Bên kia gương
Thứ Sáu, tuần thứ mười. Năm giờ mười hai.
Trần nhà. Vết ẩm góc trái – hình dáng giống bàn tay, năm ngón xòe, mỗi ngày rộng thêm một chút. Cô đã nhìn vết ẩm đó mười lăm đêm nay, từ sofa, từ góc mà đầu cô đặt lên gối mỏng. Mười lăm đêm – cô biết chính xác vì đếm.
Đêm qua cô không ngủ. Không phải vì sợ – sợ đã thành nền từ tuần bảy. Vì mỗi lần nhắm mắt, cô thấy trang giấy. Bút bi đen, chữ nghiêng, cột "người đề xuất": Lâm Hữu Đức.
Cô mở mắt. Trần nhà, vết ẩm, năm ngón xòe. Bình thường.
Không bình thường.
Sáu giờ. Cô đứng trước gương nhà tắm – gương nhỏ, bám hơi nước, viền nhựa bong góc. Mặt cô trong gương: mắt thâm, da xanh hơn mười tuần trước, tóc xổ chưa buộc. Cô nhìn mặt mình – nhìn lâu hơn bình thường, kiểu nhìn cô chưa từng nhìn.
Mắt cô giống cha. Người ta nói từ khi cô nhỏ – mắt giống cha, mũi giống mẹ, cằm giống ngoại. Mắt cha – sắc, hơi xếch, kiểu mắt người đàn ông nhìn vào đâu là đang đo lường. Cô thừa hưởng kiểu mắt đó. Hai mươi sáu năm, cô dùng đôi mắt cha cho mình để đào bới cái chết của cha.
Bây giờ cô nhìn đôi mắt đó trong gương và hỏi: đôi mắt này – khi cha nhìn ba cái tên trong sổ, khi cha viết "đề xuất" bên cạnh tên người khác – đôi mắt này nhìn thấy gì.
Cô rửa mặt. Nước lạnh. Buộc tóc. Mặc sơ mi trắng, quần vải, giày đế bằng. Ba lô – sổ tay bên trong, USB trong túi áo khoác. Thói quen.
Thói quen của người đang tìm sự thật về cha. Nhưng cha vừa thay đổi hình dạng.
Bảy giờ mười lăm. Tầng hai mươi hai. Hai bàn sáng – cô và Trung.
Cô ngồi xuống. Mở máy tính. Đăng nhập. Mười tuần, cùng bàn, cùng ghế, cùng mật khẩu. Màn hình hiện bảng điều khiển phân tích – biểu đồ biến động nhân sự, đường cong sa thải tháng năm dốc như vách núi.
Cô nhìn biểu đồ. Không gõ.
Lần đầu trong mười tuần – ngón tay cô đặt trên bàn phím mà không di chuyển. Không phải vì mệt. Vì câu hỏi đã thay đổi, và biểu đồ không trả lời câu hỏi mới.
Mười tuần trước: Tại sao cha chết. Dữ liệu trả lời. Nhật ký hệ thống, email bị xóa, camera, chữ ký – mỗi mảnh là một viên gạch, xây lên bức tường dẫn đến tầng bốn mươi bảy.
Tuần trước: Từ bao giờ. Nexgen, Đông Phương, ba cổ đông, hai mươi năm – dữ liệu vẫn trả lời. Sâu hơn, cũ hơn, nhưng vẫn là dữ liệu.
Bây giờ: Cha là ai. Dữ liệu không trả lời câu hỏi đó. Sổ bìa cứng trong két tầng ba mươi tám ghi rõ: Lâm Hữu Đức – người đề xuất. Nhưng sổ không ghi cha nghĩ gì khi ký, cha nhìn gì khi đặt bút, cha có mất ngủ hay không sau mỗi cái tên.
Sổ chỉ ghi kết quả. Và kết quả – hai chuyển giao, một hoàn tất – là sự thật. Nhưng sự thật không có thanh âm, không có nhiệt độ, không cho cô biết cha cô là kẻ xấu hay người tốt bị kẹt trong hệ thống xấu.
Hoặc cả hai. Hoặc không phải hai. Hoặc câu hỏi "tốt hay xấu" là câu hỏi sai.
– Khả Vy.
Cô ngẩng lên. Trung – tháo tai nghe một bên, nhìn cô qua khoảng ba mét giữa hai bàn.
– Em chưa gõ gì.
Cô nhìn đồng hồ góc màn hình. Bảy giờ bốn mươi hai. Hai mươi bảy phút – cô ngồi trước máy, tay trên bàn phím, không gõ một phím. Hai mươi bảy phút mà cô không nhận ra.
– Cảm ơn.
Cô gõ. Báo cáo biến động nhân sự. Ngón tay di chuyển – nhưng đầu ở chỗ khác, xa hơn, sâu hơn, ở một phòng lưu trữ tầng ba mươi tám nơi sổ bìa cứng nằm trong két sắt.
Trung đeo tai nghe. Không hỏi thêm. Nhưng mắt Trung – nửa giây trước khi quay lại màn hình – nhìn cô kiểu chưa từng nhìn. Không phải lo lắng. Gần hơn: nhận ra.
Mười hai giờ. Nhà ăn tầng năm. Ba mươi bốn người – giảm bốn so với thứ Hai.
Cô ngồi bàn góc. Cơm, canh, rau. Không đói – ăn vì thói quen, vì cơ thể cần nhiên liệu dù đầu không muốn.
Điện thoại rung. Zalo – Minh Khang.
"Em ổn không?"
Cô nhìn tin nhắn. Minh Khang hỏi – mười ba ngày kể từ khi lên tầng bốn mươi chín, vẫn sống, vẫn đếm. Anh ta chứng kiến cô đọc sổ đêm qua – chứng kiến cô đọc tên cha ở cột "người đề xuất" mà không khóc, không run, không nói gì ngoài phân tích. Minh Khang biết cô không ổn. Câu hỏi là lịch sự – hoặc là kiểm tra.
Gõ: "Ổn. Két an toàn?"
Hai phút. "An toàn. Camera T38 hôm nay bình thường – không ai kiểm tra."
Cô cất điện thoại. Ăn cơm. Nhai chậm, nuốt, uống nước. Mỗi hành động – cơ học, chính xác, kiểu người đã quen vận hành trên chế độ tự động.
Bàn bên – hai nhân viên truyền thông nói chuyện nhỏ. Cô nghe: "...kiểm toán hỏi hồ sơ B2, HR nói cháy rồi, kiểm toán viên nhìn nhau..." Cười khẽ, kiểu cười chua. "...bảy mươi phần trăm cháy mà chập điện, ai tin..."
Cô không quay lại. Ghi nhận: nhân viên bắt đầu nghi ngờ. Bảy mươi phần trăm hồ sơ mật cháy hai ngày sau kiểm toán – đơn giản đến mức ngay cả nhân viên truyền thông cũng thấy.
Nhưng nghi ngờ không thay đổi gì. Ở Aeternum, nghi ngờ là xa xỉ. Bình chết, Hoàng biến mất, ông Toàn nhảy lầu – mọi người nghi ngờ rồi im, vì im là cách duy nhất để không biến thành dòng tiếp theo trên danh sách.
Cha cô cũng im. Sáu năm. Im trong hệ thống, im khi đề xuất, im khi phương án B được kích hoạt cho người khác. Rồi cha dừng – bốn năm dừng, không đề xuất, xây lại hệ thống email để ghi nhận bằng chứng. Cha muốn nói. Và hệ thống giết cha vì cha muốn nói.
Nhưng sáu năm trước đó – cha im.
Giống cô bây giờ.
Cô đặt đũa xuống. Nhìn khay cơm – hạt cơm trắng, canh rau xanh, miếng đậu hũ vàng. Bình thường. Nhà ăn bình thường. Tòa nhà bình thường. Mỗi người ngồi đây – ăn, nói, cười, về – trong một tòa nhà có tầng bốn mươi bảy, có danh sách mười bảy tên, có két sắt chứa xương cốt hai mươi năm.
Cha cô ngồi ở nhà ăn này. Mười năm trước – có thể đúng bàn này, đúng góc này. Ăn cơm, nhai, nuốt, uống nước. Rồi lên tầng bốn mươi bảy, mở sổ, viết tên ai đó vào cột "đối tượng."
Rồi về nhà. Mua đồ chơi cho con gái sáu tuổi.
Cô dọn khay. Đứng dậy. Đi.
Một giờ chiều. Phòng dữ liệu.
Cô không mở báo cáo biến động nhân sự. Mở trình duyệt – không phải đăng ký doanh nghiệp, không phải hệ thống nội bộ. Mở một trang trắng. Ngồi nhìn.
Trang trắng – con trỏ nhấp nháy. Cô nghĩ đến ba USB cũ trong két tầng ba mươi tám – dữ liệu từ giai đoạn 2006 đến 2015, có thể chứa ba năm trống trên danh sách viết tay, có thể chứa vụ việc mà cha cô tham gia. Hoặc không.
Nghĩ đến Nguyễn Thanh Sơn – tên trong vụ SP-2012-001. Cha đề xuất, Sơn từ chối chuyển giao, Đình Viễn chỉ đạo phương án B. Cha không tham gia bước hai – nhưng cha khởi động quy trình. Không có đề xuất của cha – Sơn có thể vẫn sống.
Hoặc không. Hoặc Đình Viễn sẽ tìm cách khác. Hoặc ai đó khác sẽ đề xuất. Hệ thống không phụ thuộc vào một người – hệ thống tạo ra người. Đức ra đi, Quân Phong thay thế. Quân Phong rời, sẽ có người tiếp theo. Tầng bốn mươi bảy không cần tên – cần vai trò.
Và cha cô – sáu năm – là một trong những vai trò đó.
Cô đóng trình duyệt. Mở sổ tay. Bút bi đen, tay trái.
Không ghi dữ liệu. Lần đầu trong mười tuần – cô ghi suy nghĩ.
"10 tuần. 3 câu hỏi. Mỗi câu hỏi giết câu hỏi trước.
Câu 1: Tại sao cha chết. → Vì T47 giết cha.
Câu 2: Từ bao giờ. → T47 có từ 20 năm, trước cha, trước QP.
Câu 3: Cha là ai. → Cha là thành viên. Cha đề xuất. Cha dừng. Cha chết.
Câu 4 – câu tôi chưa viết:
Nếu cha không dừng – cha có tiếp tục không.
Và nếu cha tiếp tục – tôi có đang ngồi đây tìm 'sự thật' cho một người đàn ông mà tôi không hiểu không."
Cô nhìn trang sổ. Chữ viết tay trái, nghiêng nhẹ, nét đều – giống chữ cha. Mẹ từng nói: "Con viết giống cha y đúc." Cô nghĩ lúc đó là khen. Bây giờ – cô không biết đó là gì.
Đóng sổ. Đặt bút.
Ba giờ chiều. Hành lang tầng hai mươi hai.
Cô đi ra máy nước. Ly giấy, nước lọc, uống. Quay lại – dừng ở cửa kính hành lang, nhìn xuống.
Sảnh tầng một – xa, nhỏ, nhân viên đi lại như kiến. Bãi xe phía ngoài – sedan đen, góc quen. Vẫn ở đó. Kiểm toán viên – hai bóng vest xám đi qua sảnh, cặp có biểu tượng Ernst & Young. Bảo vệ – bốn người thay vì hai, từ sau vụ Bình.
Cô nhìn tòa nhà từ trên xuống. Năm mươi tầng – kính, thép, bê tông. Hai mươi năm tuổi. Bên trong: hai nghìn bốn trăm nhân viên khi cô vào, bây giờ có lẽ dưới hai nghìn. Bên trong: tầng bốn mươi bảy, không có trên bảng điều khiển thang máy, không có trên sơ đồ tòa nhà, nhưng có trong xương cốt – nền móng, không phải hệ quả.
Cha cô đứng ở đâu đó trong tòa nhà này mười năm trước. Tầng bốn mươi bảy – phòng họp, bàn, ghế, sổ bìa cứng. Cha mở sổ, đọc tên, ký tên. Rồi xuống tầng, qua sảnh, ra xe, về nhà.
Quân Phong đứng ở đâu đó trong tòa nhà này bây giờ. Tầng bốn mươi bảy – cùng phòng, có thể cùng bàn, có thể cùng ghế. Mở sổ, đọc tên, ký tên. Rồi xuống tầng, qua sảnh, không về nhà – vì Quân Phong không có nhà.
Hai người. Cùng vai trò. Cùng tòa nhà. Cùng hệ thống.
Cha cô muốn rời đi và chết. Quân Phong – chưa rời, chưa chết. Nhưng đang giữ cô sống, đang phản bội Đình Viễn, đang đếm ngày trên mảnh giấy mười năm viết "chạy đi."
Cô nhìn kính hành lang – phản chiếu mờ, mặt cô trên nền trời chiều. Mắt cha. Mũi mẹ. Cằm ngoại. Và bên dưới – tầng bốn mươi bảy, nơi cha từng ngồi.
Bên kia gương.
Cô đang nhìn vào cha mười năm trước. Hoặc – cha đang nhìn cô từ bên kia. Người đàn ông trong hệ thống, nhìn con gái đang đào bới hệ thống, nhìn con gái phát hiện tên mình ở cột mà con gái không bao giờ nghĩ sẽ thấy.
Nếu cha còn sống – cha sẽ nói gì.
Cô không biết. Lần đầu trong hai mươi năm – cô không biết cha sẽ nói gì.
Năm giờ. Phòng dữ liệu.
Trung đứng dậy. Tắt máy, khoác ba lô, đi ra cửa. Dừng.
– Khả Vy.
Cô nhìn lên.
– Phúc cũng có một ngày như hôm nay. Trung nói. Giọng đều – kiểu giọng Trung, không lên không xuống. – Ngày mà Phúc không gõ gì. Ngồi nhìn màn hình. Tôi biết vì tôi ngồi cách ba mét, giống bây giờ.
Im lặng. Đèn huỳnh quang rù.
– Phúc biến mất tuần sau ngày đó. Trung nói. – Tôi không biết em sẽ biến mất hay không. Nhưng tôi muốn nói: nếu em tìm thấy thứ gì đó mà em không muốn thấy – thì em đã thấy đúng chỗ.
Trung đi. Cửa đóng. Bước chân xa dần trong hành lang.
Cô ngồi một mình. Phòng sáu bàn – bốn tắt, một của Trung vừa tắt, một của cô vẫn sáng. Ánh đèn màn hình chiếu lên mặt cô – xanh nhạt, lạnh.
"Nếu em tìm thấy thứ gì đó mà em không muốn thấy – thì em đã thấy đúng chỗ."
Cô hiểu Trung muốn nói gì. Phúc cũng tìm thấy. Phúc cũng có một ngày không gõ gì. Phúc cũng biến mất. Nhưng Trung không nói "chạy đi" – Trung nói "em đã thấy đúng chỗ."
Đúng chỗ. Nghĩa là: sự thật nằm ở đó, dù đau.
Cô tắt máy. Đứng dậy. Ba lô trên vai. USB trong túi áo khoác.
Hành lang tầng hai mươi hai – yên tĩnh, đèn trắng, bốn cửa phòng đóng. Bình thường. Nhưng cô đi qua hành lang này khác hơn mười tuần trước.
Mười tuần trước – cô đi qua với một mục tiêu: tìm sự thật về cái chết của cha, minh oan cho cha, phá hủy kẻ giết cha.
Bây giờ – cha không cần minh oan. Cha không hoàn toàn vô tội. Kẻ giết cha là Đình Viễn – nhưng Đình Viễn cũng là người cha từng phục vụ sáu năm, người cha từng cùng hệ thống, cùng sổ, cùng bảng mẫu.
Mục tiêu cũ – chết. Không phải vì cô từ bỏ, mà vì nền tảng của mục tiêu không còn đứng vững. Minh oan cho ai – cho người đề xuất xử lý ba người? Phá hủy ai – phá hủy hệ thống mà cha từng là bộ phận?
Cô dừng ở thang máy. Nhấn nút. Đợi.
Thang máy mở – trống. Cô bước vào. Nút tầng – 1 đến 46, rồi 48, 49, 50. Không có 47. Mười tuần trước, cô nhìn khoảng trống giữa 46 và 48 và nghĩ: bí mật. Bây giờ cô nhìn khoảng trống đó và nghĩ: cha từng biết tại sao khoảng trống ở đó. Vì cha ở phía bên kia.
Cửa đóng. Thang máy xuống.
Căn hộ. Bảy giờ tối.
Cô ngồi ở bàn. Sổ tay mở. Bút bi đen, tay trái.
Không ghi suy nghĩ lần này. Ghi quyết định.
"Mục tiêu cũ: minh oan cho cha. → KHÔNG CÒN HỢP LỆ.
Cha không cần minh oan – cha cần được HIỂU. Nhưng hiểu cha không phải mục tiêu đủ để ở lại Aeternum.
Mục tiêu mới: phá hủy tầng 47.
Không vì cha. Vì hệ thống.
Hệ thống biến cha thành người đề xuất. Biến QP thành con dao. Biến MK thành luật sư soạn cam kết bảo mật. Biến Trung thành người im lặng. Biến Bình thành xác trên sân trong. Biến ông Toàn thành người nhảy từ tầng cao dù sợ độ cao.
Hệ thống cần bị phá – không phải vì một người đã chết, mà vì mỗi ngày hệ thống vẫn chạy, sẽ có thêm người chết.
Bằng chứng: USB (1 bản, cần sao lưu). Ảnh hồ sơ cha. Dữ liệu bóng ma. Bản ghi âm NĐ Khoa. Nhật ký vận hành (khoảng trống camera T30). Danh sách 17 tên két T38. Sổ bìa cứng.
Đồng minh: MK (đếm ngày), Trung (chọn phía – chưa rõ mức độ), QP (?)
QP.
QP ký lệnh cứu cha. QP bảo vệ tôi. QP đang phản bội ĐV.
Nhưng QP cũng đứng đầu T47. QP cũng đề xuất xử lý. QP cũng ký tên trên sổ bìa cứng – T47-exec, từ 2015.
QP giống cha. Cha giống QP. Hai người – cùng chỗ ngồi, cùng vai trò, khác thời gian.
Cha dừng. Cha muốn rời. Cha chết.
QP – chưa dừng. Chưa rời. Chưa chết.
Nhưng QP đang giữ mảnh giấy viết 'chạy đi.'"
Cô đóng sổ. Nhìn cửa sổ – tối, đèn đường, xe khuya. Sài Gòn tháng năm, mưa phùn mỏng như bụi.
Cô lấy điện thoại. Mở Zalo. Tìm tên – không phải Minh Khang.
Tìm: không có. Quân Phong không có Zalo, không có số điện thoại trong danh bạ cô. Mười tuần – cô liên lạc anh ta qua camera, qua giấy nhỏ, qua bếp T46. Không kênh trực tiếp. Không số. Không tên trong điện thoại.
Cô cần gặp Quân Phong. Không phải để đối đầu – lần đối đầu cuối là tuần tám, bếp T46, bản ghi âm. Lần đó cô đến với câu hỏi: anh có giết cha tôi không. Quân Phong trả lời: không.
Lần này câu hỏi khác. Lần này cô muốn hỏi: anh có muốn rời không. Như cha tôi từng muốn.
Và nếu anh muốn rời – cô muốn hỏi: rời cùng nhau có sống được không.
Cô đặt điện thoại xuống. Chưa – chưa phải lúc. Thứ Hai, tầng hai mươi hai, camera T22, sổ tay ba mươi giây. Cách duy nhất.
Nhưng lần này – tin nhắn sẽ khác. Không phải "Tôi cần gặp Giám đốc Trần." Lần này: "Tôi đã đọc sổ. Tôi biết cha tôi là ai."
Và để Quân Phong hiểu: cô không đến với dao nữa. Cô đến với câu hỏi mà cả hai đều sợ.
Mười giờ đêm. Sofa. Đêm thứ mười sáu.
Cô nằm, mắt mở, nhìn vết ẩm trên trần. Năm ngón xòe – bàn tay ai đó với xuống từ tầng trên, từ ống nước rò, từ bê tông ẩm.
Cô nghĩ đến cha. Không phải cha trong ảnh – đứng trước tòa Aeternum, cười, mặc vest. Không phải cha trong sổ – Lâm Hữu Đức, người đề xuất, ba vụ, cột bên trái. Không phải cha trong ký ức – mua đồ chơi, ít nói, mất đột ngột.
Cha – tất cả cùng lúc. Người mua đồ chơi cho con gái buổi chiều và viết tên ai đó vào sổ buổi sáng. Người xây hệ thống email để ghi nhận mọi thứ – rồi phát hiện mọi thứ mình ghi nhận là bằng chứng phạm tội. Người dừng, muốn rời, bị giết vì muốn rời.
Cha cô không phải anh hùng. Không phải ác nhân. Cha cô là người – bị kéo vào hệ thống, tham gia, dừng lại, trả giá.
Giống mọi người trong tòa nhà đó. Giống Minh Khang soạn bảy cam kết bảo mật rồi mở két cho cô xem. Giống Trung im sáu năm rồi nói "em giống Phúc." Giống Quân Phong ký lệnh giết rồi ký lệnh cứu.
Giống cô – vào Aeternum để tìm sự thật, và bây giờ ngồi trên sofa trong căn hộ tối, giữ USB mười bảy megabyte trong túi áo, không biết sự thật có đáng tìm không nhưng biết không thể không tìm.
Ngoài cửa sổ – mưa phùn mỏng, đèn đường, Sài Gòn tháng năm. Tòa nhà Aeternum đứng đâu đó trong đêm – năm mươi tầng, kính phản chiếu mưa, tầng bốn mươi bảy sáng hay tối cô không biết.
Nhưng cô biết: thứ Hai, cô sẽ quay lại. Không phải vì cha. Không phải vì mười năm. Vì hệ thống vẫn đang chạy, và cô – con gái của người từng vận hành nó, người thừa hưởng đôi mắt của người đề xuất, người mang USB chứa xương cốt hai mươi năm – là một trong rất ít người biết đủ để phá nó.
Bên kia gương – cha nhìn cô. Hoặc cô tưởng tượng cha nhìn.
Cô nhắm mắt. Lần đầu trong mười sáu đêm – ngủ trước mười hai giờ. Không phải vì bình an. Vì mệt – và vì sáng mai cô cần tỉnh.
Mưa phùn rơi. Mỏng, nhẹ. Kiểu mưa xóa mờ ranh giới giữa hai bên gương.