Mất

Hoàng đến muộn hơn mọi đêm, và Nhật biết có gì đó không đúng trước khi anh kịp ngồi xuống.

Mười một giờ bốn mươi lăm. Bình thường Hoàng đến lúc mười một giờ mười phút, sai số không quá năm phút, đều đặn như nhịp thở của người quen sống theo ca trực. Nhật đã chuẩn bị phần cơm từ mười một giờ, đặt sẵn trên khay, cơm thêm nửa muôi, canh thêm sườn, y như mọi đêm. Nhưng mười một giờ mười phút Hoàng không đến. Mười một giờ rưỡi cũng không. Cơm nguội dần trên khay, hơi nước từ bát canh thưa rồi tắt.

Hôm nay anh trực ca dài chăng?

Nhật hâm lại canh, xới lại cơm. Không biết tại sao cậu làm vậy, chỉ là cảm giác nên giữ phần cơm nóng, phòng khi anh đến. Giống cách mẹ luôn nấu dư, phòng ai ghé muộn.

Rồi Hoàng bước vào.

Không phải bước. Là lê.

Dép crocs kéo trên nền xi măng, tiếng nhẹ nhưng nặng nề, kiểu bước của người đi mà đầu ở nơi khác. Áo blouse trắng nhăn nhúm, cổ áo lệch, như thể anh kéo nó ra khỏi tủ thay vì mặc lên người. Tay đút túi quần, nhưng Nhật thấy ngón tay anh run, nhẹ, run kiểu không phải lạnh, run kiểu người vừa nắm chặt thứ gì đó quá lâu rồi buông.

Hoàng không nhìn ai. Không gật đầu chào. Anh đi thẳng đến bàn quen, bàn sát tường gần cửa, ngồi xuống, lưng tựa tường, mắt nhìn xuống mặt bàn nhựa.

Mắt anh trũng hơn mọi đêm, nếu điều đó có thể.

Nhật đứng ở quầy, tay cầm giẻ lau, nhìn. Quán còn vài khách, một anh giao hàng ăn vội, một cặp vợ chồng trung niên ngồi im lặng chia nhau đĩa cơm. Radio FM phát bản tin đêm, giọng phát thanh viên đều đều, xa xôi. Mẹ trong bếp rửa nồi, tiếng nước chảy, bọt xà phòng. Không ai để ý Hoàng, trừ Nhật.

Nhật không hỏi. Cậu bưng khay cơm đã hâm lại, bước ra, đặt lên bàn Hoàng. Nhẹ. Không nói "anh Hoàng, phần bình thường" như mọi đêm. Không nói gì. Chỉ đặt khay xuống, lui ra.

Hoàng không nhìn lên. Nhưng sau vài giây, anh cầm đũa.

Và ăn chậm.

Nhật đứng ở quầy, lau bàn bên cạnh, mắt liếc. Anh quan sát không phải vì tò mò, mà vì lo, một kiểu lo mà cậu không biết gọi tên, kiểu lo dành cho người mình đã quen nhịp mà hôm nay nhịp ấy lệch.

Hoàng gắp thịt kho, đưa lên miệng, nhai. Chậm. Từng miếng. Trước đây anh ăn như thể bảy phút là giới hạn tối đa anh được phép dành cho bản thân, đũa liên tục, miệng nhai nhanh, nuốt gọn, không dừng. Tối nay anh ăn như người quên cách ăn, gắp lên rồi dừng, nhai rồi nhìn vào khoảng không trước mặt, đặt đũa xuống rồi lại cầm lên.

Mười lăm phút rồi. Anh chưa bao giờ ngồi quán quá mười phút, kể cả đêm mưa.

Nhật rửa xong mấy cái bát, lau tay, ngồi xuống ghế nhựa gần quầy. Quán vắng dần. Anh shipper trả tiền, đi. Cặp vợ chồng dọn bàn, gật đầu chào mẹ, đi. Chỉ còn Hoàng, ngồi bàn sát tường, ánh đèn sodium vàng phủ lên áo blouse trắng nhăn nhúm, đĩa cơm ăn được nửa, bát canh chưa động.

Mẹ từ bếp bước ra, nhìn Nhật, nhìn sang Hoàng, rồi quay vào, nhẹ nhàng, không nói. Bà hiểu. Bà luôn hiểu kiểu này, kiểu hiểu mà không cần hỏi, không cần ai giải thích. Mẹ chỉ để một ấm trà nóng trên quầy, rồi đi vào trong.

Nhật rót trà vào ly, bưng ra đặt cạnh bát canh của Hoàng. Vẫn không nói. Anh đặt ly trà xuống, lùi lại, ngồi bàn bên cạnh, cách Hoàng một bàn, đủ gần để có mặt, đủ xa để không xâm phạm.

Hoàng ăn hết cơm.

Không nhanh, không chậm, chỉ ăn, từng miếng, cho đến khi đĩa trống. Anh húp canh, từng ngụm, chậm rãi, như thể canh sườn nóng là thứ duy nhất giữ anh lại mặt đất lúc này. Rồi anh đặt đũa xuống, đặt thìa vào bát canh rỗng, tay khoanh trên bàn, mắt vẫn nhìn xuống.

Im lặng. Quán im. Radio đã tắt. Gió đêm thổi qua bạt xanh, mang theo mùi thuốc sát trùng loãng từ hướng bệnh viện, mùi quen, mùi mà Nhật bắt đầu nhận ra là mùi của Hoàng, mùi bệnh viện bám vào áo blouse, vào tóc, vào cách anh ngồi.

Rồi Hoàng nói.

Giọng nhỏ. Nhỏ hơn mọi lần anh nói "cảm ơn" hay "phần bình thường." Nhỏ đến mức Nhật phải nghiêng người mới nghe rõ, và cậu không chắc mình nghe đúng hay tưởng tượng.

– Hôm nay... mất một người.

Ba chữ. Nhẹ. Nhưng nặng đến mức không khí trong quán đặc lại.

Nhật không đáp ngay. Cậu ngồi yên, tay đặt trên đùi, nhìn Hoàng, nhìn cái lưng tựa tường, cái cổ cúi, cái tay đan vào nhau trên mặt bàn, ngón tay không run nữa, chỉ nắm chặt, trắng đốt.

– ...

Cậu mở miệng, rồi đóng lại. Cậu không biết nói gì. Không phải không muốn, mà không có câu nào đúng. "Em xin lỗi" thì sáo. "Anh có sao không" thì thừa, vì rõ ràng anh không sao. Cậu nghĩ đến ba năm ngồi văn phòng, những lần đồng nghiệp kể chuyện buồn và cậu đáp "chia buồn nhé" rồi quay lại màn hình, và cậu biết mình không muốn nói kiểu đó nữa.

Nhật không nói. Cậu cầm ấm trà, rót thêm vào ly Hoàng, đặt xuống.

Hoàng nhìn ly trà. Lâu. Rồi cầm lên, uống, một ngụm, chậm. Và Nhật thấy vai anh hạ xuống, một chút, rất nhỏ, như thể cái gì đó căng cứng trong người anh vừa được nới ra, không phải vì trà, mà vì có ai đó ngồi cạnh mà không hỏi tại sao.

Hoàng ngồi thêm mười phút. Không nói thêm. Nhật cũng không. Hai người ngồi trong quán cơm khuya lúc nửa đêm, một người vừa mất bệnh nhân, một người từng mất chính mình, và giữa họ là khoảng im lặng mà không ai cần lấp.

Có lẽ đây là thứ Hoàng cần. Không phải lời an ủi, không phải câu hỏi, chỉ là một cái bàn, một bát canh nóng, và ai đó không đòi anh phải giải thích.

Rồi Hoàng đứng dậy. Chậm. Anh lấy tiền, đặt lên bàn, đúng số, không thừa không thiếu. Nhìn Nhật lần đầu kể từ khi bước vào, mắt đỏ, mắt người thiếu ngủ hay mắt người vừa khóc, Nhật không phân biệt được, và cậu không cố.

– Cảm ơn.

Hoàng nói, giọng khàn, rồi đi. Dép crocs kéo trên xi măng, bóng trắng nhòa dần ở cửa hẻm, rẽ trái, về bệnh viện. Về lại ca trực. Về lại nơi anh vừa mất một người và sáng mai sẽ phải cứu người tiếp theo, và ngày kia, và ngày kia nữa.

Nhật dọn bàn Hoàng. Đĩa cơm trống, sạch, ăn hết từng hạt. Bát canh rỗng, thìa đặt ngay ngắn bên trong. Ly trà cạn. Tiền đặt gọn gàng, đúng ba mươi lăm nghìn.

Cậu bưng bát đĩa vào bếp, mẹ đã đi nghỉ, bếp tối, chỉ còn ánh đèn sodium lọt qua khe cửa, vàng, mờ. Nhật rửa bát một mình, nước chảy, bọt xà phòng, tiếng bát chạm nhau nhẹ trong đêm.

"Hôm nay... mất một người."

Câu nói ấy vọng lại trong đầu Nhật. Ba chữ. Anh không nói mất ai, không nói mất như thế nào, không nói mình cảm thấy gì. Chỉ "mất một người." Và Nhật hiểu, không phải hiểu hết, nhưng hiểu đủ, rằng có những đêm người ta đến quán cơm khuya không phải vì đói, mà vì cần một nơi để đặt xuống thứ mình đang mang. Hoàng mang cái chết của ai đó vào quán tối nay, đặt xuống bàn, ăn hết bát cơm, uống cạn ly trà, rồi đứng dậy đi tiếp. Nhẹ hơn một chút. Có lẽ.

Có những lúc ăn hết bát cơm là cách duy nhất để tiếp tục.

Nhật úp bát lên giá, tắt nước, lau tay vào cái khăn treo cạnh bồn rửa, khăn ẩm, mùi xà phòng quen thuộc.

Cậu ra ngoài, xếp nốt mấy chiếc ghế nhựa chồng lên nhau, kéo bạt, rồi tắt đèn sodium. Hẻm tối. Gió đêm. Mùi thuốc sát trùng vẫn loãng trong không khí, phía bệnh viện đèn vẫn sáng, ca trực đêm vẫn chạy, và Hoàng đang ở đâu đó trong tòa nhà ấy, áo blouse trắng nhăn nhúm, tay run, mắt trũng, chuẩn bị cho bệnh nhân tiếp theo.

Nhật nằm trên giường, kéo chăn lên ngực, nhắm mắt. Tiếng dế ngoài hẻm kêu đều đều, quen, cái quen mà cậu đã bắt đầu cần. Cậu nghĩ về bảy phút. Bảy phút Hoàng ăn cơm mỗi đêm, bảy phút anh không phải là bác sĩ, không phải quyết định ai sống ai chết, không phải mạnh mẽ. Bảy phút anh chỉ là một người đàn ông ba mươi mốt tuổi ngồi ăn cơm trong quán nhỏ cuối hẻm.

Tối nay anh ngồi gần bốn mươi phút. Và đó có lẽ là lần đầu tiên trong rất lâu, Hoàng cho phép mình không vội.

Cậu trở mình, kéo chăn. Gió lùa qua cửa sổ, mang theo tiếng còi xe cứu thương xa xa, nhỏ dần, rồi mất. Nhật không biết tiếng còi ấy có liên quan đến Hoàng không, có liên quan đến người mà anh "mất" tối nay không. Cậu chỉ biết ngày mai, hoặc ngày kia, Hoàng sẽ lại đến quán lúc mười một giờ mười phút, gọi phần bình thường, ăn trong bảy phút, rồi đi. Và Nhật sẽ để sẵn phần cơm, nóng, đúng giờ, không hỏi.

Vì đôi khi, thứ người ta cần nhất không phải câu trả lời, mà là bát cơm nóng chờ sẵn khi họ bước vào.