Danh sách đen

Thứ Năm, tuần thứ tám. Tám giờ mười sáng.

Máy chủ nhật ký thư vẫn bị hạn chế, hai mươi giờ kể từ khi "bảo trì" bắt đầu, cô vẫn không truy cập được nhật ký gửi. VPN cá nhân, thử từ căn hộ sáng nay, trước khi đi làm, timeout. Hệ thống tắt hoàn toàn hoặc chặn mọi kết nối ngoài mạng nội bộ.

Cô ngồi ở bàn tầng hai mươi hai. Sáng nay phòng dữ liệu vắng hơn, Huy nghỉ phép đột xuất, Lan gọi điện ngoài hành lang mười phút rồi quay lại mắt đỏ. Trung đeo tai nghe, không nói. Chị Hằng đến muộn mười lăm phút, lần đầu trong hai năm, Trung nói.

Cô mở hệ thống nhân sự. Báo cáo biến động nhân sự, cập nhật chín cái tên hôm qua. Bây giờ kiểm tra xem có thêm thay đổi nào qua đêm.

Có.

Ba hồ sơ mới chuyển sang "chấm dứt" lúc bốn giờ hai mươi ba sáng, giờ hệ thống tự động xử lý hàng loạt. Ba nhân viên phòng IT tầng mười lăm. Không có email thông báo chính thức, chưa. Hồ sơ đã chuyển trạng thái nhưng thông báo nội bộ chưa gửi.

Cô kiểm tra tên. Nguyễn Văn Tùng, trưởng phòng IT, không nằm trong ba người. Ba người khác: hai kỹ thuật viên hệ thống và một quản trị mạng.

Kỹ thuật viên hệ thống. Quản trị mạng. Những người có quyền truy cập vật lý đến máy chủ, máy chủ email B1, máy chủ lưu trữ, và máy chủ nhật ký email. Những người biết kiến trúc hệ thống cha cô xây.

Mười hai người trong hai ngày. Tài chính, Kiểm soát nội bộ, IT. Đúng thứ tự Minh Khang dự đoán, như đọc kịch bản.

Cô kiểm tra tiếp. Lọc hồ sơ nhân sự theo trạng thái thay đổi trong bảy ngày, mở rộng phạm vi tìm kiếm. Chín hồ sơ hôm qua. Ba hồ sơ sáng nay. Và...

Cô dừng.

Một tập tin mới trong hệ thống, không phải hồ sơ nhân viên. Tập tin nội bộ, phân loại: Confidential-A.

Confidential-A.

Tag cô gặp ngày đầu tiên, tuần một. Khi vào hệ thống nhân sự, một số tập tin có tag Confidential-A, cô không mở được, yêu cầu quyền cấp cao hơn. Cô ghi nhận rồi bỏ qua vì có mục tiêu lớn hơn. Tám tuần, cô không quay lại tag đó.

Bây giờ, tập tin Confidential-A mới, tạo lúc ba giờ mười bảy sáng nay. Tiêu đề: "CA-2025-0047: Danh sách tái cơ cấu, Đợt 3." Trạng thái: chờ duyệt.

Cô nhìn số: 0047. Bốn-bảy.

Tập tin yêu cầu quyền cấp ba để mở, cô chỉ có quyền cấp hai, phòng Phân tích. Nhưng cô nhìn thấy thông tin mô tả: tên tập tin, ngày tạo, người tạo, kích thước, và, phân loại đối tượng.

Phân loại đối tượng: danh sách tên. Thông tin mô tả ghi: mười bốn mục.

Mười bốn người. Đợt ba.

Cô không mở được tập tin. Nhưng cô có thể làm thứ khác.

Chín giờ ba mươi. Cô chạy truy vấn hợp pháp trong hệ thống nhân sự, không phải truy cập tập tin Confidential-A, mà đối chiếu. Kỹ thuật đơn giản: lọc tất cả nhân viên đang hoạt động theo phòng ban, so sánh với danh sách phân bổ ngân sách phòng ban quý tới (tập tin công khai, dùng cho báo cáo biến động nhân sự). Phòng ban nào giảm ngân sách nhân sự đột ngột = phòng ban sắp mất người.

Kết quả: bốn phòng ban có ngân sách nhân sự quý tới giảm bất thường.

Phòng Tài chính, giảm bảy mươi phần trăm. Đã xảy ra. Phòng Kiểm soát nội bộ, giảm sáu mươi phần trăm. Đã xảy ra. Phòng IT, giảm ba mươi phần trăm. Đang xảy ra. Phòng Phân tích Dữ liệu, giảm năm mươi phần trăm.

Cô nhìn dòng cuối cùng. Phòng Phân tích Dữ liệu. Tầng hai mươi hai. Phòng cô.

Giảm năm mươi phần trăm ngân sách nhân sự. Phòng có sáu người: cô, Trung, chị Hằng, Huy, Lan, và một nhân viên thời vụ đã hết hợp đồng tháng trước. Năm người thực tế. Giảm năm mươi phần trăm nghĩa là hai hoặc ba người.

Cô nhìn quanh phòng. Trung đeo tai nghe. Chị Hằng đọc email. Lan, vừa quay lại, mắt vẫn đỏ.

Hai hoặc ba trong năm. Ai.

Cô quay lại màn hình. Chạy truy vấn thứ hai, lọc Confidential-A theo người tạo tập tin. Thông tin mô tả hiện: "Tạo bởi: d-exec."

d-exec. Tài khoản cấp HĐQT. Tài khoản mà internal-ops-07 gửi email qua lại, "vệ sinh nội bộ", "xử lý", "hoàn tất." d-exec tạo tập tin danh sách tái cơ cấu. d-exec, có thể là Đình Viễn.

Chủ tịch HĐQT trực tiếp tạo danh sách sa thải. Không qua HR, không qua ban lãnh đạo trung gian. Trực tiếp.

Cô kiểm tra lịch sử tập tin Confidential-A khác. Lọc theo tag CA, kết quả: hai mươi ba tập tin trong hệ thống, từ năm 2019 đến nay. Cô không mở được nội dung, nhưng đọc thông tin mô tả.

CA-2019-0012: "Danh sách tái cơ cấu, Q4/2019." Tạo bởi d-exec. Mười một mục. CA-2020-0015: "Danh sách tái cơ cấu, Đặc biệt." Tạo bởi d-exec. Ba mục. CA-2021-0023: "Danh sách tái cơ cấu, Q2/2021." Tạo bởi d-exec. Chín mục. CA-2022-0031: "Xử lý nội bộ, Ưu tiên." Tạo bởi internal-ops-07. Bốn mục.

Cô dừng ở dòng cuối. internal-ops-07 tạo tập tin Confidential-A. Tài khoản không trong danh bạ, xóa mọi email, bây giờ tạo tập tin trong hệ thống nhân sự. ops-07 không chỉ gửi email, ops-07 có quyền tạo tập tin Confidential-A trong hệ thống HR.

Quyền cấp cao hơn cô tưởng. ops-07 không phải tài khoản email đơn thuần, là tài khoản hệ thống, có quyền truy cập HR, có quyền tạo danh sách tái cơ cấu. Giống d-exec, cấp HĐQT.

Cô ghi nhận. Không ghi sổ, ghi trong đầu. ops-07 tạo tập tin "Xử lý nội bộ, Ưu tiên", bốn mục, năm 2022. Ba năm trước. "Xử lý nội bộ", cùng ngôn ngữ email. "Ưu tiên", nghĩa là ai đó cần xử lý trước.

Năm 2022, cô lập trục thời gian trong đầu. Ba năm trước. Ai bị xử lý năm 2022. Cô không có dữ liệu, dữ liệu bóng ma chỉ giữ chín mươi ngày gần nhất, nhật ký thẻ từ giữ ba năm. Nhưng tập tin Confidential-A nằm trong hệ thống, thông tin mô tả còn, nội dung khóa.

Quay lại tập tin mới nhất: CA-2025-0047. Mười bốn mục. Đợt ba. Phòng Phân tích Dữ liệu giảm năm mươi phần trăm ngân sách.

Cô cần biết mười bốn cái tên trong danh sách đó. Cô cần biết mình có nằm trong đó không.

Mười hai giờ. Nhà ăn.

Cô không ăn. Ngồi ở bàn góc, ly nước suối, điện thoại trên bàn. Đợi.

Minh Khang không đến. Mười hai giờ mười lăm. Hai mươi. Ba mươi. Không có anh ta.

Cô quay lại tầng hai mươi hai.

Một giờ, email nội bộ từ HR: ba nhân viên IT "chuyển công tác." Đúng ba tên cô thấy sáng nay trong hệ thống. Thông báo chính thức chậm tám giờ so với thực tế.

Hai giờ, Trung tháo tai nghe. Nhìn cô.

– MK không ở công ty hôm nay.

Cô nhìn Trung.

– Sao anh biết?

– Lan hỏi pháp chế lúc trưa, cần duyệt hồ sơ. Thư ký nói anh Khang "họp bên ngoài." Không có lịch họp bên ngoài nào trên hệ thống.

Cô ghi nhận. Minh Khang vắng, không thông báo, không có lịch, một ngày sau khi cảnh báo cô về IT. Vắng vì đang làm gì, hay vắng vì bị gọi đi đâu.

– Cảm ơn anh Trung.

Trung nhìn cô. Lâu hơn bình thường, ba giây thay vì một.

– Khả Vy. Có file Confidential-A mới trong hệ thống.

Cô không phản ứng. Đợi.

– Tôi biết em thấy. Metadata hiện trên dashboard phân tích – em kiểm tra sáng nay, tôi thấy query log.

Cô nhìn Trung. Anh ta đeo tai nghe mười hai giờ một ngày, không nói quá mười câu, cho thông tin bằng cách vô tình nhắc rồi im. Bây giờ anh ta nói thẳng tên cô, nói thẳng anh ta biết cô kiểm tra, nói thẳng nhật ký truy vấn.

Trung biết cô đang tìm gì. Từ bao giờ.

– Mười bốn tên trong file đó. Trung nói, giọng thấp hơn bình thường. – Tôi không có quyền mở. Nhưng tôi có quyền đọc log hệ thống nhân sự – ai truy cập file, khi nào, từ đâu. Sáng nay, bốn giờ hai mươi ba, hệ thống tự động đối chiếu file CA-2025-0047 với danh sách nhân viên đang hoạt động. Mười bốn match.

– Match.

– Tên trong file khớp với mã nhân viên đang hoạt động. Hệ thống flag mười bốn mã. Tôi đọc được flag – không đọc được tên.

– Nhưng.

– Nhưng flag hiện trên dashboard phòng tôi. Vì phòng Phân tích quản lý dữ liệu nhân sự – flag match chạy qua dashboard cô, dashboard tôi. Mã nhân viên không hiện tên, nhưng hiện phòng ban.

Cô đợi. Tim đập đều. Nhưng tay trái, trên bàn, ngón cái ấn xuống mặt bàn, trắng đầu ngón.

– Bốn phòng ban. Trung nói. – IT: năm mã. Pháp chế: ba mã. Phòng dữ liệu tầng hai mươi hai: bốn mã. Truyền thông: hai mã.

Phòng dữ liệu. Bốn mã. Phòng có năm người.

– Bốn trong năm.

Trung nhìn cô. Không gật, không lắc. Chỉ nhìn.

– Mã nào không nằm trong bốn, tôi không biết. Hệ thống chỉ flag match – không flag miss.

Bốn trong năm. Cô, Trung, chị Hằng, Lan, Huy. Bốn người sẽ bị "tái cơ cấu." Một người ở lại. Ai ở lại, cô không biết. Có thể cô ở lại. Có thể cô nằm trong bốn.

Trung đeo tai nghe lại. Quay về màn hình.

Cuộc trò chuyện kết thúc. Hai mươi ba câu, nhiều nhất Trung nói với cô kể từ tuần một.

Cô nghĩ về Trung. Tám tuần, anh ta cho cô thông tin, nhỏ giọt, vô tình, qua những câu ngắn giữa tai nghe. Ông Toàn sợ độ cao. Phương nghỉ kiểu không quay lại. Trưởng phòng Kiểm soát lên T49. Bây giờ, nhật ký truy vấn, mã bị gắn cờ, bốn mã phòng dữ liệu. Mỗi lần cho nhiều hơn lần trước.

Trung cho thông tin mà không ai hỏi. Cho vì muốn cô biết, hay cho vì anh ta cũng đang tìm đường ra. Minh Khang cho thông tin có điều kiện, gặp ngoài, kênh Zalo, "ít xấu nhất." Trung cho không điều kiện, ngồi đó, đeo tai nghe, nói rồi im.

Diệp An biết cô qua Trung. Trung khen cô nhiều lần, Diệp An nói ở sự kiện. Trung nằm ở giao điểm nhiều luồng thông tin mà cô chưa vẽ hết trên bản đồ.

Nhưng hôm nay Trung chọn nói thẳng. Tại sao hôm nay.

Vì bốn mã phòng dữ liệu có thể bao gồm cả Trung. Anh ta cũng đang trên danh sách, hoặc anh ta biết mình không trên danh sách và cho cô biết trước.

Cô không hỏi. Không có câu hỏi nào cô có thể hỏi mà Trung sẵn sàng trả lời thẳng hơn những gì anh ta vừa nói.

Bốn giờ chiều. Cô ngồi ở bàn, màn hình hiện báo cáo biến động nhân sự, tay không gõ.

Bốn mã phòng dữ liệu trong danh sách Confidential-A. Tập tin tạo bởi d-exec lúc ba giờ mười bảy sáng. Mười bốn người tổng cộng, IT, pháp chế, dữ liệu, truyền thông. Đợt ba.

Nếu cô nằm trong bốn, cô bị sa thải, mất quyền truy cập, mất thẻ từ, ký cam kết bảo mật, ra khỏi tòa nhà với hộp giấy. Mất mọi thứ cô xây tám tuần.

Nếu cô không nằm trong bốn, cô ở lại, một mình hoặc gần một mình, trong phòng dữ liệu trống, dưới camera tầng hai mươi hai. Ở lại vì chưa bị phát hiện, hay ở lại vì QP bảo vệ.

Cả hai khả năng đều nguy hiểm. Bị sa thải, mất truy cập nhưng mang theo USB, an toàn ngoài hệ thống. Ở lại, giữ truy cập nhưng nằm trong hệ thống đang thanh trừng, ai biết cô đang điều tra sẽ xử lý.

Cô nghĩ đến QP. Bảo vệ cấp ba. Anh ta đang bảo vệ cô, nhưng bảo vệ nghĩa là giữ cô trong hệ thống. Giữ trong hệ thống khi hệ thống đang xóa người là kiểu bảo vệ nào.

Có những thứ cô chưa sẵn sàng biết.

Cô biết rồi. Cô biết tên mình có thể nằm trên danh sách do d-exec tạo. Cô biết ops-07 có quyền tạo tập tin Confidential-A, quyền cấp HĐQT. Cô biết Confidential-A là hệ thống quản lý thanh trừng nội bộ, chạy song song với hệ thống nhân sự chính thức, từ năm 2019.

Và cô biết, sáu giờ tối nay, máy chủ email sẽ hoạt động trở lại. Nhưng những gì trên đó sẽ không còn giống những gì cô thấy tuần trước.

Cô đứng dậy. Lấy ba lô. Mặc áo khoác. USB trong túi trái, nặng gần không cảm nhận, nhưng cô biết nó ở đó.

Ra cổng phụ. Bãi xe. Gương chiếu hậu, chỉnh rộng. Không Lead trắng.

Trên đường về, đường hầm, đèn vàng nhạt, bóng tối nuốt xe rồi nhả ra phía quận Hai.

Cô nghĩ: nếu tên mình trên danh sách, cô có bao nhiêu ngày. Đợt một, chín người trong một ngày. Đợt hai, ba người qua đêm. Đợt ba, mười bốn người, chưa biết khi nào.

Có thể ngày mai. Có thể thứ Hai.

Cô cần dự phòng. Không phải dự phòng USB, dự phòng kế hoạch. Nếu bị sa thải, làm gì với dữ liệu. Giao cho ai. Gửi đi đâu. Ủy ban Chứng khoán, luật sư Phạm Quốc Huy đại diện nhóm cổ đông. Truyền thông, VnExpress đã đưa tin. Hoặc, ai đó cô tin.

Ai cô tin.

Minh Khang, vắng hôm nay, không liên lạc được. QP, bảo vệ cô nhưng là tầng bốn mươi bảy. Trung, vừa cho cô thông tin thẳng hơn bao giờ hết, nhưng cô không biết Trung đứng đâu.

Cô đậu xe ở bãi căn hộ. Tắt máy. Ngồi yên.

Ngoài kính xe, khu căn hộ bình thường. Bảo vệ tòa nhà ngồi ở sảnh. Hàng xóm tầng ba phơi đồ trên ban công. Trẻ con chạy ở sân chơi phía đông, tiếng cười vọng qua kính xe đóng kín.

Tám trăm mét từ đây, Nguyễn Đình Trung, tên mà cô chưa biết, nhưng QP biết, sống trong một căn hộ khác, có thể đang nhìn ra cửa sổ, có thể đang lên Lead trắng. Cô không biết. Cô biết có người bám cô, biết có người gửi tập tin ghi âm, biết có danh sách tên mình có thể nằm trên. Ba mối đe dọa, ba hướng, không hướng nào cô kiểm soát được.

Phân tích là kiểm soát. Cô đã tin điều đó bảy tuần. Bây giờ, danh sách Confidential-A do d-exec tạo lúc ba giờ sáng, bốn mã phòng dữ liệu, máy chủ email bị khóa, MK mất tích. Phân tích cho cô dữ liệu. Dữ liệu cho cô quy luật. Nhưng quy luật không ngăn được email HR sáng mai.

Gương chiếu hậu, đường nội khu vắng. Đèn đường chưa bật. Trời còn sáng, nắng chiều quận Hai, cây xanh, bình thường.

Cô mở sổ tay. Bút bi đen, tay trái. Chỉ dữ liệu.

"CA-2025-0047. Đợt 3. 14 tên. Tạo bởi d-exec 03:17. Phòng DL T22: 4/5. ops-07 tạo CA năm 2022, quyền HR cấp HĐQT. MK vắng không lý do."

Đóng sổ. Cất.

Nếu ngày mai cô nhận email HR, "chấm dứt hợp đồng, tái cơ cấu", cô sẽ mang hộp giấy xuống sảnh, qua cửa xoay, ra nắng, lên xe, về căn hộ. Với USB trong túi áo khoác, phong bì biên bản trong ba lô, tập tin ghi âm trên điện thoại.

Tám tuần dữ liệu. Mười một cái chết và mất tích. Hai mươi ba tập tin Confidential-A. Và tên cô, có thể, trên danh sách thứ hai mươi ba.

Cô khóa xe. Lên căn hộ. Khóa cửa. Ba lớp.

Nằm sofa. Đêm thứ năm.