 15 không trả lời. Vẫn ở đó, vẫn nối cáp quang, nhưng không mở cửa. Ai thiết kế nút này thiết kế một chiều: nút 15 ra lệnh cho K-07, K-07 không ra lệnh ngược.

Khang ghi nhận. Đóng cửa sổ lệnh, để phiên quản trị chạy, đèn xanh nhấp nháy nhẹ trên màn hình.

71:57:12.

An dẫn Khang rời phòng kỹ thuật, quay lại hành lang phụ, hướng nam. Năm phút đến phòng sau.

Soát Vé đứng trong phòng, không ngồi, lưng thẳng. Đèn dầu cháy trên kệ sắt, ánh sáng vàng yếu, bóng ông in trên tường bê tông. Nhìn Khang bước vào, mắt không thay đổi.

– Tàu dừng. SYS-AUTO tắt.

– Bao lâu?

– Bảy mươi hai giờ trừ ba phút.

Soát Vé gật. Nhẹ, một lần. Khoác áo, áo khoác vải dày kiểu công nhân, bước ra cửa.

– Đi.

Ba người. Soát Vé trước, An giữa, Khang sau. Qua ga 14, ke ga trống, đèn vàng nhấp nháy tự động. Cửa Ga Chết, hành lang dài ánh sáng nhân tạo trắng, cửa lớn cuối hành lang. Soát Vé đẩy.

Thành Phố Thứ Hai. Lần thứ tư Khang vào. Trần cao mười lăm đến hai mươi mét, sơn xanh nhạt, đèn LED ở chế độ đêm, ánh sáng vàng kiểu hoàng hôn muộn. Đường phố hẹp, nhà lắp ghép bê tông, gỗ, tôn xếp dọc hai bên. Người đi lại thưa, giờ muộn.

Soát Vé đi không chào ai. Nhưng người ta nhìn. Nhìn rồi cúi đầu, hoặc gật nhẹ, hoặc tránh mắt. Kiểu nhìn dành cho người mọi người biết nhưng không ai đến gần.

Khu đông. Ba nghìn hai trăm người. Nhà san sát, có đèn, có tiếng nói, có mùi cơm nguội. Quán cà phê nhỏ góc đường, đèn LED vàng, bốn bàn, một người ngồi, cốc trà, mắt nhìn tường. Khang nhận ra quán: nơi Hòa từng phục vụ. Người phục vụ bây giờ khác, đàn ông trung niên, tay chậm, mặt mờ như người ngủ mà không biết mình ngủ.

– Đa số khu đông không có IMT, Soát Vé nói. Không quay lại, giọng thấp, đều, đủ nghe trong khoảng cách hai bước. Nhân chứng. Người biết quá nhiều. Người không ai tìm. Sống bình thường. Nhưng không ra được.

Khang mở ba lô, lấy cuốn vở bìa xanh. Đối chiếu. Trang 1 đến 80: khu đông, ba nghìn hai trăm tên, cột ghi chú phần lớn trống hoặc ghi hai từ: "nhân chứng", "gia đình", "không rõ."

Không rõ. Hơn một nghìn người. Xuống đây mà không ai ghi lý do, kể cả hệ thống, kể cả bản thân họ.

Một phụ nữ trung niên ngồi trước hiên nhà, đan áo, kiểu đan chậm, tay thuộc mà mắt không nhìn. Bà nhìn ba người đi qua, không hỏi, không sợ, không tò mò. Mắt quen với người lạ, vì dưới này ai cũng từng là người lạ.

Soát Vé rẽ trái. Đường hẹp hơn, ít đèn, tường cao. Khu bắc.

Cổng bê tông, ba mét, sơn xám, hai người canh gác. Cư dân tự quản, đổi ca bốn giờ sáng. Một người nhận ra Soát Vé, gật, mở cổng phụ.

Bên trong: hành lang dài, mười hai phòng đầu tiên, cửa gỗ, mỗi phòng mười hai mét vuông. Phía sau, thêm ba khu nhỏ, tổng bốn khu, năm mươi tư người. Yên tĩnh. Một phòng có đèn, bóng người ngồi đọc sách. Phòng khác tối, tiếng thở đều. Không khóa. Không còng. Không lính gác bên trong.

Khang đứng ở hành lang, nhìn qua cửa mở. Người đọc sách ngồi thẳng lưng, lật trang, bình thản. Có thể là IMT-A-01, cựu quân nhân, sân vận động Mỹ Đình, ba người chết giẫm đạp. Có thể là IMT-A-03, người phát ký ức tự tử, tự xin cách ly. Khang không hỏi. Tên nào cũng được. Phòng nào cũng giống nhau: mười hai mét vuông, giường, bàn, ghế, đèn, tủ sách nhỏ. Không phải nhà tù. Cũng không phải nhà.

– Họ ở đây tự nguyện, Soát Vé nói. Thấp, gần như thì thầm trong khu cách ly. Người nào biết ký ức mình giết người, người đó chọn ở lại. Có đêm mệt, ký ức trào, muốn ra, người canh giữ lại. Sáng tỉnh dậy, nói cảm ơn.

Khang nhìn hành lang. Mười hai cửa. Phía sau, thêm bốn mươi hai người trong ba khu khác. Năm mươi tư. Con số trong vở. Bây giờ là hành lang thật, cửa gỗ thật, tiếng thở thật.

An đứng ngoài cổng. Không vào. Phạm vi IMT hai mét, khu cách ly không phải chỗ đứng gần.

Ra khu bắc, hướng tây. Soát Vé đi chậm hơn.

– Trẻ em.

Nhà nhỏ hơn, sạch hơn, hàng rào gỗ thấp. Sân chơi: xích đu hàn từ ống nước, cầu trượt ghép bê tông, rổ bóng rổ treo trên tường. Phía xa, đèn LED tím khu trồng rau thủy canh, hàng rau muống xanh, húng quế, ớt. Mùi đất ẩm nhẹ, kiểu mùi không thuộc về hang đá mà thuộc về mặt đất, ai đó mang xuống và giữ.

Ba mươi đứa trẻ. Sinh dưới lòng đất. Không giấy tờ, không hộ khẩu, không khai sinh. Tồn tại trong vở Soát Vé và ký ức cha mẹ.

Giờ muộn, trẻ ngủ. Xích đu đung đưa nhẹ vì quạt thông gió, bóng in trên tường bê tông. Một đôi dép nhỏ trước hiên nhà, cỡ hai mươi tám, nhựa xanh, mòn gót.

– Đứa nhỏ nhất bao nhiêu tuổi.

– Ba. Ngọc. Mẹ xuống 2026, mang thai, sinh ở đây. Bố không biết.

Khang nhìn đôi dép. Rồi nhìn khu trồng rau, đèn tím, hàng rau muống, húng quế. Cô Mai dạy toán và tiếng Việt ở đây, trồng rau ở đây, giữ khoảng cách hai mét với mọi người ở đây. Mười bốn đứa trẻ học phân số mỗi sáng. Một số đã bắt đầu nhớ ký ức không phải của chúng: mùi hoa sữa đường Nguyễn Du, cửa sổ phòng học, mưa.

Trẻ em không có lỗi gì. Câu đó Khang không nói ra. Soát Vé cũng không nói. Có những câu hai người cùng nghĩ mà không ai cần phát thành tiếng.

Vòng qua khu nam. Chợ đóng cửa, quầy gỗ ép, bạt che, thùng rau củ xếp gọn. Phòng khám nhỏ, hai giường, tủ thuốc. Trường: hai phòng, bàn ghế gỗ, bảng đen. Bên ngoài lớp, bảng thông báo viết phấn trắng: "Lớp toán lớn: Thầy Phúc, 8h." Bên dưới, nét chữ khác, tròn hơn: "Lớp phân số: Cô Mai, 9h."

Khang dừng. Nhìn dòng chữ. Tay trái chạm vào mép bảng, phấn trắng dính nhẹ trên ngón tay.

Soát Vé đứng cạnh. Không nói. Biết Khang nhìn gì.

Khang quay đi. Bước tiếp.

Quảng trường trung tâm. Trống, đèn đêm vàng nhạt, tiếng nước chảy từ bơm ngầm dưới sàn. Ba người dừng. Khang mở vở bìa xanh, đối chiếu lần cuối.

– Bốn nghìn tám trăm mười bảy. Năm mươi tư cấp A, ở lại khu bắc. Một trăm ba mươi sáu cấp B, rải rác, kiểm soát được nếu có hỗ trợ. Tám mươi tám cấp C, nhẹ, sống trên mặt đất được. Bốn nghìn năm trăm ba mươi chín không có IMT.

Soát Vé gật.

– Bốn nghìn bảy trăm sáu mươi ba có thể lên. Nếu muốn.

– Năm mươi tư ở lại.

– Năm mươi tư ở lại. Và ai tự chọn ở lại.

Im lặng. Tiếng nước chảy đều dưới sàn. Thành Phố ngủ, phần lớn: tiếng ngáy từ nhà gần nhất, tiếng quạt thông gió hướng trục vo nhẹ phía trần hang. Năm nghìn người dưới lòng đất, có người ba mươi năm.

– Khi người ta biết có thể lên, Khang nói. Bao nhiêu sẽ muốn đi.

Soát Vé nhìn quảng trường. Nhìn kiểu người nhìn thứ mình đã nhìn bốn mươi ba năm mà chưa bao giờ quen.

– Người trẻ, đa số. Ai còn nhớ mặt đất, ai còn tin trên đó có gì cho mình. Người già, ít hơn. Ở đây lâu quá, trên đó không còn ai. Có người sẽ từ chối vì sợ: trên mặt đất không giấy tờ, không nhà, không ai nhớ tên họ.

– Tôi không ép ai.

– Cậu không cần ép. Cậu chỉ cần mở cửa. Ai muốn đi sẽ đi. Vấn đề không phải quyết định hộ.

Im lặng. Rồi Soát Vé nói, thấp hơn:

– Vấn đề là khi cửa mở, không đóng lại được.

Khi cửa mở, không đóng lại được.

Khang nhìn Soát Vé. Ông đứng thẳng, tay trong túi áo khoác, mắt nhìn phía cổng Ga Chết, nơi hành lang dài dẫn ra ke ga 14 và đường ray về mặt đất. Bốn mươi ba năm ông đứng ở ke ga, ghi tên, nhìn người đi qua xuống. Bây giờ dòng chảy sẽ đảo.

An ngồi trên bậc thềm gần đó, lưng tựa cột, chân co, mắt mở nhìn trần hang xanh nhạt. Mười bảy tuổi, sinh dưới lòng đất, chưa từng sống trên mặt đất quá ba ngày liên tiếp.

– Sáu mươi chín giờ còn lại, Khang nói. Ngày mai tôi lên, gặp Linh, lên kế hoạch. Ngày kia bắt đầu đưa người lên. Ông ở dưới: thông báo hội đồng tự quản, gom danh sách ai muốn đi nhóm đầu, giữ khu cách ly ổn định.

Soát Vé nhìn Khang.

– Cậu quên một thứ.

Khang chờ.

– Cậu dừng SYS-AUTO. Nhưng nút 15 không phản hồi. Cậu dừng phần mình kiểm soát được. Phần không kiểm soát được vẫn ở đó, đầu kia sợi cáp quang, chờ.

– Tôi biết.

– Biết và chuẩn bị là hai chuyện khác nhau. Lần trước cậu cũng biết. Mười bảy người chết.

Im lặng. Khang nhìn Soát Vé, lâu. Không phản bác. Ông đúng. Biết không đủ. Lần này khác vì có kế hoạch, có người, có thời gian, nhưng cũng giống vì hệ thống sẽ phản ứng, và phản ứng đó nằm ngoài tầm kiểm soát.

– Tôi sẽ chuẩn bị.

Soát Vé nhìn Khang thêm ba giây. Rồi gật, nhẹ, đủ để bóng trên tường nhúc nhích.

Ba giờ sáng, đồng hồ tay. An dẫn Khang ngược đường, qua Ga Chết, ga 14, ga 13, ga 11, ga 9, ga 7. Soát Vé ở lại. Không tiễn, không dặn dò.

Tunnel im. Bước chân đều trong bóng tối, tiếng dép cao su An, tiếng giày Khang, tiếng thông gió vo nhẹ trên trần. Khang đi sau An, tay trái chạm tường bê tông thô, đếm bước. Trong đầu: bốn nghìn tám trăm mười bảy tên trong vở bìa xanh. Năm mươi tư phòng khu cách ly, mười hai mét vuông mỗi phòng. Ba mươi đứa trẻ, đứa nhỏ nhất ba tuổi, tên Ngọc. Đôi dép nhựa xanh mòn gót trước hiên nhà.

Ra mặt đất qua cống Hà Đông. Năm giờ bốn mươi hai trên đồng hồ tay, tám giờ năm mươi trên điện thoại. Chênh lệch ba giờ tám phút, nhất quán.

An đứng ở miệng cống. Nắng sớm, sương mỏng, tiếng chim sẻ từ mái nhà gần nhất.

– An. Ngày mai em ở dưới. Soát Vé cần em.

An gật.

– Em biết.

Quay lưng. Biến vào bóng tối, nhẹ, không tiếng.

Khang đứng trên vỉa hè Hà Đông. Ba lô trên vai, vở bìa xanh bên trong, phong bì rỗng trong túi. Dưới chân anh, sâu bốn mươi lăm mét, màn hình phòng kỹ thuật ga 14 nhấp nháy đèn xanh, đồng hồ đếm ngược.

Rút điện thoại. Gọi Linh.

– Khang.

– Mã đã nhập. Sáu mươi chín giờ còn lại. Cần gặp, bây giờ.

Im lặng ngắn. Rồi Linh, giọng đều:

– Cà phê pha rồi.

Cúp máy.

Khang nhìn đường. Xe buýt đầu ngày, hành khách ngủ gật bên cửa kính. Xe bán tải trắng ở đầu ngõ Cát Linh, chắc vẫn ở đó, hai ngày rồi, không giấu, không rời. Sáu mươi chín giờ. Đủ hoặc không đủ, đồng hồ không quan tâm.

Anh bước đi, hướng bắc, về phía Đống Đa. Phòng Linh.