Mùa thanh trừng

Thứ Tư, tuần thứ tám. Bảy giờ bốn mươi sáng.

Sảnh Aeternum khác.

Khả Vy nhận ra từ khi bước qua cửa xoay, không phải khác về ánh sáng, về nhiệt độ, về mùi. Khác về nhịp. Nhân viên đi nhanh hơn bình thường. Giày gõ sàn đá rít hơn, bước ngắn hơn. Hai người bảo vệ ở quầy lễ tân thay vì một. Thang máy mở, năm người vào, không ai nói chuyện.

Cô vào thang máy. Nhấn tầng hai mươi hai. Đứng góc phải, ba lô trên vai, áo khoác mặc trên người. Bình thường.

Tầng năm, cửa mở. Nhân viên nhà ăn bước vào, mắt nhìn xuống. Tầng mười hai, một giám đốc cấp trung bước vào, điện thoại áp tai, giọng thấp: "...không, chưa có thông báo chính thức. Đợi email nội bộ." Tầng mười lăm, IT. Cửa mở, không ai vào. Đóng.

Tầng hai mươi hai. Cô bước ra.

Phòng dữ liệu, Trung ngồi ở bàn, tai nghe cắm, mắt trên màn hình. Chị Hằng đứng ở máy in, cầm xấp giấy, nhìn cô khi cô vào.

– Em nghe gì chưa?

– Chưa.

– Ba cổ đông nộp đơn yêu cầu kiểm toán đặc biệt lên Ủy ban Chứng khoán sáng nay. Tin đồn lan từ tầng ba mươi lúc bảy giờ.

Cô đặt ba lô xuống bàn, trên đùi, như mọi ngày. Ngồi xuống.

– Kiểm toán gì?

– Tài chính tập đoàn. Ngân sách "Dự án Đặc biệt" ba năm gần nhất. Và – chị Hằng hạ giọng – tầng bốn mươi bảy.

Cô không phản ứng. Mắt trên màn hình, tay gõ mật khẩu đăng nhập.

– Ai?

– Không rõ tên. Ba cổ đông cá nhân, tổng cộng khoảng sáu phần trăm. Một trong ba là vợ ông Toàn.

Cô dừng gõ. Nửa giây. Rồi gõ tiếp.

Vợ ông Toàn. Cổ đông kế thừa sau khi chồng "tự tử" nhảy lầu hai tuần trước. Bây giờ bà ta nộp đơn đòi kiểm toán, tiếp tục điều mà chồng bà bắt đầu. Ông Toàn yêu cầu kiểm toán T47 tại phiên HĐQT bất thường, bị bác bảy-hai-một, rồi chết. Bây giờ vợ ông ta mang chiến trận ra ngoài, không qua HĐQT nữa, qua Ủy ban Chứng khoán. Công khai.

– Có ai nói gì từ ban lãnh đạo chưa?

– Chưa. Chị Hằng quay lại bàn. – Email nội bộ sẽ có trong ngày.

Cô mở hệ thống. Báo cáo biến động nhân sự vẫn nằm đó, chờ hoàn thiện. Cô gõ phím. Đều. Bình thường.

Nhưng trong đầu cô, bản đồ đang vẽ lại. Ba cổ đông, sáu phần trăm, Ủy ban Chứng khoán. Nếu Ủy ban nhận đơn và yêu cầu kiểm toán độc lập, Aeternum phải mở sổ sách. Nếu mở sổ sách, ngân sách "Dự án Đặc biệt" lộ. Nếu lộ, tầng bốn mươi bảy không còn giấu được.

Đình Viễn sẽ không để điều đó xảy ra.

Mười giờ. Email nội bộ từ văn phòng Chủ tịch HĐQT.

"Kính gửi toàn thể nhân viên Aeternum Group,

Tập đoàn xác nhận đã nhận thông tin về đơn yêu cầu kiểm toán đặc biệt từ một nhóm cổ đông thiểu số. Đây là quyền hợp pháp theo Luật Doanh nghiệp. Tập đoàn sẽ hợp tác đầy đủ với cơ quan chức năng.

Trong thời gian này, mọi hoạt động kinh doanh diễn ra bình thường. Nhân viên không bình luận với truyền thông. Mọi yêu cầu phỏng vấn chuyển về phòng Truyền thông tầng 30.

Trân trọng, Văn phòng Chủ tịch HĐQT"

Cô đọc email. Đọc lại. Ngôn ngữ chuẩn, bình tĩnh, pháp lý, không thừa nhận gì. "Hợp tác đầy đủ", câu này có mặt trong mọi thông cáo của mọi tập đoàn bị điều tra. Nghĩa thật: kiểm soát thiệt hại.

Cô nhìn quanh phòng dữ liệu. Trung vẫn đeo tai nghe, nhưng mắt không trên màn hình mà trên điện thoại, cuộn nhanh. Chị Hằng đọc email, môi mím. Hai đồng nghiệp khác, Huy và Lan, nói chuyện nhỏ ở góc máy in.

Không khí đổi. Cô cảm nhận được, không phải bằng dữ liệu, bằng cái gì đó mà bảy tuần phân tích không dạy cô nhận ra. Sợ hãi có mùi. Không phải mùi thật, mùi trong cách người ta tránh nhìn nhau, trong cách điện thoại bất ngờ im, trong cách bước chân ngoài hành lang nhanh hơn nửa nhịp.

Mười giờ ba mươi. Email nội bộ thứ hai, từ phòng Nhân sự.

"Thông báo: Điều chỉnh tổ chức phòng Tài chính & Kế toán. Theo quyết định của Ban lãnh đạo, các vị trí sau đây được điều chuyển/chấm dứt hợp đồng hiệu lực từ ngày hôm nay..."

Bảy tên. Bảy nhân viên phòng Tài chính. Trong đó có Trưởng phòng Kế toán tổng hợp và hai chuyên viên kiểm toán nội bộ.

Cô đọc danh sách. Bảy người, xóa phòng Tài chính gần như nguyên vẹn. Hai chuyên viên kiểm toán nội bộ, những người sẽ phải chuẩn bị hồ sơ nếu kiểm toán độc lập được duyệt.

Đình Viễn không chờ. Cổ đông nộp đơn sáng nay, chiều nay phòng Tài chính mất bảy người. Trước khi Ủy ban Chứng khoán kịp phản hồi, người biết sổ sách đã ra ngoài.

Mùa thanh trừng bắt đầu.

Cô đóng email. Mở báo cáo biến động nhân sự. Gõ phím.

Trung tháo tai nghe. Nhìn cô.

– Bảy người.

Cô nhìn lại.

– Trong một ngày.

Trung không nói thêm. Đeo tai nghe lại. Mắt quay về màn hình, nhưng tay không gõ. Chỉ ngồi.

Mười hai giờ. Nhà ăn tầng năm.

Cô ngồi một mình ở bàn góc, cơm trắng và canh rau. Không đói, ăn vì cần năng lượng, ba đêm sofa, lưng đau, mắt khô. Cô nhai chậm, mắt trên điện thoại.

VnExpress, bài viết mười một giờ ba mươi: "Nhóm cổ đông thiểu số Aeternum Group yêu cầu kiểm toán đặc biệt, cáo buộc sai phạm tài chính." Trích nguồn: luật sư đại diện nhóm cổ đông, tên Phạm Quốc Huy. Bài viết ngắn, giọng trung lập, không nêu chi tiết "Dự án Đặc biệt" hay tầng bốn mươi bảy.

Nhưng bình luận dưới bài, ai đó ẩn danh viết: "Hỏi nhân viên cũ Aeternum tầng 47 là gì." Mười hai lượt thích trước khi bị xóa.

Cô chụp màn hình. Lưu.

Minh Khang ngồi xuống đối diện. Không hỏi, không xin phép. Khay cơm, ly nước, vẻ mặt bình thường, kiểu bình thường cố gắng, giống diễn.

– Em nghe chưa?

– Bảy người phòng Tài chính.

– Chín. Minh Khang nói, giọng thấp. – Hai người nữa phòng Kiểm soát nội bộ chưa lên email. Tổng chín.

Cô đặt đũa.

– Chín người trong một ngày.

– Ông Toàn chết, vợ ông ta nộp đơn, tập đoàn phản ứng. Đình Viễn không chờ Ủy ban Chứng khoán đến gõ cửa – ông ta dọn nhà trước.

– Dọn bằng cách sa thải người biết sổ sách.

Minh Khang nhìn quanh nhà ăn, đông, ồn, an toàn. Quay lại.

– Không chỉ sa thải. Chín người được "chuyển công tác" hoặc "chấm dứt do tái cơ cấu." Bồi thường cao hơn quy định – gấp đôi. Kèm cam kết bảo mật hai trang.

– Cam kết bảo mật.

– Không tiết lộ bất kỳ thông tin nào về hoạt động tài chính nội bộ trong năm năm. Vi phạm – bồi thường thiệt hại không giới hạn. Pháp chế soạn sáng nay, tôi biết vì tôi ký xác nhận pháp lý.

Cô nhìn anh ta.

– Anh ký.

Minh Khang nhìn lại. Không tránh.

– Tôi ký vì nếu tôi không ký, người khác ký. Và nếu người khác ký, tôi ra khỏi vòng. Ra khỏi vòng thì không còn gì cho em.

Cô hiểu. Minh Khang ở lại hệ thống vì cô, hoặc vì lý do khác mà anh ta gọi là vì cô. Anh ta ký cam kết bảo mật cho chín người bị sa thải để giữ vị trí. Giữ vị trí để tiếp tục cho cô thông tin. Hoặc, giữ vị trí vì giữ vị trí là bản năng sinh tồn, và "cho em thông tin" là lý do anh ta tự kể cho mình.

Cô không phán xét. Cô ghi nhận.

– Chín người hôm nay. Bao nhiêu nữa?

– Không biết. Nhưng phòng Tài chính chỉ là đầu. Nếu Ủy ban Chứng khoán nhận đơn – họ sẽ yêu cầu tài liệu, nhân chứng, sổ sách. Đình Viễn phải xóa dấu vết trước. Tài chính xong, tiếp theo là Kiểm soát nội bộ, rồi IT – ai quản lý server, ai có quyền truy cập, ai biết kiến trúc hệ thống.

IT. Tầng mười lăm. Trưởng phòng Nguyễn Văn Tùng.

– Phòng dữ liệu tầng hai mươi hai?

Minh Khang nhìn cô. Hai giây.

– Phòng dữ liệu phân tích báo cáo nhân sự, không trực tiếp liên quan tài chính. Nhưng dữ liệu nhân sự ghi nhận ai vào, ai ra, khi nào – nếu kiểm toán viên muốn đối chiếu danh sách nhân viên với sổ lương, phòng em là nơi đầu tiên họ hỏi.

Cô hiểu. Phòng dữ liệu, nơi cô làm việc, nằm trong chuỗi sẽ bị dọn dẹp. Không phải hôm nay. Nhưng sớm.

– Anh Khang.

– Gì?

– Cẩn thận.

Minh Khang nhìn cô. Nửa cười, kiểu cười của người biết "cẩn thận" không đủ cho tình huống này.

– Em cũng vậy.

Anh ta đứng dậy, lấy khay, đi. Lưng thẳng, bước đều, kiểu người đã quen đi trong hệ thống mà mình ghét nhưng không rời được.

Cô ngồi lại. Cơm nguội trong đĩa. Nhà ăn xung quanh vẫn đông, nhưng tiếng ồn khác. Ít cười hơn. Nhóm bàn kế bên nói chuyện, giọng thấp, mắt liếc quanh trước khi nói. Một nhân viên trẻ, có thể phòng Tài chính, ngồi một mình, khay cơm đầy, không ăn. Mắt đỏ.

Cô nhìn nhân viên đó ba giây. Rồi quay đi.

Không phải lạnh. Là, cô không có gì để nói. Chín người mất việc hôm nay. Cha cô mất mạng mười năm trước. Ông Toàn mất mạng hai tuần trước. Cùng hệ thống, khác mức độ. Sa thải là phiên bản nhẹ. Cái chết là phiên bản nặng. Giữa hai phiên bản, Aeternum vẫn hoạt động bình thường, email nội bộ vẫn lịch sự, nhà ăn vẫn bán cơm.

Cô đứng dậy. Dọn khay. Ra thang máy.

Trên đường về tầng hai mươi hai, thang máy dừng ở tầng mười tám, HR. Cửa mở. Hai phụ nữ bước ra, một người ôm hộp giấy, mắt nhìn sàn. Hộp giấy, ảnh gia đình, cốc cá nhân, giấy tờ. Đồ dọn bàn.

Cô đứng trong thang, nhìn hai người đi xa dần trên hành lang tầng mười tám. Hộp giấy trong tay người phụ nữ, giống hộp tài liệu cha trên kệ sách căn hộ cô. Kích thước tương đương. Chứa đựng tương đương. Phần còn lại của một người sau khi hệ thống xong việc với họ.

Cửa thang đóng. Cabin trượt lên.

Một giờ ba mươi. Phòng dữ liệu.

Cô kiểm tra hệ thống nhân sự, chín hồ sơ đã chuyển sang trạng thái "chấm dứt." Nhanh. Thường thì quy trình sa thải mất ba đến năm ngày, thông báo, bàn giao, đối soát tài sản, thu hồi thẻ từ, ký biên bản. Hôm nay, tất cả xong trước hai giờ chiều. Bảy giờ kể từ khi cổ đông nộp đơn.

Cô so sánh. Vụ Hoàng, mất tích thứ Hai, hồ sơ xóa trong đêm, HR thông báo "nghỉ việc" sáng hôm sau. Nhanh nhưng kín. Hôm nay, chín người, email chính thức, bồi thường gấp đôi, cam kết bảo mật. Nhanh và công khai.

Khác nhau. Vụ Hoàng là thanh trừng ngầm, tầng bốn mươi bảy xóa cá nhân. Hôm nay là thanh trừng công khai, tập đoàn xóa cả phòng ban. Không che giấu, vì không cần, "tái cơ cấu" là lý do hợp pháp, ai hỏi cũng có câu trả lời.

Hai loại thanh trừng. Cùng mục đích: xóa người biết.

Trung tháo tai nghe. Lần thứ hai trong ngày, hiếm.

– Lan bên Kiểm soát nội bộ vừa nhắn. Trưởng phòng Kiểm soát được mời lên T49 – phòng Chủ tịch – mười lăm phút trước. Chưa xuống.

T49. Phòng Đình Viễn.

Cô nhìn Trung.

– Trưởng phòng Kiểm soát – bao lâu ở Aeternum?

– Mười hai năm. Trung nói. – Thuộc lớp cũ. Biết nhiều.

Biết nhiều. Trong hệ thống này, "biết nhiều" không phải lợi thế. Là rủi ro.

– Cảm ơn anh Trung.

Trung nhìn cô một giây. Rồi đeo tai nghe lại.

Hai giờ chiều.

Email nội bộ thứ ba, từ IT tầng mười lăm.

"Thông báo: Bảo trì hệ thống máy chủ email và máy chủ lưu trữ. Từ 18h hôm nay, toàn bộ hệ thống email nội bộ tạm ngừng phục vụ trong 6 giờ để nâng cấp bảo mật. Truy cập máy chủ nhật ký email bị hạn chế trong 48 giờ."

Cô đọc. Đọc lại.

Máy chủ nhật ký thư, nơi cô truy cập nhật ký gửi, nơi cô tìm thấy internal-ops-07, nơi cô phát hiện định tuyến path chuyển tiếp T49. Bị hạn chế bốn mươi tám giờ. "Nâng cấp bảo mật."

Không phải nâng cấp. Đình Viễn đang xóa. Xóa email nhật ký, xóa nhật ký gửi, xóa trace. Trước khi kiểm toán viên đến. Trước khi Ủy ban Chứng khoán yêu cầu bản sao máy chủ.

Cô có dữ liệu bóng ma trên USB, sao chép từ tuần bốn. Cô có nhật ký gửi, email ID, định tuyến path, ghi trong sổ tay và trong đầu. Nhưng nếu máy chủ bị xóa, bằng chứng gốc không còn. Chỉ còn bản sao chép của cô. Bản sao chép trên USB nhỏ hơn ngón tay cái, nằm trong túi áo khoác.

Cô nhìn ra cửa kính phòng dữ liệu. Hành lang, hai nhân viên IT đi qua, mang thùng thiết bị. Hướng thang máy. Đi xuống.

Bảy người phòng Tài chính. Hai người Kiểm soát nội bộ. Máy chủ thư tạm ngừng. Trong một ngày.

Mùa thanh trừng không bắt đầu bằng tiếng súng. Nó bắt đầu bằng email nội bộ, bằng "tái cơ cấu," bằng "bảo trì hệ thống." Im lặng, gọn, hiệu quả. Kiểu tầng bốn mươi bảy.

Cô quay lại màn hình. Gõ phím. Báo cáo biến động nhân sự, bây giờ sẽ phải cập nhật thêm chín cái tên mới vào mục "chấm dứt hợp đồng."

Hai mươi cái tên trên danh sách của cô. Mười một từ trước, cha, bảy người biến mất, Hoàng, Phương, ông Toàn. Bây giờ thêm chín. Và IT, tầng mười lăm, trưởng phòng Nguyễn Văn Tùng, chưa biết có nằm trong đợt sau không.

Sáu giờ. Cô rời Aeternum.

Ra cổng phụ, gió chiều ấm, mùi khói xe, đường Nguyễn Huệ đông. Cô đi ngang bãi xe. Nhìn góc phải, chỗ sedan đen. Vẫn trống. Mười một ngày.

Lên xe. Nổ máy. Gương chiếu hậu, chỉnh rộng, thói quen mới từ thứ Năm tuần trước. Không Lead trắng. Không ai giữ khoảng cách.

Trên đường về, cô nghĩ đến QP. Hai ngày trước, trong bếp nhỏ tầng bốn mươi sáu, "Có những thứ cô chưa sẵn sàng biết." Hôm nay tập đoàn xóa chín người, khóa máy chủ email, thanh trừng phòng ban. QP đứng ở đâu trong chuyện này. Anh ta là tầng bốn mươi bảy, phần của hệ thống đang thanh trừng. Hay anh ta đang bảo vệ cô khỏi hệ thống đó.

Cả hai cùng lúc. Cô biết, vì cô đã nghe anh ta nói "đúng" khi cô hỏi anh ta ký để cứu. Và "có những thứ cô chưa sẵn sàng biết" khi cô hỏi tầng nào ra lệnh giết cha.

Anh ta ở giữa. Và chỗ giữa, trong mùa thanh trừng, là chỗ nguy hiểm nhất.

Đường hầm. Bóng tối nuốt xe. Đèn hầm vàng nhạt chạy đều trên trần.

Cô nghĩ đến phong bì biên bản HĐQT trong ba lô, USB trong túi áo khoác. Tập tin ghi âm trên cả hai. Dữ liệu bóng ma trên USB. Nhật ký gửi, email ID, định tuyến path, trong sổ tay và trong đầu cô.

Nếu máy chủ email bị xóa đêm nay, cô là người duy nhất còn giữ bản sao chép dữ liệu email T47. Và ai đó ngoài kia, người gửi tập tin ghi âm, Lead trắng, sedan đen đã mất tích, biết cô có thứ đó.

Cô ra khỏi đường hầm. Quận Hai, nắng chiều xiên, cây xanh dọc đại lộ. Bình thường.

Nhưng trong gương chiếu hậu, cô vẫn kiểm tra. Mỗi ngã rẽ. Mỗi đèn đỏ.

Mùa thanh trừng bắt đầu. Và cô, nhân viên phân tích tầng hai mươi hai, ba lô trên đùi, USB trong túi, đang ngồi giữa tâm bão mà không ai biết cô ở đó.

Chưa ai biết.