Livestream Trong Quán

Phúc mang theo cái chân máy nhỏ.

Nhật thấy trước nhất là cái túi vải đen treo chéo lưng, to hơn bình thường, lủng lẳng khi Phúc bước vào quán. Rồi Phúc ngồi xuống bàn quen, đặt túi lên ghế bên cạnh, và thay vì gọi cơm, thay vì nói "cơm thêm cay" như mọi đêm, Phúc mở túi, lấy ra cái chân máy nhỏ bằng nhôm bạc, gắn điện thoại lên, dựng trên bàn, nghiêng góc, rồi nhìn màn hình mấy giây.

– Cơm thêm cay, nhé. Phúc nói, không nhìn Nhật, mắt vẫn dán vào màn hình.

Nhật nhìn cái chân máy trên bàn nhựa xanh, cạnh chai tương ớt và lọ muối, và bụng cậu nhói nhẹ. Cậu biết cái này là gì. Cậu đã thấy Phúc livestream trên đường về, đã nghe Phúc kể chuyện view tụt, đã ngồi nghe Phúc nói "chắc livestream bán cơm khuya cho vui" mà cậu nghĩ là đùa. Nhưng cái chân máy trên bàn nhựa quán mẹ không phải đùa.

Nhật vào bếp lấy cơm. Mẹ đang nấu canh, tay khuấy nồi, lưng hơi nghiêng sang trái, kiểu đứng mẹ quen khi bếp nóng mà lưng mỏi. Nhật đặt phần cơm Phúc lên khay, tần ngần.

– Mẹ. Phúc mang chân máy quay vào.

Mẹ nhìn qua ô cửa bếp, nhìn Phúc ngồi ở bàn, nhìn cái chân máy, rồi quay lại nồi canh.

– Ừ. Bưng cơm ra đi con.

Không cấm, không cho phép, chỉ "ừ." Nhật mang cơm ra, đặt trước mặt Phúc, và khi cậu quay lại quầy thì nghe tiếng bíp nhỏ từ điện thoại Phúc, tiếng nhạc hiệu mở đầu livestream, rồi giọng Phúc đổi, đổi từ giọng bình thường sang giọng khác, giọng to hơn, vui hơn, nhanh hơn, giọng Phúc trên mạng.

– Đêm nay anh dẫn mọi người đi ăn khuya nhé. Quán cơm khuya trong hẻm, Hà Nội. Bình thường, không sang chảnh gì, nhưng anh hay ăn. Cơm thêm cay!

Nhật đứng ở quầy, tay nắm mép bàn, và cậu khó chịu. Khó chịu kiểu không rõ ràng, không phải giận, không phải ghét, chỉ là cảm giác có ai đó mang một thứ từ ngoài vào quán mà quán không cần. Quán cơm khuya của mẹ không phải set quay. Đèn sodium không phải đèn ring light. Bạt xanh không phải phông nền. Mẹ không phải diễn viên phụ trong video của ai.

Phúc ăn cơm và nói, vừa ăn vừa bình luận, giọng vui, hỏi người xem "có ai ăn khuya chưa," đọc bình luận trên màn hình, cười, trả lời. Cơm thịt kho trứng, rau muống xào tỏi, canh sườn. Phúc gắp thức ăn đưa lên gần camera, "nhìn thịt kho này, béo, mặn, đúng vị cơm nhà." Rồi húp canh, "canh sườn nóng, húp vào là thấy sống lại."

Ông Tư ngồi bàn góc, canh cải, báo cũ, bình thường. Khi Phúc hướng camera ra phía quán, ông Tư hơi nghiêng người, quay mặt sang tường, nhẹ, không nói gì, không than, chỉ quay mặt đi. Bàn tay ông giữ tờ báo cao hơn một chút, che nửa khuôn mặt, ngón tay nhăn nheo run nhẹ trên mép giấy. Nhật thấy, và ngực cậu nhói thêm một lần nữa.

Ông Tư đến quán vì yên tĩnh, vì "ở nhà không có ai nghe," không phải để xuất hiện trên camera ai đó. Ông sáu mươi chín tuổi, sống một mình, đi xe máy mười phút đến quán cơm khuya để ngồi gần hai tiếng nghe radio và kể chuyện Hà Nội cũ. Cái yên tĩnh ấy là xa xỉ của ông, như bảy phút là xa xỉ của Hoàng, và cái chân máy nhỏ trên bàn nhựa vừa lấy đi xa xỉ ấy.

Vy không có mặt tối nay. Hoàng cũng không. Chỉ có ông Tư, hai ba bàn khách lạ, và Phúc đang livestream giữa quán cơm khuya lúc mười một giờ rưỡi đêm.

Phúc quay camera về phía bếp. Nhật thấy trên màn hình nhỏ hình mẹ đứng bên nồi cơm, tay bưng đĩa, lưng hơi cong, mái tóc búi cao, áo bà ba xám. Mẹ không biết mình đang trên camera, hoặc biết mà không quan tâm, vì mẹ vẫn làm việc bình thường, tay gọn, bước chắc, đặt đĩa xuống bàn rồi quay vào, nhịp nhàng, quen thuộc.

– Bác chủ quán nhé. Phúc nói vào camera. Bác nấu ngon lắm. Quán mở đêm thôi, ai ở Hà Nội ghé nhé.

Nhật bước tới bàn Phúc, đứng cạnh, nói nhẹ.

– Phúc, đừng quay mẹ.

Phúc ngẩng lên, nhìn Nhật, mắt hơi ngạc nhiên, rồi hiểu. Xoay camera lại về phía mình, gật nhẹ.

– OK, xin lỗi.

Nói nhỏ, giọng thật, giọng Phúc khi không có người xem, rồi quay lại camera, giọng đổi lại, vui lại.

– Anh ăn tiếp nhé, cơm khuya, vibe Hà Nội, chill phết.

Mười lăm phút.

Phúc livestream mười lăm phút trong quán cơm khuya. Mười lăm phút ăn cơm trước camera, nói chuyện với người xem, bình luận về thức ăn, về quán, về đêm. Nhật đứng ở quầy, quan sát, đếm từng phút. Ông Tư đã đi từ phút thứ mười, đứng dậy nhẹ, gật đầu chào mẹ, bước ra hẻm, không nói lý do, nhưng Nhật biết. Ông đi vì quán không còn yên tĩnh, vì cái giọng to vui trên livestream lấp hết cái yên tĩnh mà ông cần, cái yên tĩnh mà ông lái xe máy mười phút để đến đây mỗi đêm.

Phúc không có lỗi. Cậu biết Phúc không có lỗi, vì Phúc đang làm việc, đang cố gắng, đang tìm cách giữ nghề trong khi view tụt và hợp đồng mất. Cậu biết cái chân máy trên bàn nhựa là cách Phúc chiến đấu, cách Phúc nói với thế giới "tôi vẫn ở đây, tôi vẫn đang làm, tôi vẫn vui." Nhưng cái vui ấy vừa đẩy ông Tư ra khỏi quán mười phút sớm hơn bình thường.

Phúc tắt livestream lúc mười một giờ bốn lăm. Nhạc hiệu kết thúc vang lên, bíp nhỏ, rồi im. Giọng Phúc trở lại bình thường, nhỏ, chậm, mệt. Tháo điện thoại khỏi chân máy, nhìn màn hình, lướt comment.

– Sáu trăm ba mươi hai người xem. Phúc nói, giọng tự cười nhẹ, cười kiểu người biết con số ấy nhỏ. Hồi trước livestream một buổi được năm nghìn. Giờ sáu trăm.

Cậu gấp chân máy, bỏ vào túi, rồi nhìn Nhật.

– Xin lỗi. Lẽ ra mình nên hỏi trước.

– Ừ. Nhật nói, rồi ngồi xuống ghế đối diện. Lần sau hỏi. Và đừng quay khách.

– Mình biết. Mình quên. Phúc cúi đầu. Tại mình đang... cố thử mọi thứ. View tụt mà, mình sợ. Sợ hết cái để quay.

Phúc nói "sợ" bằng giọng nhỏ, giọng đêm, giọng thật. Không phải giọng trên livestream, giọng "chill phết," giọng "vui nhé mọi người." Giọng thật của Phúc nhỏ hơn, chậm hơn, run hơn. Và Nhật nghĩ: quán cơm khuya là nơi duy nhất Phúc được dùng giọng thật, vậy mà Phúc vừa mang giọng giả vào đây.

Mẹ bước ra từ bếp, tay bưng đĩa nhỏ. Trứng chiên, vàng, bốc hơi.

– Ăn thêm đi con. Gầy quá.

Đặt trước mặt Phúc, rồi quay vào, tự nhiên, nhẹ, như không có gì xảy ra, như không biết Phúc vừa livestream mười lăm phút trong quán mình, như không quan tâm. Nhưng Nhật biết mẹ biết. Mẹ biết hết. Mẹ chỉ không nói vì mẹ biết Phúc đang cố, và mẹ không bao giờ chặn ai đang cố.

Phúc nhìn đĩa trứng chiên, nhìn mẹ đã khuất vào bếp, rồi nhìn Nhật. Mắt Phúc sáng lên, sáng kiểu ngạc nhiên nhẹ, sáng kiểu người không quen được cho mà không đổi lại gì.

– Bác luôn vậy hả?

– Luôn.

Phúc ăn trứng chiên, chậm, lần đầu Nhật thấy Phúc ăn chậm mà không nói gì. Không bình luận, không gắp đưa lên camera, không "béo, mặn, đúng vị cơm nhà." Chỉ ăn, nhai kỹ, nuốt, rồi gắp miếng nữa.

– Sáu trăm ba mươi hai người xem mà không ai cho mình đĩa trứng chiên. Phúc nói, giọng cười nhẹ nhưng mắt không cười. Bác không xem livestream mà cho mình trứng.

Nhật không trả lời, vì không cần. Vì Phúc đã tự trả lời, và cậu biết Phúc hiểu. Sáu trăm người xem qua màn hình, một bà chủ quán bưng đĩa trứng chiên, và cái nào thật thì Phúc biết rồi.

Phúc đi lúc mười hai giờ rưỡi. Khoác túi, gật đầu, bước ra hẻm. Đêm nay Phúc không bật livestream trên đường về. Điện thoại nằm trong túi, tối, và Phúc đi bộ trong hẻm vắng, bóng nhỏ dần dưới ánh đèn sodium cuối hẻm, vai hơi sụp, tay đút túi quần. Trong bóng tối, không có camera, Phúc trông nhỏ hơn, trẻ hơn, giống đúng tuổi hai mươi sáu, giống một người bình thường đang đi về phòng trọ sau bữa ăn khuya.

Nhật nghĩ: Phúc trên màn hình và Phúc trong quán là hai người. Người trên màn hình to, vui, nhanh, không bao giờ mệt. Người trong quán nhỏ, chậm, ăn trứng chiên bằng giọng im lặng. Và cậu tự hỏi: Phúc biết mình là ai trong hai người đó không, hay cậu cũng không biết nữa.

Nhật dọn bàn Phúc ngồi. Bát cơm hết sạch, đĩa trứng chiên hết sạch, chỉ còn vết tương ớt đỏ vương trên mặt bàn nhựa. Cậu lau sạch, xếp ghế, và nghĩ về sáu trăm ba mươi hai người xem.

Sáu trăm ba mươi hai. Mỗi người xem vài phút, bình luận một câu, rồi lướt đi. Phúc nói vui trước camera cho sáu trăm người, rồi ngồi ăn trứng chiên một mình trong quán cơm khuya, và đĩa trứng chiên từ mẹ có lẽ là thứ thật nhất Phúc nhận được tối nay. Nhưng cậu không biết, lúc này cậu không biết, là đoạn livestream mười lăm phút ấy, với sáu trăm ba mươi hai lượt xem, sẽ nằm yên trên mạng nhiều tuần nữa, cho đến khi ai đó chia sẻ, và mọi thứ sẽ thay đổi.

Cậu nhìn ra hẻm. Phúc đã đi khuất. Ông Tư đã đi từ lâu. Quán vắng, radio FM phát nhạc trữ tình ai đó hát giọng trầm, đèn sodium sáng nhạt, gió tháng bảy ẩm lùa qua bạt xanh, và Nhật đứng một mình ở quầy, nghĩ về hai thứ: giọng vui giả của Phúc trên livestream, và khuôn mặt ông Tư quay đi khi camera hướng về phía ông.

Mẹ bước ra, xoa lưng, nhìn quán.

– Ông Tư đi sớm hôm nay.

– Dạ. Phúc livestream, ông ngại.

Mẹ gật, im, rồi nói nhẹ.

– Lần sau bảo nó hỏi trước. Ông Tư già rồi, không quen.

– Con nói rồi ạ.

Mẹ gật lần nữa, rồi bước vào bếp. Lưng mẹ cong nhẹ qua ô cửa, dép lê kéo chậm trên sàn, và Nhật nghĩ: mẹ không cấm Phúc vì mẹ hiểu Phúc đang cố. Nhưng mẹ cũng biết ông Tư cần yên tĩnh. Và quán của mẹ đang giữ cả hai, người cần được thấy và người cần được giấu, trên cùng bốn cái bàn nhựa, cùng ánh đèn sodium, cùng đêm.