Bảy Phút

Mùi cơm nguội khác mùi cơm nóng.

Nhật để ý điều đó vào đêm thứ hai. Khi mẹ vừa múc xong nồi cơm mới, hơi bay lên cuồn cuộn, thơm ngọt, thoảng mùi gạo tám lẫn mùi nước hầm xương từ nồi canh bên cạnh. Nhưng khi cơm nguội dần, thứ mùi ấy lắng xuống, trở thành một cái gì rất nhẹ, rất thầm, như cũ mà không hẳn cũ, như mới mà không hẳn mới. Cơm nguội có mùi giống buổi chiều trong bếp mẹ hồi cậu còn nhỏ, khi cậu ngồi học bài ở góc bàn và nồi cơm điện vừa tắt, chỉ còn ủ.

Nhật đứng trong bếp, tay cầm cái muôi, chờ.

Mười giờ mười lăm. Quán đã mở được mười lăm phút. Hai khách đầu tiên ngồi ngoài, một chị mặc đồ bệnh viện, một anh shipper. Họ ăn im lặng, tiếng muỗng va vào bát lẫn trong tiếng quạt máy. Mẹ bưng cơm ra, quay vào, lại bưng. Nhật phụ chan canh, tay đã bớt run hơn hôm qua, nhưng vẫn chưa đều. Có bát thì canh vừa miệng, có bát thì loãng quá vì cậu múc nhanh.

Mẹ không nhắc. Chỉ liếc cái muôi trong tay cậu một lần, rồi thôi.

Mười giờ rưỡi.

Một người đàn ông bước vào quán. Cao, gầy, mắt trũng. Áo trắng nhàu, quần xanh nhạt, loại quần mà Nhật từng thấy trong bệnh viện những lần đi khám sức khỏe công ty. Đôi dép nhựa có lỗ, bước chân nhanh, vai hơi khom về phía trước như người đang vội mà cố giữ cho không có vẻ vội.

Anh ta ngồi xuống bàn gần cửa nhất, bàn sát hẻm, chỗ gió lùa. Không nhìn ai. Không cười. Gọi:

– Cho tôi phần cơm bình thường.

Giọng trầm, gọn, kiểu người quen nói ít. Như thể mỗi chữ đều đã được cân trước khi thả ra.

Mẹ gật. Quay vào bếp, múc cơm, gắp thịt kho, rau muống xào, chan canh. Nhanh. Mẹ lúc nào cũng nhanh, nhưng với người này, tay mẹ còn nhanh hơn, như thể bà biết anh ấy không có nhiều thời gian.

Nhật bưng đĩa cơm ra.

Anh ta gật đầu nhẹ, không nhìn lên. Tay cầm đũa, bắt đầu ăn.

Nhật quay vào bếp, nhưng mắt vẫn liếc ra ngoài. Không phải tò mò, chỉ là cậu chưa có gì để làm trong lúc chờ khách tiếp theo, và cái cách người đàn ông ấy ăn khiến cậu không thể không nhìn.

Nhanh. Rất nhanh. Nhưng không phải kiểu ăn vội của người đói, mà là kiểu ăn của người đã luyện thành phản xạ. Đũa gắp cơm, đưa lên miệng, nhai vài lần, nuốt, gắp tiếp. Không dừng. Không ngẩng đầu. Không uống nước giữa chừng. Tay trái giữ bát canh, thỉnh thoảng nghiêng bát húp một ngụm, rồi đặt xuống, tiếp tục ăn cơm. Mỗi động tác khớp với nhau như một cỗ máy đã chạy hàng trăm lần cùng một chương trình.

Nhật nhìn. Cái nhanh của người đàn ông kia không phải kiểu nhanh vì không quan tâm. Có vẻ gì đó cấp bách hơn. Như thể mỗi giây ngồi đây là một giây anh ta đánh cắp từ nơi nào đó, và anh ta biết mình sẽ phải trả lại.

Tiếng đũa va vào bát. Tiếng canh sùng sục khi anh húp. Tiếng ghế nhựa kêu khi anh hơi xê người. Nhật đếm trong đầu, vô thức. Không phải cậu muốn đếm, chỉ là khi không có gì khác để nghĩ, bộ não cậu tự tìm việc, giống hồi còn ngồi trước màn hình và đếm số dòng mã mình viết được trong một buổi chiều.

Người đàn ông đặt đũa xuống. Lấy khăn giấy lau miệng. Đứng dậy.

Nhật nhìn đồng hồ treo trên tường bếp, cái đồng hồ nhựa tròn mà kim giây đã gãy từ lâu, chỉ còn kim phút nhích chậm rãi. Từ lúc anh ta ngồi xuống đến lúc đứng lên, chừng bảy phút.

Bảy phút cho một bữa tối.

Anh ta để mấy tờ tiền trên bàn, không đếm, không chờ thối. Gật đầu chào mẹ, rồi bước ra hẻm. Bóng áo trắng lướt qua vệt sáng đèn sodium rồi chìm vào bóng tối phía đầu hẻm, hướng bệnh viện.

Nhật dọn bàn. Bát cơm sạch, không còn một hạt. Bát canh cạn. Đĩa rau hết. Chỉ còn vài giọt nước mắm loang trên đĩa nhựa trắng. Anh ta ăn hết, đến miếng cuối cùng, như thể không dám bỏ phí thứ gì.

Nhật bê bát vào bếp, rửa. Nước chảy qua bát, trôi đi vài hạt cơm vương, mỏng như sợi tóc.

– Mẹ.

– Gì con?

– Anh ấy... tối nào cũng tới à?

Mẹ đang thái gừng, không ngẩng lên.

– Ừ. Hầu như tối nào. Bác sĩ bệnh viện bên kia.

– Con thấy anh ấy ăn nhanh quá.

Mẹ dừng tay, nhìn ra cửa một lát, nơi cái bàn gần hẻm đã được lau sạch, ghế nhựa đẩy lại ngay ngắn, như thể chưa từng có ai ngồi đó.

– Anh ấy bận lắm. Có khi đang ăn mà điện thoại reo là bỏ dở đi luôn. Mấy lần mẹ phải gói cơm cho mang theo.

Im lặng. Tiếng dao chạm thớt, mẹ thái tiếp. Nhật đứng cạnh chậu rửa, tay vẫn cầm cái bát đã sạch.

– Nhưng bữa nào anh ấy cũng ăn hết, mẹ nhỉ?

Mẹ gật.

– Ăn hết. Bao giờ cũng vậy.

Bà nói thêm, nhẹ, như nói với chính mình:

– Mẹ nấu cho anh ấy lúc nào cũng nhiều hơn một chút. Cơm thêm nửa muôi, canh thêm vài miếng sườn. Bác sĩ mà ăn ít quá thì lấy sức đâu mà đứng cả đêm.

Nhật không nói gì. Cậu nghĩ đến những bữa ăn của mình ở công ty cũ, hộp cơm đặt qua ứng dụng, phần cơm đong theo gram, thịt đo theo miếng, không ai thêm cho ai nửa muôi nào. Công bằng. Chính xác. Đủ đúng. Nhưng không bao giờ nhiều hơn.

Mười một giờ. Khách thưa dần. Một bác xe ôm, một cô sinh viên mặc đồng phục quán cà phê, một ông già đi bộ tới, uống chén trà rồi đi. Mỗi người ở lại một khoảng thời gian khác nhau. Bác xe ôm mười phút. Cô sinh viên mười lăm phút. Ông già gần nửa tiếng, ngồi nhấp trà, nghe radio FM phát bản tin thời tiết khuya.

Nhật bắt đầu để ý. Hôm qua cậu chỉ thấy mọi người đến và đi, một dòng chảy mờ nhạt. Hôm nay, cậu thấy nhịp. Mỗi người có nhịp riêng. Bác xe ôm ăn nhanh nhưng không vội, kiểu người đã quen với tốc độ nhưng biết khi nào cần dừng. Cô sinh viên ăn chậm, hay cúi nhìn điện thoại, đôi khi dừng nhai để đọc tin nhắn, rồi nhai tiếp. Ông già không ăn, chỉ uống trà, hai tay ôm chén, mắt nhìn ra hẻm tối, có vẻ gì đó thật chậm, thật nặng, như thể ông đang neo mình vào cái chén trà ấy để khỏi trôi đi đâu.

Và Hoàng. Bảy phút.

Nhật nghĩ đến cái tên nhưng chưa biết. Cậu chỉ gọi anh ấy trong đầu là "người bảy phút." Bảy phút để ăn tối, rồi biến vào bóng tối, quay lại bệnh viện, nơi đèn huỳnh quang sáng suốt đêm và tiếng máy móc không ngừng kêu.

Bảy phút. Đó là tất cả những gì anh ấy có cho mình trong một ngày?

Cậu không biết. Nhưng cậu nhớ những đêm cuối ở công ty cũ, ngồi trước máy tính đến 3 giờ sáng, bụng rỗng mà không thấy đói, vì cái mệt đã lấn hết chỗ của cái đói.

Anh ấy có giống mình không?

Có lẽ không. Anh ấy vẫn ăn. Vẫn đến đây mỗi đêm, ngồi xuống, ăn hết phần cơm, rồi đi. Ít ra anh ấy vẫn nhớ mình cần ăn.

Mười hai giờ. Quán vắng. Mẹ bắc nồi cháo lên bếp, loại cháo hành nấu nhanh cho những khách đến muộn, khi cơm đã nguội và canh đã cạn.

Nhật ngồi ở bàn trong bếp, ăn phần cơm tối của mình. Hôm nay mẹ kho cá, cá basa cắt khúc, kho tiêu, nước kho sánh đặc, thơm mùi nước mắm pha đường thắng. Cậu gắp miếng cá, thịt mềm, tan trên lưỡi, vị mặn ngọt thấm vào cơm nóng. Rau muống luộc chấm mắm gừng, giòn, nước mắm pha đúng vị, chua nhẹ, cay thoảng.

Cậu ăn chậm. Chậm hơn hôm qua. Nhai kỹ hơn. Không phải vì cậu cố, mà vì cậu nhớ lại hình ảnh người đàn ông áo trắng ăn trong bảy phút, và cậu tự hỏi: Nếu chỉ có bảy phút, mình sẽ ăn như thế nào? Cậu sẽ ăn vội như anh ta, hay cậu sẽ bỏ cơm, nhìn ra hẻm, rồi thở dài?

Cậu không biết. Nhưng bây giờ, cậu có thời gian. Nhiều thời gian. Thời gian là thứ duy nhất cậu mang về được sau ba năm đi làm.

Mẹ ngồi đối diện, ăn cơm nguội với dưa cải. Bà hay ăn cơm nguội, nói rằng cơm nguội dẻo hơn, dễ nhai hơn. Nhật nghi là mẹ để phần cơm nóng cho khách, còn mình ăn phần thừa, nhưng cậu không hỏi. Có những câu hỏi, nếu hỏi ra, sẽ buộc mẹ phải trả lời, và mẹ sẽ nói dối, và Nhật không muốn nghe mẹ nói dối.

Radio FM phát một bài bolero. Giọng nữ, trầm, hát về đêm và mưa. Bên ngoài không mưa, trời vẫn oi, gió từ đầu hẻm thổi vào mang theo mùi cống rãnh và mùi lá cây ai đó trồng trong chậu ở nhà bên cạnh.

– Mẹ.

– Gì con?

– Anh bác sĩ đó... anh ấy tên gì?

Mẹ ngẫm một lát.

– Hoàng. Anh Hoàng. Mẹ không biết họ.

– Anh ấy ăn nhanh quá, mẹ nhỉ.

– Nhanh. Nhưng bao giờ cũng tới.

Mẹ nói câu đó bình thường, như nói về thời tiết. Nhưng Nhật nghe thấy trong đó một thứ gì khác. Không phải ngạc nhiên. Không phải khen. Chỉ là ghi nhận, kiểu ghi nhận của người đã quen nhìn khách đến rồi đi suốt nhiều năm, và biết rằng "bao giờ cũng tới" là một thứ quý, dù người ta chỉ ở lại bảy phút.

Một giờ sáng. Nhật rửa bát. Nước lạnh, xà phòng, bát đĩa xếp trong chậu nhôm. Cậu rửa từng cái, úp lên giá. Tay cậu đã quen hơn hôm qua, không trượt, không suýt rơi. Bọt xà phòng trôi theo dòng nước vào cống, mang theo mỡ cá và cặn cơm.

Bên ngoài, hẻm tối. Đèn sodium vàng hắt xuống mấy cái bàn trống. Radio FM phát nhạc nhẹ, một bản gì đó không lời, tiếng piano chậm rãi. Mẹ đang gấp tạp dề, chuẩn bị đóng quán.

Nhật nghĩ đến Hoàng. Nghĩ đến bảy phút. Nghĩ đến cái gật đầu ngắn gọn khi anh ta bước vào, cái gật đầu ngắn gọn khi anh ta bước đi. Hai cái gật đầu đó là tất cả những gì anh ta để lại ở quán này mỗi đêm, hai cái gật đầu và một bát cơm sạch.

Ngày mai anh ấy có tới không?

Nhật không biết tại sao mình lại thắc mắc. Anh ta chỉ là khách. Một trong nhiều người đến quán mẹ ăn cơm rồi đi. Nhưng có gì đó trong cách anh ấy ăn, cái kiểu ăn nhanh mà không bỏ sót hạt cơm nào, cái kiểu vội mà vẫn dừng lại ở đây thay vì ăn tạm gì đó trong bệnh viện, khiến Nhật nghĩ rằng bảy phút ấy có ý nghĩa gì đó.

Bảy phút trong một ngày hai mươi bốn giờ.

Bảy phút ngồi dưới ánh đèn sodium vàng, trên ghế nhựa thấp, ăn cơm nóng mà không ai hỏi han, không ai giục, không có tiếng máy đo nhịp tim hay tiếng chuông gọi bệnh nhân. Bảy phút không phải là bác sĩ. Chỉ là một người đang ăn tối.

Nhật úp cái bát cuối cùng lên giá. Lau tay. Quay ra, thấy đèn sodium vẫn sáng, hắt một vệt ấm trên nền xi măng ướt.

Quán này là nơi duy nhất mà nhiều người dừng lại giữa đêm.

Cậu nghĩ, rồi tự sửa.

Không. Quán này là nơi mà người ta được phép dừng lại.

Có khi chỉ bảy phút. Có khi mười lăm. Có khi nửa tiếng. Không ai hỏi tại sao đến, không ai hỏi khi nào đi. Chỉ cần ngồi xuống, ăn, rồi bước ra. Và cái quán nhỏ vẫn ở đó, đèn vẫn sáng, cơm vẫn nóng, cho đến khi mẹ kéo tấm bạt và tắt đèn.

Nhật tắt đèn.

Hẻm tối. Tiếng radio nhỏ dần, rồi im. Tiếng mẹ khóa cửa. Tiếng dế.

Ngày mai mình sẽ đếm lại.

Không phải đếm bảy phút. Mà đếm xem có bao nhiêu người dừng lại ở đây, và họ dừng bao lâu. Nhật không biết tại sao mình muốn biết điều đó. Có lẽ vì rất lâu rồi, cậu không đếm thứ gì ngoài thời hạn và số dòng mã.

Có lẽ vì đếm người thì ấm hơn.