Sáu người về nhà

Mười một giờ mười lăm. Hành lang bảo trì ga Cát Linh, đèn sự cố xanh nhạt, tường bê tông ẩm. Khang đi nhanh qua khu vực cáp điện, rẽ phải, cầu thang sắt hẹp xuống tầng B2. Cửa thép ký hiệu "0", bảng điều khiển nhỏ gắn tường. Nhập mã. Cửa mở.

Trước khi xuống, anh kiểm tra điện thoại lần cuối. Hai mươi ba tin nhắn, bảy cuộc gọi nhỡ, bốn từ số lạ. Kể từ lúc tám giờ tối, khi bài viết của Linh lên mạng, điện thoại không ngừng.

Tin nhắn Linh, 20:07: "Bài lên rồi. Ba trang web đăng lại trong 4 phút. Không rút được."

20:41: "Tòa soạn Người Lao Động gọi. Tuổi Trẻ gọi. VTV gọi. Tôi không nhấc."

21:15: "Tên anh trên mạng rồi. 'Cựu kỹ sư Lê Minh Khang, nhân chứng trực tiếp.' Tìm kiếm Google: 1.200 kết quả trong 1 giờ."

22:03: "Bộ GTVT ra thông cáo phủ nhận: 'Không có cơ sở hạ tầng nào ngoài hệ thống metro công cộng.' 47 chữ, copy-paste từ mẫu."

22:48: "Hashtag #TuyenMetroSo0 đứng thứ 3 trending. Ảnh chụp vở Soát Vé lan trên Facebook. Ai đó đã zoom trang 47, danh sách tên."

Khang đọc hết, không trả lời. Tắt điện thoại, bỏ vào túi trong áo khoác. Bước qua cửa thép, xuống ba mươi bậc cầu thang bê tông, vào hành lang K-07 dưới Cát Linh. Đèn trần vàng nhạt, không khí lạnh hơn mặt đất bảy tám độ, mùi đá ẩm và dầu máy cũ.

Ga 3. Ke ga vắng, T-000 đậu ở đường ray chính, động cơ tắt, đèn cabin tối. Khang vào phòng kỹ thuật phụ, bật đầu cuối nội bộ.

24:32:33.

Hai mươi bốn giờ rưỡi. Một ngày.

> TRẠNG THÁI HỆ THỐNG

SYS-AUTO: ĐÃ DỪNG TÀU T-000: GA 3, ĐỘNG CƠ TẮT TÀU T-000-B: GA 7, ĐỘNG CƠ TẮT CAMERA K-07: TẮT (TOÀN HỆ THỐNG) NÚT 10.0.15.1: KHÔNG PHẢN HỒI

Giống hôm qua. Giống lúc sáng. Nút 15 im, nhưng anh biết nó đang đọc nhật ký. Mỗi lần anh đăng nhập, mỗi lần anh gõ lệnh, nút 15 biết. Giống người ngồi sau tấm kính một chiều trong phòng thẩm vấn: anh không thấy họ, nhưng họ thấy anh, từng cử chỉ, từng phím.

Nhập lệnh lập trình tàu: T-000, ga 3 đến ga 14, 23:45, đón khách. Ga 14 đến ga 3, 02:30, trả khách. Sáu hành khách. Ít hơn hôm qua. Ít hơn kế hoạch. Nhưng sáu người đã chọn rời bỏ nơi duy nhất họ biết, và lựa chọn đó không đo bằng số lượng.

Tàu nổ máy. Rung nhẹ qua sàn bê tông, lên bàn chân, lên đầu gối. Tiếng quen. Tiếng mà ba năm trước anh nghe mỗi đêm mà không hỏi tàu chở gì.

Ga 14. Hai giờ mười bảy. Khang mở cửa cabin, bước ra ke ga.

Sáu người đứng thành hàng dọc ke ga, cách nhau một mét, mỗi người một túi xách hoặc ba lô. Không ai nói. An đứng cuối hàng, tay chắp sau lưng, mặt bình thản như đợi tàu buýt.

Người đầu tiên: đàn ông khoảng bốn mươi lăm, tóc muối tiêu, áo sơ mi xám nhăn nhúm, tay cầm túi vải nặng. Mắt nhìn tàu, rồi nhìn Khang, rồi nhìn lại tàu. Không bước.

– Ông Sơn, An nói. Bước lên.

Ông Sơn nhìn ke ga, nhìn trần hang, nhìn dãy đèn chạy dọc hành lang phía nam. Mười bảy năm. Ông ở dưới mười bảy năm, từ khi bị đưa xuống vì biết quá nhiều về một vụ tai nạn xây dựng ga Hà Đông. Vợ ở trên đã khai tử ông. Con gái năm nay hai mươi ba, lần cuối ông thấy nó sáu tuổi, khóc ở sân ga, bàn tay nhỏ vẫy qua cửa kính.

Ông bước lên toa.

Người thứ hai: phụ nữ khoảng ba mươi lăm, đi dép xốp, ôm túi ni lông đựng quần áo. Bước nhanh, không nhìn lại, như sợ đổi ý.

Người thứ ba và tư: hai vợ chồng, cả hai khoảng năm mươi, xuống cùng lúc bảy năm trước. Người chồng dắt tay vợ. Bà vợ đi chậm, chân trái hơi kéo lê, vết thương cũ ở đầu gối không bao giờ lành hẳn vì thiếu phẫu thuật.

Người thứ năm: thanh niên khoảng hai mươi bốn, sinh ở dưới, chưa bao giờ thấy mặt đất. Mắt mở to, tay nắm chặt quai ba lô. An vỗ vai anh ta, nhẹ, rồi bước sang.

Người thứ sáu: ông Phúc.

Khang nhìn ông. Ông Phúc, sáu mươi hai tuổi, giáo viên hai mươi ba năm dưới lòng đất. Người đã nói "ở đây tôi có nhà" trong cuộc họp hội đồng.

Ông Phúc đứng trước cửa toa, túi vải trên vai, bên trong một chồng vở: vở dạy trẻ, vở điểm danh, vở ghi bài giảng. Hai mươi ba năm bài giảng trong một túi vải.

– Tôi tưởng ông quyết định ở lại.

Ông Phúc nhìn Khang. Mắt bình tĩnh, kiểu mắt người đã nghĩ xong, không cần ai đồng ý.

– Tôi quyết định ở lại cho đến khi bọn trẻ ổn. Bọn trẻ ổn rồi. Mười tám đứa trên mặt đất, mười hai đứa còn lại có cha mẹ giữ. Tôi không còn học trò.

Ông bước lên toa, ngồi ghế gần cửa, đặt túi vở lên đùi. Không nhìn ra ngoài.

An đứng ngoài ke ga. Vẫn không lên.

– Em quay về, An nói.

Khang gật. Quay vào cabin. Sáu hành khách, bốn toa. Ít hơn hôm qua. Nhưng mỗi người nặng hơn mười tám đứa trẻ cộng lại, vì họ biết họ đang đi đâu, và biết cái gì đang đợi.

Nhấn khởi hành.

Ga 3. Ba giờ mười bốn. Tàu dừng. Cửa mở. Sáu người bước ra ke ga, chậm hơn bọn trẻ hôm qua, mắt nhìn quanh nhiều hơn. Ông Sơn chạm tay vào tường bê tông ga 3, lòng bàn tay áp phẳng lên bề mặt lạnh, như kiểm tra xem nó có thật không.

Lên cầu thang. Hành lang. Cửa thép ký hiệu "0". Nhập mã, cửa mở.

Bên kia: tầng kỹ thuật ga Cát Linh. Không có Linh. Khang nhắn trước: đêm nay không cần xe. Sáu người, không phải trẻ em, tự đi được. Anh dẫn họ lên tầng B1, qua hành lang bảo trì, ra cửa thoát hiểm phía bắc.

Ngõ hẹp phía sau ga. Ba giờ ba mươi bảy sáng. Trời tối, sương mỏng, đèn đường vàng ở đầu ngõ. Sáu người đứng trên vỉa hè, nhìn lên.

Anh thanh niên hai mươi bốn tuổi, người chưa bao giờ thấy mặt đất, ngẩng đầu. Miệng hé. Bầu trời tháng mười, không sao, mây thấp phản chiếu ánh đèn thành phố thành một màu cam nhạt đều khắp. Rộng. Rộng đến mức anh ta giật lùi một bước, vai chạm tường, tay bám vào gạch.

– Không có trần, anh ta nói. Giọng run.

Ông Phúc đứng cạnh, đặt tay lên vai anh ta. Không nói gì. Hai người đứng như vậy, một già một trẻ, nhìn lên cái trần không tồn tại, trong ba mươi giây. Rồi ông Phúc nói, nhẹ:

– Quen dần.

Khang phát cho mỗi người một phong bì Linh chuẩn bị sẵn: hai triệu tiền mặt, một tờ giấy ghi số điện thoại quỹ Long Biên và địa chỉ ba nhà trọ giá rẻ, một tờ hướng dẫn làm giấy tờ tạm. Không đủ. Không bao giờ đủ cho mười bảy năm mất tích, cho hai mươi ba năm dưới lòng đất, cho hai mươi bốn năm chưa bao giờ tồn tại trên giấy. Nhưng là cái có.

Ông Sơn nhận phong bì, bỏ vào túi áo, không mở. Nhìn Khang.

– Con gái tôi tên Sơn Ngọc Hà. Hai mươi ba tuổi. Lần cuối tôi biết, nó học lớp một trường Đoàn Thị Điểm.

Khang ghi vào sổ tay, chữ nhỏ, đọc được. Không hứa gì. Ghi, vì đó là thứ anh làm được lúc này.

Sáu người rời ngõ. Ông Phúc đi cùng anh thanh niên, hai bóng khuất sau góc phố. Cặp vợ chồng đi hướng bến xe buýt. Người phụ nữ dép xốp rẽ vào con hẻm đối diện, nhanh, không quay lại. Ông Sơn đứng lại lâu nhất, nhìn đường phố, hít thở, rồi bước.

Sáu người. Hai mươi bốn tổng cộng sau hai đêm, từ năm nghìn. Con số nhỏ đến mức vô nghĩa nếu tính theo phần trăm. Nhưng Khang không tính theo phần trăm. Anh tính theo tên: ông Sơn, mười bảy năm. Ông Phúc, hai mươi ba năm. Anh thanh niên không có tên trên giấy tờ nào, hai mươi bốn năm tuổi, lần đầu thấy bầu trời mà không có trần che.

Bốn giờ mười. Khang quay lại phòng kỹ thuật ga 3. Kiểm tra đầu cuối.

19:37:05.

Mười chín giờ rưỡi. Chưa đầy một ngày.

Dòng mới trên nhật ký hệ thống, dòng anh chưa từng thấy:

> CẢNH BÁO: TẦN SUẤT TRUY CẬP PHIÊN K0-SYS VƯỢT NGƯỠNG GIÁM SÁT (>3 PHIÊN/72H) > CHUYỂN TIẾP: NÚT 10.0.15.1

Anh đọc lại. Đọc lần ba. "Chuyển tiếp: nút 10.0.15.1." Lần đầu tiên nút 15 xuất hiện trên nhật ký K-07. Không phải vì anh truy vấn nó, mà vì hệ thống tự gửi cảnh báo cho nó. K-07 báo cáo cho nút 15 rằng phiên quản trị đang bị sử dụng quá nhiều.

Hệ thống không chỉ bị xem. Hệ thống đang báo cáo.

Khang ngồi trước màn hình. Ánh xanh nhạt phản chiếu trên kính mắt. Nút 15 biết từ đêm qua, nhưng hôm nay hệ thống chủ động gửi cảnh báo, nghĩa là có ai đó, hoặc cái gì đó ở đầu kia nút 15, đã thiết lập ngưỡng giám sát. Ba phiên trong bảy mươi hai giờ kích hoạt cảnh báo tự động.

Đêm qua: phiên 1 (nhập key), phiên 2 (lập trình đêm 1). Tối nay: phiên 3 (lập trình đêm 2). Ba phiên. Vượt ngưỡng.

Nếu có đêm 3, phiên 4 sẽ kích hoạt cái gì? Khóa phiên? Thu hồi quyền? Hay thứ gì đó mà anh chưa tưởng tượng được, vì hệ thống này tồn tại lâu hơn anh, được thiết kế bởi những người nghĩ xa hơn anh, cho những tình huống mà họ đã dự liệu từ bốn mươi năm trước?

Anh không biết. Và không có cách biết mà không thử.

Tắt đầu cuối. Lên mặt đất. Năm giờ mười lăm. Trời bắt đầu sáng, viền chân trời phía đông hồng nhạt sau dãy chung cư. Hà Nội tỉnh dần: xe rác chạy, quán phở đầu tiên bật đèn, ông già tập thể dục trong công viên nhỏ cạnh ga.

Khang đi bộ về căn hộ, vai hơi cúi, bước đều. Xe bán tải trắng vẫn ở đầu ngõ, nhưng thêm một chi tiết mới: cửa sau mở, bên trong trống. Người trên xe đã xuống, đi đâu đó trong ngõ. Hoặc đang đợi trong sảnh tòa nhà.

Anh không dừng, không nhìn. Lên cầu thang tối, bước qua hành lang tầng năm có mùi nước lau sàn và cơm nguội, vào phòng, khóa cửa hai vòng. Kiểm tra cửa sổ: rèm đóng. Mở điện thoại.

Bảy mươi tin nhắn mới. Hai mươi ba cuộc gọi nhỡ. Bài viết Linh đang ở khắp nơi: báo chí trích dẫn, mạng xã hội chia sẻ, bình luận chia hai phe: "bịa đặt" và "tôi cũng nghe tiếng tàu lúc 2 giờ sáng." Một nghị sĩ đặt câu hỏi tại Quốc hội. Bộ GTVT ra thông cáo thứ hai, dài hơn, vẫn phủ nhận, nhưng lần này thêm dòng: "Sẽ kiểm tra các cáo buộc."

Một bình luận trên Facebook có hơn ba nghìn lượt thích: "Tôi ở chung cư Cát Linh, tầng 7. Ba năm nay đêm nào cũng nghe rung dưới sàn lúc 2 giờ. Tưởng đường ống nước. Hóa ra là tàu."

Tin nhắn Linh, 04:50: "Bộ nói 'sẽ kiểm tra' = đang cử người xuống xem. Nếu họ vào tầng kỹ thuật ga Cát Linh sáng nay, họ sẽ thấy cửa thép."

Khang đọc. Cô đúng. Bài viết đẩy nhanh mọi thứ, kể cả phía bên kia.

Gọi Linh.

– Cửa thép.

– Biết. Khóa cơ, không tắt được từ xa. Nhưng nếu họ thấy, họ sẽ khóa thêm từ trên. Hoặc đổ bê tông.

Im lặng.

– Đêm nay, Khang nói. Đêm cuối. Bao nhiêu người đăng ký thêm?

– Soát Vé thông báo từ chiều qua. Thêm mười bốn người đăng ký sau khi nghe đêm 1 thành công. Tổng đêm 3: hai mươi.

– Hai mươi. Tàu chở được.

– Anh.

– Gì?

– Hải. Mười tám giờ của ông ấy hết lúc năm giờ sáng.

Khang nhìn đồng hồ. Năm giờ ba mươi lăm. Nửa giờ trước. Hải đã qua mốc rồi.

– Tôi biết.

Im lặng. Không ai nói "hy vọng ông ấy ổn" vì cả hai đều biết ổn không phải từ đúng. Quy trình 72 giờ, bảy trường hợp trước, đúng giờ. Hải biết điều đó khi ông gọi.

– Ngủ đi, Linh nói. Tối nay lần cuối.

Tiếng cúp máy gọn.

Khang đặt điện thoại. Nằm xuống giường, không cởi giày. Trần nhà trắng, vết ẩm góc phải, ánh sáng sớm lọt qua rèm. Ở đâu đó trong thành phố, bài viết của Linh đang lan, từng chữ, bốn nghìn hai trăm từ đang thay đổi cách mọi người nhìn mặt đất dưới chân họ. Ở đâu đó sâu bốn mươi lăm mét, hai mươi người đang gói đồ, đang nói lời tạm biệt, đang đếm giờ.

Và ở đâu đó, Hải đã biến mất. Im lặng, đúng giờ, như bảy người trước ông.

18:09:47.

Khang nhắm mắt. Tối nay là đêm cuối cùng.