Kiệt Sức

Vết máu khô trên cổ tay áo.

Nhật nhìn thấy khi Hoàng đưa tay cầm đũa, tay áo blouse trắng xắn lên qua khuỷu, và ở cổ tay phải, một vệt nâu sẫm, nhỏ, khô, dính vào vải. Không phải vệt mới, nhưng cũng không cũ lắm, vẫn còn rõ đường viền, vẫn còn nhìn ra là máu chứ không phải nước tương hay cà phê.

Mười một giờ ba mươi. Hoàng bước vào quán, túi xách khoác vai, giày crocs bệnh viện dính bùn mưa, mắt trũng hơn mọi khi, quầng thâm đậm hơn, tóc bết mồ hôi. Nhật đặt phần cơm hâm sẵn trước mặt anh như mọi đêm, bát canh sườn nóng, đĩa thịt kho mẹ để phần nhiều hơn, rau muống xào. Hoàng gật, ngồi, cầm đũa. Và Nhật thấy vết máu.

Máu của ai? Cậu không hỏi, không bao giờ hỏi Hoàng những câu mà anh không muốn trả lời. Nhưng cậu nhìn, và cậu thấy: tay Hoàng run nhẹ khi gắp thịt, run kiểu người mệt quá chứ không phải run vì lạnh hay vì sợ. Run kiểu bàn tay đã làm việc quá nhiều giờ liền, cầm quá nhiều thứ, giữ quá nhiều thứ, và bây giờ chỉ muốn đặt tất cả xuống.

Gió tháng tám ẩm thổi qua bạt xanh, mang mùi lá ướt sau mưa chiều, pha mùi xi măng, mùi hẻm khuya. Radio FM phát nhẹ, không rõ bài gì, chỉ là nền, là thứ âm thanh quen thuộc lấp đầy khoảng lặng giữa những tiếng đũa gõ trên bát sứ.

Hoàng ăn chậm. Không phải chậm kiểu thưởng thức, mà chậm kiểu không đủ sức nhai nhanh hơn. Đầu hơi cúi, vai khom, lưng tựa vào ghế nhựa, mắt gần như nhắm giữa mỗi lần gắp. Cậu đã thấy Hoàng ăn vội trong bảy phút, đã thấy anh ăn chậm trong bốn mươi phút khi mất bệnh nhân, đã thấy anh ngồi lại ba mươi phút nói chuyện về cuộc đời. Nhưng đêm nay, Hoàng ăn theo kiểu khác, ăn kiểu cơ thể đang tự vận hành mà đầu óc đã tắt, ăn kiểu người vừa trải qua quá nhiều giờ đồng hồ giữ mạng cho ai đó và bây giờ không còn sức giữ cho chính mình.

Mẹ nhìn qua ô cửa bếp, nhìn Hoàng, rồi nhìn Nhật, rồi quay vào. Tiếng muôi chạm nồi, mẹ múc thêm canh vào bát nhỏ, đưa ra cho Nhật. Nhật hiểu, bưng bát canh ra, đặt cạnh bát canh cũ đã nguội.

– Canh nóng anh.

Hoàng ngẩng lên, nhìn bát canh mới, rồi nhìn Nhật, mắt lờ đờ, mất một giây để nhận ra ai đang đứng trước mặt.

– Cảm ơn.

Im lặng. Nhật quay về quầy, lau bàn, xếp đũa, rửa cốc. Mẹ vẫn trong bếp, rửa nồi, nhẹ tay, không gây tiếng động, cách mẹ luôn nhẹ tay khi biết có người cần yên.

Mười hai giờ. Hoàng ăn xong, đặt đũa, uống nước. Rồi hai tay đặt trên bàn, đầu cúi, mắt nhắm.

Nhật đứng ở quầy, nhìn. Hoàng ngồi đó, bất động, và nếu không thấy lồng ngực anh phập phồng nhẹ, cậu sẽ nghĩ anh đã ngất. Nhưng không, Hoàng đang ngủ. Ngủ ngồi, trên ghế nhựa, trong quán cơm khuya, đầu gục nhẹ về phía trước, hai tay vẫn đặt trên bàn như đang giữ một thứ gì đó vô hình.

Nhật nhìn mẹ. Mẹ lắc đầu nhẹ, ý nói: để yên.

Mười phút. Quán vắng, không có khách nào khác, chỉ radio và tiếng gió và tiếng mẹ xếp nồi nhẹ trong bếp. Nhật ngồi xuống ghế đối diện quầy, uống nước, nhìn Hoàng ngủ. Anh thở đều, thở sâu, thở kiểu người đã nhịn thở suốt nhiều giờ và bây giờ phổi đang tự bù lại, từng nhịp, từng nhịp, đều, chậm, nặng. Quạt máy quay, gió thổi nhẹ qua tóc Hoàng, và trong khoảnh khắc ấy, dưới ánh đèn sodium vàng nhạt, Hoàng trông trẻ hơn ba mươi mốt tuổi, trẻ hơn cả Nhật, trẻ kiểu một người đang ngủ luôn trẻ hơn khi thức, vì lúc ngủ không ai phải gánh gì. Vết máu trên cổ tay áo anh lộ rõ dưới đèn sodium, nâu sẫm trên nền trắng nhăn, nhỏ nhưng rõ, như một dấu chấm câu ở cuối ngày dài.

Ba mươi mốt tuổi. Bác sĩ nội trú, ca đêm, khoa cấp cứu. Mười sáu đến hai mươi giờ mỗi ngày trong bệnh viện, đứng, chạy, quyết định, giữ mạng, mất mạng, rồi lại giữ, lại mất. Bảy phút ở quán cơm khuya là bảy phút anh không phải là bác sĩ, anh nói thế, và hôm nay anh đang dùng bảy phút ấy để ngủ, vì cơ thể anh đã không cho phép anh chọn cách nào khác.

Nhật nhớ mình từng kiệt sức. Kiệt sức kiểu IT, kiệt sức trước màn hình, kiệt sức vì hạn chót và họp và mã nguồn lỗi lúc ba giờ sáng. Nhưng cậu chưa bao giờ kiệt sức kiểu Hoàng, kiệt sức vì giữ mạng người, kiệt sức mà vẫn phải tỉnh, vẫn phải quyết, vẫn phải chính xác, vì một giây sai lầm là một người chết. Kiểu kiệt sức ấy, cậu không dám so sánh.

Mười phút. Hoàng giật mình tỉnh, ngồi thẳng, mắt mở lớn, tay vô thức sờ túi áo blouse, phản xạ nghề nghiệp, tìm ống nghe hay điện thoại trực.

– Tôi ngủ mất bao lâu?

– Khoảng mười phút anh.

Hoàng xoa mặt, hít sâu, thở ra. Nhìn quanh quán, nhìn đèn sodium, nhìn radio, nhìn Nhật, rồi nhìn xuống tay mình. Nhìn thấy vết máu trên cổ tay áo, ngón tay phải chạm vào, xoa nhẹ, vô ích, máu khô rồi không xoa sạch bằng tay không.

– Anh nên nghỉ đi.

Nhật nói, nhẹ, không phải lệnh, không phải khuyên, chỉ là nói, nói vì cậu cảm thấy cần nói, vì nhìn Hoàng ngủ gục trên bàn cơm khuya mà không nói gì thì cậu thấy mình có lỗi với một thứ gì đó không rõ.

Hoàng cười. Cười nhẹ, mệt, cười bằng khóe miệng chứ không bằng mắt.

– Nghỉ thì ai trực?

– Bệnh viện không có bác sĩ khác à?

– Có. Nhưng đêm nay thiếu hai người. Một nghỉ ốm, một nghỉ phép.

Thiếu hai người. Hai bác sĩ nghỉ, một Hoàng gánh. Cậu nghĩ: thành phố này có bao nhiêu Hoàng? Bao nhiêu người đêm nào cũng trực, cũng mệt, cũng ăn cơm trong bảy phút rồi quay lại, cũng ngủ gục trên bàn nhựa rồi giật mình tỉnh rồi chạy về bệnh viện, vì nếu họ nghỉ thì ai giữ mạng cho người đang nằm trong phòng cấp cứu lúc hai giờ sáng?

Hoàng đứng dậy, khoác túi, sửa áo blouse, vuốt lại tóc bằng tay. Vẫn vết máu trên cổ tay áo, vẫn quầng thâm, vẫn đôi giày crocs dính bùn, nhưng lưng thẳng hơn, mắt tỉnh hơn, bước chắc hơn. Mười phút ngủ trong quán cơm khuya, mười phút và một bát canh nóng, và Hoàng lại là bác sĩ.

– Bao nhiêu?

– Vẫn vậy anh.

Hoàng đặt tiền trên bàn, nhìn Nhật.

– Cậu biết vì sao tôi ăn ở đây không?

Nhật lắc đầu.

– Vì ở đây không ai hỏi tôi có cứu được không.

Rồi anh đi. Bước nhanh, ra hẻm, rẽ phải về hướng bệnh viện, cổng sau, lối đi tắt qua bãi gửi xe, bước chân quen đường quen lối. Nhật đứng ở cửa quán nhìn theo, đến khi bóng áo blouse trắng mất hút trong bóng tối đầu hẻm.

Vết máu trên cổ tay áo. Không phải của Hoàng. Của bệnh nhân. Nhưng Hoàng mang nó suốt ca trực, mang nó ra khỏi bệnh viện, mang nó vào quán cơm khuya, mang nó ngủ gục trên bàn nhựa, và sáng mai anh sẽ giặt áo, vết máu sẽ phai, và tối mai sẽ có vết khác. Anh nói đúng: ở đây không ai hỏi anh có cứu được không. Vì ở đây chỉ có cơm nóng, canh sườn, và mười phút ngủ trên ghế nhựa. Và đôi khi, thế là đủ.

Mẹ bước ra, nhìn bàn Hoàng, nhìn tiền, nhìn bát canh còn nửa.

– Anh ấy lại đi vội.

– Dạ. Thiếu người trực.

Mẹ im lặng, thu bát, thu đĩa, bưng vào bếp. Rồi quay ra, nhìn Nhật.

– Mẹ để phần cho anh ấy từ mai nhé. Phần nhiều hơn. Có khi anh ấy bận quá không ăn trưa.

– Dạ.

Mẹ. Mẹ không hỏi tại sao Hoàng ngủ gục, không hỏi vết máu, không hỏi thiếu bao nhiêu người trực. Mẹ chỉ nói: để phần nhiều hơn. Vì mẹ biết, cách mẹ biết mọi thứ, rằng có những người mệt quá mà không có ai nấu cơm cho, và việc của mẹ không phải hỏi tại sao họ mệt, mà là giữ cho bát cơm luôn nóng khi họ bước vào.

Nhật rửa bát Hoàng, nước chảy trên sứ trắng, mùi nước rửa chén pha mùi canh sườn nguội. Nước ấm xoáy trong lòng bát, cuốn đi vụn cơm, vụn thịt, cuốn đi những gì Hoàng đã ăn, đã uống, đã để lại trên bàn nhựa quán cơm khuya trước khi quay về bệnh viện giữ mạng cho người lạ. Cậu xếp bát lên giá, lau tay, nhìn ra cửa quán. Hẻm tối, gió ẩm, đèn sodium vàng nhạt soi lên bốn cái bàn nhựa, hai cái trống, hai cái chưa kịp lau. Đêm vẫn dài, quán vẫn mở, và ở bệnh viện đầu hẻm, Hoàng đang mặc lại áo blouse, rửa tay, bước vào phòng cấp cứu, bắt đầu lại.

Bảy phút đã hết. Mười phút thêm đêm nay, vì quá mệt. Và bây giờ, anh lại là bác sĩ.

Nhật tắt vòi nước, đứng ở bồn rửa, nhìn tay mình. Tay cậu ướt, sạch, mùi nước rửa chén, mùi bình thường. Tay Hoàng có vết máu, mùi sắt, mùi người khác, mùi của một nghề mà bảy phút nghỉ ngơi là xa xỉ. Cậu lau tay vào khăn, gấp khăn gọn treo lên móc, rồi bước ra quán. Đèn sodium vẫn sáng. Và ở đâu đó trong bệnh viện đầu hẻm, một bác sĩ vừa ăn xong bát cơm khuya đang rửa tay bằng cồn, đeo găng, bước vào phòng cấp cứu. Tay không run nữa. Mười phút và một bát canh nóng, vậy là đủ để giữ mạng tiếp.