Linh muốn xuống

Mười giờ đêm. Phòng trọ tầng ba trên phố Khâm Thiên, mười sáu mét vuông, rèm kéo kín, đèn bàn bật, phần còn lại của phòng tối. Linh ngồi trên giường, lưng tựa tường, hai chân co lên, laptop đặt trên đùi, màn hình chiếu ánh sáng xanh nhạt lên mặt cô.

Trên màn hình: ảnh Mai. Không phải ảnh chụp gần đây, vì không có ảnh nào của Mai trong ba năm qua. Ảnh cũ, chụp ở quán cà phê đầu ngõ Lĩnh Nam, ánh sáng ban chiều, Mai cười, mắt nheo lại, tay giơ cốc cà phê sữa, phía sau là tường gạch trần và chậu cây nhỏ. Ảnh cô chụp cho chị ba năm rưỡi trước, tuần cuối cùng trước khi Mai biến mất.

Linh nhìn ảnh. Không phải lần đầu, không phải lần thứ trăm. Cô đã nhìn bức ảnh này nhiều lần đến mức khuôn mặt Mai trong ảnh đã trở thành phiên bản duy nhất mà cô nhớ rõ, rõ hơn cả ký ức thật. Ký ức thật thì mờ, thay đổi mỗi lần nhớ, chi tiết trượt đi, màu sắc phai. Ảnh thì cố định, luôn cùng góc, cùng ánh sáng, cùng nụ cười.

Ba năm. Theo thời gian dưới lòng đất, có thể chỉ một năm rưỡi. Khang nói thế. Một năm rưỡi không mặt trời, không gió, không mùa, không em gái.

Cô đóng ảnh. Mở tin nhắn Khang gửi chiều nay: "Ký ức lây nhiễm có thật. Nhưng chỉ 200-300 người. 4.700 người bị nhốt không lý do y khoa. Cần xác định Mai thuộc loại nào."

Cần xác định. Cần thêm thời gian. Cần nghiên cứu. Cần gặp Duy. Cần xuống lại. Cần đủ dữ liệu. Luôn cần thêm thứ gì đó trước khi hành động, luôn có bước tiếp theo phải hoàn thành trước khi đến bước mà Linh cần: xuống, tìm Mai, đưa Mai lên.

Cô hiểu logic của Khang. Ba tháng cùng điều tra, cô đã học cách đọc cách anh nghĩ: phân tích, phân loại, lập kế hoạch, giảm rủi ro, tối ưu hóa từng bước. Kỹ sư. Anh nghĩ như kỹ sư, hành động như kỹ sư, và mọi quyết định đi qua bộ lọc rủi ro trước khi thành hành động. Hiệu quả, an toàn, đúng. Nhưng mỗi lần bộ lọc chạy, Mai ở dưới thêm một ngày. Nửa ngày theo thời gian của chị. Nhưng vẫn là một nửa ngày.

Linh đóng laptop. Đặt sang bên, co chân lên giường, ôm gối.

Phòng trọ mới. Phòng thứ ba trong ba tháng. Phòng đầu tiên ở Đống Đa bị lục, ổ cứng bị lấy, vé metro đe dọa để trên bàn. Phòng thứ hai ở gần ga Cát Linh, ở hai tuần, rời vì thấy xe Wave đen đỗ đầu ngõ ba đêm liên tiếp. Phòng này, Khâm Thiên, thuê bằng tên giả, trả tiền mặt, không đăng ký tạm trú. Cô sống như người chạy trốn, và ở một mức nào đó cô đúng là đang chạy: hệ thống biết cô đang tìm, biết cô đang gần, và đã cảnh cáo hai lần.

"Dừng. Hoặc chị cô cũng không còn."

Vé metro trên bàn ở phòng cũ, chữ in, giấy vé thật, mã vạch thật. Ai đó trong hệ thống metro in vé đó, viết dòng chữ đó, để lại trong phòng cô. Không phải đe dọa suông. Là lời nhắc: chúng tôi biết cô ở đâu, biết cô tìm ai, và nếu cô tiếp tục, chúng tôi có thể làm mất chị cô vĩnh viễn thay vì chỉ giấu.

Linh đã không dừng. Chưa bao giờ dừng. Từ ngày Mai biến mất, cô đã đi qua bốn giai đoạn: tìm kiếm (đi báo công an, gọi bệnh viện, đăng tin mạng xã hội), chờ đợi (sáu tháng đầu, mỗi ngày kiểm tra điện thoại, chờ Mai gọi), điều tra (tự mình tìm, bắt đầu từ ga metro nơi Mai mất tích, kết nối với các vụ khác), và bây giờ: đối đầu. Giai đoạn bốn không có kế hoạch sẵn, không có người dẫn đường, chỉ có thông tin, có Khang, có An, và có sự chắc chắn rằng Mai ở dưới đó.

Nếu chị có ký ức lây nhiễm, chị nguy hiểm. Nếu chị không có, chị bị nhốt oan. Cả hai trường hợp, chị ở dưới đó ba năm mà tôi ở trên đây.

Linh lấy điện thoại, gọi Khang.

Anh nhấc sau tiếng chuông thứ ba. Giọng tỉnh, không ngủ, dù mười giờ đêm. Khang ít ngủ từ khi ký ức trở lại, sàn rung lúc 2:17 đánh thức anh mỗi đêm dù đã quen.

– Tôi phải xuống.

Không chào, không mở đầu. Linh nói thẳng, không phải vì thiếu lịch sự mà vì câu này đã nằm trong đầu cô suốt sáu giờ qua, từ khi đọc tin nhắn Khang chiều nay, từ khi ngồi nhìn ảnh Mai, từ khi đếm thời gian. Câu đã chín, cần nói ra trước khi nó thối.

Im lặng. Hai giây. Khang xử lý, phân loại, cân nhắc. Cô đã quen với khoảng im lặng đó, khoảng mà anh nghĩ nhanh hơn nói.

– Chưa. Nguy hiểm.

– Nguy hiểm cho ai?

– Cho cô. Cho Mai. Cho kế hoạch.

– Kế hoạch nào, Khang? Anh đã xuống, đã thấy, đã lên. Tôi cũng phải xuống, phải thấy, phải tìm chị tôi. Đó không phải kế hoạch, đó là điều hiển nhiên.

– Tôi đang tìm cách xác định Mai có ký ức lây nhiễm hay không. Nếu biết trước, chúng ta chuẩn bị đúng cách.

– Chuẩn bị gì? Nếu chị tôi có ký ức lây nhiễm, anh sẽ bảo tôi đừng xuống, đừng gặp, đừng ở gần. Nếu không có, anh sẽ bảo xuống nhưng phải theo kế hoạch, phải có đường rút, phải có bốn mươi tám giờ giới hạn. Kết quả giống nhau: thêm thời gian, thêm chờ đợi, thêm nghiên cứu.

Im lặng. Khang không phản bác vì cô không sai. Cô biết anh đủ rõ để biết anh sẽ phản ứng thế nào với mỗi kịch bản, và mỗi kịch bản đều dẫn đến thêm thời gian. Thời gian là thứ Khang dùng để giảm rủi ro. Nhưng thời gian cũng là thứ Mai đang mất.

– Linh. Tôi đang cố giữ cô an toàn.

– Tôi không nhờ anh giữ tôi an toàn. Tôi nhờ anh giúp tôi tìm chị. Hai thứ khác nhau.

Linh nói giọng phẳng, không nâng, không hạ. Không giận. Cô đã vượt qua giai đoạn giận từ lâu, giận không hiệu quả, giận tốn năng lượng, giận làm mờ phán đoán. Cô nói sự thật, bằng giọng của người đã quyết định và đang thông báo, không phải xin phép.

– Nếu cô xuống mà không biết Mai có khả năng đó, cô sẽ ôm chị cô, sẽ ngồi cạnh, sẽ ở gần. Và nếu Mai có ký ức lây nhiễm mức nặng, ba mươi phút, cô sẽ bắt đầu nhớ thứ không phải của cô. Ký ức chấn thương. Ký ức của người khác. Cô biết hậu quả.

– Biết.

– Một người nhảy cầu, Linh.

– Biết.

Im lặng dài. Linh nghe tiếng thở của Khang qua điện thoại, đều, chậm, kiểm soát. Anh không nói thêm vì biết nói thêm không thay đổi gì. Cô đã đọc tài liệu, đã biết rủi ro, đã cân nhắc, và vẫn muốn xuống. Không phải liều lĩnh. Là chọn rủi ro, chấp nhận hậu quả, vì hậu quả của không hành động cũng nặng bằng, chỉ nặng khác cách.

– Chị tôi ở dưới đó ba năm, Linh nói. Giọng vẫn phẳng nhưng chậm hơn, từng từ đặt xuống cẩn thận, kiểu người kiểm soát giọng để không run. Anh có biết ba năm ở dưới là bao lâu ở trên không?

Khang im. Anh biết câu trả lời: ba năm trên mặt đất bằng khoảng một năm rưỡi dưới lòng đất, nếu tỷ lệ đúng. Nhưng Linh không hỏi về toán. Cô hỏi về thời gian sống: bao nhiêu bữa ăn một mình, bao nhiêu đêm nhìn trần bê tông thay trời, bao nhiêu lần tỉnh dậy và biết hôm nay giống hệt hôm qua, bao nhiêu lần nghĩ đến em gái và không biết em gái có đang tìm hay đã bỏ cuộc.

– Một năm rưỡi theo thời gian dưới đó, Khang nói.

– Một năm rưỡi. Năm trăm bốn mươi ngày. Mỗi ngày anh trì hoãn trên này bằng nửa ngày dưới đó. Mỗi ngày tôi ngồi đây chờ anh nghiên cứu xong là nửa ngày chị tôi thêm ở dưới. Tôi đã chờ ba năm. Anh muốn tôi chờ thêm bao lâu?

Khang không trả lời. Linh cũng không chờ câu trả lời. Cô biết anh không có con số, vì câu hỏi không phải về số.

– Tôi sẽ xuống. Có hoặc không có anh.

Cô nói câu cuối cùng bằng giọng đều, không lên giọng, không nhấn mạnh. Không phải tuyên chiến. Là thông báo. Cô đã quyết định, và quyết định đó không phụ thuộc vào Khang đồng ý hay không, không phụ thuộc vào thêm dữ liệu hay kế hoạch, không phụ thuộc vào bất kỳ biến số nào ngoài một biến số duy nhất: chị cô ở dưới đó.

Im lặng.

Khang thở ra. Chậm. Kiểm soát. Cô nghe tiếng anh đặt gì đó xuống bàn, có thể cốc nước, có thể điện thoại chuyển tay.

– Được. Nhưng không phải ngày mai. Cho tôi hai ngày. Không phải để nghiên cứu thêm. Để chuẩn bị đường xuống cho hai người. An dẫn một người khác với dẫn hai. Tôi cần nói chuyện với An.

Linh cân nhắc. Hai ngày. Bốn mươi tám giờ trên này, hai mươi bốn giờ dưới đó. Một ngày nữa Mai ở dưới. Nhưng hai ngày để Khang nói chuyện với An, để chuẩn bị đường đi an toàn hơn, để tăng xác suất cả hai xuống được và lên được, là hợp lý. Cô không liều lĩnh. Cô tính toán, chỉ tính toán bằng hệ quy chiếu khác: Khang tính rủi ro cho cả nhóm, cô tính thời gian cho Mai.

– Hai ngày.

– Hai ngày.

– Khang.

– Gì?

– Nếu sau hai ngày anh bảo chưa sẵn sàng, tôi sẽ xuống một mình. Tôi biết đường. Tôi đã đi đến ga 7 từ lần đầu tiên. Tôi biết lối cống Hà Đông. Tôi sẽ tìm An.

Khang im. Ba giây. Năm giây.

– Tôi biết.

Cúp.

Linh đặt điện thoại xuống gối. Nằm xuống, nhìn trần phòng trọ, trần thạch cao trắng, vết ẩm ở góc, đèn tuýp tắt. Trần thường, trần mặt đất, trần ba mét phía trên đầu.

Cô nghĩ đến Hòa. Khang kể: Hòa ở dưới, nhớ hết, nhớ Hạnh, nhớ nhà, mắt sáng. Hòa trên mặt đất, mắt trống, không nhớ ai. Hai phiên bản. Nếu Mai cũng thế, nếu ở đâu đó trên đường phố Hà Nội có một Ngọc Mai mắt trống đang đi lại, đang mua đồ, đang sống mà không sống, thì cô đã bỏ lỡ. Đã đi qua mà không nhận ra. Đã ngồi cùng xe buýt, đã đứng cùng hàng ở siêu thị, đã lướt qua nhau trên vỉa hè, và cô không biết vì Mai đó không phải Mai, chỉ là vỏ, chỉ là thể xác không ký ức.

Nhưng Linh không tìm thấy phiên bản đó. Ba năm tìm, cô đã kiểm tra mọi bệnh viện, mọi trung tâm bảo trợ, mọi nhà tạm. Không ai trông giống Mai trên mặt đất. Hoặc hệ thống đưa Mai xuống và không gửi phiên bản nào về trên. Hoặc phiên bản đó ở thành phố khác, Đà Nẵng, Hải Phòng, nơi Khang nói hệ thống hoạt động tương tự. Hoặc Mai vẫn ở dưới, trọn vẹn, cả thể xác lẫn ký ức, không bị chia đôi.

Nếu chị vẫn nguyên vẹn, chị nhớ tôi. Chị biết tôi đang tìm. Và chị đợi.

Dưới chân cô, qua sàn gạch, qua đất, qua bê tông, qua ba mươi lăm mét đất đá, có một trần khác, trần hang động sơn xanh nhạt, cao hai mươi mét, đèn LED mô phỏng bầu trời. Và dưới trần đó có thể có Mai, đang nằm trên giường bê tông trong căn nhà gạch dưới lòng đất, nhìn lên trần giả trời mà cô đã nhìn suốt một năm rưỡi.

Linh nghĩ đến lá thư cô viết cho Mai mỗi tuần, trong sổ tay, không gửi, không gửi được, viết vì cần nơi đặt những câu không nói được với ai. Khang không phải người để nói. Khang là đối tác điều tra, tin tưởng, nhưng anh phân tích mọi thứ, kể cả cảm xúc, và Linh không muốn cảm xúc của mình bị phân tích. Sổ tay là nơi duy nhất cô viết thứ không cần phân tích: "Chị ơi. Hôm nay trời mưa. Em nhớ chị mang ô cho em ở sân trường cấp ba. Em không nói cảm ơn lần nào."

Những câu như thế. Không liên quan đến điều tra, không liên quan đến Tuyến 0, không liên quan đến ký ức lây nhiễm. Chỉ liên quan đến hai chị em và khoảng thời gian trước khi mọi thứ biến thành bí mật, đường hầm, và bóng tối.

Chị ơi. Em sẽ xuống.

Linh nhắm mắt. Không ngủ. Nhưng nằm im, tiết kiệm sức. Hai ngày. Bốn mươi tám giờ. Rồi xuống.

Cô đã chờ ba năm. Bốn mươi tám giờ nữa ngắn thôi. Nhưng mỗi giờ bây giờ dài hơn mỗi giờ ba năm trước, vì ba năm trước cô không biết chị ở đâu, chỉ biết chị mất tích, mất tích có thể ở bất kỳ đâu, trên mặt đất, trên thế giới, trong bệnh viện, trong nhà xác. Bây giờ cô biết: chị ở dưới, năm mươi mét, trong thành phố ngầm, sống, thở, có thể nhớ cô, có thể chờ cô. Biết chính xác vị trí mà không thể đến, gần hơn bao giờ hết mà vẫn xa, đó là khoảng cách dài nhất mà Linh từng biết.

Ngoài cửa sổ, phố Khâm Thiên yên dần. Xe máy thưa. Quán ăn đóng cửa. Đèn đường vàng. Thành phố trên mặt đất đi ngủ, bình thường, không biết gì.

Dưới chân thành phố, một thành phố khác cũng đi ngủ, theo chu kỳ riêng, trong ánh tối nhân tạo, và ở đâu đó trong thành phố đó, có thể có một người phụ nữ ba mươi hai tuổi đang nằm trên giường bê tông, nhìn trần, nghĩ đến em gái, nghĩ rằng em gái đã quên, hoặc đã bỏ cuộc, hoặc đã khóc đủ rồi và tiếp tục sống.

Linh không quên. Không bỏ cuộc. Không tiếp tục sống theo nghĩa bỏ qua.

Cô sẽ xuống.