Hồ sơ mật

Ba giờ chiều. Biệt thự Hoàng Duy, đường Đại Mỗ, Nam Từ Liêm. Cổng sắt, tường rào cao, cây xanh che kín tầng một, cửa sổ tầng hai có rèm kéo. Khang bấm chuông, chờ, nghe tiếng dép trong sân. Duy mở cổng, đeo kính, áo sơ mi trắng xắn tay, tay rửa sạch, móng cắt ngắn. Ông nhìn Khang, gật, không chào, dẫn vào nhà.

Phòng khách tầng một, rèm kéo hé, ánh sáng vàng nhạt, quạt trần quay chậm. Hai ly trà đã rót sẵn trên bàn. Duy biết Khang sẽ đến đúng giờ, vì Khang luôn đúng giờ, vì anh gửi tin nhắn bốn chữ và Duy trả lời ba chữ, kiểu giao tiếp giữa hai người đã hiểu quy tắc của nhau: ngắn, thẳng, không xã giao.

Khang ngồi. Nhìn Duy. Nói:

– Tôi đã xuống dưới. Tôi đã thấy Thành Phố.

Duy uống trà. Đặt ly. Không ngạc nhiên.

– Vậy cậu đã thấy. Bình yên. Trẻ con đi học. Người lớn làm việc. Chợ, trường, phòng y tế. Một thị trấn nhỏ, dưới lòng đất.

– Bình yên. Nhưng không tự nguyện. Bốn nghìn bảy trăm người bị nhốt không có lý do y khoa. Ông biết điều đó.

Duy nhìn Khang. Không phản bác. Tay phải đặt trên mặt bàn, ngón trỏ gõ nhẹ hai lần, thói quen khi ông cân nhắc nên nói đến đâu.

– Cậu nói đúng. Không phải tất cả đều ở đó vì ký ức lây nhiễm. Nhưng cậu cũng chưa thấy hết.

– Thấy gì?

Duy đứng dậy. Đi đến tủ sách sát tường, tủ gỗ sồi, ngăn dưới cùng có khóa, mở bằng chìa nhỏ trên chuỗi chìa khóa đeo cổ. Lấy ra một thư mục bìa cứng, nâu đậm, gáy dán nhãn viết tay: "Đối tượng cấp A, Lưu trữ cá nhân."

Đặt trên bàn, giữa hai ly trà.

– Năm hồ sơ. Cậu đọc. Rồi nói cho tôi biết cậu vẫn nghĩ tất cả nên được thả.

Khang mở thư mục. Bên trong: năm bìa hồ sơ riêng, mỗi bìa có mã ký hiệu IMT-A-01 đến IMT-A-05, giấy A4 in đen trắng, có ảnh kẹp ghim, có biểu đồ vẽ tay, có ghi chú bên lề bằng mực đỏ, chữ Duy.

IMT-A-01. Nam, 43 tuổi khi phát hiện, cựu quân nhân. Mức lây nhiễm: cực nặng. Phạm vi phát: 5 mét, không cần tiếp xúc trực tiếp, thời gian tối thiểu 8 phút.

Sự cố ghi nhận: ngày 14 tháng 3 năm 2009, sân vận động Mỹ Đình, trận đấu bóng đá quốc tế, ba mươi hai nghìn khán giả. Đối tượng ngồi khán đài B, hàng 7, ghế 23. Không làm gì, không nói gì, ngồi xem bóng. Nhưng trong đầu ông ta, ký ức chiến tranh đang chạy: pháo kích, tiếng nổ, người chết, mùi cháy. Ký ức chiến tranh thật, từ năm 1979, ông từng tham chiến, từng chứng kiến đồng đội chết trước mắt, ký ức đó nằm trong ông bốn mươi năm và bắt đầu phát ra ngoài khi ông già đi, khi hải mã suy giảm kiểm soát.

Tám phút sau khi ông ngồi xuống, ba mươi sáu khán giả trong bán kính năm mét bắt đầu có triệu chứng: lo âu đột ngột, tim đập nhanh, một số đứng dậy, một số ôm đầu. Mười lăm phút: hoảng loạn. Người chạy, giẫm đạp. Ba người chết: hai nữ (54 tuổi, 17 tuổi), một nam (62 tuổi). Mười một người bị thương.

Ông ta không biết mình gây ra. Ông ta ngồi yên trên ghế trong khi khán đài xung quanh loạn, không hiểu tại sao mọi người chạy. Ông ta bị đưa ra ngoài bởi an ninh, không bị bắt, vì không làm gì sai. Không có hành vi phạm pháp. Không có vũ khí. Không có mệnh lệnh. Chỉ có một bộ não mang ký ức chiến tranh bốn mươi năm và phát ra sóng mà không ai nhìn thấy.

Ghi chú của Duy, mực đỏ: "Đối tượng không có ý thức về khả năng. Không kiểm soát. Không thể kiểm soát. Cấu trúc hải mã suy thoái do tuổi, tần suất phát tăng. Nếu ở đám đông, CHẮC CHẮN tái phát."

Khang đặt hồ sơ xuống. Nhìn ảnh: nam trung niên, khuôn mặt bình thường, mắt mệt, nếp nhăn sâu. Không trông nguy hiểm. Không ai nhìn ông ta mà đoán được bên trong đầu ông có bốn mươi năm chiến tranh đang rò rỉ ra ngoài.

IMT-A-03. Nữ, 25 tuổi khi phát hiện. Mức lây nhiễm: cực nặng, chuyên biệt.

Khác với IMT-A-01, đối tượng này không phát ký ức đại trà. Cô ta phát ký ức tự tử. Cụ thể: cô ta từng có hai lần cố tự tử ở tuổi mười chín và hai mươi hai, sống sót, được điều trị, hồi phục. Nhưng ký ức về hai lần đó, cảm giác tuyệt vọng, hình ảnh dao cắt, mùi máu, quyết tâm chấm dứt mọi thứ, tất cả nằm trong vùng hải mã bất thường của cô và phát ra ngoài khi tiếp xúc.

Hậu quả ghi nhận: bốn người tiếp xúc với cô trong vòng một giờ, ba người sau đó phát triển suy nghĩ tự tử trong vòng 72 giờ, một người thực hiện (sống sót). Cảnh sát không tìm ra nguyên nhân vì nạn nhân không có tiền sử, không có động cơ, không có dấu hiệu trước đó.

Ghi chú của Duy: "Đối tượng nhận thức khả năng sau vụ thứ ba. Tự nguyện xin cách ly. Lời nói: 'Tôi không muốn giết ai. Đưa tôi đi.' Hiện ở vùng cách ly Thành Phố, tự nguyện, có giám sát."

Khang dừng ở dòng cuối. "Tự nguyện xin cách ly." Cô gái hai mươi lăm tuổi biết rằng nếu cô sống giữa cộng đồng, người gần cô sẽ muốn chết, và cô đã xin được đưa đi. Không phải bị bắt. Xin. Vì ở lại trên mặt đất nghĩa là giết người bằng ký ức, mỗi ngày, không kiểm soát, không cố ý, không dừng được.

Khang đọc ba hồ sơ còn lại. IMT-A-02: nam, 58 tuổi, phát ký ức chấn thương tình dục, hai nạn nhân thứ phát cần nhập viện tâm thần, cả hai trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không tiền sử tâm thần, không có lý do nào để đột ngột nhớ những thứ không phải của mình. IMT-A-04: nữ, 16 tuổi khi phát hiện, phạm vi phát rộng nhất trong năm người (8 mét), tích lũy ký ức từ toàn bộ lớp học trong ba tháng, mười ba học sinh xin chuyển trường vì ác mộng liên tục, một giáo viên nghỉ dạy vĩnh viễn. Cô bé mười sáu tuổi, ngồi bàn đầu, không biết tại sao bạn bè ngày càng tránh mình. IMT-A-05: nam, 37 tuổi, phát ký ức bạo lực, từng gây vụ ẩu đả tập thể tại nhà hàng vì sáu người ngồi gần bắt đầu nhớ nỗi tức giận không phải của họ.

Năm hồ sơ. Năm người. Mười bốn nạn nhân thứ phát nặng, ba người chết, không ai bị truy tố vì không ai phạm luật, không ai cố ý, không ai kiểm soát được.

Khang đóng thư mục. Đặt lại trên bàn.

Duy nhìn anh. Chờ.

– Năm người, Khang nói.

– Năm người nguy hiểm nhất trong hai trăm bảy mươi tám. Tôi nói hai trăm bảy mươi tám, không phải hai mươi ba. Bài báo ghi hai mươi ba vì đó là mẫu nghiên cứu tôi công bố. Thực tế tôi đã sàng lọc nhiều hơn. Hai trăm bảy mươi tám đối tượng IMT xác nhận trong bốn mươi năm, ở bốn thành phố. Năm mươi tư cấp A, phải cách ly. Một trăm ba mươi sáu cấp B, cần giám sát. Tám mươi tám cấp C, có thể sống trên mặt đất với hạn chế.

– Tám mươi tám người có thể sống trên mặt đất mà bị nhốt dưới đó.

– Cậu lại tính. Tôi biết. Nhưng nghe hết đã.

Duy uống trà. Đặt ly, nhẹ, không tiếng. Giọng ông bằng phẳng, kiểu giảng bài, không lên xuống, không nhấn nhá, chỉ trình bày sự thật theo thứ tự logic.

– Năm mươi tư cấp A. Những người như ông Thắng ở sân vận động. Như cô Liên tự xin cách ly. Cậu muốn thả họ vào đường phố Hà Nội, để họ ngồi xe buýt, đi siêu thị, xem phim? Mỗi lần đám đông quanh họ sẽ bắt đầu nhớ ký ức chiến tranh, tự tử, bạo lực, chấn thương tình dục. Không phải lỗi họ. Không phải cố ý. Nhưng hậu quả thật.

Khang im. Không phản bác, vì Duy không sai. Năm mươi tư người cấp A trên đường phố là năm mươi tư nguồn phát sóng ký ức chấn thương, không tắt được, không kiểm soát, không giảm được bằng thuốc hay liệu pháp. Duy đã thử. Bốn phương pháp. Thất bại.

– Vấn đề không phải năm mươi tư người, Khang nói. Chậm. Chọn từ. Vấn đề là bốn nghìn bảy trăm người không có lý do y khoa.

– Đồng ý.

Khang nhìn ông. Duy đồng ý. Không phản biện, không bào chữa, không vòng vo. Đồng ý thẳng, gọn, như đã nghĩ điều này từ lâu và chỉ chờ ai đó nói ra.

– Cậu nghĩ tôi không biết? Duy nói. Tôi biết. Tôi biết từ năm 2010, khi số người ở dưới vượt một nghìn mà chỉ có tám mươi bảy người thực sự cần cách ly. Tôi biết khi họ bắt đầu đưa nhân chứng xuống, rồi người biết bí mật, rồi trẻ mồ côi. Tôi biết và tôi im, vì tôi cũng là một phần của hệ thống, vì M-7 là công cụ của tôi, vì nếu tôi mở miệng, tôi xuống cùng họ.

Ngón tay phải ông gõ bàn, hai lần, dừng. Nhìn Khang.

– Nhưng đó không thay đổi sự thật về năm mươi tư người kia. Cậu muốn phơi bày Dự án 0, giải phóng bốn nghìn bảy trăm người, tôi hiểu. Nhưng năm mươi tư người cấp A cũng ra. Và khi họ ra, sẽ có người chết. Không phải lý thuyết. Là số liệu. Ba người chết chỉ vì một ông già ngồi xem bóng đá.

Im lặng. Quạt trần quay. Trà nguội.

– Câu hỏi không phải thả hay nhốt, Duy nói. Là ai có quyền phân loại. Bốn mươi năm, một người phân loại. Ga-14. Tôi chưa bao giờ gặp ông ta. Chỉ nhận lệnh qua mã hóa. Ông ta quyết định ai ở dưới, ai lên, ai bị xóa ký ức. Không hội đồng, không bình duyệt, không giám sát. Một người.

Khang ghi nhận. Ga-14 vẫn là bóng. Duy mười lăm năm trong hệ thống mà chưa thấy mặt người chỉ huy. Lệnh đến bằng mã hóa một chiều, không trả lời, không thương lượng. Ai là Ga-14. Câu hỏi đó vẫn treo.

– Mai thuộc loại nào?

Duy nhìn anh. Không ngạc nhiên. Biết Khang sẽ hỏi, biết câu hỏi này là lý do anh đến hôm nay, không phải năm hồ sơ, không phải moral dilemma. Là một tên cụ thể, một người cụ thể, một em gái cụ thể đang chờ ở trên.

– Trần Ngọc Mai. Giáo viên cấp hai. Mất tích ba năm trước. Tôi kiểm tra danh sách. Cô ấy có trong hệ thống IMT: IMT-B-147. Cấp B. Trung bình.

– Cấp B nghĩa là?

– Phạm vi phát 2 mét, tiếp xúc trên 25 phút, ký ức không chấn thương nặng nhưng gây rối loạn cảm xúc ở người tiếp nhận. Cần giám sát, không bắt buộc cách ly.

Không bắt buộc cách ly. Khang ghi bốn chữ đó vào đầu.

– Vậy tại sao cô ấy ở dưới?

Duy im ba giây. Rồi:

– Vì Ga-14 không phân biệt B và A ở thời điểm đó. Năm 2027, lệnh mới: tất cả IMT xác nhận, bất kể mức độ, đưa xuống. Không ngoại lệ. Tôi phản đối. Lệnh không đổi. Tôi im.

Khang đứng dậy. Nhìn thư mục bìa nâu trên bàn, năm hồ sơ, năm người nguy hiểm thật. Nhìn Duy, người đàn ông năm mươi tuổi, tóc bạc sớm, mắt sau kính dày, tay sạch, móng ngắn. Người biết hệ thống sai và im. Người phát triển M-7 và hối hận. Người mở thư mục cho Khang xem và nói: "Rồi nói cho tôi biết cậu vẫn nghĩ tất cả nên được thả."

– Tôi không nghĩ tất cả nên được thả, Khang nói. Tôi nghĩ tất cả nên được xét lại. Bởi nhiều hơn một người.

Duy nhìn anh. Gật. Chậm, một lần.

– Đó là câu trả lời tôi chờ mười lăm năm.

Khang không hỏi thêm. Đi ra cửa. Duy không tiễn, ngồi lại trên ghế, nhìn thư mục bìa nâu, nhìn năm hồ sơ mà ông giữ trong tủ khóa mười lăm năm, chờ ai đó đến, đọc, và nói đúng câu.

Ngoài cổng, nắng chiều Hà Nội nghiêng vàng trên đường Đại Mỗ. Khang gọi xe, đứng đợi, nhìn biệt thự phía sau. Duy vẫn ngồi trong phòng khách, quạt trần quay, trà nguội, rèm hé.

Mai là cấp B. Không bắt buộc cách ly. Bị nhốt vì lệnh đồng loạt từ Ga-14. Linh có quyền biết.

Nhưng năm mươi tư người cấp A cũng có thật. Ba người chết ở sân vận động cũng có thật. Cô gái hai mươi lăm tuổi tự xin cách ly vì sợ mình giết người cũng có thật.

Phơi bày Dự án 0 nghĩa là giải phóng bốn nghìn bảy trăm, nhưng cũng nghĩa là câu hỏi: ai giữ năm mươi tư người kia, bằng cách nào, dưới quyền ai, với giám sát gì. Câu hỏi đó không có đáp án trước khi hệ thống bị phá. Và sau khi phá, không ai đảm bảo đáp án sẽ đến trước khi có người chết.

Xe đến. Khang lên xe. Nhắn Linh: "Mai là cấp B. Không bắt buộc cách ly. Gặp tối nay."

Linh trả lời sau hai phút: "Tối nay."