Đồng nghiệp cuối cùng

Tuấn chọn quán khác lần này.

Không phải quán Lặng đối diện ga, quán đó quá gần trung tâm điều phối, quá nhiều nhân viên metro hay ghé sau ca. Lần này Tuấn nhắn địa chỉ một quán trà ở ngõ nhỏ Thái Hà, loại quán không biển hiệu, cửa kính mờ, bên trong chỉ có bốn bàn. Kiểu chỗ người ta đến khi không muốn bị nhìn thấy.

Cuối tuần. Hà Nội tối thứ bảy, nhộn hơn trong tuần, quán xá mở cửa muộn, thanh niên đi bộ trên vỉa hè uống trà sữa. Bình thường. Cuộc sống bình thường tiếp diễn xung quanh Khang như nước chảy quanh hòn đá, không chạm vào nhưng cũng không né.

Anh đi bộ từ nhà, hai mươi phút, qua phố Thái Hà đông đúc. Ngang qua ga Thái Hà, nhìn vào: sân ga sáng, người ra vào, nhạc quảng cáo phát loa nhỏ. Bình thường. Không ai nghe thấy gì dưới lòng đất lúc hai giờ sáng. Hoặc nếu nghe, không ai hỏi.

Khang đến lúc bảy giờ tối. Tuấn đã ngồi sẵn, bàn góc trong, lưng tựa tường, mặt hướng cửa. Giống cách Khang ngồi. Cả hai đều đang học những thói quen mới mà một tuần trước còn không cần.

Tuấn trông tệ hơn lần gặp trước, chỉ cách ba ngày nhưng quầng mắt sâu hơn, má hóp hơn, tay cầm ly trà hơi run. Không phải run vì lạnh, trời tháng ba ẩm nhưng không lạnh đủ để run. Run vì thần kinh.

Khang ngồi xuống. Không chào, nhìn Tuấn, đợi.

– Tao bị gọi lên họp riêng, Tuấn nói. Không vào đề. Hôm qua. Với ông Hải.

Khang đợi.

– Phòng ông ấy ở tầng mười hai. Tao chưa từng lên đó, bốn năm, chưa lần nào. Lễ tân gọi lên, nói "Giám đốc muốn gặp anh Tuấn". Không nói lý do.

Tuấn uống trà. Đặt ly xuống, nhẹ, nhưng ly chạm đĩa kêu cộc vì tay vẫn run.

– Ông ấy hỏi gì?

– Ngồi. Mời nước. Nói chuyện bình thường mười phút, metro, lịch bảo trì, chuyện ngành. Rồi đến phút mười một: "Anh Tuấn, gần đây có ai ngoài hệ thống truy cập nhật ký vận hành không?"

Im lặng hai giây.

– Mày trả lời sao?

– "Không, tôi không biết." Nhanh. Tao nhanh lắm. Nhưng ông ấy nhìn tao... kiểu nhìn biết người ta đang nói dối. Không gặng hỏi, chỉ gật đầu, nói "Tốt". Rồi: "Nếu anh phát hiện ai truy cập trái phép, báo tôi trước khi báo bảo mật. Đó là quy trình."

Khang nghĩ: Không phải quy trình. Anh nhớ rõ, năm năm trước, quy trình bảo mật ghi đen trắng: mọi xâm nhập trái phép báo phòng bảo mật trước, bảo mật báo ban giám đốc. Hải muốn đảo ngược thứ tự, biết trước bảo mật. Nghĩa là ông ta không muốn bảo mật dính vào. Vì bảo mật có thể phát hiện thứ mà Hải không muốn ai khác thấy.

– Còn gì nữa?

– Trước khi tao ra, ông ấy nói thêm. Nhẹ, kiểu nói qua. "Anh Tuấn, hệ thống mình phức tạp. Có những phần không phải ai cũng cần biết. Anh hiểu chứ?"

Tuấn nhìn Khang. Mắt đỏ, thiếu ngủ, không phải khóc.

– Tao hiểu. Ông ấy nói: đừng tìm hiểu thêm, hoặc mày sẽ là người tiếp theo.

– Ông ấy không nói trực tiếp thế.

– Không. Nhưng ý đó.

Khang gật. Hải không bao giờ nói thẳng, anh nhớ điều đó từ năm năm trước. Ông ta nói bằng ngữ cảnh, bằng khoảng im, bằng cái gật đầu đúng lúc. Ngôn ngữ của người quen quyền lực: không cần đe dọa bằng lời vì vị trí của ông ta đã là lời đe dọa.

Tuấn rút từ túi áo khoác, một chiếc USB nhỏ, đen, không nhãn. Đặt lên bàn, đẩy về phía Khang.

– Đây là gì?

– Bản sao nhật ký vận hành sáu tháng gần nhất. Tao copy trước khi bị revoke quyền.

– Bị revoke?

– Sáng nay. Đến bàn, mở hệ thống, "Tài khoản của bạn không có quyền truy cập module này." Nhắn cho IT: "Lỗi gì vậy?" IT trả lời: "Không lỗi. Phân quyền mới, bảo trì phần cứng không cần đọc nhật ký vận hành. Chính sách bảo mật cập nhật." Đúng về mặt kỹ thuật, bảo trì không cần nhật ký. Nhưng bốn năm qua tao đọc bình thường, không ai nói gì. "Chính sách cập nhật" đúng hôm sau buổi họp với Hải, trùng hợp à?

Không phải trùng hợp. Hải biết Tuấn là nguồn, hoặc ít nhất nghi. Phản ứng nhanh, gọn, theo quy trình chính thức, không ai có thể phản đối "cập nhật chính sách bảo mật". Cắt quyền truy cập là bước đầu: vô hiệu hóa khả năng lấy dữ liệu. Bước tiếp theo, Khang đã thấy pattern, là điều chuyển. Ca đêm. Đoạn sâu. Rồi biến mất.

Khang cầm USB. Nhỏ, nhẹ, nhưng sáu tháng dữ liệu bên trong. Hàng triệu dòng log. Mỗi dòng là một mảnh ghép.

– Tuấn. Mày nên dừng ở đây.

Tuấn nhìn anh. Im. Rồi:

– Tao biết. Tao không tìm thêm. Nhưng... cái USB đó. Mày giữ. Tìm được gì thì tìm.

– Nguy hiểm cho mày.

– Đã nguy hiểm rồi, Khang ạ. Từ lúc tao gửi email đầu tiên cho mày, đã nguy hiểm rồi. Bây giờ dừng hay tiếp cũng vậy thôi.

Cả hai im lặng. Tiếng nước sôi trong bình ở quầy, nhỏ, đều, lẫn vào tiếng xe máy ngoài ngõ. Trời tối hẳn bên ngoài kính mờ. Đèn đường vàng nhạt hắt vào, bóng người qua lại trên vỉa hè, vội vã, bận rộn, không ai nhìn vào quán bốn bàn ở cuối ngõ.

Khang nhìn Tuấn. Nhìn thật, không nhìn lướt như lần gặp trước. Tuấn gầy hơn. Xương quai hàm nhô rõ hơn, cổ áo rộng hơn vì cổ nhỏ đi. Bốn năm làm ở trung tâm, Tuấn luôn là người khỏe nhất tổ, đi bơi mỗi sáng, ăn đúng giờ, ngủ đúng giờ. Một tuần lo lắng đã lấy đi nhiều thế sao. Hay không phải một tuần, hay Tuấn đã biết lâu hơn anh nói, đã sợ lâu hơn anh thừa nhận.

– Còn cái nữa, Tuấn nói. Nhìn xuống ly trà, trà đã nguội, mặt nước lặng.

Khang đợi.

– Tao nói mấy kỹ thuật viên "nghỉ việc", Phương, Thắng, người thứ ba. Tao nhớ ra tên người thứ ba rồi: Hoàng Minh. Nhưng không phải đó. Cái đáng nói là: cả ba đều làm ca đêm.

– Ca đêm.

– Ừ. Và cả ba đều thuộc tổ bảo trì ga phía nam, đoạn Hà Đông đến Văn Quán. Đoạn sâu nhất của tuyến 2A. Nơi tunnel xuống sâu nhất dưới lòng đất.

Sâu nhất. Nơi T-000 dừng lâu nhất trong log. Nơi Dũng nói "tầng dưới cùng". Mảnh ghép khớp.

– Mày nghĩ họ thấy gì đó ở dưới, Khang nói. Không phải câu hỏi, là tóm tắt. Tuấn không cần trả lời nhưng vẫn gật.

– Tao nghĩ... ai làm ca đêm ở đoạn đó đủ lâu, sớm muộn sẽ thấy. Và ai thấy, biến mất. Không phải vì họ bỏ trốn. Vì ai đó không cho phép họ ở lại.

– Thấy gì?

Tuấn lắc đầu.

– Nếu tao biết, tao đã nói. Nhưng tao đoán: liên quan đến T-000. Cái tàu đó, nó không chạy trên ray bình thường. Đoạn Hà Đông xuống sâu nhất, ba mươi hai mét dưới mặt đất. Mà tàu metro chỉ cần mười lăm. Tại sao đào sâu gấp đôi? Ai cho phép? Ai trả tiền?

Ba mươi hai mét. Khang ghi nhớ. Sâu gấp đôi bình thường, đó là không gian cho thứ khác. Cho tầng khác.

Tuấn đứng lên. Rút tiền đặt trên bàn, nhiều hơn hai ly trà.

– Tao đi.

– Tuấn.

Anh ta dừng. Nhìn lại.

– Cẩn thận.

Tuấn gật. Mỉm cười, mỏng, không vui. Kiểu cười của người biết mình đã qua điểm mà "cẩn thận" có thể giúp gì.

– Mày cũng vậy. Đừng dùng tài khoản cũ nữa, nếu chưa bị khóa thì sớm muộn. Tìm cách khác.

Rồi đi. Chuông cửa, nhẹ, kim loại, kêu khi cánh kính mờ khép lại.

Khang ngồi một mình. Quán bốn bàn, ba bàn trống, một bàn anh. Cô chủ quán ở trong bếp, không ra. Im lặng trùm xuống căn phòng nhỏ, chỉ có tiếng nước sôi và tiếng đồng hồ treo tường tích tắc.

Cầm USB. Xoay trong tay, nhỏ, nhẹ, vỏ nhựa đen trơn không nhãn. Sáu tháng dữ liệu, hàng triệu dòng nhật ký vận hành, mỗi dòng ghi một sự kiện: tàu khởi hành, tàu đến, cảm biến kích hoạt, cảm biến tắt. Trong đó sẽ có T-000. Nhiều hơn mười bốn ngày, có thể thấy quy luật dài hạn mà nhìn ngắn không thấy. Ga nào T-000 dừng lâu nhất. Tháng nào chạy nhiều. Có ngày nào nghỉ không.

Anh bỏ USB vào túi quần, túi trong, có khóa kéo. Đứng lên. Ra cửa.

Bước ra ngõ. Tối, đèn đường cách quãng, bóng cây rợp. Rẽ ra phố chính Thái Hà, đông hơn, sáng hơn.

Và lúc đó, giữa bước chân thứ mười trên vỉa hè, mắt Khang bắt được thứ gì đó ở tầm nhìn ngoại vi. Không phải tìm, là nhận ra, vô thức, kiểu cảm giác mà người sống trong hệ thống giám sát biết: có thứ không khớp.

Xe ô tô đen. Đậu bên kia đường. Không tắt máy, khói thoát yếu bay lên từ ống xả. Kính tối, không thấy người bên trong. Biển số: Hà Nội, nhưng Khang không nhớ nổi dãy số, quá xa.

Xe đó đã ở đây khi anh đến. Anh nhớ, lúc vào quán, liếc qua, thấy xe đen đậu đối diện. Không để ý vì phố nào cũng có xe đậu. Nhưng bây giờ, bốn mươi phút sau, xe vẫn ở đó. Cùng chỗ. Máy vẫn nổ.

Khang đi. Không nhìn lại. Bước đều, không nhanh, không chậm. Tim đập nhanh hơn bình thường hai nhịp, anh đếm, thói quen từ những đêm mất ngủ khi dùng nhịp tim để biết mình tỉnh hay mơ. Hai nhịp: chưa đáng lo. Kiểm soát.

Rẽ phải vào phố chính. Đi qua cửa hàng tiện lợi sáng đèn, nhìn phản chiếu trong kính: phía sau, không thấy ai theo. Nhưng xe đen, nếu là xe theo dõi, không cần người đi bộ theo. Chỉ cần biết điểm đến.

Ra phố lớn. Trạm xe buýt, có xe dừng, số 32, hướng về ga Cát Linh. Lên. Ngồi ghế sau, nhìn ra kính: xe đen không xuất hiện trên đường. Hoặc đã mất trong dòng xe Hà Nội tối thứ bảy, tối nào phố cũng đầy xe đen, không phân biệt nổi.

Hoặc không cần theo. Vì đã biết anh ở đâu, căn hộ tầng năm, cửa sổ nhìn ra ga. Không khó tìm. Chưa bao giờ khó tìm.

Về nhà. Mười giờ đêm. Cầu thang chung cư tối, đèn tầng ba lại cháy bóng, mùi ẩm mốc quen thuộc. Khang lên từng bậc, chìa khóa sẵn trong tay.

Mở cửa. Bước vào. Khóa, hai lần, cả chốt trên. Đứng trong bóng tối căn hộ một phút trước khi bật đèn, thói quen mới: nhìn xem có gì khác không. Không có. Mọi thứ đúng chỗ, giày anh để ở cửa, ly nước trên bàn, laptop đóng nắp. Không ai vào.

Đi vào bếp uống nước. Rót đầy ly, uống hết, rót lại. Khát, kiểu khát của người căng thẳng mà không tự biết. Đặt USB trên bàn nhưng chưa mở, chưa sẵn sàng tinh thần. Cần nghĩ trước khi hành động.

Điện thoại rung.

Tuấn. Tin nhắn giọng, hiếm khi Tuấn gửi tin giọng. Khang mở:

"Khang. Tao bị đổi ca. Từ ngày mai tao làm ca đêm. Quyết định vừa gửi qua email nội bộ."

Giọng Tuấn, qua micro điện thoại, nén kém, vẫn nghe được: run. Nhẹ nhưng rõ.

"Ca đêm. Đoạn Hà Đông - Văn Quán."

Đoạn sâu nhất. Đoạn mà cả ba kỹ thuật viên trước đều làm, trước khi biến mất.

Khang nghe lại. Lần nữa. Giọng Tuấn: "Tao không biết làm gì. Mày... mày nghĩ gì?"

Anh đặt điện thoại xuống. Nhìn ra cửa sổ, ga Cát Linh tối, đèn cam nhấp nháy. Mọi thứ bình thường ở bề mặt.

Bên dưới, ai đó vừa đặt Tuấn vào đúng vị trí mà bốn người trước đã đứng. Ca đêm. Đoạn sâu nhất. Nơi T-000 chạy qua.

Không phải trùng hợp. Là bước tiếp theo. Ai đó muốn Tuấn, thấy. Hoặc biến mất. Hoặc cả hai.

Khang gõ trả lời, tin nhắn, không giọng:

"Đừng hỏi gì ở dưới. Đừng nhìn vào tunnel sau 2 giờ. Làm việc bình thường. Chờ tao."

Gửi. Đặt điện thoại xuống, úp mặt, như mọi lần khi không muốn nhìn thêm tin gì.

Ngồi nhìn USB trên bàn. Nhỏ. Đen. Sáu tháng dữ liệu, và bây giờ, với Tuấn bị đẩy vào ca đêm, thời gian không còn là thứ Khang có nhiều. Nếu pattern đúng: revoke quyền → chuyển ca đêm → mất tích. Phương mất bao lâu sau khi bị chuyển? Thắng? Dũng? Một tuần? Hai tuần?

Khang không biết. Nhưng mỗi đêm Tuấn ở dưới đó là một đêm gần hơn.

Trong sáu tháng đó, có thể có câu trả lời cho mọi thứ. Hoặc có thêm câu hỏi.

Khang cắm USB vào laptop. Đèn nhỏ trên USB nhấp nháy xanh, đang đọc. Ổ hiện ra: một thư mục duy nhất, tên "VH_6M", bên trong hàng trăm tập tin văn bản nén. Sáu tháng nhật ký vận hành. Mỗi ngày một tập tin. Một trăm tám mươi ngày.

Anh sẽ đọc hết. Sẽ viết bộ lọc, sẽ tách T-000, sẽ tìm quy luật mà mười bốn ngày không đủ để thấy. Nhưng không phải đêm nay, đêm nay anh cần nghĩ, cần sắp xếp, cần quyết định bước tiếp.

Đóng laptop. Nằm xuống. Mắt mở trong bóng tối.

Ngoài cửa sổ, Hà Nội ngủ, nhưng không hoàn toàn. Thành phố này không bao giờ ngủ hoàn toàn: luôn có xe, luôn có đèn, luôn có ai đó thức. Và bên dưới, sâu hơn đường phố, sâu hơn cống thoát nước, sâu hơn nền móng tòa nhà, đoàn tàu tối chạy đúng giờ. Kiên nhẫn. Không biết mệt.

Và bắt đầu từ ngày mai, Tuấn sẽ ở dưới đó. Một mình. Ca đêm. Ở đoạn tunnel mà bốn người đã đi qua, và không trở về.

Khang nhắm mắt. Không ngủ. Nghĩ.

Cần nhanh hơn. Cần tìm ra trước khi mất thêm người.

Đồng hồ chạy. Đêm trôi. Và dưới lòng đất, lúc 2:17, đều đặn như mọi đêm, thứ gì đó tiếp tục vận hành.