Cuộc gọi từ quá khứ

Điện thoại rung lúc mười một giờ đêm.

Khang đang ngồi ở bàn, sổ tay mở, ghi chép từ buổi sáng ở thư viện quân sự trải ra dưới ánh đèn bàn. Mười một trang, chữ nhỏ, viết tắt. Anh đang vẽ sơ đồ trên trang mới: bảy ga gốc xếp thành hàng dọc (G1 Ba Đình ở trên, G7 Hà Đông Nam ở dưới), rồi bảy ga mới (G8 đến G14) kéo dài tuyến xuống phía nam, mũi tên nối, dấu hỏi ở mỗi ga mới. Anh không biết tên, không biết vị trí chính xác, không biết sâu bao nhiêu mét. Chỉ biết chúng tồn tại.

Linh nhắn lúc sáu giờ chiều: ông cụ nhân chứng bị ốm, ho nặng, con gái không cho gặp người lạ. Hẹn lại tuần sau. Một tuần chờ đợi. Khang không nóng ruột, nhưng cũng không yên. Mỗi ngày anh ở trên mặt đất là một ngày hệ thống dưới lòng đất tiếp tục vận hành mà anh không hiểu tại sao.

Anh pha trà, uống một ngụm, đặt cốc xuống bàn. Bên ngoài cửa sổ, Hà Nội về đêm: đèn đường, xe máy thưa dần, tiếng còi xa. Tầng năm, nhìn thẳng ra vỉa hè ga Cát Linh. Sâu ba mươi lăm mét dưới vỉa hè đó, ga 3 Tuyến 0 vẫn có điện.

Điện thoại rung. Số lạ. Mười chữ số, đầu 09. Không có trong danh bạ.

Khang nhìn màn hình ba giây rồi nghe.

– Anh Khang. Lâu quá.

Giọng nam, trung niên, bình thản. Khang nhận ra ngay. Không phải vì giọng đặc biệt, mà vì cách ngắt câu: chậm, đều, mỗi từ có khoảng cách bằng nhau, như đọc từ giấy. Hải nói chuyện theo cách đó từ khi Khang còn làm ở trung tâm.

– Hải.

– Đúng. Anh khỏe không?

Câu hỏi xã giao. Khang không trả lời. Im lặng kéo dài bốn giây. Hải không lấp, cũng không vội.

– Tôi biết anh đang tìm hiểu một số thứ, Hải nói. Giọng vẫn phẳng, không đe dọa, không thân thiện. Trung tính hoàn hảo.

– Thứ gì?

– Hệ thống cũ. Tài liệu lưu trữ. Những thứ thuộc về giai đoạn trước.

Hải không nói "K-07". Không nói "Tuyến 0". Không nói "thư viện quân sự." Nhưng biết Khang đang tìm. Câu hỏi là biết từ bao giờ và biết đến đâu.

– Tôi là kỹ sư, Khang nói. Tôi đọc tài liệu kỹ thuật. Không vi phạm gì.

– Tôi không nói anh vi phạm. Tôi nói anh nên cẩn thận.

Khang đứng dậy, đi ra cửa sổ. Nhìn xuống đường. Phố vắng, đèn đường vàng, vài xe máy muộn. Không có xe đen đậu ở đâu. Nhưng điều đó không có nghĩa không ai đang nhìn.

– Cẩn thận với cái gì?

– Với những thứ không thuộc về anh.

Câu đó có thể là lời khuyên, có thể là cảnh cáo. Với Hải, ranh giới giữa hai thứ không bao giờ rõ. Ba năm làm việc cùng nhau, Khang nhớ Hải luôn nói ít hơn mức cần thiết. Trong các cuộc họp kỹ thuật, Hải ngồi cuối bàn, nghe, ghi chép, hiếm khi phát biểu. Khi phát biểu, mỗi câu đều có trọng lượng. Không thừa từ, không thiếu ý.

– Tuấn đâu? Khang hỏi.

Im lặng. Lần này dài hơn. Ba giây. Năm giây. Khang đếm.

– Tuấn quyết định nghỉ việc. Chuyện cá nhân.

Cùng câu trả lời mà nhân sự đã ghi trong hồ sơ. "Đã nghỉ việc từ một tuần trước." Nhưng Tuấn gặp Khang ba ngày trước ngày ghi trong hồ sơ, và không nói gì về việc nghỉ.

– Tuấn không nghỉ việc, Khang nói. Tuấn biến mất. Căn hộ bị dọn lúc hai giờ sáng. Số điện thoại bị ngắt.

Hải không phản ứng. Không phủ nhận, không xác nhận. Giọng vẫn phẳng:

– Tôi không phụ trách nhân sự.

– Còn Dũng?

– Tôi không biết ai tên Dũng.

Cùng quy luật. Tuấn "nghỉ việc". Dũng "không biết". Hai câu trả lời khác nhau về hình thức nhưng cùng một mục đích: đóng lại cuộc hội thoại, không cung cấp thông tin, không mở ra bất kỳ đường nào Khang có thể đi tiếp. Hải đã tập cho những câu này, hoặc đã nói nhiều lần đến mức thuộc lòng.

Khang không hỏi thêm về Dũng. Không có ý nghĩa. Hải đã chọn vị trí của mình: biết nhưng không nói, hoặc nói nhưng không nói thật. Và cách duy nhất để biết vị trí nào đúng là không hỏi, mà quan sát. Hải gọi cho anh, không phải ngược lại. Hải chọn thời điểm này, số này, giọng này. Mỗi chi tiết đều có nghĩa.

– Tại sao ông gọi cho tôi? Khang hỏi.

Hải không trả lời ngay. Tiếng thở nhẹ qua điện thoại, như đang cân nhắc.

– Vì tôi từng làm việc với anh. Ba năm. Anh là kỹ sư giỏi, anh Khang. Tôi không muốn thấy anh gặp chuyện.

"Gặp chuyện." Mơ hồ có chủ đích. Gặp chuyện gì? Bị theo dõi? Bị dọn căn hộ lúc hai giờ sáng? Bị xóa khỏi cơ sở dữ liệu quốc gia?

– Cụ thể hơn được không?

– Không.

Một từ. Dứt khoát. Hải có giới hạn, và Khang vừa chạm vào giới hạn đó.

Im lặng kéo dài. Khang nghe tiếng gió ở đầu bên kia, nhẹ, như Hải đang đứng ngoài trời. Không phải trong văn phòng. Gọi từ nơi khác, bằng số khác, ngoài giờ làm. Cuộc gọi này không chính thức. Nếu chính thức, Hải sẽ gọi từ số cơ quan, trong giờ hành chính, và nội dung sẽ khác.

– Anh có nhớ vụ tai nạn năm năm trước không? Hải hỏi.

Khang không trả lời. Mười bảy người chết, và anh là kỹ sư bị quy trách nhiệm gián tiếp. Nhớ. Mỗi ngày.

– Sau vụ đó, anh rời hệ thống, Hải nói. Tiếp tục, giọng vẫn đều. Tôi nghĩ đó là điều tốt nhất đã xảy ra với anh.

– Tốt nhất. Khang lặp lại. Không hỏi, không phản bác. Chỉ nhắc lại để Hải nghe chính từ mình nói.

Hải không giải thích thêm. Thay vào đó:

– Anh Khang.

– Gì.

– Năm năm trước, anh đã may mắn rời đi được. Đừng quay lại.

Giọng không thay đổi từ đầu đến cuối. Không lên cao ở câu cuối, không nhấn mạnh "đừng." Phẳng, đều, như đọc bản tin thời tiết. Nhưng nội dung không phải thời tiết.

Rồi Hải cúp máy. Không chào. Không đợi Khang trả lời. Cuộc gọi kéo dài bốn phút hai mươi giây. Khang nhìn lịch sử cuộc gọi: bốn phút hai mươi giây, số 0912-xxx-xxx, không có tên. Anh lưu số, đặt tên "H."

Khang đặt điện thoại xuống bàn. Nhìn màn hình tối dần, rồi tắt. Căn phòng im lặng trở lại. Tiếng quạt trần quay chậm, tiếng xe máy ngoài phố, tiếng gió qua khe cửa sổ.

"Năm năm trước, anh đã may mắn rời đi được."

Năm năm trước. Vụ tai nạn metro. Mười bảy người chết. Khang bị đổ lỗi gián tiếp, bị đẩy ra khỏi hệ thống, mất việc. Anh luôn nghĩ đó là kết cục tồi tệ nhất: một kỹ sư bị gắn vào thảm kịch mà anh không gây ra, bị cô lập, bị quên.

Nhưng Hải nói "may mắn rời đi được." Được. Không phải bị đuổi, không phải tự nghỉ. Được rời đi. Như thể ai đó cho phép anh đi. Như thể rời đi là kết cục tốt nhất trong các kết cục có thể xảy ra.

Khang mở sổ tay. Trang cuối, nơi anh ghi các dấu hỏi chưa trả lời. Thêm một dòng:

"5 năm trước: bị đuổi hay được thả?"

Nếu bị đuổi, Hải không có lý do gọi cảnh cáo. Khang là cựu nhân viên thất sủng, không đe dọa ai. Nhưng nếu được thả, nghĩa là Khang từng ở vị trí nguy hiểm hơn nhiều so với anh nghĩ, và ai đó quyết định không xử lý anh (giống như xử lý Dũng, xử lý Tuấn) mà cho đi.

Tại sao cho đi?

Và tại sao tài khoản hệ thống cũ của anh vẫn hoạt động sau năm năm? Nếu cho đi thật, sao không xóa quyền truy cập?

Hai khả năng: sơ suất, hoặc có chủ đích. Nếu sơ suất, tổ chức đủ khả năng xây bảy ga ngầm mà không ai biết sẽ không sơ suất với một tài khoản nhỏ. Vậy là có chủ đích. Ai đó muốn Khang vẫn có thể truy cập. Muốn anh quay lại.

Khang nhìn ra cửa sổ. Phố tối, im lặng. Dưới chân tòa nhà, vỉa hè ga Cát Linh. Sâu ba mươi lăm mét, ga 3 Tuyến 0. Hệ thống liên lạc 121.5 MHz vẫn phát tín hiệu mỗi đêm lúc 2:15. "ĐÓN."

Ai đón ai?

Anh lật lại sổ tay. Trang ghi chép buổi sáng: biên bản bàn giao, tên bên nhận bị bôi đen, giai đoạn 2 mở rộng. Hải biết anh đang tìm. Hải gọi từ số lạ, ngoài giờ, không chính thức. Hải cảnh cáo nhưng không đe dọa. Hải nói "đừng quay lại" nhưng không nói "tôi sẽ ngăn anh."

Có hai cách đọc cuộc gọi. Một: Hải trung thành với tổ chức, cảnh cáo Khang để bảo vệ hệ thống. Hai: Hải không hoàn toàn trung thành, gọi riêng để cung cấp thông tin mà không nói thẳng. "May mắn rời đi được" là cảnh cáo, nhưng cũng là mảnh ghép. Mảnh ghép mà Khang không có trước cuộc gọi.

Khang chưa biết cách nào đúng. Có thể cả hai. Có thể không cách nào.

Nhưng anh biết một điều: Hải biết về Tuyến 0, biết về K-07, biết ai tiếp nhận, biết chuyện gì xảy ra với Tuấn và Dũng. Hải không phải nhân viên thường. Hải là người bên trong.

Và người bên trong vừa gọi cho anh lúc mười một giờ đêm, từ số không lưu, nói đúng một câu có ý nghĩa: "Năm năm trước, anh đã may mắn rời đi được."

Khang nhắn Linh: "Hải vừa gọi. Cảnh cáo. Biết tôi đang tìm. Nói 5 năm trước tôi 'may mắn rời đi được.' Cần nói chuyện."

Linh không trả lời. Đã hơn mười một giờ rưỡi. Có thể đã ngủ. Có thể đang đọc tin nhắn và cân nhắc phải trả lời thế nào. Khang không gửi thêm.

Khang đóng sổ. Đứng dậy, đi vào bếp, rót nước. Uống chậm, đứng cạnh bồn rửa. Dưới bồn rửa, trong khe hở giữa ống nước và tường, thẻ nhớ chứa toàn bộ dữ liệu K-07 mà anh sao lưu từ USB của Tuấn vẫn nằm đó. Anh không kiểm tra, nhưng biết nó ở đó. Bản sao cuối cùng của mọi thứ Tuấn đã cho anh trước khi biến mất.

Tuấn. Dũng. Bảy kỹ thuật viên "nghỉ việc" mà Linh tìm được. Hải nói "nghỉ việc" và "không biết" bằng cùng một giọng. Giọng đó không phải của người nói dối vụng. Giọng đó là của người đã quen với việc nói dối đến mức lời nói dối trở thành phản xạ, như thở, như nhấp nháy mắt.

Khang rửa cốc, úp lên giá. Quay lại phòng ngủ. Tắt đèn bàn. Nằm xuống giường nhưng không ngủ.

Căn hộ tối. Tiếng xe máy ngoài phố thưa dần, rồi im hẳn. Đồng hồ trên tường tích tắc. Khang nằm ngửa, mắt mở, nhìn trần nhà. Vết nứt nhỏ trên trần kéo dài từ góc phòng đến giữa, giống đường ray trên bản đồ.

Mười hai giờ. Một giờ. Một giờ rưỡi.

Hai giờ mười lăm. Khang không cần đồng hồ để biết giờ. Cơ thể anh biết. Mỗi đêm, anh tỉnh vào lúc này, như có ai gọi. Và đêm nay, nằm im trong bóng tối, anh nghe: tín hiệu Morse phát trên 121.5 MHz. Ba lần lặp. "ĐÓN." Anh không có máy quét sóng ở đây, nhưng anh biết tín hiệu đang phát, giống như anh biết mặt trời sẽ mọc.

Hai giờ mười bảy. Rung nhẹ dưới sàn nhà. Không mạnh, chỉ đủ để cốc nước trên bàn đầu giường rung nhẹ, mặt nước gợn một vòng tròn đồng tâm. T-000 chạy qua, sâu dưới lòng đất, đúng giờ, như mọi đêm. Bốn toa, không đèn, ba mươi cây số giờ qua ga 3 dưới chân tòa nhà này.

Khang nằm im, mắt mở. Nghe tàu đi qua dưới chân. Hai mươi ba giây, rung giảm dần, rồi hết. T-000 đã đi qua. Hướng nam, về phía Hà Đông, về phía ga 7 nơi An ngồi trong bóng tối.

Anh nhắm mắt. Giấc mơ đến lúc gần sáng.

Sân ga tối. Trần vòm cao, gạch men trắng, ghế gỗ dọc ke ga. Loa trên cột phát hai âm tiết, không rõ, méo, như băng từ bị nhão. Khang đứng giữa sân ga, một mình. Đường ray sáng bóng dưới chân.

Nhưng lần này, trong mơ, có thêm một chi tiết mới.

Người đứng ở cuối ke ga, quay lưng lại Khang, mặc đồng phục metro cũ. Áo sẫm, quần tối, mũ lưỡi trai. Đồng phục thập niên chín mươi, kiểu Liên Xô, vai vuông, cúc đồng. Người đó đứng yên, hai tay buông xuôi, như đang đợi tàu. Hoặc đợi Khang.

Người đó quay mặt. Chậm. Khang không nhìn rõ đường nét, chỉ thấy ánh mắt. Ánh mắt bình thản, không ngạc nhiên, không đe dọa. Ánh mắt của người đã biết Khang sẽ đến.

Biết anh. Từ trước khi anh biết mình.

Anh tỉnh dậy lúc năm giờ. Mồ hôi ướt gáy, gối ẩm. Sân ga trong mơ rõ hơn bao giờ hết, rõ đến mức anh có thể vẽ lại: vị trí ghế gỗ, vết nứt trên gạch men, hướng đường ray. Và lần đầu tiên, anh không sợ. Anh muốn quay lại.